qoombin

m.dh la-mid: qaloombiyid.

de: limp, be lame

hm: 1

lx: qoombi

pd: (qoombiyey)

ps: v2a=intr

syn: dhuti, heeti

key: qoombi_1

bw: qoonbiyaal

de: gill; [pl] gills

hm: 2

lx: qoombi

pd: (-ga)

ps: n2a-m, n7-m

syn: waaf

key: qoombi_2

(Oomin-ta)

Biyo lagu harraadbeelo siin la'aan; harraad ku jirrabid.

m.f.dh eeg oomi.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale biyo u diidid. Dh: harraadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) marka awrku doobta rido. Doobinta awrkay hashu la goojinaysaa.

m.f.dh eeg goobi.

(Hoobin-ta)

Gurid; uruurin; daadin; baabbi'in.

m.f.dh eeg hoobi. la-mid: hoobis.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax badan, gurid oo ururin. Dh: hoobis, ururis.

m.f.dh eeg koobi.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka qooqsiin; hammad gelin. Dh: googin, qoojis.

m.f.dh eeg qooli.

f.mg1 (-oonmay, -oomantay; - oonmi) Wax qooni gaartay noqosho (nafley).

(tilmaame) mid qoon ama nabar gaadhay qoombi -ga: (magac, lab, keli) xubinta uu malaygu ka neefsado.

m.f.dh eeg qoon³.

-da: (magac, dhedig, keli) dhaawac gaadhsiin; wax yeellayn; dakhar ku dhifasho. Dh: dakhrid, dhaawicid.

(fal) dhuti oo sidii laangadhaha u soco. Dh: hitiqlee, heeti.

qoonbi -ga: (magac, lab, keli) xubnaha ay ka neefsadaan nafley badan oo biyaha ku dhexnooli Dh: waafyo.

qoonbi -ga: (magac, lab, keli) dhutin sida laangadhaha loo socdo. Qoonbiga daa lugi kuma jabnee. Dh: dhutin, heetin.

hal magta dhagarta lagu bixiyo; hal lammaan oo la siiyo xigtada qofka lagu dhagaroobay.

qootin: macaga geedka qudhaca ah marka uu yar yahay.

(Roobin-ta)

Roobdoon akhriyid.

m.f.dh eeg roobi.

-ta: (magac, dhedig, keli) roobdoon akhriyid.

m.f.dh eeg soomi.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto ka ilaalin oo qof sooman ka dhigid.

(Toobin-ka)

Gees ama qalab kale oo u eg, oo oogada, inta la saro, dhiigga lagaga toobo, lagaga soo saaro.

toobin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Gees ama qalab kale oo u eg oo oogada, inta la saro, dhiigga buka lagaga toobo, lagaga soo saaro. 2. Shaxan joomitiri oo leh qaabka koombada.

toobin²: m.l (daawo) Koob ama gees go'an oo la kululeeyay marka lagu qabto jirka meel ka mid ah kaddibna soo dhuuqa dhiigga oo jirku soo fooco markaas la sarsaro maqaarka oo dhiig laga keeno, dhiigaas oo loo haysto mid faasid ah sidaasna lagu daaweysmayo.

toobin³: m.l (xisaab) Adke salkiisu yahay xood sallax oo oodan, kuna dhammaada bar gees dibedda ka ah sallax saleedka.

toobin⁴: m.l 1. (botani) Botani ahaan: dhisme taran oo laga helo ubaxla'da dhexdooda iyo qaar ka mid ah betri dhoofaytayda, loona yaqaanno istaroobilas. 2. (cilmiga naflayda) Dhinaca anatomiga xayawaanka: nooc unug qaabile ah oo xasaasi u ah ilayska, lagana helo ratiinaha lafdhabarleyda dhexdhiisa.

toobin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Gees ama qalab kale oo u eg oo oogada, inta la saro, dhiigga buka lagaga toobo, lagaga soo saaro. 2. Shaxan joomitiri oo leh qaabka koombada.

toobin²: m.l (daaw.) Koob ama gees go'an oo la kululeeyay marka lagu qabto jirka meel ka mid ah kaddibna soo dhuuqa dhiigga oo jirku soo fooco markaas la sarsaro maqaarka oo dhiig laga keeno, dhiigaas oo loo haysto mid faasid ah sidaasna lagu daaweysmayo.

toobin³: m.l (xisaab) Adke salkiisu yahay xood sallax oo oodan, kuna dhammaada bar gees dibedda ka ah sallax saleedka.

toobin⁴: m.l 1. (botani) Botani ahaan: dhisme taran oo laga helo ubaxla'da dhexdooda iyo qaar ka mid ah betri dhoofaytayda, loona yaqaanno istaroobilas. 2. (cilmiga naflayda) Dhinaca anatomiga xayawaanka: nooc unug qaabile ah oo xasaasi u ah ilayska, lagana helo ratiinaha lafdhabarleyda dhexdhiisa.

