qodhin

-ta: (magac, dhedig, keli) cod dheer oo dhuuban oo xoolaha lagu kexeeyo ama lagu daajiyo oo samaysma kolka inta afka la isku qabto oo in yar la furo neefta xoog loo soo tuuro. Dh: foodhi, foorin.

foodhin -ta: (magac, dhedig, keli) qalab ul gobays ama macdan ka samaysan oo dhexda ka daloola oo kolka la afuufo dhawaaq foodhin ahi ka soo baxo oo badanaa muusig ahaan loo adeegsado. Foodhin ayaan ficil u soo qaaday. Dh: siinbaar.

(Kordhin-ta)

Wax hor leh ku sii darid; badin; biirin; bulaalin.

m.f.dh eeg kordhi. la-mid: kordhis.

Amplification

vl. n. increasing, developing, raising

-ta: (n) increase (inkiriis); expansion (ikispaanshin); enlargement

Aumento

Increase

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la hayay, in kale ku darid oo ku biirin.

de: increasing, developing, raising

lx: kordhin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: kordhin

نَمَاء إِكْثَارِ زِيَادَة

m.dh la-mid: qandheyn.

m.l la-mid: qodid.

vl. n. digging

-ka: (n) the act of digging; excavation (ekes-ka-veey-shin)

-ka: (magac, lab, keli) eeg qodnaansho.

de: digging

lx: qodniin

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: qodniin

حفر

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qudhmay oo uraya ka dhigid. Dh: qudhmis, qurmin.

f.g1 (-imay, -intay; -imi) Wax intay ahaayeen in yar ka goyn.

f.g1 (-imay, -intay; -imi) Wax intay ahaayeen in yar ka goyn. m.f.dh, dhimid.

v. reduce, lessen, curtail, diminish

-dhimay / dhintay: (v) 1. cut (kat), reduce the size; reduce (ridhiyuus): discount (dis-kawnt) ~ yaree. Ex: Fadlan qiimaha wax ka dhin; Please make a discount on the cost [the price], 2. do (dhuu); carry out; commit. Ex: maxaan kuu dhimay? what did I do to you?

(fal) intii la rabay, ka yaree; weel ha buuxin. Li: buuxi.

dhin: (fal) ha buuxine in ka nusqaami. Dh: inqi.

dhin: (fal) (wax u ~) waxyeello u geyso.

de: reduce, lessen, curtail, diminish

lx: dhin

pd: (dhimay)

ps: v1=

see: isdhin

key: dhin

(Godin-ta)

1. Qalab geedaha lagu jaro ama lagu qoro: waxay leedahay daab la qabto oo dheer iyo gar bir af leh ku dhex jira; godimmo.

2. (xiddigo) xiddigaha raqaha tan ugu horraysa; waxay ka kooban tahay saddex xiddigood (faraaci, foocaar iyo fiidarro); (ama gudin).

m.dh (-dmo, ml.) 1. la-mid: godimmo, gudimmo, gudin. Qalab bir ah oo faaska ka yar oo leh daab gaaban oo qori ah oo geedaha lagu jaro. 2. Xiddigaha raqaha loo yaqaan kuwa ugu horreeya. 3. la-mid: godan¹.

m.dh (-dmo, ml.) 1. la-mid: godimmo, gudimmo, gudin. Qalab bir ah oo faaska ka yar oo leh daab gaaban oo qori ah oo geedaha lagu jaro. 2. Xiddigaha raqaha loo yaqaan kuwa ugu horreeya. 3. la-mid: godan.

f. n. axe, adze, implement for cutting ~ trimming wood

godin [feminine] n., loc. name of a star

-ta: (n) an axlike tool for cutting trees: adz or adze ~ faas, gudin

-ta: (magac, dhedig, keli) labo xiddig oo midda yari godantahay; waa xiddiga labaad ee Miicaadda. Habeenkay bishu kaw tahay ee uu dayuxu la soo baxo, qofka dhasha waxa lagu yaqaan inuu noqdo qof weyd ah oo godan. Miicaada koobaad waa habeenka gugu kawsado. Dh: miicaad.

