qol — Macnaha & Turjumaada

1

(Qol-ka)

2

Qaybaha guriga mid kamid ah oo afar derbi dhexdood ah, korkana ka awdan; qoolad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) Qaybaha uu guri u qaybsamo middood oo aan ahayn musqusha iyo jikada. la-mid: qawlad, qoolad, qowlad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) Qaybaha uu guri u qaybsamo middood oo aan ahayn musqusha iyo jikada. la-mid: qawlad, qoolad.

waa la naqliyay ✓

m. n. room; hall

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [plural qolol-ka] room (ruum) ~ maqsin

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) maqsinnada uu aqalku ka kooban yahay mid ka mid ah. Dh: qurfo, maqsin. Wa: qolal.

waa la naqliyay ✓

1

de: room; hall

2

lx: qol

3

pd: (-ka Pl: qolal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: qol

waa la naqliyay ✓

غُرْفَةَ حُجْرَةً

waa la naqliyay ✓

1

(Alool-ka)

2

Jaad dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo geed duur la yiraahdo ulihiisa, oo inta la sayo, jil lagu marriimo, oo badanaa qolalka lagu kala ilaxiro.

waa la naqliyay ✓

1

(Araarayn-ta)

2

Labo qolo oo dagaallama haya kala joojin; dagaal joojin.

waa la naqliyay ✓

1

(Araara-ha)

2

Labo qolo oo dagaallamaya oo la kala joojiyo; dagaaljoojis.

waa la naqliyay ✓

1

(Ardaaggal-ka)

2

Ardaa qurux badan oo loo dhiso nin ama qolo gabdhaddoon iyo xididtooyo u timaadda; dadabgal; riddingal.

waa la naqliyay ✓

1

(Bah-da)

2

1. In hooyo wada dhashay; tol; qolo.

3

2. Gob; (sida: bah iyo beel.

4

3. (°) Xiddigo dayaxu maro oo u dhexeeya xoor iyo faruuryo.

waa la naqliyay ✓

1

(Bahaldila-ha)

2

Nin qolo ama col wada oo ugu horreeya xagga geesinnimada iyo dagaalka; halaqdile.

waa la naqliyay ✓

1

(Bee-sha)

2

1. Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.

3

2. Qolo qolo ka xoog badani ka dultimid ama qabsatay oo xoog ugu taliso; raaciye; isticmaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Beelaysasha-da)

2

Qolo kale xoog ku qabsasho oo beel ka dhigasho; beelaysi; gumeysi; raaciye ka dhigasho; isticmaarsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Bersed-da)

2

Guriga qolkiisa fadhiga; meesha lagu sheekaysto.

waa la naqliyay ✓

1

(Birra-ha)

2

1. Ubaxa cawska.

3

2. Qolofta badarka qaarki, (sida bariiska) ku rogan; bariiq.

waa la naqliyay ✓

1

(Bocoo-sha)

2

Qolof bahal-galeen ah oo aalaa laga helo dhulka waayadii hore baddu fadhiyi jirtey; aleel weyn; caroog; dhulman; tammaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Buunsha-ha)

2

Daboolka jilicsan oo ku rogan badarka oo tumidda lagaga baxsho; diir; qob; qolof; bariiq (bariiska); (ama buushe).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Caad-da) Dhagax, isagoo shiilmay oo qolqola haya dhulka gudihiisa ka soo baxay, oo isagoo is-haysta dhulka korkiisa ku ballaartay oo ku qaboobey; sallax dhagax ah oo jaadkaas ah oo biyaha celiya.

2

2. (Caad-ka) Daruur cad oo xalleefsan oo aad u sarraysa; daruurta da'satey waxa ka hara oo wax cirka laftiisa ku dhegsan la moodo.

waa la naqliyay ✓

1

(Caanallu-sha)

2

Cayayaan yar oo sida doorshaanka qolof adag leh, oo inta hadba istaaga, salka dhulka la dhacdhaca.

waa la naqliyay ✓

1

(Carsaanya-da)

2

Nafley kalluunka qolofta ku jira lagu tirsho; waxay leedahay afar lugood iyo labo birqaab oo ay wax ku qabato; hor iyo dibba waa u oroddaa; - qabaanqab; suulalgoys.

waa la naqliyay ✓

1

(Cid-da)

2

Dad meel wada deggan; dad xiriir ka dhexeeyo; degmo; qolo; reer.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciyi-ga)

2

1. Gargaar; xoolaggooyo.

3

2. Hilib, qoladii wax qalataa deriska u qaybiso.

4

3. Xarad rarada ama weelka la tolayo lagu dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

(Daah-a)

2

1. Ilixir laga sameeyey dhar ama shiraac ama wax kale oo lagu xiro albaabbada iyo khalfadaha, kd., ama qolalka lagu kala gooyo; ilixir.