Cone

m. n. cupping-horn; syringe; cone {geometry}

-ka: (n) cupping (kaap-ing); therapeutic (thera-piyuu-tik) cupping

-ka: (magac, lab, keli) adke leh hal gees. dhinacyo xoodan iyo sal goobaaban.

toobin-ka: (magac, lab, keli) gees ama qalab kale oo u eg, oo inta jidhka dulshiisa la saaro dhiigga lagaga soo nuugo.

cf: irbad

de: cupping-horn; [ext.] syringe; cone {geometry} (used in traditional medicine to draw blood, relieve pain, or extract venom from a snake bite)

initial: t

lx: toobin

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: toobin

(Doobbin-ta)

Doob soo rididda awrka qooqan.

m.f.dh eeg doobbi². la-mid: doobin.

-ta: (magac, dhedig, keli) doob ridid oo kaga yeedhin. Baarqabka waxa lagu yagaan doobin.

m.dh Geedsaar buruq weyn oo la cuno leh.

-ta: (magac, dhedig, keli) geedsaar badhyo waaweyn oo dadku cuno leh. Dh: doonbir.

m. n. binoculars

-ka: (n) 1. binoculars (banaa-kileris)~xoqad, 2. compass (kampas) ~ diirad

a: dooribeyn

de: binoculars

lx: doorbin

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: doorbin

m.f.dh eeg qoolli.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax qooni gaartay ahaansho (nafley).

der. [adjective] disturbed, troubled; wounded; sick (e.g. from food poisoning, etc.)

de: disturbed, troubled; wounded; sick (from food poisoning)

lx: qoomman

nt: qooman (qoonmay) [v1=inch]

pd: (qoommanaa)

ps: adj-der

key: qoomman

-ka: (magac, lab, keli) eeg qoonbi.

qoonbis -ta: (magac, dhedig, keli) eeg qoonbin.

(Qotomin-ta)

Wax qotoma ka dhigid.

m.f.dh eeg qotomi.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qotoma oo sara jooga ka dhigid. Dh: taagid, qotomis. Li: jiifin.

m.l/dh la-mid: aqoonni.

v., neg., simple past tense: did not know

aqoonnin v., neg.-imp: don't know!

(v) did not know or was not familiar.... Ex: magaalada muu kala aqoonnin; he was notfamiliar with the city

m.dh (kiimika) Curiye hoor ah oo guduudan, firfircoonidiisuna heer dhexe tahay, kana tirsan haloojinnada (ururka VII ee tusaha kalgalka curiyayaasha).

m.dh (kiim.) Curiye hoor ah oo guduudan, firfircoonidiisuna heer dhexe tahay, kana tirsan haloojinnada (ururka VII ee tusaha kalgalka curiyayaasha).

-ta: (magac, dheddig, keli) curiye hoor ah oo guduudan oo ay firfircoonidiisu heer dhexe tahay, kana tirsan halojiimada.

dhoombir¹: m.l (-rro, m.dh) Nooc ka mid ah buntuqyo.

dhoombir²: m.dh Geed gaab leh caleemo dhuudhuuban oo faalala iyo bari la cuno.

qaloombi¹: m.l Dhawaaq xoog leh oo aan kala joogsi lahayn. la-mid: qaloombiyid.

qaloombi²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/-isay) Dhawaaq xoog leh oo aan kala joogsi lahayn sameyn.

m. n. drone of voices, sound of a crowd ~ rushing water

magac loo bixiyo wiil kolkii uu dhashay oohin iyo qaylo bilaabay.

(fal) buuq iyo sawaxan samee. Dh: qaloonbi, hugun, dhawaaq, qayli

qaloombi -ga: (magac, lab, keli) dhawaaq ama buuq badan. Qof maduxu xanuunyaa qaloombiga wuu nacaa. Dh: hugun, buuq.

de: drone of voices, sound of a crowd ~ rushing water

lx: qaloombi

pd: (-ga)

ps: n2a-m

see: qaloonbi

key: qaloombi

-ka: (magac, lab, keli) eeg qoolid.

