qoodayn

-ta: (magac, dhedig, keli) boodh marin; habaas ka dhigid. Boodhaynta gogosha aabbo ka ilaali. Dh: boorayn, siigayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) qodobyo ku qabqabasho. Dh: tolid, qodobays.

qodobayn-ta: (magac, dhedig, keli) hadal habayn oo isku dubbaridid. Dh: qodobays.

-ga: (magac, lab, keli) hab reer guuraagu ceelasha uga wada cabbaan oo ah in goloba maalin ku soo aroorto maalin ama labana ka qatanaato. Shaqada qoodaysi ayaan ku qabanayna Dh: kaltamid, kaayaysi.

(fal) dad hawl la qabo oo la kaalayso Dh: kaltan, miilayso.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaar.

La ooday; xiran; niiban.

oodan¹: m.l 1. Qof ka dhashay qolo xoog iyo tiro badan. 2. Bawdka beerta. 3. Meel dhir badan leh oo mariddeedu dhibtahay. 4. la-mid: oodmid.

oodan²: m.dh Ciyaarta shaxda oo aan meel laga soo galo lahayn.

oodan³: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) 1. Wax xirmay noqosho (albaab, xero iyo wixi lamida). 2. Arrin, hadal iyo wixi lamida wax naan meel haysan noqosho.

oodan⁴: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Xero wax la ooday ahaansho. 2. Qof aan waxba la dhacsiin karin ahaansho.

oodan¹: m.l 1. Qof ka dhashay qolo xoog iyo tiro badan. 2. Bawdka beerta. 3. Meel dhir badan leh oo mariddeedu dhibtahay.

oodan²: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) 1. Wax xirmay noqosho (albaab, xero iyo wixi lamida). 2. Arrin, hadal iyo wixi lamida wax naan meel haysan noqosho. m.f.dh, oodmid.

oodan³: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Xero wax la ooday ahaansho. 2. Qof aan waxba la dhacsiin karin ahaansho. m.f.dh, oodnaan.

der. [adjective] shut ~ fenced in, enclosed with a brushwood fence

-oodnaa oodnayd: (adj) fenced (feensidh); enclosed with a fence

(tilmaame) xidhan oon meelna ka furnayn ah. Irriddu way oodan tahay.

oodan: (tilmaame) ood ku wareegsan. Ijaar oodan ayaa naga soo hor baxay.

oodan-ka: (magac, lab, keli) qof an waxba garanayn oo af iyo ilbaxnimo midna hayn.

oodan -ka: (magac, lab, keli) dad tiro iyo tayo ba buuxa oo hiil iyo hoo yeesha. Adhigaaga raacsaan lahaa agabla' weeyaan e, markay oon baxday i tidhi oodankaan ahay e. Dh: laandheere.

oodan -ka: (magac, lab, keli) dhul jiq ah oo meel laga galo iyo meel laga baxo midna lahayn. Sidaan u yaacaynay ayaan dhul oodan ah gallay.

oodan-ta: (magac, dhedig, keli) shax dhinac kasta ka soo xidhantay oo aan meel loo guuro lahayn. Shaxdii oodan ayey gashay.

de: shut ~ fenced in, enclosed with a brushwood fence

lx: oodan

nt: oodan (oodmay) [v1=inch]

pd: (oodnaa)

ps: adj-der

key: oodan

La qoday.

qodan¹: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) Dhul wax la qoday noqosho.

qodan²: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Dhul, meel iyo wixi lamida wax la qoday ahaansho. 2. Beer wax la falay ahaansho.

qodan¹: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) Dhul wax la qoday noqosho. m.f.dh, qodmid.

qodan²: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Dhul, meel iyo wixi lamida wax la qoday ahaansho. 2. Beer wax la falay ahaansho. m.f.dh, qodnaan.

der. [adjective] dug (up ~ out)

qodan [inchoative] v. be dug (over)

(tilmaame) beeran oo la falay ah. Beer godan ayaan iibsaday: Dh: falan.

qodan: (tilmaame) mid hoos loo dalooshay oo ciddi laga faqay. Dh: faqan, qufan.

m.f.dh eeg codee.

vl. n., [collective] phonetics

-ta: (n) 1. the act of making musical note; melody (meladi); tune (tuun) ~ laxan 2. the act or manner of pronouncing words or making phonetics

-ta: (magac, dhedig, keli) doorasho dhacaysa, codkaaga ka dhiibasho. Dh: coddhiibasho.

codayn -ta: (magac, dhedig, keli) luuq qurxoon samayn; codays.

de: phonetics

lx: codayn

pd: (-ta)

ps: vn1-f-col

key: codayn

(tilmaame) neef geela oo dhowaan dhashay oo yara adkaaday. Dh: qurbac, nirig, awr.

-ta: (magac, dhedig, keli) is meerin iyo isu soo ururid si wareeg ah loo soo joogsado meel. Dh: golayn.

godayn -ta: (magac, dhedig, keli) dhiisha god qiiq ka baxayo oo cugay lagu shiday ku gambiyid.

m.f.dh eeg oofee.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadhimo cunid.

m.f.dh eeg qofee.

(Qolayn-ta)

Wax shubma sida biyaha meel docaha ka awdan isugu geyn, ku uruurin.

m.f.dh eeg qolee.

