qodo — Macnaha & Turjumaada

f.g3 (-otay, -odatay) 1. Dhul falasho. 2. Meel dumsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-otay, -odatay) 1. Dhul falasho. 2. Meel dumsasho. m.f.dh, qodasho.

waa la naqliyay ✓

v. dig for oneself; plow

waa la naqliyay ✓

-qotay / qodotay: (v) dig up for oneself; unearth (an-eerth)

waa la naqliyay ✓

(fal) meel adigu iskaa u daloosho; beer ad gaar u leedahay qod. Dh: faqo, falo.

waa la naqliyay ✓

1

de: dig for oneself; plow

2

lx: qodo

3

pd: (qotay)

4

ps: v3b=tr

5

key: qodo

waa la naqliyay ✓

1

(Qodda-da)

2

1. Inta qodan dhererkeeda.

3

2. Wax intiisa aasan; sal; gun; (ama qoto).

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhererka meel la qoday leedahay. 2. Wax intiisa aasan. 3. Macnaha fog ee hadal leeyahay. la-mid: qoto.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhererka meel la qoday leedahay. 2. Wax intiisa aasan. 3. Macnaha fog ee hadal leeyahay. la-mid: qoto.

waa la naqliyay ✓

f. n. depth; roots, any part under ground ~ water

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gun dheer oo hoos u qodan; god intuu hoos dheeryahay. Qodku wuu qoddo dheer yahay. Dh: gun, sal, qoto.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gun; sal

2

de: depth; roots, any part under ground ~ water

3

lx: qoddo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: qoddo

waa la naqliyay ✓

1

(Qodob-ka)

2

1. (naxwe) Qaybaha hadalka qayb kamid ah oo magaca lagu dabakaro (sida nin, ninka; naag, naagta).

3

2. Xubnaha sharciga ama qaanuunka iyo wixii u eg, kolka ay xaashida ku qoran yihiin.

4

2. Waxyaalaha wargeysyada ku qoran, mid mid; maqaalad.

5

4. Musmaar.

waa la naqliyay ✓

1

qodob¹: m.l (-dbo, m.l) 1. Dun, xarig iyo wixi lamida oo laba waxood ama ka badan la iskula qabto. 2. Musmaar gaaban oo dabada u buuran oo kabaha lagu qurxiyo. 3. Qaybaha sharciga u qaybsama mid ka mid ah. 4. Summad xoolaha lagu dhigto oo u eg nuunka carabiga oo hoos u jeeda. 5. Qormooyinka wargeyska ku qoran mid ka mid ah; maqaal; qormo.

2

qodob²: m.l (-dbo, m.l) (naxwe) Qurub magacyada qaarkood ka raaca dhammaadka si uu uga dhigo wax cayiman. Tusaale: “Aqal-ka”, “inan-ta”.

3

qodob³: f.g1 (-dbay, -dobtay; -dbi) 1. Dun, xarig iyo wixi lamida laba waxood iskula qabasho. 2. Musmaar gaaban oo daba buuran leh kabo iyo wixi lamida ku qurxin. 3. Gabadh la guday tolid.

waa la naqliyay ✓

1

qodob¹: m.l (-dbo, m.l) 1. Dun, xarig iyo wixi lamida oo laba waxood ama ka badan la iskula qabto. 2. Musmaar gaaban oo dabada u buuran oo kabaha lagu qurxiyo. 3. Qaybaha sharciga u qaybsama mid ka mid ah. 4. Summad xoolaha lagu dhigto oo u eg nuunka carabiga oo hoos u jeeda. 5. Qormooyinka wargeyska ku qoran mid ka mid ah; maqaal; qormo.

2

qodob²: m.l (-dbo, m.l) (naxwe) Qurub magacyada qaarkood ka raaca dhammaadka si uu uga dhigo wax cayiman. Tusaale: 'Aqal-ka', 'inan-ta'.

3

qodob³: f.g1 (-dbay, -dobtay; -dbi) 1. Dun, xarig iyo wixi lamida laba waxood iskula qabasho. 2. Musmaar gaaban oo daba buuran leh kabo iyo wixi lamida ku qurxin. 3. Gabadh la guday tolid. m.f.dh, qodbid.

waa la naqliyay ✓

Factor

waa la naqliyay ✓

Factors

waa la naqliyay ✓

1

m. n. article (in a newspaper ~ legal code); item, paragraph; article {grammar}

2

qodob m. n. nail (carpenter's tool)

3

qodob v. sew together, suture, join

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. nail (neeyl) ~ musmaar 2. provison (poro-vi-shin); clause (kalooz); article (aar'tikaX); especially a clause in a document or an agreement ~ sharuud

waa la naqliyay ✓

1

Articolo

2

Article

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax kala go'ay isku dheji; meel daloosha awd. Kabta qodob intayna kaa go'in. Dh: tol, musbaar.

