qolaf

-ka: (magac, lab, keli) eeg qal.

qalaaf -ka: (magac, lab, keli) qalka sare ee khudradda badhkeed ku dahaadhan, sida cambaha iyo liinta. Dh: qolof.

qallaf¹: m.l.kh Q. ah: wax adag oo aan jilicsaneyn.

qallaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Wax adag oo aan jilicsaneyn noqosho.

m. n. coarse ~ hard substance; obstinate person

qallaf [inchoative] v. become coarse; get hard

(fal) engeg oo adayg nogo. Sida saanta u qallaf. Dh: qombob.

qallaf -ka: (magac, lab, keli) adayg xoog ah con fudayd loo diisin karin. Dh: adayg, qombib...

(fal) ka soo horjeeso; aragtidiisa mid ka duwan rumee. Niinkii saxa ka leexda iska qilaaf ina habartaana ha ahaadee. Dh: khilaaf.

qilaaf -ka: (magac, lab, keli) is afgaranwaa dhex mara laba dhinac iyo in ka badan. Dh: khilaaf.

f.g1 (-bay, -btay) la-mid: qoolaab².

(Qolayn-ta)

Wax shubma sida biyaha meel docaha ka awdan isugu geyn, ku uruurin.

m.f.dh eeg qolee.

m.dh la-mid: qol.

-da: (magac, dhedig, keli) meel dhulka ka sarraysa oo godin leh oo lagu fadhiisan karo.

-ka: (magac, lab, keli) middi dheer oo bal- laadhan oo dhexda ka qalloocan gal iyo meel la gabsado leh oo raggu dhexda ku xidhaan. Qolxad ayuu ku waabiyay Dh: golxad, billaawe.

(Qoolad-da)

Qol.

m.dh la-mid: qol.

f. n. room

-da: (n) room (ruum) ~ qol

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qol.

a: qol

de: room

lx: qoolad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: qoolad

1. Qool ku jira; la qoolay.

2. (u-qoolan) Eeddu saaran tahay; wax ka mas'uul ah.

qoolan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Xarig wax la qoolay noqosho.

qoolan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Xarig wax la qoolay ahaansho. 2. U q.: qof, wax dhacay ama dhici doona dhibaatada ka timaada ka masuul ah ahaansho.

der. [adjective] haltered, wearing a halter

(tilmaame) mid gool ku xidhan. Dh: xidhan.

qoolan: (tilmaame) mid eed saaran tahay, mid ee- daysan. Dh: xidhan.

de: haltered, wearing a halter

lx: qoolan

pd: (qoolnaa ~ qoollaa)

ps: adj-der

key: qoolan

m.dh la-mid: qol.

f. n. room

-da: (n) room (ruum) ~ qawlad

a: qawlad, qol

de: room

lx: qowlad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: qowlad

(Laf-ta)

1. Qaybaha ad'adag oo cadcad oo uu ka kooban yahay dhiska nafleydu, mid kamid ah.

2. Buur yar.

3. Qolo, jilib.

Laf- — (laftayda, laftaada, laftiisa. kd.) erey sii adkayna haya qofka laga hadlay, oo sheega haya in qofku qofkaas yahay ee aan cid kale la sheegeyn; qofka naftiisa.

m.dh (-fo, m.l) 1. Mid ka mid ah qalfoofta nafleyda. 2. Bur yar. 3. Qolo; jilib. 4. Qaybta adag ee ku dhex jirta miraha. 5. L.tayda (-taada, -tiisa iyo wixi lamida): eray sii adkaynaya qofka laga hadlay oo sheegaya in qofku qofkaas yahay ee aan cid kale la sheegayn; qofka naftiisa.

m.dh (-fo, m.l) 1. Mid ka mid ah qalfoofta nafleyda. 2. Bur yar. 3. Qolo; jilib. 4. Qaybta adag ee ku dhex jirta miraha. 5. L.tayda (- taada, -tiisa iyo wixi lamida): eray sii adkaynaya qofka laga hadlay oo sheegaya in qofku qofkaas yahay ee aan cid kale la sheegayn; qofka naftiisa.

