qolaqolay

-da: (magac, dhedig, keli) jilibjilib, reereer.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Nirig naaska laga goynayo wax carrabka laga dalooliyay ahaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) kala qayqaybin oo inba hud gelin. Dh: hudahudayn.

m.f.dh eeg qoloqolee. la-mid: qoloqoleys.

m.l la-mid: qoloqoleyn.

(Qolqol-ka)

1. Aqal dhisan gudihi marin ku yaal oo dhuuban oo leexsan oo qolalka iyo derbiyada ka dhex samaysma; laabato; xolxol.

2. (biyo, kd.) Shuban; qulqul.

qolqol¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Maro lagu kala qoqobo aqal gudahiisa; daah. 2. Aqal la kala qoqobay intiisa qarsoon. 3. Maqaar weyn oo tolan oo hilibka iyo wixi lamida lagu qaato; xashin. 4. Dillaacinta nirgo naaska hooyadood laga goynayo carrabka laga dillaaciyo. 5. Oodda sarsarka kore iyo xerada xoolaha meel u dhexeysa oo awrtu fariisato.

qolqol²: f.g1 (-olay, -oshay) 1. Aqal kala qoqobid. 2. Nirig carrab ka jeexid.

m.l (-llo, m.dh) 1. Maro lagu kala qoqobo aqal gudahiisa; daah. 2. Aqal la kala qoqobay intiisa qarsoon. 3. Maqaar weyn oo tolan oo hilibka iyo wixi lamida lagu qaato; xashin. 4. Dillaacinta nirgo naaska hooyadood laga goynayo carrabka laga dillaaciyo. 5. Oodda sarsarka kore iyo xerada xoolaha meel u dhexeysa oo awrtu fariisato.

m. n. partition, back room ~ curtained rear part of hut; closet

qolqol v. flow, trickle

-ka: (magac, lab, keli) kadinka aqallada laga galo iyo agtiisa. Dh: afaaf, kadin.

qolqol-ka: (magac, lab, keli) aqal dhisan gudihiisa marrin ku yaal oo dhuuban oo leexleexsan oo qolalka iyo derbiyada ku dhex samaysan. Aqalku wuu golqol yar yahay Dh: laabato; xolxol.

qolqol-ka: (magac, lab, keli) eeg quiqul. qolqolaysan: (tilmaame) wax meel la isugu geeyay oo urursan.

-da: (magac, dhedig, keli) kalagoyska tagoogta iyo calaacashu halka ay iska galaan.

m.dh Kala bixidda ay ummad meel wada deggan qabiil qabiil u sii kala baxdo.

-da: (magac, dhedig, keli) kala bixidda ay ummad meel wada deggan qabiilqabil u sii kala baxdo.

de: partition, back room ~ curtained rear part of hut; closet

hm: 1

lx: qolqol

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: qolqol_1

bw: qulqul

de: flow, trickle

hm: 2

lx: qolqol

nt: qolqol (ka) [vn-m], qolqolid (da) [vn-f]

pd: (qolqolay)

ps: v1=intr

key: qolqol_2

(Qolqolid-da)

Sida biyaha u shubmid, u mulacyeyn, isu dabajoogid; (ama qulqulid).

m.f.dh eeg qolqol².

f.mg2 (-leeyay, -leysay) Dad meel wada deggan ama wada jooga qabiil qabiil u kala saarid.

-da: (magacwadareed) dadka ka shaqaysta qoryaha iyo xaabada.

-da: (magac, dhedig, keli) meel haadaan ah; jar aad u dheer, meel qaw ah. Laandaaqa geeluba, laantii jarka u dhaw, intuu laac isleeyahay, saw laalayda kama dhaco. Dh: jar, haadaan, garbo, qaw, waraar, gebi, laalley.

m.dh (botani) Midho jiidh leh oo ka yimaada hal ama dhowr kaarbal oo isku dhalaalay oo leh mid ka mid ah iniiyaha badan. Iniiyaha waxa ku daboolan qolof adag oo ah gudo midheedka midhaha. Tus.: qumbe.

m.dh (botani) Midho jiidh leh oo ka yimaada hal ama dhowr kaarbal oo isku dhalaalay oo leh mid ka mid ah iniiyaha badan. Iniiyaha waxa ku daboolan qolof adag oo ah gudo midheedka midhaha. Tusaale: qumbe.