3

2. Dib u dhac; raagis.

waa la naqliyay ✓

1

(Daas-ka)

2

Aqal, guri, qol, dukaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabaq-a)

2

1. Dabool weelasha afka laga saaro.

3

2. Aqal ka samaysan qolal korka iska saarsaaran, intii isku heer ah oo simanba; reen; fooq.

waa la naqliyay ✓

1

(Qola-da)

2

Dad xiriir ka dhexeeyo; cid; reer; dad; tol; jilib.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Qabiil. 2. Ummad. 3. Koox isku meherad ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Qabiil. 2. Ummad. 3. Koox isku meherad ah.

waa la naqliyay ✓

f. n. tribe, clan, group of people; lineage

waa la naqliyay ✓

-qolada: (n) 1. tribe (taraayb); clan (kalaan) ~ qabiilo, qabiiL Ex: qoladee baa tahay? to which clan do you belong to? 2. race (reeys); nation (neey-shin) ~ qoon, quruun

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qabil.

waa la naqliyay ✓

1

de: tribe, clan, group of people; lineage

2

lx: qolo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

xe: They are of the same clan.

6

xv: Waa isku qolo.

7

key: qolo

waa la naqliyay ✓

1

(Qool-ka)

2

1. Suun ama xarig il leh oo maqasha iyo wixii la mid ah, surka lagaga xiro ama loo geliyo; mareeg.

3

2. Kan eyga.

4

3. Ul weyn.

5

4. Kuul.

waa la naqliyay ✓

1

qool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Suun ama xarig siriq leh oo maqasha iyo wixi lamida surka lagaga xiro. 2. Ul weyn. 3. Kuul. 4. Summad wareeg ah oo xoolaha luqunta looga dhigo. 5. Diillin cad oo neef ido ah kurka uga taal.

2

qool²: f.g1 (-oolay, -ooshay) 1. Suun ama xarig siriq u samayn. 2. Cid khayaameyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Suun ama xarig siriq leh oo maqasha iyo wixi lamida surka lagaga xiro. 2. Ul weyn. 3. Kuul. 4. Summad wareeg ah oo xoolaha luqunta looga dhigo. 5. Diillin cad oo neef ido ah kurka uga taal.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. halter, collar, neck piece; promise, pledge, word, commitment, truce

2

qool v. put a halter ~ collar on; make a noose for

3

qool m. n. large stick ~ club

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) collar (kal'ar); a restraining rope or chain put around the neck of an animal

2

qool -ka: (n) trab (taraab) ~ dabin

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xadhig qoorta u geli.

2

qool -ka: (magac, lab, keli) kuul dahab ah ama macdan kale ah oo ay dumarku qoorta ku xidhaan. Dh: kuul.

3

qool -ka: (magac, lab, keli) xadhig yar oo qoorta lagaga xidho naylaha iyo waxaraha yaryar. Waxarta yar qoolka geli.

4

qool -ka: (magac, lab, keli) suunka eyga goorta loo geliyo

5

qool -ka: (magac, lab, keli) eeg gaar.

waa la naqliyay ✓

m. n. word; pledge

waa la naqliyay ✓

1

de: word; pledge

2

lx: qowl

3

pd: (-ka Pl: qowlal (ka))

4

ps: n4-m

5

see: qawl

6

key: qowl

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) erey lagu kexeeyo dibada kolka lagu qodayo oo soco la mid ah. Dh: hol.

waa la naqliyay ✓

bol, n.m. - qaafiri yar; baaquli yar; fujaan yar

waa la naqliyay ✓

1

(Col-ka)

2

1. Dad badan oo dagaal raba.

3

2. Aan is jeclayn; is neceb; colaadi ka dhexayso.

4

3. Dad; duul.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal m.l) 1. (u) Koox dad ah oo hubeysan. 2. Laba qof ama ka badan oo isu haya dareen nacayb iyo isdiidmo ku jiro. 3. (u) Koox dad ah oo shaqo ka dhexeysa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal m.l) 1. (u) Koox dad ah oo hubeysan. 2. Laba qof ama ka badan oo isu haya dareen nacayb iyo isdiidmo ku jiro. 3. (u) Koox dad ah oo shaqo ka dhexeysa.

waa la naqliyay ✓

m. n. enemy, antagonist, opponent; warriors, band

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a hostile force; enemy (enami); foe (/bo); opponent (opoonant)

waa la naqliyay ✓

1

Nemico

2

Enemy

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dad iyo wixii la mid ah oo aan isjeclayn; dad isneceb oo colaadi ka dhaxayso.

