qoolati

f.g1 (-ray, -rtay) Qof cayr ka dhigid.

v. impoverish, deprive someone of his wealth ~ livestock

(fal) xoolaha ka dhammee. Xoolatir ha xoogsadee.

de: impoverish, deprive s.o. of his wealth ~ livestock

initial: x

lx: xoolatir

pd: (xoolatiray)

ps: v1=tr

key: xoolatir

m.dh Hal caano badan leh (geel).

-da: (magacwadareed) xoolaha inta irmaanka ah. Qoltida soo hora. Dh: irmaan.

qolti -da: (magac, dhedig, keli) hal caano badan leh.

f.g2 (-iyay, -isay) Suun ama xarig siriq u sameyn.

(Oomati-da)

Cunno; oon.

m.dh Wax la quuto.

f. n., [collective] food, nourishment; drink, beverage

-da: (n) food (fuud) ~ oon-ta

-da: (magac, dhedig, keli) cunto ama dheef la cuno oo noocyo badan oo kala duduwan leh. Todobaad oomati afka ma saarin. Dh: oon.

de: food, nourishment; drink, beverage

lx: oomati

pd: (-da)

ps: n2a-f-col

xe: He doesnt eat or drink anything.

xv: Oomati ma dhadhammin.

key: oomati

(Qoolad-da)

Qol.

m.dh la-mid: qol.

f. n. room

-da: (n) room (ruum) ~ qol

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qol.

a: qol

de: room

lx: qoolad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: qoolad

1. Qool ku jira; la qoolay.

2. (u-qoolan) Eeddu saaran tahay; wax ka mas'uul ah.

qoolan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Xarig wax la qoolay noqosho.

qoolan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Xarig wax la qoolay ahaansho. 2. U q.: qof, wax dhacay ama dhici doona dhibaatada ka timaada ka masuul ah ahaansho.

der. [adjective] haltered, wearing a halter

(tilmaame) mid gool ku xidhan. Dh: xidhan.

qoolan: (tilmaame) mid eed saaran tahay, mid ee- daysan. Dh: xidhan.

de: haltered, wearing a halter

lx: qoolan

pd: (qoolnaa ~ qoollaa)

ps: adj-der

key: qoolan

f.g2 (-iyay, -isay) Dhal xoolaad hooyadood qool ku nuugid.

-ga: (magac, lab, keli) qoorta oo hoos u godanta oo u foororsata. Dh: goodaad.

qoolli -ga: (magac, lab, keli) qaab loo socdo oo uu qofku hore isku tuuro isaga oo is godaya.

(Hoolata-da)

Cudur madaxa ku dhaca oo timaha ka hoola.

m.dh Cudur madaxa ku dhaca oo timaha ka hoobiya.

m.dh Cudur madaxa ku dhaca oo timaha ka hoobiya.

f. n., [collective] disease of the scalp (causing loss of hair)

-da: (magac, dhedig, keli) cudur madaxa ku dhaca oo timaha ka daadiya ama ka hoola. Dh: hano.

de: disease of the scalp (causing loss of hair)

lx: hoolato

pd: (/da)

ps: n6-f-col

key: hoolato

(Collati) NFD, S Diospyros cornii Chiov. Ebenaceae.

S Mimusops fruticosa A. DC. Sapotaceae.

(Qoolaab-ka)

Qallooc; nadooc; golxo.

qoolaab¹: m.l 1. Qallooc; nadooc; qolxo. 2. Agaasin loo sameeyo dab shididdiis. la-mid: qoolaaw¹.

qoolaab²: f.g1 (-bay, -btay) 1 . Wax qalloocin. 2. Dab shididdii agaasimid. la-mid: qolaab, qoolaaw².

m.l 1. Qallooc; nadooc; qolxo. 2. Agaasin loo sameeyo dab shididdiis. la-mid: qoolaaw.

m. n. bend, curve, curvature; bow

qoolaab v. bend, curve, make curved

-ay / qoolaaftay: (v) cause to curve or bend; curve (keerv); bend (beendhi) ~qaroof

(fal) wax toosan, afka hore soo qallooci.

qoolaab-ka: (magac, lab, keli) eeg qallooc.

(Goalat) S Cadaba barbigera Gilg Capparidaceae.

qoolaaw¹: m.l la-mid: qoolaab¹.

qoolaaw²: f.g1 (-way, -wday) la-mid: qoolaab².

(Qoorata-da)

Wax cararaya oo laga dheereeyo oo laga hor yimaado inta waddo kale oo toobiye ah oo gaaban la qaado; bogdoox.

m.dh 1. Q. ah: col si gaadmo iyo dhumaleysi wax ku laaya. 2. la-mid: qoorasho.

vl. n. getting in front of someone running and cutting him off

-da: (magac, dhedig, keli) horgabatayn wax cararaya inta laga dheereeyo ama hulo gaaban lagaga baxo xagga hore lagaga yimaad oo la joojiyo. Dh: horgabatayn.

de: getting in front of s.o. running and cutting him off

lx: qoorato

pd: (/da)

ps: vn6-f

key: qoorato

m.l (baayoloji) Barashada cilmiyeysan ee xayawaanka marka lagu daro anatomi-gooda, fisiyoolajigooda, bayokiimiko ahaan, hiddo barasho ahaan, ekoolojigoo-da, tadawurkooda iyo asowgooda.

m.l (baay.) Barashada cilmiyeysan ee xayawaanka marka lagu daro anatomigooda, fisiyoolajigooda, bayokiimiko ahaan, hiddo barasho ahaan, ekoolojigooda, tadawurkooda iyo asowgooda.

