Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Qola-da)

2

Dad xiriir ka dhexeeyo; cid; reer; dad; tol; jilib.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Qabiil. 2. Ummad. 3. Koox isku meherad ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Qabiil. 2. Ummad. 3. Koox isku meherad ah.

waa la naqliyay ✓

f. n. tribe, clan, group of people; lineage

waa la naqliyay ✓

-qolada: (n) 1. tribe (taraayb); clan (kalaan) ~ qabiilo, qabiiL Ex: qoladee baa tahay? to which clan do you belong to? 2. race (reeys); nation (neey-shin) ~ qoon, quruun

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qabil.

waa la naqliyay ✓

1

de: tribe, clan, group of people; lineage

2

lx: qolo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

xe: They are of the same clan.

6

xv: Waa isku qolo.

7

key: qolo

waa la naqliyay ✓

1

(Qolof-ta)

2

1. Dubka sare oo geedaha.

3

2. Jilif xalleef ah oo nabarrada korkooda ku samaysanta.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-lfo, m.l) 1. Dubka sare ee geedaha. 2. Jilif xalleef ahoo ay nabarradu yeeshaan siiba marka ay biskoonayaan. 3. Dubka sare ee xammaaratada iyo mallayga.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-lfo, m.l) 1. Dubka sare ee geedaha. 2. Jilif xalleef ahoo ay nabarradu yeeshaan siiba marka ay biskoonayaan. 3. Dubka sare ee xammaaratada iyo mallayga.

waa la naqliyay ✓

f. n. husk, pod; shell; (snake) skin, (fish) scales; scab

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) rind (raayndh); peel (piil); bark (haa^); the skin of fruits and vegetables; shell (sheel) ~qob

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) diir adag oo geedo ama noole kale ku dahaadhan oo dusha ka saaran. Nin weyn oo hadal ka dhacay waa geed golofi ka dhacday: Dh: diir

2

qolof-ta: (magac, dhedig, keli) jidhifadag oo nabarradu kolkay bogsanayaan ku dulsamaysanta. Nabarkii wuu golof ritay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhil

2

de: husk, pod; shell; (snake) skin, (fish) scales; scab

3

lx: qolof

4

pd: (-ta Pl: qolfo (/ha))

5

ps: n3-f

6

key: qolof

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xoodnaan garbaha iyo shafka hore ah oo qoortuna hoos u godato. Cali gobxo ayuu leeyahay. Dh: golxo.

waa la naqliyay ✓

1

(Araarayn-ta)

2

Labo qolo oo dagaallama haya kala joojin; dagaal joojin.

waa la naqliyay ✓

1

(Araara-ha)

2

Labo qolo oo dagaallamaya oo la kala joojiyo; dagaaljoojis.

waa la naqliyay ✓

1

(Ardaaggal-ka)

2

Ardaa qurux badan oo loo dhiso nin ama qolo gabdhaddoon iyo xididtooyo u timaadda; dadabgal; riddingal.

waa la naqliyay ✓

1

(Bah-da)

2

1. In hooyo wada dhashay; tol; qolo.

3

2. Gob; (sida: bah iyo beel.

4

3. (°) Xiddigo dayaxu maro oo u dhexeeya xoor iyo faruuryo.

waa la naqliyay ✓

1

(Bahaldila-ha)

2

Nin qolo ama col wada oo ugu horreeya xagga geesinnimada iyo dagaalka; halaqdile.

waa la naqliyay ✓

1

(Bee-sha)

2

1. Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.

3

2. Qolo qolo ka xoog badani ka dultimid ama qabsatay oo xoog ugu taliso; raaciye; isticmaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Beelaysasha-da)

2

Qolo kale xoog ku qabsasho oo beel ka dhigasho; beelaysi; gumeysi; raaciye ka dhigasho; isticmaarsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Birra-ha)

2

1. Ubaxa cawska.

3

2. Qolofta badarka qaarki, (sida bariiska) ku rogan; bariiq.

waa la naqliyay ✓

1

(Bocoo-sha)

2

Qolof bahal-galeen ah oo aalaa laga helo dhulka waayadii hore baddu fadhiyi jirtey; aleel weyn; caroog; dhulman; tammaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Buunsha-ha)

2

Daboolka jilicsan oo ku rogan badarka oo tumidda lagaga baxsho; diir; qob; qolof; bariiq (bariiska); (ama buushe).

waa la naqliyay ✓

1

(Caanallu-sha)

2

Cayayaan yar oo sida doorshaanka qolof adag leh, oo inta hadba istaaga, salka dhulka la dhacdhaca.