2

qodob -ka: (magac, lab, keli) tirsi loo sameeyo qoraallada xeerka ama xeerhoosaadyada mid ka mid ah. Xadhiggiisa waxa loo cuskaday qodob xeerka ciqaabta ka mid ah. Wa: qodobbo.

3

qodob-ka: (magac, lab, keli) inta ay labada god ee tolmuhu isku jiraan. Kii yaraa saddex qodob ayaa la tolay.

4

qodob -ka: (magac, lab, keli) qormooyin wargeys ku qoran mid ka mid ah. Dh: maqaal, qormo.

5

qodob -ka: (magac, lab, keli) xaraf magaca xagga dambe ka raaca oo tusa caynta magaca iyo in wax la isla garanayo uu yahay iyo in kale: geed = geedka, bir birta iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

Musmaar madax dhabanno iyo girgirro maroorsan oo is-dabajooga leh oo qabbirradu ku xirmaan.

waa la naqliyay ✓

أداة التَّعْرِيف، مَقَال

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: qodid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Mindi yar oo haweenku guryaha kaga adeegtaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) mindi yar oo guryaha lagaga adeegto.

waa la naqliyay ✓

1

a: (a')

2

Xarafka koowaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

-a: (naxwe) qodob raaca ereyada lab oo kelida ah oo 6 shibbane ku dhammaada (c, h, kh, q, x iyo hamsa, sida: magac-a, daah-a, jookh-a, maraq-a, madax-a iyo go'-a).

waa la naqliyay ✓

1

(Dhegayara-ha)

2

Ubax isagoo aan buqin la gooyo oo la engejiyo oo ka baxa geed weligi cagaar ah oo dhulalka kulul: wuxuu u eg yahay qodob yar oo dhego leh; dhirta cunnada lagu udgooneeyo buu ka mid yahay in kastoo Soomaalidu shaaha keliya ku darsato; waxaa kaloo laga sameeyaa dawo, siiba tan ilkaha, saabbuun, cadar iyo waxyaalo kale oo lays marsho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuxu-sha)

2

1. Wax madow oo la shito oo dhulka laga qodo; waxay ka samaysantay dhir malyuunno sano ka hor aasantay oo baariga dhulka iyo kulayl badani isugu darmeen.

3

2. Tan laga sameeyo qoryaha la gubey.

waa la naqliyay ✓

1

(Dufan-ka)

2

Dux jaadad badan ah, oo wax la cuniyo wax la shitiyo wax waxyaalo kale lagu qabsadoba leh, oo tu xoolaad iyo tu dhireed iyo tu dhulka laga qodoba leh; dhacaan iyo qoyaan baruurta iyo subagga, kd., ka yimaada. ~ sahid.

waa la naqliyay ✓

1

(Faradheera-ha)

2

Geed xoolaha loo qodo oo ay ku dhacartaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Feetin-ka)

2

1. Qori qallalan oo af dhuuban oo ama kurtun dhulka ku aasan oo ka soo taagan noqday ama laan geed ku taal ka leexda; fiiqtin.

3

2. Qori af fiiqan loo yeelay oo wax lagu qodo ama lagu dagaallamo; filgin (ama feytin).

waa la naqliyay ✓

1

(Filgin-ka)

2

Qori ama bir xoog leh oo af dhuuban oo gaaban oo ceelasha lagu qodo; feetin, kurtun.

waa la naqliyay ✓

1

(Garweyn-ta)

2

Qalab bir ah oo leh daab iyo labo af (af fiiqan iyo af wax gooya) oo dhulka lagu qodo wixii adagna lagu jebiyo.

waa la naqliyay ✓

1

Erey ulajeeddada hadalka ama tixda kol, wax lays fara hayo ka dhiga (sida: wiilku hilibka ha cuno; wiilashu hilibka ha cuneen), kolna wax laysu diida hayo (sida: ha cunin; ha cunina).