2

col -ka: (magac, lab, keli) dad; duul; qoon.

3

col-ka: (magac, lab, keli) dad duullaan ah oo dagaal u socda. Dh: guluf.

waa la naqliyay ✓

col, n.m. - Kaladhka shaadhka (Shaatiga); Koodhka iwm Gudub; Koore;

waa la naqliyay ✓

1

de: enemy, antagonist, opponent; warriors, band

2

lx: col

3

pd: (-ka)

4

ps: n4-m

5

key: col

waa la naqliyay ✓

حَصْم، عَدُوّ

waa la naqliyay ✓

fol, adj. - waali.

waa la naqliyay ✓

1

(Go-sha)

2

1. Dharka dumarka qaarki, sida marsiinada, inta laabta iyo naasaha iyo caloosha qarisa, gacanta midig hoosteedana ka furan; nabas.

3

2. (oogo) dhexda iyo lugtu kobtay isaga soo dhowaadaan; dhinac.

4

3. Dhul ku yaal webi dhinacyadiis.

5

4. Dhul qaniin leh.

6

5. Buuraha dhinacyadooda aan soo baxsanayn ee xagga gudaha isugu riixan.

7

6. Dhul dib u ceshan oo baddu soo gudaggasho; khoori; gacan: guho. 7. (Gol lahaan) ulajeeddo; u wadasho: dan; muraad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Nafleyda labadeeda dhinac oo jilicsan. 2. Dhul geedo badan oo qaniin leh oo xoolaha daaqaa ku jirradaan. 3. Daaddegga buuraha. 4. Cudur xoolaha ku dhaca oo ay ka qaadaan gendiga. 5. Foorad. 6. Maryaha dumarka oo la maraarsado laabkooda hore oo caloosha ku abbaaran; nabas. 7. G. lahaan: ujeeddo; dan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Nafleyda labadeeda dhinac oo jilicsan. 2. Dhul geedo badan oo qaniin leh oo xoolaha daaqaa ku jirradaan. 3. Daaddegga buuraha. 4. Cudur xoolaha ku dhaca oo ay ka qaadaan gendiga. 5. Foorad. 6. Maryaha dumarka oo la maraarsado laabkooda hore oo caloosha ku abbaaran; nabas. 7. G. lahaan: ujeeddo; dan.

waa la naqliyay ✓

f. n. side (of body); river bank; foot of a hill; slope; thick forest; fold ~ pleat in a woman's dress

waa la naqliyay ✓

-gosha: (n) 1. a dense growth of trees or forest. 2. riverbank. 3. love handle ~ ganac, goljilic, xulus

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) jidhka inta bogga ah ee laabta ilaa dhabta isku xidhan. Ilmaha gosha ku qabo.

2

gol -sha: (magac, dhedig, keli) dhul dib u ceshan oo ay baddu soo dhexgasho. Goshaa waxaa ku soo caaryey nibiri.

3

gol-sha: (magac, dhedig, keli) dix yar oo buur kor u gasha; laagta buur ku taalla.

4

gol-sha: (magac, dhedig, keli) nafleyda labadeeda dhinac oo jilicsan.

5

gol-sha: (magac, dhedig, keli) dhul geedo badan oo qaniin leh oo xoolaha daaqaa ku jirradaan.

6

gol-sha: (magac, dhedig, keli) daaddegga buuraha.

7

gol-sha: (magac, dhedig, keli) cudur xoolaha ku dhaca oo ay ka qaadaan gendiga.

8

gol -sha: (magac, dhedig, keli) maryaha dumarka oo la maraarsado laabkooda hore oo caloosha ku abbaaran. Dh: nabas.

