qoolaaw

f.g3 (-btay, -batay) Dab shidasho.

m.l la-mid: qoolati.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaar.

m.f.dh eeg qoolan². la-mid: qoolnaansho.

-ta: (magac, dhedig, kei) qool ku xidhnaan.

qoolnaan -ta: (magac, dhedig, keli) cedaysnaan, mid eedaysan ahaan. Dh: xidhnaan.

Nooc ka tirsan dubbeyaasha farsamada birta ee leh jeego kala qaab iyo qadan duwan.

f.g1 (-bay, -btay) la-mid: qoolaab².

(Qoolad-da)

Qol.

m.dh la-mid: qol.

f. n. room

-da: (n) room (ruum) ~ qol

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qol.

a: qol

de: room

lx: qoolad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: qoolad

1. Qool ku jira; la qoolay.

2. (u-qoolan) Eeddu saaran tahay; wax ka mas'uul ah.

qoolan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Xarig wax la qoolay noqosho.

qoolan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Xarig wax la qoolay ahaansho. 2. U q.: qof, wax dhacay ama dhici doona dhibaatada ka timaada ka masuul ah ahaansho.

der. [adjective] haltered, wearing a halter

(tilmaame) mid gool ku xidhan. Dh: xidhan.

qoolan: (tilmaame) mid eed saaran tahay, mid ee- daysan. Dh: xidhan.

de: haltered, wearing a halter

lx: qoolan

pd: (qoolnaa ~ qoollaa)

ps: adj-der

key: qoolan

m.l.kh 1. D. ah: qof ka tegey meeshiisii oo ku sugan meel kale oo ka fog oo uusan camal ku hayn loogana baahanayn. 2. D. ah: dugaag meelo kala fog ka ugaarsada.

m.l.kh 1. D. ah: qof ka tegey meeshiisii oo ku sugan meel kale oo ka fog oo uusan camal ku hayn loogana baahanayn. 2. D. ah: dugaag meelo kala fog ka ugaarsada.

nickname; name-m trespasser, interferer. Lit: the one born in a foreign land or he who always trespasses to foreign lands to rob or look for green pastures for his livestock

magac loo baxsho wiil dhashay milay dhoof iyo socdaal lagu jiray.

(fal) meeshaadii ka teg oo meel kale aad, Dh: hayaan.

doolaal: (fal) neef xoolo ah, cidaada ka teg oo xoolo kale doono. Dibiyahaw doolaal.

doolaal -ka: (magac, lab, keli) socod dheer oo inta meeshii rasmiga ahayd laga tego tu kale loo qayaado. Xoolo badan oo doolaal ah ayaa duleedka socda.

doolaal -ka: (magac, lab, keli) socod uu labku meeshiisii ka tego oo uu meel kale tego isaga oo wax uu rimiyo doondoonaya.

(tilmaame) geela hasha ugu wanaagsan ee xulka ah.

foolaad -ka: (magac, lab, keli) xoolaha la libgeynayo inta ugu waaweyn ee ugu muhiimsan; xulka u sarreeya xoolaha la kala iibsado. Dh: ahmin.

m.l (-llo, m.dh) la-mid: salool.

m. n. life

-ka: (magac, lab, keli) doogashada iyo quruxda uu dhulku yeesho marka uu roob ku da'o.

noolaad-ka: (magac, lab, keli) «la la joogitaan: ka tirsanaan.

noolaad -ka: (magac, lab, keli) (wada ~) wada degenaan; wada dhaqmid. La noolaadka nin aad raalli ka ahayni naar ka daran.

de: life

lx: noolaad

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: noolaad

(Noolaan-ta)

Wax nool ama nafi ku jirto ahaan.

m.f.dh eeg nool³. la-mid: nool², noolaansho, nooli¹.

f. n., [abstract] life, living, the state of living

-ta: (magac, dhedig, keli) wax nool oo nafi ku jirto ahaan.

de: life, living, the state of living

lx: noolaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: noolaan

-ka: (magac, lab, keli) wareegga hadhka. Aabbo wuxu fadhiyaa hadh qoodaarka.

m.l Geed dheer oo aan qodax lahayn oo caleemo cagaaran iyo hoos qabow leh. la-mid: qoolaati.