(fal) dhukur oo moolo u yeel; timaha ka wada xiir oo madaxa idiin aan timo lahayn ka dhig. Ka moolay askariga cusub. Dh: dhukuri.

moolay: (fal) geesaha ka daadi. Dibiga geesaha ka moolay dadkuu ku dilayaaye.

(fal) cibaado xilligeedii dhaaftay, dib u samee. Duhurkil hurdaa ku dhaafisaye kac gallay Dh: qallee.

f.g1 (-bay, -btay) la-mid: qoolaab².

m.dh la-mid: qol.

-da: (magac, dhedig, keli) meel dhulka ka sarraysa oo godin leh oo lagu fadhiisan karo.

(fal) si qoode ah u soco. Qooday oo hadhicdhicin.

(Qoolad-da)

Qol.

m.dh la-mid: qol.

f. n. room

-da: (n) room (ruum) ~ qol

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qol.

a: qol

de: room

lx: qoolad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: qoolad

1. Qool ku jira; la qoolay.

2. (u-qoolan) Eeddu saaran tahay; wax ka mas'uul ah.

qoolan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Xarig wax la qoolay noqosho.

qoolan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Xarig wax la qoolay ahaansho. 2. U q.: qof, wax dhacay ama dhici doona dhibaatada ka timaada ka masuul ah ahaansho.

der. [adjective] haltered, wearing a halter

(tilmaame) mid gool ku xidhan. Dh: xidhan.

qoolan: (tilmaame) mid eed saaran tahay, mid ee- daysan. Dh: xidhan.

de: haltered, wearing a halter

lx: qoolan

pd: (qoolnaa ~ qoollaa)

ps: adj-der

key: qoolan

(fal) horgabatee; xagga hore ka mar gooray: (fal) mucaanaqee oo salaan laabta la isa saaro salaan. Cidda saxbbada qoray

qooray: (fal) addoon xoree. Haddaad aragro naag la addoonsanayo libso oo qooray Dh: xoree.

-da: (magac, dhedig, keli) orod sida saqlaha ah orod. Dh: raqlee.

(fal) orod gaabis ah ku ordid. Hasha nirigta u qaad ha daba saqlaysee. Dh: raqlay

-da: (magac, dhedig, keli) halka derida ah ee labada laamood ee geeduhu ku kala baydhaan. Dh: sollo, ganto.

(fal) xoolo dhaqo oo faraqabsiin yeelo. Kol haddaad muddakartay reerka u xoolay oo caydha ka saar. Dh: xoolee, dhaq. Li: caydhi.

xoolay: (fal) bar adduun oon xoolo ahayn xoolo u rog. Dahabkan xoolay oo geel iyo adhi ka iibi. Dh: xoolee.

xoolay: (fal) weel dux xoolaad ku shub oo cusaybka ka baabi'i gocoyannimada ka bi'i. Dhillka aad toshay xoolay: Dh: qaabay.

Percentage

(fal) calal ka dhig; duug ka dhig.

(fal) wax ama shaqo, korka kala soco. Dh: kormeer.

m.dh Qaybta ka mid ah oogada dhulka iyo gibilkiisa ee ay nafleydu ku noolaan karto, amase, ay nafleydu ku nooshahay.

m.dh Qaybta ka mid ah oogada dhulka iyo gibilkiisa ee ay nafleydu ku noolaan karto, amase, ay nafleydu ku nooshahay.

Biosphere

m.f.dh eeg ololee. la-mid: ol'olayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) kicin iyo guubaabo samayn oo hawl la wada qabanayo qabanqaabin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ololayn.

(fal) dhalanrog oo siday ahayd si ka duwan ka dhig. Wax walba qaallay ha is odhan Dh: sarguuri; salguuri.

qaallay: (fal) qalalaase iyo buuq geli. Meesha qaal- lay si laguu ogaado Dh: qalalaasay.

(fal) ciidan iyo wixii la mid ah, qalabki uu u baahnaa oo dhan u keen. Dawladdu ciidanka aad bay u qalabaysay. Dh: qalabee.