Torombiin

-ta: (magac, dhedig, keli) aayar u socod oo kolba tallaabo aayar u qaadid. Dh: kuurkuursi, gaangaanbin, kuudkuudin.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley biyo u diidid. 2. Cid hadal badan ku daalin.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley biyo u diidid. 2. Cid hadal badan ku daalin. m.f.dh, oomin.

v. make thirsty; leave thirsty

-yey I say: (v) cause to be thirst; make feel thirst

(fal) biyo u diid. Oomi inanta la jeexay nabarku ha bogsadee. Dh: harraadi

de: make thirsty; leave thirsty

lx: oomi

pd: (oomiyey)

ps: v2a=tr

key: oomi

(Qoob-ka)

1. Dabool gees ah oo naasaley badani cagaha ama suulasha ku lee yihiin; qaar qoobkoodu waa mid (faras, dameer, farow) qaar labo buu u kala dillaacsan yahay (ari, lo', deero) qaarna suulashuu ku rogan yahay (geel, jeer, maroodi, goroyo).

2. Raaf, qanjaaful, ciddi.

m.l (-bab, m.l) 1. Lugta ariga, lo'da gammaanka iyo ugaadha inteeda hoose ee qanjaafaha leh. 2. Anqow. 3. Taakada kabaha.

m.l (-bab, m.l) 1. Lugta ariga, lo'da gammaanka iyo ugaadha inteeda hoose ee qanjaafaha leh. 2. Anqow. 3. Taakada kabaha.

m. n. hoof; hooves

-ka: (n) hoof (Auu/); trotter (taroo-ter) ~ raaf

-ka: (magac, lab, keli) lugta xoolaha ama xayawaanka kale inta u hoosaysa ee dhulka la dhigo. Raadkani waa qoob dameeraad. Dh: qanjaaful. Wa: qoobab.

de: hoof; [pl] hooves

lx: qoob

pd: (-ka Pl: qoobab (ka))

ps: n4-m

key: qoob

-ka: (magac, lab, keli) dad meel wada deggen oo dhif iyo dheef wadaga. Dh: qoon.

1. (Qoon-ka) Dad; cid; duul.

2. (Qoon-ta) Nabar; dhaawac; dhibbaan.

qoon¹: m.l (-ooman, m.l) Ummad, dad isku jinsi ah oo meel ku wada nool.

qoon²: m.dh 1. Cudur, dhibaato. 2. (-oomo, m.l) Dhaawac; nabar.

qoon³: f.g1 (-oomay, -oontay; -oomi) 1. Cid dhaawac gaarsiin. 2. Cid dhibaato gayeysiin.

qoon⁴: f.mg1 (-nmay, -nantay) Wax dhaawac ama dhibaato gaartay noqosho (nafley).

qoon¹: m.l (-ooman, m.l) Ummad, dad isku jinsi ah oo meel ku wada nool.

qoon²: m.dh 1. Cudur, dhibaato. 2. (-oomo, m.l) Dhaawac; nabar.

qoon³: f.g1 (-oomay, -oontay; -oomi) 1. Cid dhaawac gaarsiin. 2. Cid dhibaato gayeysiin. m.f.dh, qoomid.

m. n. people

qoon [feminine] n. wound, lesion; disturbance, annoyance

qoon v. damage; injure, wound; vex, disturb, annoy

-ka: (n) race (reeys); nation (neey-shin) ~ qolo, ummad

-ka: (magac, lab, keli) eeg qoom.

qoon -ka: (magac, lab, keli) nabar ama qoomaal.

qoon -ta: (magac, dhedig, keli) cudur iyo dhibaato.

m.f.dh eeg ambi.

-ta: (magac, dhedig, keli) luminta ama jaho ka luminta cid kale. Dh: hallayn, dhumin, lumis, anbis, ambis.

(Doobi-ga)

Haruub qaab gaar ah leh, oo aan dhiil lahayn.

doobi¹: m.l (-iyo, m.dh) Weel af ballaaran, dabool lahayn, la tolay ama la qoray oo geela lagu maalo. la-mid: doobke, doobte, toobke, toobte.

doobi²: f.mg2 (-iyay, -isay) la-mid: doobbi².

m.l (-iyo, m.dh) Weel af ballaaran, dabool lahayn, la tolay ama la qoray oo geela lagu maalo. la-mid: doobke, toobke, toobte.

m. n. medium-sized milk vessel ~ container

-ga: (n) a container for milking camels ~ toobke

(fal) awr, doobta soo saar. Baarqab doobinayaa geela soo galay.