qoofal — Macnaha & Turjumaada

1

(Qoofal-ka)

2

Xarig tidcan ama dhaaclaysan oo labada afba ilo ku leh oo fardaha jeeni iyo lug isxiga lagaga xiro, si ayan u fogaan ama u cararin.

waa la naqliyay ✓

1

qoofal¹: m.l 1. Dabar suun ka samaysan oo awrta iyo fardaha jeenyaha hore lagaga seeteeyo. 2. la-mid: qoofalid.

2

qoofal²: f.g1 (-alay, -ashay) Awr ama faras jeenyaha hore dabar suun ah uga seeteyn.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dabar suun ka samaysan oo awrta iyo fardaha jeenyaha hore lagaga seeteeyo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. hobble, tether (for horse)

2

qoofal v. hobble ~ tie up (a horse); lock up (a building)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dusha hagoog ka saar oo ku wada qari. Baabuurka shiraac ku qoofal. Dh; dahaadh, hagoog.

2

qoofal -ka: (magac, lab, keli) jaad warmaha ka mid ah oo aad u weyn ama af ballaadhan. Qiyaas uma ridaan reer Xareed goofal kii warane.

3

qoofal -ka: (magac, lab, keli) xadhig rudcan co labada afba ilko ku leh oo farduhu si aanay u fogaan ama u cararin lagu shakaalo, Dameerka qoofal ku xidh. Dh: shagkaal.

4

qoofal -ka: (magac, lab, keli) hagoog wax wada qarisa. Dh: hagoog; dahaadh.

waa la naqliyay ✓

1

(Qoofar-ka)

2

Libaax-badeed.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc libaax badeedka ka mid ah oo aad halis u ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. dangerous shark species

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) libaaxbadeed.

waa la naqliyay ✓

1

cf: libaax-badeed

2

de: dangerous shark sp.

3

lx: qoofar

4

pd: (-ka)

5

ps: n-m

6

key: qoofar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wiil da'diisu u dhexayso toban illaa labaatan jir. Xoolaha goofilka u dira. Dh: kuray.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cigaal-ka) Qoofal gaar ah oo xarrago madaxa loo gashado.

2

2. (Cigaa-sha) Riddo dheer.

waa la naqliyay ✓

1

(Qoofalnaan-ta)

2

Wax qoofalan ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Raxli-ga)

2

Qoryo isku qoofalan oo kolna kala baxa kolna lays dhex geliyo, oo kutubta culculus oo la akhriyayo, korka laga saaro; (ama rixli).

waa la naqliyay ✓

1

(Saab-ka)

2

1. Oogada qaarkeeda sare ama hore, inta ka samaysan isku-qoofalka feeraha iyo lafdhabarta iyo lafsakaarta, oo wadnaha iyo sanbabbadu ku dhex jiraan.

3

2. Dhis ka samaysan xididdo ama laamo yaryar oo weelka qaarkii lagu rito oo lagu qaado.

waa la naqliyay ✓

1

(Saacad-da)

2

1. Qalab kasta oo waqtiga lagu cabbiro oo saacadaha sheega, siiba kan leh weji wareegsan oo lambarro ku yaalliin iyo labo irbadood oo kala dheer oo midi saacadaha sheegto midina daqiiqadaha oo uurka ku leh biro iyo siligyo isku qoofalan oo hadba la buuxiyo.

3

2. Hal saac ama 60 daqiiqadood.

4

3. Uraad; urshi.

waa la naqliyay ✓

1

(Shakaal-ka)

2

Qoofal.

waa la naqliyay ✓

Qoofalan.

waa la naqliyay ✓

1

(Shulla-ha)

2

Fardaha canqawgooda hoose oo qoofalka lagaga xiro; shullacaws; (ama shullo).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qoofalan. la-mid: qoofalnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: qoofalnaan.

waa la naqliyay ✓

1

saab¹: m.l (-bab, m.l) 1. Qalab ka samaysan xididdo, maqaar, laamo yaryar oo weelasha qaarkood lagu rido laguna qaado. 2. Oogada qaarkeeda sare, inta ka samay-san isku qoofalka feeraha, lafdhabarta iyo lafsakaarta oo wadnaha iyo sambabbadu ku dhex jiraan. 3. Taliye.