9

gol-sha: (magac, dhedig, keli) (~ lahaan) dan; ujeeddo.

waa la naqliyay ✓

1

de: side (of body); river bank; foot of a hill; slope; thick forest; fold ~ pleat in a woman's dress

2

lx: gol

3

pd: (/sha)

4

ps: n1-f

5

key: gol

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-olay, -oshay) Wax isku dayid; tijaabin.

waa la naqliyay ✓

v. try, attempt, test (out)

waa la naqliyay ✓

(fal) diirka ka qaad. Dh: diir.

waa la naqliyay ✓

1

de: try, attempt, test (out)

2

lx: hol

3

pd: (holay / hoshay)

4

ps: v1=

5

key: hol

waa la naqliyay ✓

1

(Kol-ka)

2

1. Waa; waqti; jeer.

3

2. Mar; kow.

waa la naqliyay ✓

1

kol¹: m.l 1. la-mid: kal 1. (kolal, m.l) Waqti, jeer; mar. Tusaale: “Cali kol baan arkay”. 2. K.ba: mar walba. 3. K.ka: haddaba, sidaas darteed. 4. K.kiiba: isla waqtigii. 5. K.naba ama k.laba: si kastaba; dhab ahaan. 6. Waa k. iyo laba: marmar buu dhacaa.

2

kol²: xi. K.ka ama k.kii: erey lagu xiriiriyo weer waqtiley ah. Tusaale: “Kolka uu geelu oomo ayuu olol badnaadaa.”

waa la naqliyay ✓

1

kol¹: m.l 1. la-mid: kal 1. (kolal, m.l) Waqti, jeer; mar. Tusaale: Cali kol baan arkay. 2. K.ba: mar walba. 3. K.ka: haddaba, sidaas darteed. 4. K.kiiba: isla waqtigii. 5. K.naba ama k.laba: si kastaba; dhab ahaan. 6. Waa k. iyo laba: marmar buu dhacaa.

2

kol²: xi. K.ka ama k.kii: erey lagu xiriiriyo weer waqtiley ah. Tusaale: Kolka uu geelu oomo ayuu olol badnaadaa. xi., kolka. xi., kolkii.

waa la naqliyay ✓

m. n. time, instance, occasion; period of time

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) time (taaym) ~ wakhti, mar. Ex: hal kol; one time. kol walba; every time

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) waa; waqti; wakhti, mar.

2

kol: (xidhiidhiye) erey lagu xiriiriyo weer waqtiley ah.

waa la naqliyay ✓

1

bw: goor, waqti, jeer, kal

2

de: time, instance, occasion; period of time See also: kolba, kolka, kolma (etc.)

3

lx: kol

4

pd: (-ka Pl: kolal (ka))

5

ps: n4-m-time

6

syn: mar

7

key: kol

waa la naqliyay ✓

1

ool¹: m.l/dh Degaan; reer meel wada yaal.

2

ool²: f.mg1 (-lay, -ooshay) 1. la-mid: aal 2. Socod, geeddi iyo wixi lamida ka baaqasho. 2. Ka o.: wax helitaankooda ka quusasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-lay, -ooshay) 1. la-mid: aal. 2. Socod, geeddi iyo wixi lamida ka baaqasho. 3. Ka o.: wax helitaankooda ka quusasho. m.f.dh, oolid.

waa la naqliyay ✓

1

v., neg., simple past tense: there was none (in a place)

2

ool imperative v., sg. be (in a place)

waa la naqliyay ✓

-ay / ooshay: (v) there is; it is ~ yaal. Ex: buuggii guria ma ool; the book was not at the house

waa la naqliyay ✓

1

(fal) degganow oo safar ka baaqo. Maanta ool berri ayaad tegiye. Dh: negow.

2

ool: (fal) wax meel dhaqdhaqaaq la'aan yaal ahaw.

3

ool -sha: (magac, dhedig, keli) reero meel wada yaal. Dh: degmo; degaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Qal-ka)

2

Labada fuq oo afka midkood.

waa la naqliyay ✓

1

qal¹: m.l (-lal, m.l) Labada fuq ee afka middood; daan.

2

qal²: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Neef nool gowracid, oo kala dhigdhigid. 2. Meel jirka nafleyda ka mid ah jeexid si loo daaweeyo.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-alay, -ashay) 1. Neef nool gowracid, oo kala dhigdhigid. 2. Meel jirka nafleyda ka mid ah jeexid si loo daaweeyo. m.f.dh, qalid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. jaw

2

qal v. cut the throat of, slaughter; skin; operate on (surgically)

waa la naqliyay ✓

-ay / qashay / qaleen / qalnay: (v) 1. slaughter (is-loo-ter); butcher (bu-jar) -gawrac. 2. operate surgically; perform medical surgery

waa la naqliyay ✓

1

(fal) gawrac oo qoorta ka goo.