-ga: (magac, lab, keli) geed dheer oo aan qodax lahayn oo caleemo cagaaran iyo hoos gabow leh.

nickname; name-m annoyer, disturber

magac loo bixiyo wiil qardabo iyo dhib badan lahaa kolkii uu caloosha ku jiray.

-ka: (magac, lab, keli) dhaawac inta uu le'eg yahay la garanayn. Qoomaal weyn ayuu qabaa. Dh: dhaawac, qoon.

qoomaal -ka: (magac, lab, keli ) xagal ama laabad ay walaxi leedahay.

(Qooqaar-ka)

Qarqoor; meegaar.

qooqaar¹: m.l la-mid: qarqoor¹, qarqoorid.

qooqaar²: f.g1 (-ray, -rtay) la-mid: qarqoor².

qǫoqaar¹: m.l Gowriir; qanqood. la-mid: qǫo qaarid.

qǫoqaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Gowriirid.

v. tower (over), stand in a clumsy way

-ka: (magac, lab, keli) gowriir; qangood.

de: tower (over), stand in a clumsy way (as a very large animal or a poorly made hut)

lx: qooqaar

nt: qooqaar (ka) [vn2-m]

pd: (qooqaaray)

ps: v1=intr

key: qooqaar

qooraar¹: m.l Habka geelu u istaago marka uu kaadinayo.

qooraar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Neef geela oo kaadshaya lugaha kala fogayn. la-mid: qooraarso.

-ka: (magac, lab, keli) habka geelu u istaago marka uu kaadinayo.

qooraar -ta: (magac, dhedig, keli) gudin yar oo weelasha iyo agabka kale lagu farsameeyo oo lagu goro. Qooraarta il dhiib aan xeedhada ku goree Dh: gooshaan.

f.mg1 (-aalay, -aashay) Si macno la'aan ah meel u istaagid.

(fal) si macnala'aan ah meel isu taag.

yoolaal -ka: (magac, lab, keli) si macnadarro ah meel isu taagid.

-ha: (magac, lab, keli) qof aan cilmi lahayn. Dh: jaahil. Li: caalim.

m.f.dh eeg aqoolan. la-mid: aqoolnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) agaasinnaan iyo dhamaystirnaan.

aqoolnaan -ta: (magac, dhedig, keli) kala soocnaan; wax la isla lahaa kala qaybsanaan.

m.l (-wayaal, m.l/dh) Qof aan dooq lahayn.

m.l (-wayaal, m.l/dh) Qof aan dooq lahayn.

m. n. person deprived of pleasures; one who takes no pleasure in any recreation; stick in the mud

-ha: (magac, lab, keli) qof aan dookh fiican. Dooqlaawe waa loo doortaa. Dh: dookhlaawe.

de: person deprived of pleasures; one who takes no pleasure in any recreation; stick in the mud

lx: dooqlaawe

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: dooqlaawe

cf: golxo, nadooc, qallooc

de: bend, curve, curvature; bow

hm: 1

lx: qoolaab

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: qoolaab_1

de: bend, curve, make curved

hm: 2

lx: qoolaab

pd: (qoolaabay)

ps: v1=tr

key: qoolaab_2

Aan toosnayn; qaansada qaabkeeda leh; godan; nadoocsan; qooxan; xoodan.

qoolaaban¹: f.mg1 (-bmay, -bantay) 1. Bir iyo wixi lamida wax qaroofmay noqosho. 2. Dab wax la agaasimay noqosho.

qoolaaban²: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) 1. Bir iyo wixi lamida wax la qaroofay ahaansho. 2. Dab wax la agaasimay ahaansho.

der. [adjective] bent, curved, bowed

-qoolaabnaa: (adj) curved (keervidh)

(tilmaame) eeg qalloocan.

de: bent, curved, bowed

lx: qoolaaban

pd: (qoolaabnaa)

ps: adj-der

key: qoolaaban

(Qoolaabid-da)

Wax qoolaaban ka dhigid; soo godid; nadoocin; qooxid; xoodid.

m.f.dh 1. eeg qoolaab². 2. eeg qoolaaw².