-ga: (magac, lab, keli) barashada cilmiyeysan ee xayawaanka marka lagu daro anatomigooda, fisiyoolajigooda, bayokiimiko ahaan, hiddo barasho ahaan, ekoolojigooda, tadawurkooda iyo asowgooda.

(Qoolaabid-da)

Wax qoolaaban ka dhigid; soo godid; nadoocin; qooxid; xoodid.

m.f.dh 1. eeg qoolaab². 2. eeg qoolaaw².

-da: (magac, dhedig, keli) walax dheer afkeeda hore soo laabid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg galloocin.

(Qoolaalli-ga)

Qooraansi dhinac ah.

v. crane one's neck sideways

bw: sp: qoollaalli

de: crane one's neck sideways

lx: qoolaalli

nt: qoolaalli (ga) [vn-m]

pd: (qoolaalliyay ~ qoolaalliday)

ps: v1=tr

key: qoolaalli

(fal) adoo soconaya marba dhinaceeg. Dh: firi, jeedaali

qoolaambi-ga: (magac, lab, keli) hareeraha eegid la socdo. Dh: daymadaymood.

-ta: (magac, dhedig, keli) tirin oo tirada xoolaha garasho.

-ga: (magac, lab, keli) timaha madaxa iska wada xiirid. Dh: moolaysad

-ga: (magac, lab, keli) hab reer guuraagu ceelasha uga wada cabbaan oo ah in goloba maalin ku soo aroorto maalin ama labana ka qatanaato. Shaqada qoodaysi ayaan ku qabanayna Dh: kaltamid, kaayaysi.

(Qoofalid-da)

Qoofal ku xirid.

m.f.dh eeg qoofal². la-mid: qoofal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) dedid oo hagoog ku xidhid. Dh: qoofalis, dedid.

qoofalid -da: (magac, dhedig, keli) qoofal ku xidhid. Faraska qoofalidda ka daa. Dh: shakaalid.

f.g3 (-btay, -batay) Dab shidasho.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaar.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qoolid.

m.f.dh eeg qoolan². la-mid: qoolnaansho.

-ta: (magac, dhedig, kei) qool ku xidhnaan.

qoolnaan -ta: (magac, dhedig, keli) cedaysnaan, mid eedaysan ahaan. Dh: xidhnaan.

Nooc ka tirsan dubbeyaasha farsamada birta ee leh jeego kala qaab iyo qadan duwan.

f.g2 (-teeyay, -teysay) la-mid: qooro².

v. cut off someone running

a: qooro

de: cut off s.o. running

lx: qooratee

pd: (qoorateeyey)

ps: v2b=tr

key: qooratee

(Soocanti-da)

Inta gaar loo soocay; xulanti; xul.

m.dh Wax badan oo isku jira intooda fiican oo gaar loo saaro.

f. n. selection, collection, choice

-da: (magac, dhedig, keli) in gaar loo soocay; xulanti; xul.

de: selection, collection, choice

initial: s

lx: soocanti

pd: (-da)

ps: n-f

key: soocanti

(Xoolaysi-ga)

Xoolaysasho.

m.l la-mid: xoolaysasho.

-ga: (magac, lab, keli) xoolo yeelasho: maal dhaqasho. Dh: xoolaysad.

-ga: (magac, lab, keli) jaad kalluunka badda laga soo saaro ka mid ah.

m.f.dh eeg qoolaaban¹.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qalloocsamid.

qoollaalli¹: m.l 1. la-mid: qoollaalliyid. Eegidda wax ilqooreedka laga eego. 2. Socod isqaadqaad iyo isla weyni ku jirto.

qoollaalli²: f.g1 (-iyay, -iday; -iyi) 1. Wax ilqoorka ka eegid. 2. Si isqaadqaad iyo isla weyni ku jirto u socosho.

(fal) dhinac daymoo adoo qoorta taagaya oo indhaha la raacaya. Kolba qolaan qoollaalliyaa; kolba qolaan qoorta u ridaa. Dh: qooraanso.

qoollaalli -ga: (magac, lab, keli) deymo dhinac la eego iyada oo qoorta la taagayo oo indhaha lala raacaya. Dh: qooraansi.

m.l Ogaansha la ogaado inta rag ee ku jirta qolo si mag loo bixiyo ama loo qaybsado.

m. n., [compound] computation of the numerical strength of the males of a clan ~ tribe

-ga: (magac, lab, kell) ogaansha la ogaado inta rag ee ku jirta qolo si mag loo bixiyo ama loo qaybsado.

a: qoortirsi

de: computation of the numerical strength of the males of a clan ~ tribe

lx: qooratirsi

pd: (-ga)

ps: n-m-cmp

key: qooratirsi

-ga: (magac, lab, keli) qof meel ku cusub; soogalooti.

m.f.dh eeg xoolatir.

-da: (magac, dhedig, keli) caydhayn oo xoolaha ka dhammayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolaha ka dhammayn.

m.l la-mid: xoolatirsasho.

f.mg3 (-saday, -satay) Si diya ama mag loo bixiyo xoolaha reer ka tirin.

v. calculate one's wealth; figure out the amount of compensation for blood money

(fal) xoolahaaga tirso. Intaan shago kuu bilaabin xoolatirso.