waa la naqliyay ✓

1

(Carsaanya-da)

2

Nafley kalluunka qolofta ku jira lagu tirsho; waxay leedahay afar lugood iyo labo birqaab oo ay wax ku qabato; hor iyo dibba waa u oroddaa; - qabaanqab; suulalgoys.

waa la naqliyay ✓

1

(Cid-da)

2

Dad meel wada deggan; dad xiriir ka dhexeeyo; degmo; qolo; reer.

waa la naqliyay ✓

1

1. Qoloftii iyo diirkii laga qaaday: diriqii laga reebay; la dhilay; la diiray; la qayaxay.

2

2. Qurux badan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhilid-da)

2

1. (miro, kd.) qolofta kore ka fujin; diirid; beerin; qayixid.

3

2. (caw, xaskul...) diriqa ka bixin.

4

3. Qurxin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhoollatusad-ka)

2

1. Isu miciyallisadka awrta qooqan.

3

2. (*) Xoogga qolo leedahay oo la soo bandhigo si cadowgu u arko oo u tixgeliyo.

4

3. Fulabbajis; bowdaqaawis.

5

4. Dagaal been ah; garmaame.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhoon-ta)

2

1. Haan biyood oo weyn.

3

2. Tol; qolo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dibudday-da, Dibudday-ga)

2

1. Miraha gudda (yicibta) intay qolofta kore oo labaad qabaan; cirujeed; ciddi-libaax.

3

2. Geed yar oo qodxo leh.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Diin-ka) a) Maamul xag Ilaah laga jideeyey oo dad ku dhaqmo; hab weyn oo lagu dhaqmo oo Ilaah loogu dhowaado; (ama diinta). b) Bahal xamaaratada kamid ah oo aad u gaabiya oo miyiga ku dhaqma. Qolof xoog badan baa ku rogan, wuxuuna u eg yahay qubada badda; (ama diindiin)

2

2. (Diin-ta) Diinka.

waa la naqliyay ✓

1

(Diir-ka)

2

Xuubka, dubka, qolofta, mayraxda iyo wixii la mid ah oo ku rogan geedaha iyo miraha, kd.

waa la naqliyay ✓

1

(Qol-ka)

2

Qaybaha guriga mid kamid ah oo afar derbi dhexdood ah, korkana ka awdan; qoolad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) Qaybaha uu guri u qaybsamo middood oo aan ahayn musqusha iyo jikada. la-mid: qawlad, qoolad, qowlad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) Qaybaha uu guri u qaybsamo middood oo aan ahayn musqusha iyo jikada. la-mid: qawlad, qoolad.

waa la naqliyay ✓

m. n. room; hall

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [plural qolol-ka] room (ruum) ~ maqsin

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) maqsinnada uu aqalku ka kooban yahay mid ka mid ah. Dh: qurfo, maqsin. Wa: qolal.

waa la naqliyay ✓

1

de: room; hall

2

lx: qol

3

pd: (-ka Pl: qolal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: qol

waa la naqliyay ✓

غُرْفَةَ حُجْرَةً

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-ooyay, -oysay) Wax qallalan biyo gelin. la-mid: qooy.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-ooyay, -oysay) Wax qallalan biyo gelin. m.f.dh, qoyn. la-mid: qooy.

waa la naqliyay ✓

v. moisten, make something wet

waa la naqliyay ✓

-yey / qooysay: (v) wet (wet); dampen (dham-pen) ~ qoy

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo ku dul shub oo wax qoyan ka dhig. Go'a ii qoo. Dh: qoy. Li: qallaji, engeji.

waa la naqliyay ✓

1

a: qoy

2

de: moisten, make s.t. wet

3

lx: qoo

4

pd: (qooyey / qooysey)

5

ps: v2a=tr

6

key: qoo

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) meel lagu arrinsado ama lagu cayaaro. Dh: gole.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) midho xabuub ah oo laga sifeeyay qashinkii.

waa la naqliyay ✓

s.m. - nooli, ijaar.

waa la naqliyay ✓

Kubbad fardood (booloo)

waa la naqliyay ✓

1

(Qala-da)

2

Qofkii dal aan dalkiisa ahayn taga ama dad aan dadkiisa ahayn ama uusan aqoon u taga, baqdinta yar oo u diidda inuu dheeho jeeruu cid ka barto oo ku qalaggooyo.

waa la naqliyay ✓

1

qalo¹: m.l Hal neef oo baadi ah.

