qoolaati

(Qoolaabid-da)

Wax qoolaaban ka dhigid; soo godid; nadoocin; qooxid; xoodid.

m.f.dh 1. eeg qoolaab². 2. eeg qoolaaw².

-da: (magac, dhedig, keli) walax dheer afkeeda hore soo laabid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg galloocin.

(Qoolaalli-ga)

Qooraansi dhinac ah.

v. crane one's neck sideways

bw: sp: qoollaalli

de: crane one's neck sideways

lx: qoolaalli

nt: qoolaalli (ga) [vn-m]

pd: (qoolaalliyay ~ qoolaalliday)

ps: v1=tr

key: qoolaalli

(fal) adoo soconaya marba dhinaceeg. Dh: firi, jeedaali

qoolaambi-ga: (magac, lab, keli) hareeraha eegid la socdo. Dh: daymadaymood.

(Qoolaab-ka)

Qallooc; nadooc; golxo.

qoolaab¹: m.l 1. Qallooc; nadooc; qolxo. 2. Agaasin loo sameeyo dab shididdiis. la-mid: qoolaaw¹.

qoolaab²: f.g1 (-bay, -btay) 1 . Wax qalloocin. 2. Dab shididdii agaasimid. la-mid: qolaab, qoolaaw².

m.l 1. Qallooc; nadooc; qolxo. 2. Agaasin loo sameeyo dab shididdiis. la-mid: qoolaaw.

m. n. bend, curve, curvature; bow

qoolaab v. bend, curve, make curved

-ay / qoolaaftay: (v) cause to curve or bend; curve (keerv); bend (beendhi) ~qaroof

(fal) wax toosan, afka hore soo qallooci.

qoolaab-ka: (magac, lab, keli) eeg qallooc.

(Goalat) S Cadaba barbigera Gilg Capparidaceae.

qoolaaw¹: m.l la-mid: qoolaab¹.

qoolaaw²: f.g1 (-way, -wday) la-mid: qoolaab².

f.g3 (-btay, -batay) Dab shidasho.

-ga: (magac, lab, keli) jaad kalluunka badda laga soo saaro ka mid ah.

m.f.dh eeg qoolaaban¹.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qalloocsamid.

qoollaalli¹: m.l 1. la-mid: qoollaalliyid. Eegidda wax ilqooreedka laga eego. 2. Socod isqaadqaad iyo isla weyni ku jirto.

qoollaalli²: f.g1 (-iyay, -iday; -iyi) 1. Wax ilqoorka ka eegid. 2. Si isqaadqaad iyo isla weyni ku jirto u socosho.

(fal) dhinac daymoo adoo qoorta taagaya oo indhaha la raacaya. Kolba qolaan qoollaalliyaa; kolba qolaan qoorta u ridaa. Dh: qooraanso.

qoollaalli -ga: (magac, lab, keli) deymo dhinac la eego iyada oo qoorta la taagayo oo indhaha lala raacaya. Dh: qooraansi.

-ta: (magac, dhedig, keli) dab iyo wixii la mid ah, hurin. Digadoo hulaaqdiyo, doolaabin kicin u ah, murankoo danteeda ah, wadwadkay ku darartaa.

cf: golxo, nadooc, qallooc

de: bend, curve, curvature; bow

hm: 1

lx: qoolaab

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: qoolaab_1

de: bend, curve, make curved

hm: 2

lx: qoolaab

pd: (qoolaabay)

ps: v1=tr

key: qoolaab_2

Aan toosnayn; qaansada qaabkeeda leh; godan; nadoocsan; qooxan; xoodan.

qoolaaban¹: f.mg1 (-bmay, -bantay) 1. Bir iyo wixi lamida wax qaroofmay noqosho. 2. Dab wax la agaasimay noqosho.

qoolaaban²: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) 1. Bir iyo wixi lamida wax la qaroofay ahaansho. 2. Dab wax la agaasimay ahaansho.

der. [adjective] bent, curved, bowed

-qoolaabnaa: (adj) curved (keervidh)

(tilmaame) eeg qalloocan.

de: bent, curved, bowed

lx: qoolaaban

pd: (qoolaabnaa)

ps: adj-der

key: qoolaaban

m.dh la-mid: qarqoorid.

m.f.dh eeg qǫoqaar². la-mid: qǫo qaar¹.

(Qooraansi-ga)

Qooraansasho.

m.l la-mid: qooraansasho.

-ga: (magac, lab, keli) eeg qoollaalli qooraanso: (fal) eeg goollaalli

m.f.dh eeg qooraar². la-mid: qooraarsad, qoraarsasho, qooraarsi.

m.l la-mid: qooraarid.

m.f.dh eeg yoolaal.

-da: (magac, dhedig, keli) si bilaa macne ah, meel iskaga joogid.

(Qaati-ga)

Khaati.

m. n. bored ~ fed-up person

-ga: (magac, lab, keli) diiqad iyo nafsad la'aan. Hanjabaadda taliyaha qaati ayay askartu ka joogaan. Dh: qaatiyaan, khaati, khaatiyaan.

a: khaati

de: bored ~ fed-up person

lx: qaati

pd: (-ga)

ps: n2-m

key: qaati

m.dh Hal caano badan leh (geel).

-da: (magacwadareed) xoolaha inta irmaanka ah. Qoltida soo hora. Dh: irmaan.

qolti -da: (magac, dhedig, keli) hal caano badan leh.

f.g2 (-iyay, -isay) Suun ama xarig siriq u sameyn.

