qoollaalli

m.f.dh eeg qoollaalli². la-mid: qoollaalli¹ (1).

-da: (magac, dhedig. keli) eeg qoodaaliyid.

m.l la-mid: qoolati.

(Fooxaalli-ga)

Fulabbajis; bowdo-qaawis; dhood; jinatuur; cagajugleyn.

fooxaalli¹: m.l 1. Geesinnimo been ah oo la muujiyo. 2. Cagajuglayn been ah oo la muujiyo.

fooxaalli²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) 1. Geesinnimo been ah muujin. 2. Cagajuglayn been ah muujin.

m. n. intimidation

-ga: (magac, lab, keli) bawdaqaawis iyo fulabajis; jinatuur iyo cagajuglayn. Dh: hanjebaad.

de: intimidation

lx: fooxaalli

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: fooxaalli

(Qalqaalli-ga)

Fadaq.

m.l.kh Q. ah: wiil rabsho badan.

m. n. liveliness, restlessness

-ga: (magac, lab, keli) qof fudfudud oo farxaannino iyo wax jejebin isku darsada. Caruurtii qalqaalli ayay noqdeen.

cf: fadaq

de: liveliness, restlessness

lx: qalqaalli

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: qalqaalli

(fal) adoo soconaya marba dhinaceeg. Dh: firi, jeedaali

qoolaambi-ga: (magac, lab, keli) hareeraha eegid la socdo. Dh: daymadaymood.

m.l.kh 1. D. ah: qof ka tegey meeshiisii oo ku sugan meel kale oo ka fog oo uusan camal ku hayn loogana baahanayn. 2. D. ah: dugaag meelo kala fog ka ugaarsada.

m.l.kh 1. D. ah: qof ka tegey meeshiisii oo ku sugan meel kale oo ka fog oo uusan camal ku hayn loogana baahanayn. 2. D. ah: dugaag meelo kala fog ka ugaarsada.

nickname; name-m trespasser, interferer. Lit: the one born in a foreign land or he who always trespasses to foreign lands to rob or look for green pastures for his livestock

magac loo baxsho wiil dhashay milay dhoof iyo socdaal lagu jiray.

(fal) meeshaadii ka teg oo meel kale aad, Dh: hayaan.

doolaal: (fal) neef xoolo ah, cidaada ka teg oo xoolo kale doono. Dibiyahaw doolaal.

doolaal -ka: (magac, lab, keli) socod dheer oo inta meeshii rasmiga ahayd laga tego tu kale loo qayaado. Xoolo badan oo doolaal ah ayaa duleedka socda.

doolaal -ka: (magac, lab, keli) socod uu labku meeshiisii ka tego oo uu meel kale tego isaga oo wax uu rimiyo doondoonaya.

m.l (-llo, m.dh) la-mid: salool.

(Oollaan-ta)

Wax meel yaal ahaan; meel dhignaan; degganaan.

m.dh la-mid: aallid.

v.-inf: to be situated (there)

oollaan vl. n., [abstract] location; state of being in a place

-ta: (magac, dhedig, keli) meel degenaan, ku noolaan, ku negaan.

oollaan -ta: (magac, dhedig, keli) meel oollid.

(Qallaal-ka)

Hul yar oo biyakuhar leh.

qallaal¹: m.l (-lo, m.dh) 1. Balli yar oo ay biyo ku hareen. 2. Duleelka sanka iyo afku ay isaga furanyihiin.

qallaal²: m.dh Waddo aan toobiye ahayn.

m. n. place ~ crevice with remnant of water

-ka: (magac, lab, keli) gabaw aad u duug ah oo aqalladu gaadhaan. Qallaal ayuu noqday aqalkii aan ka guurnay. Dh: one, duug.

qallaal -ka: (magac, lab, keli) Balli yar oo ay biyo ku hareen.

qallaal -ka: (magac, lab, keli) duleelka sanka iyo afku ay isaga furanyihiin.

qallaal -ta: (magac, dhedig, keli) Waddo aan toobiye ahayn.

de: place ~ crevice with remnant of water

lx: qallaal

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: qallaal

(Collati) NFD, S Diospyros cornii Chiov. Ebenaceae.