(Qalalab-ta)

Si sharqan iyo buuq leh oo wax isaga dabadhacaan; si qafalmardax ah oo aan nidaam lahayn; rabshad.

m.dh.sh.r Si shanqar iyo buuq leh oo wax isaga dabadhacaan; rabshad.

f. n. sound of falling (metal object); gurgling ~ rushing liquid; trouble-making; anarchy

(ereycodeed) lagu cabbiro sangadha ama jabaqda weelasha ama biraha daata.

qalalab: (fal) dareere weel ku shub.

cf: looyaan, qas

de: sound of falling (metal object); gurgling ~ rushing liquid; [fig.] trouble-making; anarchy

lx: qalalab

pd: (-ta)

ps: n-f

key: qalalab

(fal) meel la tolayo qodobbo badan ku samee. Nabarku wuu wayn yahaye qodobay. Dh: tol.

qodobay: (fal) dacwad isku dubbarid oo sida ha dalku u kala horreeyo u habee. Dh: qodobee.

La qoqobay; qoqob dhex maray, kala oodan.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Xero, aqal iyo wixi lamida wax la qoqobay ahaansho.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Xero, aqal iyo wixi lamida wax la qoqobay ahaansho. m.f.dh, qoqobnaan.

der. [adjective] partitioned; separate, isolated

-qoqobnaa: (adj) separated by means of partition

(tilmaame) mid kala xidhan oo la kala teeday. Aqal kala qoqoban ayaan degey. Dh: kala oodan.

de: partitioned; separate, isolated

lx: qoqoban

pd: (qoqobnaa)

ps: adj-der

key: qoqoban

(Golgoley-da)

Cayaar yaxaaska loo tumo kolka webiga laga soo saaro oo dibadda la keeno; cayaaryaxaas.

m.dh Ciyaar baxaarradu yaxaaska ku maaweeliyaan.

f. n. crocodile dance

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar yaxaas; ciyaar la tumo kolka yaxaas webiga laga soo saaro.

de: crocodile dance (performed in the Juba area to summon crocodiles from the river or placate them)

lx: golgoley

pd: (-da)

ps: n-f

key: golgoley

(fal) socod aan kala go' lahayn samee. Dh: habaqlee.

(fal) iftiin sida fallaadhaha ah bixi; walacwalac samee. Warankaygu wuu halaclaynayaa. Dh: halaclee.

(Jalaqley-da)

Kalaggoyska ama iskaggalka dhudhunka iyo sacabka u dhexeeya.

m.dh Calaacasha iyo dhudhunku meesha ay iska galaan.

m.dh Calaacasha iyo dhudhunku meesha ay iska galaan.

f. n. wrist; bracelet; shiny object

-da: (n) wrist (riist)-, hand (haandh); carpus (kaarpas) ~ cumaacun

de: wrist; bracelet; shiny object

lx: jalaqley

pd: (-da)

ps: n1-f

key: jalaqley

s.f. - moleekol.

name-f corrected, errorless; straight; righteous. Syn: Qaladla', Saxan

magac loo bixsho gabadh la rajaynayo inay yeelato habdhaqan toosan oo aan wax la quudhsado lahayn. Qaladlaay walaal, calaf waa mar qudha, tiro waa cuddoon.

(fal) eeg qalagoo.

Sida qobtolka isugu kor tolan.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Heeryo wax la qobtolay ahaansho.

der. [adjective] many-layered, thick, heavy

(tilmaame) mid la karkaray. Shamiis qobtolan ayaad sidataa.

de: many-layered, thick, heavy

lx: qobtolan

pd: (qobtolnaa)

ps: adj-der

key: qobtolan

m.l la-mid: qolaysasho.

f.mg1 (-smay, -santay; -smi) 1. Biyo wax meel godan ku aruursamay ahaansho. 2. Wax meel ciriiri ah ku xareysan ahaansho.

der. [adjective] contained, confined (of liquid)

(tilmaame) wax meel ku majaroorsan oo ku wada shuban. Biyo meel ku qolaysan ayaan adhiga waraabiyey Dh: urursan.

de: contained, confined (of liquid)

lx: qolaysan

nt: qolaysan (qolaysmay) [v1=inch]

pd: (qolaysnaa)

ps: adj-der

key: qolaysan

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Qof qurxan oo aan hilib badan lahayn ahaansho.

(tilmaame) mid hab qurux badan u samaysan; qaabdhismeed habboon leh.