2

qalo²: m.dh 1. Dareen ku dhasha nafleyda marka ay taagan yihiin meel aysan hore u joogi jirin ama ay la kulmaan dad aysan aqoon. 2. Q. ah: neef baadi ah oo xoolo uusan aqoon u tegay.

3

qalo³: f.g3 (-ashay, -alatay) Si loo cuno xoolo gowracasho.

waa la naqliyay ✓

1

qalo¹: m.dh 1. Dareen ku dhasha nafleyda marka ay taagan yihiin meel aysan hore u joogi jirin ama ay la kulmaan dad aysan aqoon. 2. Q. ah: neef baadi ah oo xoolo uusan aqoon u tegay.

2

qalo²: f.g3 (-ashay, -alatay) Si loo cuno xoolo gowracasho. m.f.dh, qalasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. slaughter for oneself; sacrifice

2

qalo [feminine] n., [abstract] feeling of being a stranger, awkwardness

waa la naqliyay ✓

-qalada: (n) uneasiness (an-iisi-nes), especially uneasiness with strangers ~ qale

waa la naqliyay ✓

1

(fal) iskaa wax u gawraco oo birayso. Neefkaas adaa iska lehe qalo oo karso. Dh: gawraco, birayso.

2

qalo: (fal) neef laguu gawracay adu googooso oo jarjaro. Anu waan kuu gawracaye adna galo. Dh: jarjaro, googooso.

3

qalo-da: (magac, dhedig, keli) buuxdhaafka iyo hugunka ka dhasha xoolo badan oo meel isugu yimid. Dixdu maanta way galo badnayd. Dh: buuq.

4

qalo -da: (magac, dhedig, keli) is ururinta iyo cidloodka ku dhaca qof dad ku cusub la jooga. Wiilka martida ahi qalo yuuna dareemine u sheekeeya. Dh: waadaal, qalood.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhaxan aad u qabow oo habeenkii soo dhacda.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-otay, -odatay) 1. Dhul falasho. 2. Meel dumsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-otay, -odatay) 1. Dhul falasho. 2. Meel dumsasho. m.f.dh, qodasho.

waa la naqliyay ✓

v. dig for oneself; plow

waa la naqliyay ✓

-qotay / qodotay: (v) dig up for oneself; unearth (an-eerth)

waa la naqliyay ✓

(fal) meel adigu iskaa u daloosho; beer ad gaar u leedahay qod. Dh: faqo, falo.

waa la naqliyay ✓

1

de: dig for oneself; plow

2

lx: qodo

3

pd: (qotay)

4

ps: v3b=tr

5

key: qodo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Hadal qoraal ka dhigasho. 2. Geed, dhagax, laf iyo wixi lamida qalab la isticmaalo ka samaysasho. 3. Ilkaha q.: qof ilko fiiqasho. 4. Qof shaqaale ka dhigasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Hadal qoraal ka dhigasho. 2. Geed, dhagax, laf iyo wixi lamida qalab la isticmaalo ka samaysasho. 3. Ilkaha q.: qof ilko fiiqasho. 4. Qof shaqaale ka dhigasho. m.f.dh, qorasho.

waa la naqliyay ✓

v. write down for oneself; employ, hire; appoint, assign; register

waa la naqliyay ✓

1

de: write down for oneself; employ, hire; appoint, assign; register

2

lx: qoro

3

pd: (qortay)

4

ps: v3b=tr

5

key: qoro

waa la naqliyay ✓

1

(Qota-da)

2

Qoddo; sal; gun.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: qoddo.

waa la naqliyay ✓

f. n. base, roots, depth

waa la naqliyay ✓

- qotada: (n) base (beeys); bottom (bat'am); depth (dhe-path) ~ sal

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gun hoose. Ceelku goto dheer ayuu leeyahay.

waa la naqliyay ✓

1

de: base, roots, depth

2

lx: qoto

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

see: qoddo

6

key: qoto

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-oshay, -olatay) Hilib iyadoo aan biyo iyo weel la isticmaalin dab ku bislaysasho.

waa la naqliyay ✓

v. roast ~ grill for oneself

waa la naqliyay ✓

/sowlow/ (n) 1. muustiko ama hees hal-qof qaado 2. keli ah (aan la wehelin).

waa la naqliyay ✓

-soshay / solatay: (v) roast, broil or grill for one's self

waa la naqliyay ✓

agg. - keli.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hilib, iyo wixii la mid ah, dabka dushiisa ku dubo.