S Mimusops fruticosa A. DC. Sapotaceae.

(Qoolaab-ka)

Qallooc; nadooc; golxo.

qoolaab¹: m.l 1. Qallooc; nadooc; qolxo. 2. Agaasin loo sameeyo dab shididdiis. la-mid: qoolaaw¹.

qoolaab²: f.g1 (-bay, -btay) 1 . Wax qalloocin. 2. Dab shididdii agaasimid. la-mid: qolaab, qoolaaw².

m.l 1. Qallooc; nadooc; qolxo. 2. Agaasin loo sameeyo dab shididdiis. la-mid: qoolaaw.

m. n. bend, curve, curvature; bow

qoolaab v. bend, curve, make curved

-ay / qoolaaftay: (v) cause to curve or bend; curve (keerv); bend (beendhi) ~qaroof

(fal) wax toosan, afka hore soo qallooci.

qoolaab-ka: (magac, lab, keli) eeg qallooc.

(Goalat) S Cadaba barbigera Gilg Capparidaceae.

qoolaaw¹: m.l la-mid: qoolaab¹.

qoolaaw²: f.g1 (-way, -wday) la-mid: qoolaab².

m.l Geed dheer oo aan qodax lahayn oo caleemo cagaaran iyo hoos qabow leh. la-mid: qoolaati.

-ga: (magac, lab, keli) geed dheer oo aan qodax lahayn oo caleemo cagaaran iyo hoos gabow leh.

nickname; name-m annoyer, disturber

magac loo bixiyo wiil qardabo iyo dhib badan lahaa kolkii uu caloosha ku jiray.

-ka: (magac, lab, keli) dhaawac inta uu le'eg yahay la garanayn. Qoomaal weyn ayuu qabaa. Dh: dhaawac, qoon.

qoomaal -ka: (magac, lab, keli ) xagal ama laabad ay walaxi leedahay.

f.mg1 (-aalay, -aashay) Si macno la'aan ah meel u istaagid.

(fal) si macnala'aan ah meel isu taag.

yoolaal -ka: (magac, lab, keli) si macnadarro ah meel isu taagid.

(Doolaala-da)

1. Meel kale ama dal kale oo qalaad oo layska tago.

2. Waxaan wax ugu jirin oo layska dhexgalo.

m.dh 1. Doonashada uu neef qoor ah oo qooqan uu doonto wax uu abaahiyo ama saarto. 2. Aadidda la aado meel kale oo aan la iskaga baahnayn.

f. n. animal trespasser (looking for mate); trespassing, interference [ext.] going to foreign lands ~ abroad

-da: (magac, dhedig, keli) meel ka tegid oo tu kale u socdaalid sida xoolaha labkooda qooqan marka uu kuwiisa ka tego kuwa kalena aado. Orgidu way doolaalo badan tahay.

doolaalo -da: (magac, dhedig, keli) arrin ama wax aanay dani kuugu jirin oo la iska dhex galo.

de: animal trespasser (looking for mate); trespassing, interference [ext.] going to foreign lands ~ abroad

lx: doolaalo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: doolaalo

-da: (magac, dhedig, keli) eeg galaal.

-da: (magac, dhedig, keli) timo jilicsan oo raamo ah. Hallaali badan buu wiilku leeyahay. Dh: bulbul, raan.

f.g3 (-laday, -latay) Geed saloo-lasho.

name-m save-guard

f.g2 (-iyay, -isay) Hawl qabashadeeda isku taxluujin ama qabanqaabin.

f.g2 (-iyay, -isay) Hawl qabashadeeda isku taxluujin ama qabanqaabin. m.f.dh, qalqaalin.

v. arrange, organize, prepare

-yey / say: (v) [with preposition ku] 1. urge (eerj); press for; incite or stimulate ~ku qalqaali 2. arrange (a-raanj). Ex: baabuur noo qalqaali; arrange a car for us

(fal) eeg qalqaal.

qalqaali -ga: (magac, lab, keli) eeg qalqaalli.

de: arrange, organize, prepare

lx: qalqaali

pd: (qalqaaliyey)

ps: v2a=tr

key: qalqaali

m.dh Dhoobo qallashay oo adag.