Butte

f. n. bone

(Laf) C Allophylus rubifolius (A. Rich) Engl. Sapindaceae.

N Microglossa elliotii S. Moore. Compositae.

-ta: (n) 1. bone (boon). 2. sub clan (sab-kalaan) ~ qabiil

lafaha: Plural-, bones (boonis); skeleton (iskalatari) ~ lafo -ha

laf (prefix) self (salaf) see also [eeg] —naf.

laftayda: myself; —laftiisa; himself; —laftooda; themselves; —lafteeda; herself; —lafteena; ourselves

-ta: (magac, dhedig, keli) mid ka mid ah walxaha ad'adag ee uu ka samaysan yahay dhiska nafleydu. Waraabe naftiisa uma roona laf guri taallana uma roona. Wa: lafo.

laf -ta: (magac, dhedig, keli) jilibka hoose ee qabiilka. Isku laf baan nahay Wacays. Dh: jebsin, jilib, xigto, qaraabo.

laf -ta: (magac, dhedig, keli) eray hadalka lagu. adkeeyo kolka la sheegayo qof qudhiisa. Adiga laftaadu fadhiiso. Dh: qudh, naf.

laf -ta: (magac, dhedig, keli) meel dhulka ka yara taagan; buur yar. Lafta reerka dushiisa ayaa berked laga qoday. Dh: taag, tuur.

عَظْمَة، عَظْم

/owf/ (n) axmaq (nin aad u caqli xun).

(Qof-ka)

Ku ama tu dad ah; nin ama naag, aan lab iyo dheddig midna lagu sheegin.

qof¹: m.l/dh (-faf, m.l) 1. Shakhsi aadami ah. 2. Q.na: ninna, cidna. 3. Q.af: dad.

qof²: m.l/dh (naxwe) Mid ka mid ah kaqaybgalayaasha warisgaarsiinta: “aniga” waa qofka 1aad oo hadlaya, “adiga” waa qofka 2aad oo ah lala hadlaha, “isaga”/”iyada” waa qofka 3aad oo ah laga hadlaha; saddexdaan qof kala keliga ah mid weliba waa wadaroobaa: 1aad “annaga/innaga”, 2aad “idinka”, 3aad “iyaga”.

m. n. person; individual

-ka: (n) person (peerson); individual (in-dhi-vijuwal) ~ shakhsi

Persona

Person

-ka: (magac, lab, keli) ruux binu'aadan ah. Dh: ruux.

cf: dad

de: person; individual

lx: qof

pd: (-ka Pl: qofaf (ka))

ps: n4-m

key: qof

شخص

(Qol-ka)

Qaybaha guriga mid kamid ah oo afar derbi dhexdood ah, korkana ka awdan; qoolad.

m.l (-lal, m.l) Qaybaha uu guri u qaybsamo middood oo aan ahayn musqusha iyo jikada. la-mid: qawlad, qoolad, qowlad.

m.l (-lal, m.l) Qaybaha uu guri u qaybsamo middood oo aan ahayn musqusha iyo jikada. la-mid: qawlad, qoolad.

m. n. room; hall

-ka: (n) [plural qolol-ka] room (ruum) ~ maqsin

-ka: (magac, lab, keli) maqsinnada uu aqalku ka kooban yahay mid ka mid ah. Dh: qurfo, maqsin. Wa: qolal.

de: room; hall

lx: qol

pd: (-ka Pl: qolal (ka))

ps: n4-m

key: qol

غُرْفَةَ حُجْرَةً

s.f. - cune(ha), dhuun.

/goolf/golfing (n) 1. goolof (ciyaarta inta ul kubbad-yar lugu dhufto hog lugu shiisho) (v) 2. dheelista ciyaartaas.

golf, n.m. - xeegada (ciyaar).

/lowf/ (n) 1. rooti weyn (hal xabbo oo aad u weyn) 2. waqti dhumin; waqti khasaarin.

n., kibis, -ti.

