qoollin

(Hoolliin-ka)

Hoolis.

vl. n. bad shave ~ haircut, poor shearing

-ka: (magac, lab, keli) eeg hoolid.

de: bad shave ~ haircut, poor shearing = hool + niin

lx: hoolliin

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: hoolliin

-ka: (magac, lab, keli) ciyaarta loolitaanka lafteeda.

-ka: (magac, lab, keli) meel muddo badan la deggaa ama dadku aad u dego oo shilin yeelatay. Dh: guricas.

v.-inf: to be situated (in a place)

-da: (magac, dhedig, keli) degganaan; yaallid. L: guurid.

oolli-da: (magac, dhedig, keli) meel la dhigay yaallid. dh: oolid.

oolli-da: (magac, dhedig, keli) dabciga abuureed ee loo dhasho, samayska ahaanshaha rabbaaniga ah ee qof kaste uu leeyahay. Abuur la ma dooriyo oolli la ma rogrogo, ninna wixii lagu ogaa ka ma idlaan karaan. Dh: abuur, dhalan, dabac.

de: to be situated (in a place)

lx: oolli

pd: (oollaan)

ps: v4c-inf

xe: The money will be there for you.

xv: Lacagtu halkaas bey kuu oolli doontaa.

key: oolli

f.g2 (-iyay, -isay) Suun ama xarig siriq u sameyn.

-ga: (magac, lab, keli) xoolo xoog lagu qaato. Booli ha cunin balaayaa kaa raaciye. Dh: booli.

m.l/dh Daruur cufan oo ay biyo ka buuxaan.

magac loo baxsho wiil dhashay isaga oo cayilan oo sida daruurta biyaha leh buuxa.

-ga: (magac, lab, keli) daruur isku cufan oo biyo culus xanbaarsan.

(Doolli-ga)

Jiir.

m.l (-iyo, m.dh) Jiir.

m.l (-iyo, m.dh) Jiir.

m. n. mouse

-ga: (n) mouse (mows); rat (raat) ~ jiidh, jiir

-da: (magac, dhedig, keli) daruurta yar ee sida goosgooska ah, kolba meel ugu hoorta. Sida doollida hoorta, ninna soo di'i maayo. Dh: roob, daruur.

doolli -ga: (magac, lab, keli) noole yar oo afar lugood iyo faro leh. Waxa kale oo uu leeyahay dhego waaweyn, ilko fiiqfiiqan iyo dabo dheer oo ka mid ah naasleyda. Dh: jiir.

doolli -ga: (magac, lab, keli) walaxda qofka dhinta lagu qaado kolka qabriga lagu sii wado ama qofka buka waadhadhka loogu gudbiyo. Doolli ma yaallaa aan nin jabay ku qaadno? Dh: dhoolli.

de: mouse {C & S}

lx: doolli

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: doolli

فار، فَأر

m.f.dh eeg fooli . la-mid: foolis.

(Hollin-ta)

Isku deyid; holid; sharribid; tijaabin.

m.f.dh eeg holli.

-ta: (magac, dhedig, keli) isku dayid wax laysku dayo. Holli socodka, hollid, shirabid, tijaabin.

hollin -ta: (magac, dhedig, keli) xoolo la wado, aguujin oo bullin. Lo'du way cokan tahaye hollinta ka yaree. Dh: aguujin.

(Koolin-ta)

Ammaanid; faanin.

m.f.dh eeg kooli. la-mid: koolis.

-ta: (magac, dhedig, keli) wanaag badan oo qof laga sheego: qof loo bogo. Dh: ammaan. Li: cay.

(Loolin-ta)

Mindi iyo wax la mid ah, oo lool la marmariyo si ay wax u goyso; afayn; lisid.

m.f.dh eeg looli.

-ta: (magac, dhedig, keli) mindi iyo wax la mid ah, soofayn. Dh: afayn, loolis.

Xanaf bi'in, lisid.

m.dh (-iyo, m.dh) Jar; gebi.

-da: (magac, dhedig, keli) dabaysha qabow oo ka dhabata buuraha dhaadhdheer dushooda.

loolli-ga: (magac, lab, keli) meel jar ah oo laga dhici karo. Dh: laalley, jar, haadaan.

m.f.dh la-mid: aallid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel deggenaan. Oollidda reerku uu oollaayo ayaa la isku gaysta. Dh: deggenaan.

oollid -da: (magac, dhedig, keli) alaab halkii la dhigay iska taallid. Dh: aallid

-ka: (magac, lab, keli) bogcadka hoose een qallibka ahayn. Dh: saani. Li: qallib.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka qooqsiin; hammad gelin. Dh: googin, qoojis.

1. Qool ku jira; la qoolay.

2. (u-qoolan) Eeddu saaran tahay; wax ka mas'uul ah.

qoolan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Xarig wax la qoolay noqosho.

qoolan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Xarig wax la qoolay ahaansho. 2. U q.: qof, wax dhacay ama dhici doona dhibaatada ka timaada ka masuul ah ahaansho.

der. [adjective] haltered, wearing a halter

(tilmaame) mid gool ku xidhan. Dh: xidhan.

qoolan: (tilmaame) mid eed saaran tahay, mid ee- daysan. Dh: xidhan.

de: haltered, wearing a halter

lx: qoolan

pd: (qoolnaa ~ qoollaa)

ps: adj-der

key: qoolan

(Qoolid-da)

Qool u yeelid, gelin.

m.f.dh eeg qool².