2

-ha - (naxwe) toddobada qodob mid kamid ah: wuxuu raacaa ereyada kelida ah oo lab oo -e ku dhammaada iyo kuwa kooxda ah oo -o ku dhammaada sida fure (fura-ha) iyo faro (fara-ha).

waa la naqliyay ✓

1

(i')

2

1. Xarafka sagaalaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

2. Uyaalka qofka hore oo keli ah oo wax la taarana hayo oo falku xaggiisa aada hayo; aniga.

4

-i: ereyada ay raacdo, kuwa ugu badani waa — 1. Tilmaanta magaca wax laga sheegayo ama lagu sheegayo (oo kolka uusan tilmaanta wadan oo keligiis yahay qaata qodobbada -ku, -tu iyo wixii ka farcama) sida 'wiilka wanaagsan - wiilka wanaagsani waa walaalkay, waa Soomaali, waa uu bukaa, waa uu shaqeeyaa; naagta quruxda badani waa boqorad; ninka deeqsiga ah wax buu bixiyaa; ... 2. Waxay kaloo raacdaa magacyada dheddig, oo kelida ah, oo shibbane ku dhammaada, oo aan qodob wehelin, magacyadaas oo iyaguna ah kuwo wax laga sheegayo ama wax lagu sheegayo (dani waa seeto; lafi ma jabin; doodi ma furna; ...). 3. Haddii magaca tilmaanta wax la taaranayo oo falku xaggiisa aadayo, -i(du) markaas raaci mayso, oo la oran kari mayo: wiilkaasi u yeer; libaaxaasi dil; inankaasi anigaa dhalay; hashaasi lis. Waxay la macne tahay -u.

waa la naqliyay ✓

1

1. Qof ama wax lab oo qofka hadla haya u dhow.

2

2. Goor ama had joogta ama qaarkeed tegey ama iman doono.

3

3. (Kan-ka) Xayrta kelyaha korkooda ka baxda.

4

-kan — Ereyga kan kolka uu tilmaanta yahay oo magac ka dabadhaco, kolka magac qodob lihi ka horreeyo, inta k la tuuro baa la isku gaabin karaa (sida: ninka kan = ninkaan; guriga kan = gurigaan; dayaxa kan = dayaxaan; furaha kan = furahaan).

waa la naqliyay ✓

1

(Karoor-ka)

2

Dhis dhagax ah ama dhirta korkeeda laga sameeyo oo badarka beeraha ka go'a lagu shubo oo lagu kaydiyo; (godadka dhulka laga qodo oo badarka lagu kaydiyo waa bakaaro).

waa la naqliyay ✓

1

Qof ama wax laysla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegeyn, oo lab.

2

-kii — a) Kii. b) Qodobka ka oo noqda -kii kolkuu ka dabadhaco magac qofka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla og yihiin ama yaqaanniin.

waa la naqliyay ✓

1

Ku: Erey leh ulajeeddooyin badan oo ay kamid yihiin. a) Adiga (sida: yaa ku diley? Cali miyaa marada ku siiyey? b) Isaga/iyaga (ku dheh), c) Wax wax lagu qabsado; (markabka ku dhoof; irbadda ku mud; qalinka wax ku qor; fandhaalka wax ku cun; ... iyo kuwo kale oo badan).

2

Ku: — Qof ama wax keliya oo lab; mid.

3

-Ah — Qodobka ka oo noqda ku kolkuu ka dabadhaco magac la tilmaama hayo ama wax laga sheega hayo (sida: aqalku waa weyn yahay; qalinku waa jaban yahay; wiilku waa bukaa; ninku waa geesi...).

waa la naqliyay ✓

1

(Laami-ga)

2

Wax sida cinjirka u culus oo u adag oo madow oo dufan ku jiro; wax laga sameeyo qoryaha iyo dhuxusha iyo lafaha, kd., iyo wax dhulka laga qodo ama betrolka gufarkiisa laga soo saarona waa lee yahay; jaadkaan danbe waxtarkiisa waxaa kamid ah dhismaha waddooyinka iyo meelaha dayuuraduhu fariistaan; daamir.

waa la naqliyay ✓

1

(Laxaamad-da)

2

Macaadinta dhulka laga qodo jaad kamid ah oo birta aad uga jilicsan oo marka la kululeeyo dhaqaaqa oo biraha isku dhejiya; alxan.

waa la naqliyay ✓

1

(Loolih-ka)

2

Qalab (qodob, kd.) af fiiqan oo aroor dheeri ku wareegsan yahay oo loogu talaggalay inuu, dalool dhexda aroor kale oo qodan ku leh dhexgalo isagoo wareega haya.

waa la naqliyay ✓

1

(Majarafad-da)