(Qaaf-ka)

Xarafka 16d oo Alifka Soomaalida magaciisa; (q).

m.l Xarafka kow iyo labaatanaad oo alifka carbeedka magaciisa. la-mid: qa'.

m.l Xarafka kow iyo labaatanaad oo alifka carbeedka magaciisa. la-mid: qa'.

m. n. Q, qaf [letter of the Arabic & Somali alphabet.]

-ka: (n) the sixteenth (16th) letter of the Somali alphabet, pronounced as (qa' or qaaf), according to the style used by this dictionary, it is a consonant; Q

-ka: (magac, lab, keli) xarafka kow iyo labaatanaad ee alifba'da Carabiga oo u dhigma xarafka 'Q' ee Far Soomaalida.

a: qa'

bw: Arabic

de: Q, qaf [letter of the Arabic & Somali alphabet]

lx: qaaf

pd: (-ka Pl: qaafaf (ka))

ps: n4-m

key: qaaf

(Qola-da)

Dad xiriir ka dhexeeyo; cid; reer; dad; tol; jilib.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Qabiil. 2. Ummad. 3. Koox isku meherad ah.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Qabiil. 2. Ummad. 3. Koox isku meherad ah.

f. n. tribe, clan, group of people; lineage

-qolada: (n) 1. tribe (taraayb); clan (kalaan) ~ qabiilo, qabiiL Ex: qoladee baa tahay? to which clan do you belong to? 2. race (reeys); nation (neey-shin) ~ qoon, quruun

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qabil.

de: tribe, clan, group of people; lineage

lx: qolo

pd: (/da)

ps: n6-f

xe: They are of the same clan.

xv: Waa isku qolo.

key: qolo

/wulf/ (n) yeey, uubato.

(Balaf-ka)

Biyaddiidka xoolaha.

balaf: m.dh War aan la hubin oo cidda sheegtay aan la aqoon.

bąlaf¹: m.l Neef xoolo ah oo biyo diido; biyodiid.

bąlaf²: f.g1 (-lfay, -laftay) la-mid: bąlfi.

v. refuse to drink (of camel ~ other animal)

(ereycodeed) sanqadha ka baxda marka walax ama lafi kala jabto.

balaf -ka: (magac, lab, keli) diiddo badan. Nin baahi qabaa balaf ma yeesho.

balaf -ta: (magac, dhedig, keli) war aan sugnayn ama si aan la hubin loo maqlo.

balaf -ta: (magac, dhedig, keli) quudhsiga iyo yasidda dadka kale.

cf: balfin

de: refuse to drink (of camel or other animal)

lx: balaf

pd: (balfay)

ps: v1=

key: balaf

1. (Calaf-ka) Dheef xag Ilaah ka qoran: risiq; sed.

2. (Calaf-ta) Kab xun; jaqaaf; jaan.

calaf¹: m.l 1. Dheef xag Ilaah ka qoran; risiq. 2. Nasiib.

calaf²: m.dh (-lfo, m.l) Kab duug ah.

calaf³: f.g1 (-lfay, -laftay; -lfi) 1. U c.: Ilaah, cid wax risiq ugu dhigid. 2. U c.: Ilaah, cid wax nasiib ahaan u siin.

calaf¹: m.l 1. Dheef xag Ilaah ka qoran; risiq. 2. Nasiib.

calaf²: f.g1 (-lfay, -laftay; -lfi) 1. U c.: Ilaah, cid wax risiq ugu dhigid. 2. U c.: Ilaah, cid wax nasiib ahaan u siin. m.f.dh, calfid.

m. n., [collective] daily bread, sustenance

calaf [feminine] n. bad shoe, worn out shoes

-ka: (n) fate (feyt)-, luck (lak) chance ~ nasiib. Ex: calafkaaga tijaabi; try your luck

calaf -ta: (n) old shoe; worn out shoe. Ex: kab calaf ah; an old shoe

-ka: (magac, lab, keli) qayb Eebe kuu qoray oo aanad marna seegayn. Calaf diin goroyo ma qaaddo. Dh: kadab, nasiib.