1. Qool ku jira; la qoolay.

2. (u-qoolan) Eeddu saaran tahay; wax ka mas'uul ah.

qoolan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Xarig wax la qoolay noqosho.

qoolan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Xarig wax la qoolay ahaansho. 2. U q.: qof, wax dhacay ama dhici doona dhibaatada ka timaada ka masuul ah ahaansho.

der. [adjective] haltered, wearing a halter

(tilmaame) mid gool ku xidhan. Dh: xidhan.

qoolan: (tilmaame) mid eed saaran tahay, mid ee- daysan. Dh: xidhan.

de: haltered, wearing a halter

lx: qoolan

pd: (qoolnaa ~ qoollaa)

ps: adj-der

key: qoolan

f.mg1 (-oonmay, -oomantay; - oonmi) Wax qooni gaartay noqosho (nafley).

(tilmaame) mid qoon ama nabar gaadhay qoombi -ga: (magac, lab, keli) xubinta uu malaygu ka neefsado.

Qooq hayo.

f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Xoolo lab wax qooq hayo ahaansho. 2. Dugaag ama halaq wax dad cun ah ahaansho. 3. Qof kibir badan ahaansho. 4. Gabar wax galmo u baahan ahaansho.

f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Xoolo lab wax qooq hayo ahaansho. 2. Dugaag ama halaq wax dad cun ah ahaansho. 3. Qof kibir badan ahaansho. 4. Gabar wax galmo u baahan ahaansho. m.f.dh, qooqnaan.

der. [adjective] in rut (of male camel); sexually aroused (man) {rude}; on a rampage, wild

qooqnaa / qooqnayd: (adj) estrus (es taras); be in rut; a period of mammalian sexual activity, especially for a male camel

(tilmaame) mid qooq hayo, mid guurdoon ah. Nin qooqan ayaa gabadh loo doonayaa.

qooqan: (tilmaame) aad u kibirsan. Dh: kibirsan.

de: in rut (of male camel); sexually aroused (man) {rude}; [fig.] on a rampage, wild

lx: qooqan

pd: (qooqnaa)

ps: adj-der

key: qooqan

(fal) horgabatee; xagga hore ka mar gooray: (fal) mucaanaqee oo salaan laabta la isa saaro salaan. Cidda saxbbada qoray

qooray: (fal) addoon xoree. Haddaad aragro naag la addoonsanayo libso oo qooray Dh: xoree.

Sida qaansada u godan.

f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Qof wax is qooxay ahaansho.

der. [adjective] bent (over), bowed, stooping

(tilmaame) sida qaansada u godan. Dh: godan, xooda.

de: bent (over), bowed, stooping

lx: qooxan

pd: (qooxnaa)

ps: adj-der

key: qooxan

La xoodey.

xoodan¹: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) Wax la xooday noqosho.

xoodan²: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax la xooday ahaansho.

der. [adjective] curved, slightly bent

-xoodnaa / xoodnayd: (adj) concave (kon-keeyv); curved (keervidh) ~ golxo leh,

(tilmaame) godan oo la soo qalloociyay ah. Qaansadu waa ul xoodan.

de: curved, slightly bent

initial: x

lx: xoodan

pd: (xoodnaa)

ps: adj-der

key: xoodan

m.l/dh (-aamo, m.l) Koor weyn oo geela loo xiro. la-mid: buudaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) koorta geela loo xidho midda ugu weyn. Boodaanta geela xidhanee, badhtamaha hilada daaqaaya.

-ka: (magac, lab, keli) dhar aad u maydhid. Boodayska dharkaa gaari lagu arkoon jireye.

m.f.dh eeg boogee.

-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh aroosad ah gudniinkii fircooniga ahaa ka furid. Dh: reerayn. boogayn-ta: (magac, dhedig, keli) meel, nabar boog ah ka dhigid. Xoqiddu qayb libaax ayay ka ciyaartaa boogaynta finanka yaryar. Dh: nabarayn, boogays.

m.f.dh eeg boolee. la-mid: boolo.

-ta: (magac, dhedig, keli) turub afar baadh ah haadka lagu booleeyey magacaabasho.

m.f.dh eeg booree. la-mid: boodayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) siigo ku asoorid. Dadka booraynta ka daa. Dh: boodhayn, siigayn. booraysad -ka: (magac, lab, keli) carro si sharcigu dhigay la isku marsho si salaadka loo bannaysto kolka biyo la waayo. Dh: boodhaysad.

m.f.dh eeg bootee. la-mid: bootays.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadallada kulul ee dhex mara labada isu cadhaysn. Bootaynta aayara naag walayba buulkaaga tag.

-ta: (magac, dhedig, keli) doob noqosho; qaangaadhid. Wiilkayga haddeed doobayn waxba ugama hadhin.

m.f.dh eeg doogee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul naq helay. doog yeelasho. Buurihii doogayn ayaa ka muuqata.

m.f.dh eeg doomee.

-ta: (magac, dhedig, keli) doomo samayn. Doomaynta waxa laga sameeyaa geed baar la yidhaa.

(Goobayn-ta)

Goobo ka dhigid.

m.f.dh eeg goobee.

-ta: (magac, dhedig, keli) goobo u yeelid ama goobo ka dhigid.

Qalabka lagu hantiyo dhuun-biyoodda la leexinayo ama la toosinayo.

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl milayayn; hawl milay la qabto u yeelid. Goorayn ayay u baahan tahay hawshan culus.

e.d la-mid: hooddeyn.

(interjection) used to give permission to come inside: you may come inside

-ta: (magac, dhedig, keli) adke ama neef dareer u beddelid. Kulka badani wuxuu ka mid yahay waxayaalaha loo adeegsado hooraynta adkaha.

(Hoosayn-ta)

Docda hoose xigid, jirid.

m.f.dh eeg hoosee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xaga hoose xigid; wax laga gacan sarreeyo noqosho. Ninna hoosaynta ma jecla. Li: saran, korrayn.