2

saab²: m.l 1. (xisaab) Nooc ka mid ah toobineed oo leh xoodbeeg le'eg hal. Ama xood uran oo ku wanqaran dhidibkiisa. Barta uu xoodku ka gooyo dhidibka waa geeska. Habdhiska kulanka kaartis saabku waxa uu leeyahay isle'eg beegaal oo leh sansaanka y = 4ax. 2.ÿ(xisaab) Ururka baraha in u wada jira xarriiq iyo bar maguuraan ah. Xarriiq-da waxa la yiraahdaa jeedshe bartana kul-mis.

3

saab³: f.g1 (-bay, -btay) Weel saab u yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Fardaha canqawgooda hoose oo qoofalka lagu xiro. 2. Cagta dadka iyo dhudhunka meesha ay iska galaan; canqaw. la-mid: shullo.

waa la naqliyay ✓

1

saab¹: m.l (-bab, m.l) 1. Qalab ka samaysan xididdo, maqaar, laamo yaryar oo weelasha qaarkood lagu rido laguna qaado. 2. Oogada qaarkeeda sare, inta ka samaysan isku qoofalka feeraha, lafdhabarta iyo lafsakaarta oo wadnaha iyo sambabbadu ku dhex jiraan. 3. Taliye.

2

saab²: m.l 1. (xisaab) Nooc ka mid ah toobineed oo leh xoodbeeg le'eg hal. Ama xood uran oo ku wanqaran dhidibkiisa. Barta uu xoodku ka gooyo dhidibka waa geeska. Habdhiska kulanka kaartis saabku waxa uu leeyahay isle'eg beegaal oo leh sansaanka y = 4ax. 2.ÿ(xisaab) Ururka baraha in u wada jira xarriiq iyo bar maguuraan ah. Xarriiqda waxa la yiraahdaa jeedshe bartana kulmis. m.f.dh, saabid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qoofalidda gammaanka lugta iyo jeeniga la isku xidho. Dh: shakaalid, shakalid.

waa la naqliyay ✓

1

de: hobble, tether (for horse) Contrast: dabar (for camel)

2

hm: 1

3

lx: qoofal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: qoofal_1

waa la naqliyay ✓

1

de: hobble ~ tie up (a horse); [fig.] lock up (a building)

2

hm: 2

3

lx: qoofal

4

pd: (qoofalay)

5

ps: v1=tr

6

key: qoofal_2

waa la naqliyay ✓

Qoofal ku xiran yahay.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax qoofalay ahaansho (awr ama faras).

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] hobbled, tied up, tethered (horse); locked up

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid dusha ka dedan ah oo waxa qudaha ku jira aan la arkayn. Dh: dedan, hagoogan.

2

qoofalan: (tilmaame) mid lug hore iyo lug dambe oo isweydaar ah ka xidhan. Faras qoofalan ma baxsado. Dh: shakaalan.

waa la naqliyay ✓

Isku rakiban, diyaarsan.

waa la naqliyay ✓

1

de: hobbled, tied up, tethered (horse); locked up

2

lx: qoofalan

3

pd: (qoofalnaa)

4

ps: adj-der

5

key: qoofalan

waa la naqliyay ✓

1

(Qoofalid-da)

2

Qoofal ku xirid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qoofal². la-mid: qoofal¹ (2).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dedid oo hagoog ku xidhid. Dh: qoofalis, dedid.

2

qoofalid -da: (magac, dhedig, keli) qoofal ku xidhid. Faraska qoofalidda ka daa. Dh: shakaalid.

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m annoyer, disturber

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil qardabo iyo dhib badan lahaa kolkii uu caloosha ku jiray.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhaawac inta uu le'eg yahay la garanayn. Qoomaal weyn ayuu qabaa. Dh: dhaawac, qoon.

2

qoomaal -ka: (magac, lab, keli ) xagal ama laabad ay walaxi leedahay.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: qaranful.

waa la naqliyay ✓

1

(Qool-ka)

2

1. Suun ama xarig il leh oo maqasha iyo wixii la mid ah, surka lagaga xiro ama loo geliyo; mareeg.

3

2. Kan eyga.

4

3. Ul weyn.

5

4. Kuul.

waa la naqliyay ✓

1

qool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Suun ama xarig siriq leh oo maqasha iyo wixi lamida surka lagaga xiro. 2. Ul weyn. 3. Kuul. 4. Summad wareeg ah oo xoolaha luqunta looga dhigo. 5. Diillin cad oo neef ido ah kurka uga taal.