2

Qalab afka bir ballaaran ku leh, gadaalna daab dheer oo qori ah oo ciidda jilicsan iyo wixii la mid ah lagu qufo ama lagu qodo.

waa la naqliyay ✓

1

(Maqaalad-da)

2

Hadal wargeys lagu qoro; qodob; (ama maqaal, maqaalo).

waa la naqliyay ✓

1

(Musmaar-ka)

2

Bir yar oo doc af fiiqan oo wax muda ku leh, docna madax yar, oo alwaaxda ama wax kale layskula dhejiyo; qodob; (ama musbaar).

waa la naqliyay ✓

1

(Qod-ka)

2

Laan qallashay jabkeed; cad qori ah.

waa la naqliyay ✓

1

qod¹: m.l Wax iswato qayb ka mid ah.

2

qod²: m.l (-dad, m.l) Qori weyn oo qalalan.

3

qod³: m.dh 1. Dhinac; gees. 2. Qayb; in.

4

qod⁴: f.g1 (-day, -dday) 1. Meel duleelin. 2. Beer ka shaqeyn.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) 1. Meel duleelin. 2. Beer ka sha+D501qeyn. m.f.dh, qodid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. stick, log, piece of wood

2

qod v. dig (out ~ up), excavate; plow, work on a field

waa la naqliyay ✓

-ay/day: (v) dig (dhig); excavate (ekis-kaveeyt); hollow out ~ faag

waa la naqliyay ✓

1

(fal) beer jeexjeex oo beer. Roobkii wuu da'aye beerta god. Dh: fal.

2

qod: (fal) meel dalooli oo ciidda ka gur. Dh: faq.

3

qod -ka: (magac, lab, keli) laan qallashay jabkeed. Qod yar oo engegan ayaa dabku ka bilaabmay: Dh: falladh.

4

qod-ka: (magac, lab, keli) laamaha waaweyn ee geedka mid ka mid ah. Qodka fuul oo ku fadhiiso Dh: laan.

5

qod-ka: (magac, lab, keli) fad weyn oo daruur ah. Qodkii baa darrooray. Dh: rayo, fad.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-ooyay, -oysay) Wax qallalan biyo gelin. la-mid: qooy.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-ooyay, -oysay) Wax qallalan biyo gelin. m.f.dh, qoyn. la-mid: qooy.

waa la naqliyay ✓

v. moisten, make something wet

waa la naqliyay ✓

-yey / qooysay: (v) wet (wet); dampen (dham-pen) ~ qoy

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo ku dul shub oo wax qoyan ka dhig. Go'a ii qoo. Dh: qoy. Li: qallaji, engeji.

waa la naqliyay ✓

1

a: qoy

2

de: moisten, make s.t. wet

3

lx: qoo

4

pd: (qooyey / qooysey)

5

ps: v2a=tr

6

key: qoo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-otay, -odatay) Wax si xushmad iyo qaddarin leh u weyddiisasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-otay, -odatay) Wax si xushmad iyo qaddarin leh u weyddiisasho. m.f.dh, codasho.

waa la naqliyay ✓

v. request, ask for something, appeal

waa la naqliyay ✓

(fal) wax weydiiso; wax aad u baahan tahay cid kale ka dalab. Dh: weydiiso, codso. codsad -ka: (magac, lab, keli) cid kale, wax weydiisad; codsi gudbisasho.

waa la naqliyay ✓

1

a: codso

2

de: request, ask for s.t., appeal With preposition ka

3

lx: codo

4

pd: (cotay / codatay)

5

ps: v3b=

6

key: codo

waa la naqliyay ✓

1

godo¹: m.dh 1. Meel ay doqowda talada gooysaa ku shiraan. 2. Godad yaryar oo shinnidu samayso oo ay malabka iyo ugaxda ay ku hoyiso. 3. Daliig yar oo daruur ah.

2

godo²: f.g/mg3 (-otay, -odatay) 1. (f. g) Wax qalloocasho. 2. (f.mg) Qalloocsamid. Tusaale: “Cali lixdan sano markuu gaaray ayuu gotay”.

waa la naqliyay ✓

v. be bent ~ crooked

waa la naqliyay ✓

1

(fal) soo xoodo; soo foorarso; soo qalloocsan.

2

godo -da: (magac, dhedig, keli) daruur yar oo is qoolaabta oo xilliga roobku soo dhow yahay samada lagu arko. Cirku galabta goduu leeyahay.

waa la naqliyay ✓

1

de: be bent ~ crooked

2

lx: godo

3

pd: (gotay)

4

ps: v3b=

5

key: godo

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xilliga qofka ajashiisu joogto. Amuuraha ma kaadsado ninkii kodo shidaysaaye. Dh: ajal.