-da: (magac, lab, keli) dhoobo qallashay oo adag.

f.g3 (-btay, -batay) Dab shidasho.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaar.

m.f.dh eeg qoolan². la-mid: qoolnaansho.

-ta: (magac, dhedig, kei) qool ku xidhnaan.

qoolnaan -ta: (magac, dhedig, keli) cedaysnaan, mid eedaysan ahaan. Dh: xidhnaan.

Nooc ka tirsan dubbeyaasha farsamada birta ee leh jeego kala qaab iyo qadan duwan.

1. (Soomaali-da) Dadka Soomaaliya deggan.

2. (Soomaali-ga) a) Afka Soomaalidu ku hadasho. b) Shilinka Soomaaliya.

Soomaali¹: m.l.kh Luqadda Soomaalida u gaarka ah.

Soomaali²: m.dh Dadka Soomaaliya deggen ama ku hadla af-Soomaaliga.

Soomaali¹: m.l.kh Luqadda Soomaalida u gaarka ah.

Soomaali²: m.dh.u Dadka Soomaaliya deggen ama ku hadla af-Soomaaliga.

m. n. Somali man; Somali shilling

Soomaali [feminine] n., pl. Somalis, Somali people

-da / ga: (n) 1. Somalian. 2. Somali male person. af Soomaali; Somali language

-da: (magac, dhedig, keli) quruunta ku hadasha afka uu ereykoobahani ku qoran yahay; waa ummad ka mid ah quruumaha Geeska Afrika oo deggan dhul aad u ballaadhan oo kulaala Badda Cas iyo Badweynta Hindiya. Soomaali been way sheegtaa, beense ma maahmaahdo.

صومالي

m.l.t Tiro ka kooban dhawr boqol.

m.l.t Tiro ka kooban dhawr boqol.

-ka: (magac, lab, keli) tiro aan xadidnayn oo boqol illaa sagaal boqol u dhaxaysa. Boqollaal ciidan ah ayaa magaalada soo galay.

-da: (magacwadareed) lix xiddigood oo dhexdooda ay ku urursanyihiin xiddigo badan oo ay adagtahay sida loo arko. Dh: ido.

m.l (-dyo, m.dh) la-mid: saloolad.

de: to be situated (there)

hm: 1

lx: oollaan

pd: (oolli)

ps: v4c-inf

xe: If there is money, it would have been right here.

xv: Haddey lacagi taallo, halkan bey oollaan lahayd.

key: oollaan_1

a: oollaansho

de: location; state of being in a place

hm: 2

lx: oollaan

pd: (-ta)

ps: vn2-f, n0-f-abs

key: oollaan_2

cf: golxo, nadooc, qallooc

de: bend, curve, curvature; bow

hm: 1

lx: qoolaab

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: qoolaab_1

de: bend, curve, make curved

hm: 2

lx: qoolaab

pd: (qoolaabay)

ps: v1=tr

key: qoolaab_2

Aan toosnayn; qaansada qaabkeeda leh; godan; nadoocsan; qooxan; xoodan.

qoolaaban¹: f.mg1 (-bmay, -bantay) 1. Bir iyo wixi lamida wax qaroofmay noqosho. 2. Dab wax la agaasimay noqosho.

qoolaaban²: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) 1. Bir iyo wixi lamida wax la qaroofay ahaansho. 2. Dab wax la agaasimay ahaansho.

der. [adjective] bent, curved, bowed

-qoolaabnaa: (adj) curved (keervidh)

(tilmaame) eeg qalloocan.

de: bent, curved, bowed

lx: qoolaaban

pd: (qoolaabnaa)

ps: adj-der

key: qoolaaban

(Qoolaabid-da)

Wax qoolaaban ka dhigid; soo godid; nadoocin; qooxid; xoodid.

m.f.dh 1. eeg qoolaab². 2. eeg qoolaaw².

-da: (magac, dhedig, keli) walax dheer afkeeda hore soo laabid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg galloocin.