2

qool²: f.g1 (-oolay, -ooshay) 1. Suun ama xarig siriq u samayn. 2. Cid khayaameyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Suun ama xarig siriq leh oo maqasha iyo wixi lamida surka lagaga xiro. 2. Ul weyn. 3. Kuul. 4. Summad wareeg ah oo xoolaha luqunta looga dhigo. 5. Diillin cad oo neef ido ah kurka uga taal.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. halter, collar, neck piece; promise, pledge, word, commitment, truce

2

qool v. put a halter ~ collar on; make a noose for

3

qool m. n. large stick ~ club

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) collar (kal'ar); a restraining rope or chain put around the neck of an animal

2

qool -ka: (n) trab (taraab) ~ dabin

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xadhig qoorta u geli.

2

qool -ka: (magac, lab, keli) kuul dahab ah ama macdan kale ah oo ay dumarku qoorta ku xidhaan. Dh: kuul.

3

qool -ka: (magac, lab, keli) xadhig yar oo qoorta lagaga xidho naylaha iyo waxaraha yaryar. Waxarta yar qoolka geli.

4

qool -ka: (magac, lab, keli) suunka eyga goorta loo geliyo

5

qool -ka: (magac, lab, keli) eeg gaar.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-alay, -ashay) Ciyaar dubno labada dhinac ka xirid iyada oo dhagax kale la gelin karin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) basar xumo; muuqaal iyo malo xumo. Qafalka iska daa oo is habee. Dh: baxaalli, gurrac.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Nin geesi ah.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) biro waaweyn oo sagbadda la shubayo hoosta lagaga qabto oo tiirka haya iyo looxa sagbadda u goglan u dhexeeya oo kolky engegto laga furo. Boodal la'aan sagbad lama shubi karo, Dh: buudar.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh D. ah: timo isdhax yaacsan oo aan muddo la shanlayn.

waa la naqliyay ✓

f. n. unkempt ~ neglected hair; rumpled fur (of animal)

waa la naqliyay ✓

1

de: unkempt ~ neglected hair; rumpled fur (of animal)

2

lx: doofil

3

pd: (/sha)

4

ps: n1-f

5

key: doofil

waa la naqliyay ✓

1

(Hoobal-ka)

2

1. Qof farshaxannimada iyo falsamida u go'ay ama yaqaan ama jecel.

3

2. Shayddaanka cayaaraha la tunto, aabbaha u ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. (riw.) Qof heesaa ah ama jila riwaayadaha. 2. Qof dheela ciyaaraha. 3. Shaydaanka ugu weyn cayaaraha la tunto. la-mid: hobol.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Qof heesaa ah ama jila riwaayadaha. 2. (riw.) Qof dheela ciyaaraha. 3. (riw.) Shaydaanka ugu weyn cayaaraha la tunto. la-mid: hobol.

waa la naqliyay ✓

m. n. actor, artist

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof u go'ay, yagaan ama jecel farshaxannimada iyo falsamida. Dh: hobol, fannaan, heesaa. Wa: hobollo.

waa la naqliyay ✓

1

a: hoobol

2

de: actor, artist

3

lx: hoobal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: hoobal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) sanam magaciis.

waa la naqliyay ✓

1

loofar¹: m.l (-rro, m.dh) Nin maalka si xun u isticmaala ee aan dhaqaalayn.

2

loofar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Ku l.: maal si xun u isticmaalid.

waa la naqliyay ✓

1

loofar¹: m.l (-rro, m.dh) Nin maalka si xun u isticmaala ee aan dhaqaalayn.

2

loofar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Ku l.: maal si xun u isticmaalid. m.f.dh, loofarid.

waa la naqliyay ✓

m. n. squanderer, spendthrift

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) playboy (paleey-booy); reckless spender

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nin maalka si xun u isticmaala ee aan dhaqaalayn.