(fal) «u ~» ciyaar ama dagaal u godee oo dad u soo ururi.

golay -ga: (magac, lab, keli) ciyaar maaweelo iyo jimicsi iskugu jirta oo ay carruurtu ciyaarto.

golay -ga: (magac, lab, keli) ciyaar ay wiilashu habeenkii ciyaaraan oo labo inan oo inta kale wada taqaan la soo xulo uu midi yidhaa: ii cug; ka kalana waxa uu ugu jawaabaa: ciiro wiilkii ku horeeyey ii cugta iyaa xusha wiil, dhiggiisuna waxa uu xushaa wiil kale sidaa ayay tiro is le'eg u kala doortaan. Koox walba waxay samaysataa goob la difaaco oo lama taabtaan ah si ciyaarta loo bilaabo waxaa la kala doortaa kab labadeeda weji dabadeed kabtii ayaa cirka loo ganaa iyada oo lagu dhawaaqayo: kabey kabey, kabaabullo, ninna ha sirin, sir la'aan u dhac. Kabtaasi marka ay dhulka ku soo dhacdo waxa ciyaarta ku horeeya ninkii dhanka ay u taallo sii doortay ee ay astaanta u ahayd, waxa uu ka soo bilaabaa ciyaaarta goobtii iyaga u ahayd lama taabtaanka, waxa uu beegsadaa qaybta ka soo horjeeda koobta u ah lama taabtaanka, isaga oo adeegsanaya farsamooyin kala gaddisan oo iskugu dhafan xoog iyo xeelad, haddiise la xambaareeyo waxaa ciyaarta bilaabaysa kooxdii kale ee ka soo horjeedday.

f. n. packing ~ wrapping material; envelope

de: packing ~ wrapping material; envelope

lx: golof

pd: (-ta)

ps: n-f

key: golof

holac¹: m.l (-yo, m.dh) Kulayl; dab; olol; holoc.

holac²: m.l (daawo) Xaalad cudur oo ka timaadda falgal jirku kaga hortagayo dhibaato dibedda uga timid, waxay xaaladdaasu noqon kartaa: mid muddo gaaban ama mid muddo dheer. H.a muddada gaaban waa falgal difaac oo degdeg ah oo ay soohyadu kaga hortagaan dhibaato ka timaadda: jermi nool, walax kiimikaad ama fiisikaado. Astamaha: xanuun, kul, casaan, barar iyo hawl gab. Xididdada dhiiga ee goobta waxaasi ka dhacayaan way dabcayaan oo ballaaranayaan sidaas darteed socodka dhiigga waa ku badanyahay goobtaas. Unugyada cad-cad galaan soohyada waxayna bilaawaan in heeraaryeeyaan baktiiriyada iyo waxyaabaha dibedda ka yimid soohyada waxay cunaan wixii dhintay oo way nadiifinayaan marar waxa sameysma malax waxaana bilowda biskood.

holac¹: m.l (-yo, m.dh) Kulayl; dab; olol; holoc.

holac²: m.l (daaw.) Xaalad cudur oo ka timaadda falgal jirku kaga hortagayo dhibaato dibedda uga timid, waxay xaaladdaasu noqon kartaa: mid muddo gaaban ama mid muddo dheer. H.a muddada gaaban waa falgal difaac oo deg-deg ah oo ay soohyadu kaga hortagaan dhibaato ka timaadda: jermi nool, walax kiimikaad ama fiisikaado. Astamaha: xanuun, kul, casaan, barar iyo hawl gab. Xididdada dhiiga ee goobta waxaasi ka dhacayaan way dabcayaan oo ballaaranayaan sidaas darteed socodka dhiigga waa ku badanyahay goobtaas. Unugyada cad-cad galaan soohyada waxayna bilaawaan in heeraaryeeyaan baktiiriyada iyo waxyaabaha dibedda ka yimid soohyada waxay cunaan wixii dhintay oo way nadiifinayaan marar waxa sameysma malax waxaana bilowda biskood.

Flare