(Oomati-da)

Cunno; oon.

m.dh Wax la quuto.

f. n., [collective] food, nourishment; drink, beverage

-da: (n) food (fuud) ~ oon-ta

-da: (magac, dhedig, keli) cunto ama dheef la cuno oo noocyo badan oo kala duduwan leh. Todobaad oomati afka ma saarin. Dh: oon.

de: food, nourishment; drink, beverage

lx: oomati

pd: (-da)

ps: n2a-f-col

xe: He doesnt eat or drink anything.

xv: Oomati ma dhadhammin.

key: oomati

f.g1 (-bay, -btay) la-mid: qoolaab².

(Qoolad-da)

Qol.

m.dh la-mid: qol.

f. n. room

-da: (n) room (ruum) ~ qol

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qol.

a: qol

de: room

lx: qoolad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: qoolad

1. Qool ku jira; la qoolay.

2. (u-qoolan) Eeddu saaran tahay; wax ka mas'uul ah.

qoolan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Xarig wax la qoolay noqosho.

qoolan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Xarig wax la qoolay ahaansho. 2. U q.: qof, wax dhacay ama dhici doona dhibaatada ka timaada ka masuul ah ahaansho.

der. [adjective] haltered, wearing a halter

(tilmaame) mid gool ku xidhan. Dh: xidhan.

qoolan: (tilmaame) mid eed saaran tahay, mid ee- daysan. Dh: xidhan.

de: haltered, wearing a halter

lx: qoolan

pd: (qoolnaa ~ qoollaa)

ps: adj-der

key: qoolan

f.g2 (-iyay, -isay) Dhal xoolaad hooyadood qool ku nuugid.

-ga: (magac, lab, keli) qoorta oo hoos u godanta oo u foororsata. Dh: goodaad.

qoolli -ga: (magac, lab, keli) qaab loo socdo oo uu qofku hore isku tuuro isaga oo is godaya.

f.g2 (-iyay, -isay) Cid cadaad u hayn.

f.g2 (-iyay, -isay) Cid colaad u hayn. m.f.dh, colaadin.

v. be hostile to

-yey / say: (v) excite hate; act with hostility; antagonize (aan-taga-naayz)-, alienate (eelyineyt)-, estrange (is-tareenji)

(fal) cadaw ka dhig; cid ay colaadi idinka dhaxayso ka dhig. Dh: fogee.

de: be hostile to

lx: colaadi

pd: (colaadiyey)

ps: v2a=

key: colaadi

m.l.kh 1. D. ah: qof ka tegey meeshiisii oo ku sugan meel kale oo ka fog oo uusan camal ku hayn loogana baahanayn. 2. D. ah: dugaag meelo kala fog ka ugaarsada.

m.l.kh 1. D. ah: qof ka tegey meeshiisii oo ku sugan meel kale oo ka fog oo uusan camal ku hayn loogana baahanayn. 2. D. ah: dugaag meelo kala fog ka ugaarsada.

nickname; name-m trespasser, interferer. Lit: the one born in a foreign land or he who always trespasses to foreign lands to rob or look for green pastures for his livestock

magac loo baxsho wiil dhashay milay dhoof iyo socdaal lagu jiray.

(fal) meeshaadii ka teg oo meel kale aad, Dh: hayaan.

doolaal: (fal) neef xoolo ah, cidaada ka teg oo xoolo kale doono. Dibiyahaw doolaal.

doolaal -ka: (magac, lab, keli) socod dheer oo inta meeshii rasmiga ahayd laga tego tu kale loo qayaado. Xoolo badan oo doolaal ah ayaa duleedka socda.

doolaal -ka: (magac, lab, keli) socod uu labku meeshiisii ka tego oo uu meel kale tego isaga oo wax uu rimiyo doondoonaya.

(tilmaame) geela hasha ugu wanaagsan ee xulka ah.

foolaad -ka: (magac, lab, keli) xoolaha la libgeynayo inta ugu waaweyn ee ugu muhiimsan; xulka u sarreeya xoolaha la kala iibsado. Dh: ahmin.

f.g2 (-iyay, -isay) Arrin gola keenid.

v. arrange, convene (a meeting, etc.); predict

(fal) wax dhici doona ama la rabo in la sameeyo u gogolxaadh.

de: arrange, convene (a meeting, etc.); predict

lx: golaadi

pd: (golaadiyey)

ps: v2a=

key: golaadi

m.l la-mid: haalaati.

(fal) xaraaradi ha ku qabto; hamuun darteed la wareer.

halaati -ga: (magac, lab, keli) baahida la dareemo kolka la qabatimo sigaar, shaah, bun, jaad iyo wixii la mid ah. Dh: hamuun, xaraaro, xaraarad.

(Hoolata-da)

Cudur madaxa ku dhaca oo timaha ka hoola.

m.dh Cudur madaxa ku dhaca oo timaha ka hoobiya.

m.dh Cudur madaxa ku dhaca oo timaha ka hoobiya.

f. n., [collective] disease of the scalp (causing loss of hair)

-da: (magac, dhedig, keli) cudur madaxa ku dhaca oo timaha ka daadiya ama ka hoola. Dh: hano.

de: disease of the scalp (causing loss of hair)

lx: hoolato

pd: (/da)

ps: n6-f-col

key: hoolato

m.l (-llo, m.dh) la-mid: salool.

m. n. life

-ka: (magac, lab, keli) doogashada iyo quruxda uu dhulku yeesho marka uu roob ku da'o.

noolaad-ka: (magac, lab, keli) «la la joogitaan: ka tirsanaan.

noolaad -ka: (magac, lab, keli) (wada ~) wada degenaan; wada dhaqmid. La noolaadka nin aad raalli ka ahayni naar ka daran.

de: life

lx: noolaad

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: noolaad

(Noolaan-ta)

Wax nool ama nafi ku jirto ahaan.