2

kodo -da: (magac, dhedig, keli) dulaandul hoos u godan. Dh: bohol. Wa: kodooyin.

waa la naqliyay ✓

s.m. si.

waa la naqliyay ✓

s.m. - gunud.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ootay, -oodatay) Xero iyo wixi lamida ood ku wareegsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ootay, -oodatay) Xero iyo wixi lamida ood ku wareegsasho. m.f.dh, oodasho.

waa la naqliyay ✓

v. close ~ fence off for oneself

waa la naqliyay ✓

oodaha: (n) [plural of ood] 1. brushwoods (buraash-wuudis). 2. —oodo -ootay / oodatay / ooteen: (v) fence (feens); with a wooden enclosure

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xero iyo wixii la mid ah, ood ku meerso.

2

oodo: (fal) meel furan xidho. Aqalka siigada ka oodo. Dh: xiro.

waa la naqliyay ✓

1

de: close ~ fence off for oneself

2

lx: oodo

3

pd: (ootay / oodatay)

4

ps: v3b=tr

5

key: oodo

waa la naqliyay ✓

1

(Qada-da)

2

Cunnada weyn oo harkii la cuno; harimo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Cunnada harki la cuno.

waa la naqliyay ✓

1

m.dh (-ooyin, m.l) Cunnada harki la cuno. qafaal¹: m.l 1. Si xoog ah oo cid loo kaxeeyo si dano laga lahaa loogu fushado. 2. Meel dhir lahayd oo la baneeyo si beer looga dhigto.

2

qafaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) 1. Cid xoog ku kaxayn si dan laga lahaa loogu fusho. 2. Meel dhir ka bannayn si beer looga dhigo. m.f.dh, qafaalid.

waa la naqliyay ✓

f. n. lunch, noon meal

waa la naqliyay ✓

-qadada: (n) lunch (laanj); midday meal

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cunnada duhurka la cuno. Ramadaanka qado waa la illoobaa. Dh: hadhimo, harimo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: quraac, casho

3

de: lunch, noon meal

4

lx: qado

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: qado

waa la naqliyay ✓

غدَاء

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cuntada duhurkii la cuno. Dh: hadhimo, qado.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhaxan aad u qabow oo habeenkii soo dhacda.

waa la naqliyay ✓

1

(Qoda-ha)

2

1. Cirboor; cirwareen; leexo.

3

2. Qaadka la cuno, nooc kamid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Cirboor; cirwareen; leexo. 2. Nooc qaadka hareeriga ka mid ah oo gaagaaban aadna u jilicsan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. digger; digging stick

2

qode m. n. dust-storm, whirlwind

3

qode m. n. superior kind of khat

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) cirboor; cirwareen: leexo.

2

qode-ha: (magac, lab, keli) nooc jaadka ka mid ah oo aad u jilicsan. Qode ayaan ku qayilay.

waa la naqliyay ✓

1

(Qola-da)

2

Dad xiriir ka dhexeeyo; cid; reer; dad; tol; jilib.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Qabiil. 2. Ummad. 3. Koox isku meherad ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Qabiil. 2. Ummad. 3. Koox isku meherad ah.

waa la naqliyay ✓

f. n. tribe, clan, group of people; lineage

waa la naqliyay ✓

-qolada: (n) 1. tribe (taraayb); clan (kalaan) ~ qabiilo, qabiiL Ex: qoladee baa tahay? to which clan do you belong to? 2. race (reeys); nation (neey-shin) ~ qoon, quruun

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qabil.

waa la naqliyay ✓

1

de: tribe, clan, group of people; lineage

2

lx: qolo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

xe: They are of the same clan.

6

xv: Waa isku qolo.

7

key: qolo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Hadal qoraal ka dhigasho. 2. Geed, dhagax, laf iyo wixi lamida qalab la isticmaalo ka samaysasho. 3. Ilkaha q.: qof ilko fiiqasho. 4. Qof shaqaale ka dhigasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Hadal qoraal ka dhigasho. 2. Geed, dhagax, laf iyo wixi lamida qalab la isticmaalo ka samaysasho. 3. Ilkaha q.: qof ilko fiiqasho. 4. Qof shaqaale ka dhigasho. m.f.dh, qorasho.

waa la naqliyay ✓

v. write down for oneself; employ, hire; appoint, assign; register

waa la naqliyay ✓