-da: (magac, dhedig, keli) walax dheer afkeeda hore soo laabid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg galloocin.

(Qoolaalli-ga)

Qooraansi dhinac ah.

v. crane one's neck sideways

bw: sp: qoollaalli

de: crane one's neck sideways

lx: qoolaalli

nt: qoolaalli (ga) [vn-m]

pd: (qoolaalliyay ~ qoolaalliday)

ps: v1=tr

key: qoolaalli

(fal) adoo soconaya marba dhinaceeg. Dh: firi, jeedaali

qoolaambi-ga: (magac, lab, keli) hareeraha eegid la socdo. Dh: daymadaymood.

-ka: (magac, lab, keli) qool u yeelitaan. Qoolitaanka maqasha ha ku raagin. Dh: qoolliin.

-ha: (magac, lab, keli) qof aan soomanayn.

-ha: (magac, lab, keli) nooc kalluunka ka mid ah. Boglaawe soo qabo. Dh: bogla'.

(Boqolaad-ka)

Tiro taxan oo isdabajoogta, kan boqolka jagadiisa ku abbaaran; (1OOd.).

m.l.t.j Tirada jagaalaha ah, tan u dhiganta boqolka.

m.l.t.j Tirada jagaalaha ah, tan u dhiganta boqolka.

numeral: hundredth

-ka: (magac, lab, keli) tirada boqolka gaarsiisa; kan/tan boqolaad.

boqolaad -ka: (magac, lab, keli) tiro boqolboqol isu daba taxan.

a: boqlaad

de: hundredth

lx: boqolaad

pd: (-ka)

ps: num-ord-m

key: boqolaad

m.l (c.af) Xaraf marka lagu dhawaaqayo aan afka dabayli ka soo baxayn.

m.l (c.af) Xaraf marka lagu dhawaaqayo aan afka dabayli ka soo baxayn.

dhoolaal¹: m.l Dh. ah: orgi ama dibi doolaalo tagay.

dhoolaal²: m.dh Doolaalada orgiga ama dibigu sameeyaan.

dhoolaal³: f.mg1 (-aalay, -aashay) Orgi ama dibi doolaalo tegid.

magac ama naanays loo baxsho wiil quruxdiisa iyo qaabdhismeedkiisa meel sheed ah laga arko.

-ka: (magac, lab, keli) meesha araggu ku dhamaado. Dh: haydhhaydh.

(Doolaala-da)

1. Meel kale ama dal kale oo qalaad oo layska tago.

2. Waxaan wax ugu jirin oo layska dhexgalo.

m.dh 1. Doonashada uu neef qoor ah oo qooqan uu doonto wax uu abaahiyo ama saarto. 2. Aadidda la aado meel kale oo aan la iskaga baahnayn.

f. n. animal trespasser (looking for mate); trespassing, interference [ext.] going to foreign lands ~ abroad

-da: (magac, dhedig, keli) meel ka tegid oo tu kale u socdaalid sida xoolaha labkooda qooqan marka uu kuwiisa ka tego kuwa kalena aado. Orgidu way doolaalo badan tahay.

doolaalo -da: (magac, dhedig, keli) arrin ama wax aanay dani kuugu jirin oo la iska dhex galo.

de: animal trespasser (looking for mate); trespassing, interference [ext.] going to foreign lands ~ abroad

lx: doolaalo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: doolaalo

-ka: (magac, lab, keli) marka reeruhu doonanayaan meel baad iyo biyo leh inta aanay gaadhin meesha ay u socdaan ee ay dhaxsinta yihiin. Dh: hayaan, kaynaan, dhaxdin.

doolqaad -ka: (magac, lab, keli) dugaagga meel xaadhintiisii ka fog oo deegaan kale ah u ugaadhsi tega.

doolqaad -ka: (magac, lab, keli) reeraha meel aan deegaankoogii ahayn u daaqsin tega.