2

loofar: (fal) (ku ~) maal si xun u isticmaalid.

waa la naqliyay ✓

1

de: squanderer, spendthrift

2

lx: loofar

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: loofar

waa la naqliyay ✓

m.l (kiimika) Ribnaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (kiim.) Ribnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Qodaal-ka, Qodaa-sha)

2

Hawsha ku saabsan wax qodidda; qodis; qoditaan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Hawl ku saabsan wax qodidda iyo falidda siiba beeraha. 2. Q. ah: dhul ku habboon beerashada. 3. Daloolinta la dalooliyo dhul.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Hawl ku saabsan wax qodidda iyo falidda siiba beeraha. 2. Q. ah: dhul ku habboon beerashada. 3. Daloolinta la dalooliyo dhul.

waa la naqliyay ✓

vl. n. digging

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) excavation (ekes-ka-veey-shin); the act of digging ~ qodid. 2. farming (faar-ming)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) beer falid: dhul beerid. Dh: godis, beerid, falid.

2

qodaal-ka: (magac, lab, keli) dadka beereleyda ah Dh: beereley: godato.

waa la naqliyay ✓

1

de: digging

2

lx: qodaal

3

pd: (-ka ~ -sha)

4

ps: vn2-m/f

5

key: qodaal

waa la naqliyay ✓

1

(Qoobad-da)

2

Qaafiri qori ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Hooy, xero iyo wixi lamida oo aad ciriiri u ah.

waa la naqliyay ✓

f. n. small wooden water-vessel ~ drinking cup

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) baaquli qori laga sameeyey. Dh: baaquli.

2

qoobad -da: (magac, dhedig, keli) dhismo yar oo kelidii ah. Qoobad ayuu meel cidla ah ku dhistay. Dh: qol, qoolad.

waa la naqliyay ✓

1

cf: qaafiri

2

de: small wooden water-vessel ~ drinking cup

3

lx: qoobad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: qoobad

waa la naqliyay ✓

(fal) si qoode ah u soco. Qooday oo hadhicdhicin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gef aan loo kasin samayn. Dh: qaldamid, gefid.

waa la naqliyay ✓

1

(Qoolad-da)

2

Qol.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: qol.

waa la naqliyay ✓

f. n. room

waa la naqliyay ✓

-da: (n) room (ruum) ~ qol

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qol.

waa la naqliyay ✓

1

a: qol

2

de: room

3

lx: qoolad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: qoolad

waa la naqliyay ✓

1

1. Qool ku jira; la qoolay.

2

2. (u-qoolan) Eeddu saaran tahay; wax ka mas'uul ah.

waa la naqliyay ✓

1

qoolan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Xarig wax la qoolay noqosho.

2

qoolan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Xarig wax la qoolay ahaansho. 2. U q.: qof, wax dhacay ama dhici doona dhibaatada ka timaada ka masuul ah ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] haltered, wearing a halter

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid gool ku xidhan. Dh: xidhan.

2

qoolan: (tilmaame) mid eed saaran tahay, mid ee- daysan. Dh: xidhan.

waa la naqliyay ✓

1

de: haltered, wearing a halter

2

lx: qoolan

3

pd: (qoolnaa ~ qoollaa)

4

ps: adj-der

5

key: qoolan

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oonmay, -oomantay; - oonmi) Wax qooni gaartay noqosho (nafley).

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid qoon ama nabar gaadhay qoombi -ga: (magac, lab, keli) xubinta uu malaygu ka neefsado.

waa la naqliyay ✓

Qooq hayo.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Xoolo lab wax qooq hayo ahaansho. 2. Dugaag ama halaq wax dad cun ah ahaansho. 3. Qof kibir badan ahaansho. 4. Gabar wax galmo u baahan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Xoolo lab wax qooq hayo ahaansho. 2. Dugaag ama halaq wax dad cun ah ahaansho. 3. Qof kibir badan ahaansho. 4. Gabar wax galmo u baahan ahaansho. m.f.dh, qooqnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] in rut (of male camel); sexually aroused (man) {rude}; on a rampage, wild

waa la naqliyay ✓

qooqnaa / qooqnayd: (adj) estrus (es taras); be in rut; a period of mammalian sexual activity, especially for a male camel

waa la naqliyay ✓