-da: (magac, dhedig, keli) qool u yeelid; mareeg qoorta u gelin. Dh: qoolis.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qoolid.

hal magta dhagarta lagu bixiyo; hal lammaan oo la siiyo xigtada qofka lagu dhagaroobay.

qootin: macaga geedka qudhaca ah marka uu yar yahay.

(Qoslin-ta)

(ka qoslin) Qosol ka keenid.

m.f.dh eeg qosli.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, gosol ka keenid. Dh: goslis.

-ga: (magac, lab, keli) maguug aan mid mid ma dhaafaankiis ka dhacda yeelan; ishin qaalmood: wax kasta oo qurux; qiimi iyo qaab-sami yeesha. Dh: xul, muquuno.

m.l.kh T. ah: caano la soo uruuriyey oo la siiyo reero aan xoolo u irmaanayn.

(Loollan-ka)

Dagaal ama arrin kale oo aad laysugu hawlo; dirir; halgan; tartan.

loollan¹: m.l (-nno, m.dh) Dagaal ama tartan laba quwadood oo iska soo horjeeda ka dhexeeya.

loollan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax laysku haysto dagaal ama tartan u gelid.

loollan¹: m.l (-nno, m.dh) Dagaal ama tartan laba quwadood oo iska soo horjeeda ka dhexeeya.

loollan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax laysku haysto dagaal ama tartan u gelid. m.f.dh, loollamid.

v. struggle, compete

loollan: vl. n. struggle, competition

-ka: (n) contest (kontast); competition (kom-pitishan); struggle (istaraagel).

loolan: loolamay / loolantay: (v) make a contest (kon tast)-, struggle (istaraagel) ~ lootan

(fal) tartan adiga oo dagaal iyo halgan muujinaya. Dh: dirir, halgan, tartan.

loollan -ka: (magac, lab, keli) tartan iyo hirdan labo ama in ka badan dhexmara si ujeeddo loogu baratamo. Loollan siyaasadeed ayaa xisbiga dhexdiisa ka oogan. Dh: tartan.

-ka: (magac, lab, keli) safar ka negaansho. Dh: negaansho.

oolliin -ka: (magac, lab, keli) yaallid oo meeshii la dhigay ahaan. Dh: aalliin.

v., neg.-imp, pl. don't be (in a place)!

de: don't be (in a place)! {N}

lx: oollina

ps: v4c-neg-imp-pl

key: oollina

(Qoolley-da)

Shinbiro jaadad badan ah oo kuwa u caansani surka daliig yar oo madow oo qool la moodo ku lee yihiin; ceelaljoog; hunburuq; adar; curcurri.

m.dh Nooc shimbiraha ka mid ah dhowr jaad u kala baxda oo kuwa ugu caansani surka daliig yar, madow oo qool la moodo ku leeyihiin; ceelal joog; humburuq; adar; curcurri.

m.dh Nooc shimbiraha ka mid ah dhowr jaad u kala baxda oo kuwa ugu caansani surka daliig yar, madow oo qool la moodo ku leeyihiin; ceelal joog; humburuq; adar; curcurri.

f. n., [collective] small dove-like bird species

-da: (magac, dhedig, keli) shinbir jaadad badan ah oo kuwa u caansani ay surka daliig yar oo madow oo qool u eg ku leeyihiin. Dh: adar, uur'uurri, curcurri.

de: small dove-like bird sp.

lx: qoolley

pd: (-da)

ps: n2-f-col

key: qoolley

حَمَامَة

m.f.dh eeg qoolan¹.

m.f.dh eeg qoombi².

(Qoonbin-ta)

Lug ka dhutin;

vl. n. limping

-ta: (magac, dhedig, keli) dhutin oo lug ka laangadhayn. Dh: dhutin, heetin.

de: limping

lx: qoonbin

pd: (-ta)

ps: vn-f

see: qoombi

key: qoonbin

/wuulan/ (adj) suuf ka samaysan.

f.mg4 (-umaa, -umayd) Wax aan aqool wanaagsan lahayn ahaansho.

m.l/dh la-mid: aqoonni.

v., neg., simple past tense: did not know

aqoonnin v., neg.-imp: don't know!

(v) did not know or was not familiar.... Ex: magaalada muu kala aqoonnin; he was notfamiliar with the city

(idaha) Wan u taga u baahan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wan u taga u baahan (lax).

m. n. rutting ram (male stud sheep)

(adj) ready to be mated; in heat; estrus (es taras); a period of mammalian sexual activity, especially a female sheep

(tilmaame) ido muujiyay astaamaha in ay u baahan yihiin sumal ku tallaaba.

cf: beeddal

de: rutting ram (male stud sheep)

lx: asoollan

pd: (-ka)

ps: n-m

key: asoollan

m.f.dh eeg baqooli. la-mid: baqoolis, baqoolsiin, baqoolsiin, boqoolin, boqool.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, meel dheer u hayaamin oo u rarid. Hadday abaari jirto baqoolinta xooluhu waa lama huraan.