2

qal: (fal) neef la gawracay haragga ka bixi oo kala dhigdhig. Anu waan gawracaye adna qal. Dh: jarjar.

3

qal: (fal) meel xanuunaysa jeex oo inta bugta ka jar. Ninka fiixda ka qal. Dh: jar, goo.

4

qal: (fal) indho aan wax arkayn xuubka ka qaad oo araggii u soo celi. Odayga isha ka qal. Dh: fiiq, jeex, bixi.

5

qal -ka: (magac, lab, keli) labada fuq oo afka midkood. Qalka hoose ayaa lagu dhuftay Dh: fuq, gafuur.

6

qal-ka: (magac, lab, keli) qarqarka sare ee jidhka. Markuu na arkay ayuu qalka la soo kacay. Dh: qarqar.

7

qal -ka: (magac, lab, keli) gal wax lagu rito. Billaawaha qalka ha ka saarin. Dh: buqshad, gal.

8

qal -ka: (magac, lab, keli) caleenta ku dahaadhan naaska arabikhida. Xasiidda qalka ku dub oo ha ka diirin.

waa la naqliyay ✓

Qalka kore ama kan hoose sida qalabka: qabatada, qallac-bireedka, baanadaha afka fura ama fanaxda leh, dhuunwareejiyaha iwm.

waa la naqliyay ✓

1

a: roobsugow, xaraaradow

2

de: prickly heat, itchy skin irritation ~ rash (caused by heat)

3

lx: qal

4

pd: (-ga)

5

ps: n-m-cmp

6

key: qal

waa la naqliyay ✓

1

(Qob-ka)

2

1. Diir; dub; qolof.

3

2. Ducadiisa ama habaarkiisu kaco; karaamo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bab, m.l) 1. Diir; dub; qolof. 2. Qof ducadiisa ama habaarkiisu kaco.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bab, m.l) 1. Diir; dub; qolof. 2. Qof ducadiisa ama habaarkiisu kaco.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. bark, peel, outer covering of plant

2

qob m. n. person with the power to bless ~ curse

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) rind (raayndh); peel (piil); bark (baak); the skin of fruits and vegetables ~ qolof, dub

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof ay ducadiisa iyo habaarkiisuba kacaan. Qobka waa la qaddariyaa.

2

qob-ka: (magac, lab, keli) qolof sare oo uu wax ku dhexjiro. Looska qobka ka hobobi. Dh: diir, qub.

waa la naqliyay ✓

1

(Qod-ka)

2

Laan qallashay jabkeed; cad qori ah.

waa la naqliyay ✓

1

qod¹: m.l Wax iswato qayb ka mid ah.

2

qod²: m.l (-dad, m.l) Qori weyn oo qalalan.

3

qod³: m.dh 1. Dhinac; gees. 2. Qayb; in.

4

qod⁴: f.g1 (-day, -dday) 1. Meel duleelin. 2. Beer ka shaqeyn.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) 1. Meel duleelin. 2. Beer ka sha+D501qeyn. m.f.dh, qodid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. stick, log, piece of wood

2

qod v. dig (out ~ up), excavate; plow, work on a field

waa la naqliyay ✓

-ay/day: (v) dig (dhig); excavate (ekis-kaveeyt); hollow out ~ faag

waa la naqliyay ✓

1

(fal) beer jeexjeex oo beer. Roobkii wuu da'aye beerta god. Dh: fal.

2

qod: (fal) meel dalooli oo ciidda ka gur. Dh: faq.

3

qod -ka: (magac, lab, keli) laan qallashay jabkeed. Qod yar oo engegan ayaa dabku ka bilaabmay: Dh: falladh.

4

qod-ka: (magac, lab, keli) laamaha waaweyn ee geedka mid ka mid ah. Qodka fuul oo ku fadhiiso Dh: laan.

5

qod-ka: (magac, lab, keli) fad weyn oo daruur ah. Qodkii baa darrooray. Dh: rayo, fad.

waa la naqliyay ✓

1

(Qof-ka)

2

Ku ama tu dad ah; nin ama naag, aan lab iyo dheddig midna lagu sheegin.

waa la naqliyay ✓