2

solo -da: (magac, dhedig, keli) meesha laanta faraceedu ku kala leexdo. Dh: sollo.

waa la naqliyay ✓

1

de: roast ~ grill for oneself

2

initial: s

3

lx: solo

4

pd: (soshay)

5

ps: v3b=tr

6

key: solo

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-toshay, -tolatay) Laba wax oo kala go'an ama kala dillaacsan wax iskula qabsasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax kaa dilaacay ama kaa jeexmay oo lagu leeyahay isku gayso oo tolo.

waa la naqliyay ✓

s.m. - duullimaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Qolqol-ka)

2

1. Aqal dhisan gudihi marin ku yaal oo dhuuban oo leexsan oo qolalka iyo derbiyada ka dhex samaysma; laabato; xolxol.

3

2. (biyo, kd.) Shuban; qulqul.

waa la naqliyay ✓

1

qolqol¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Maro lagu kala qoqobo aqal gudahiisa; daah. 2. Aqal la kala qoqobay intiisa qarsoon. 3. Maqaar weyn oo tolan oo hilibka iyo wixi lamida lagu qaato; xashin. 4. Dillaacinta nirgo naaska hooyadood laga goynayo carrabka laga dillaaciyo. 5. Oodda sarsarka kore iyo xerada xoolaha meel u dhexeysa oo awrtu fariisato.

2

qolqol²: f.g1 (-olay, -oshay) 1. Aqal kala qoqobid. 2. Nirig carrab ka jeexid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Maro lagu kala qoqobo aqal gudahiisa; daah. 2. Aqal la kala qoqobay intiisa qarsoon. 3. Maqaar weyn oo tolan oo hilibka iyo wixi lamida lagu qaato; xashin. 4. Dillaacinta nirgo naaska hooyadood laga goynayo carrabka laga dillaaciyo. 5. Oodda sarsarka kore iyo xerada xoolaha meel u dhexeysa oo awrtu fariisato.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. partition, back room ~ curtained rear part of hut; closet

2

qolqol v. flow, trickle

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) kadinka aqallada laga galo iyo agtiisa. Dh: afaaf, kadin.

2

qolqol-ka: (magac, lab, keli) aqal dhisan gudihiisa marrin ku yaal oo dhuuban oo leexleexsan oo qolalka iyo derbiyada ku dhex samaysan. Aqalku wuu golqol yar yahay Dh: laabato; xolxol.

3

qolqol-ka: (magac, lab, keli) eeg quiqul. qolqolaysan: (tilmaame) wax meel la isugu geeyay oo urursan.

waa la naqliyay ✓

s.m. - tigid, istaamb, bollo.

waa la naqliyay ✓

1

(Bolol-ka)

2

(qori, ilig, kd.) duugoobey ama bahal galay oo xorshosh noqday.

waa la naqliyay ✓

1

bolol¹: m.l 1. B. ah: qori iyo wixi lamida marka ay duug ama bahal awgiis xorshosh noqdaan. 2. B. ah: miro daawo iyo wixi lamida oo faaday ama xorshashay. 3. la-mid: bololid.

2

bolol²: f.mg1 (-olay, -oshay) 1. Qori iyo wixi lamida duugnimo ama bahal galay awgeed xorshashid. 2. Miro daawo iyo wixi lamida faadid ama xorshoshid.

waa la naqliyay ✓

1

bolol¹: m.l 1. B. ah: qori iyo wixi lamida marka ay duug ama bahal awgiis xorshosh noqdaan. 2. B. ah: miro daawo iyo wixi lamida oo faaday ama xorshashay.

2

bolol²: f.mg1 (-olay, -oshay) 1. Qori iyo wixi lamida duugnimo ama bahal galay awgeed xorshashid. 2. Miro daawo iyo wixi lamida faadid ama xorshoshid. m.f.dh, bololid.

waa la naqliyay ✓

1

v. become decayed, rot

2

bolol vl. n. decay, rotting; wear and tear

waa la naqliyay ✓

1

-yey boloshay: (v) mold / (moowldh) also mould; become moldy; decay (di keey)

2

bolol -ka: (n) mold (moowldh); rotted matter; dry rot

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ilig, laf, qori, geed ama miro, qallal oo duugow. Xagar ingegay bololi ogaa. Dh: xorshosh.

2

bolol -ka: (magac, lab, keli) ilig, laf, qori ama geed gaboobay oo xar galay. Bolol noqdaa xar hadduu geed gala e'. Dh: xorshosha.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciyaarta turubka, hadba marka la dheelayo haadka loo boqro. la-mid: boolayn.

waa la naqliyay ✓

-boolada: (n) trumps (taraampis)

waa la naqliyay ✓