(fal) ciyaar, oo sacabka aad ha u garaac.

m.dh la-mid: mihin.

v.-inf: to say

(v) say (seey) ~ oran. Ex: waxaan odhan lahaa..; I would say

de: to say

lx: odhan

ps: v4a-inf

see: oran (for this and all other forms beginning with odhan-) {N}

key: odhan

(Oohin-ta)

Baqdin weyn ama naxdin ama wax kale saamayskood muujin, oo inta badan qaylo iyo ilmo indhaha ka timaaddaa weheshaan; (ama boohin).

oohin¹: m.f.dh eeg oohi. la-mid: boohin.

oohin²: m.dh Dareen qofka ilmo ka keena.

m.dh Dareen qofka ilmo ka keena.

vl. n. crying, weeping

-ta: (n) cry (karaay)-, sobbing (soobing)

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo iyo dhawaaq wada socda oo lagu cabbiro ciil iyo tiiraanyo xanuun badan ama farxad xad dhaaf ah. Inantii la uleeyey oohin bay afka waaxday. Dh: boohin. Li: farxad, qosol.

oohin -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale inay oydo sabab u noqosho.

cf: ooy

de: crying, weeping

lx: oohin

pd: (-ta)

ps: vn2-f

key: oohin

بكاء

(Qadin-ta)

Wax siin la'aan.

m.f.dh eeg qadi. la-mid: qadis.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid xiraad la'aan ku bariin. Dh: gadis. Li: dhergin.

qadin -ta: (magac, dhedig, keli) wax inuu helo ay ahayd u diidid. Qadinta ninka aan shaqaysanayn waa heshiis aan isla ogayn. Li: siin.

La qoday.

qodan¹: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) Dhul wax la qoday noqosho.

qodan²: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Dhul, meel iyo wixi lamida wax la qoday ahaansho. 2. Beer wax la falay ahaansho.

qodan¹: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) Dhul wax la qoday noqosho. m.f.dh, qodmid.

qodan²: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Dhul, meel iyo wixi lamida wax la qoday ahaansho. 2. Beer wax la falay ahaansho. m.f.dh, qodnaan.

der. [adjective] dug (up ~ out)

qodan [inchoative] v. be dug (over)

(tilmaame) beeran oo la falay ah. Beer godan ayaan iibsaday: Dh: falan.

qodan: (tilmaame) mid hoos loo dalooshay oo ciddi laga faqay. Dh: faqan, qufan.

(Qodid-da)

Dhulka gudihiisa, ciid ama wax kale ka soo bixin, ka soo qufid; faagid; faarfaarid.

m.f.dh eeg qod². la-mid: qoditaan, qodniin, qodow.

-da: (n) excavation (ekes-ka-veey-shin); the act of digging ~ qufid, qodaal, qodniin, faagid

-da: (magac, dhedig, keli) beer falid.

qodid -da: (magac, dhedig, keli) dhul daloolin oo ciidda ka gurid oo gun dheer u yeelid. Dh: faqid, qodis.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qodid.

m.l (kiimika) Xubin kasta oo ka mid ah qalab danabeed taas oo sii daysa ama jiidata elektaroonno ama saldanabsideyeyaal kaleba. Qotinka waxa kale oo lagu isticmaalaa leexinta saxarrada saldanabaysan iyada oo la adeegsanayo falka badadda danabka nagi ee qotinku dhaliyo.

m.l (kiim.) Xubin kasta oo ka mid ah qalab danabeed taas oo sii daysa ama jiidata elektaroonno ama saldanabsideyeyaal kaleba. Qotinka waxa kale oo lagu isticmaalaa leexinta saxarrada saldanabaysan iyada oo la adeegsanayo falka badadda danabka nagi ee qotinku dhaliyo.

-ka: (magac, lab, keli) gudbiyaha uu danabku ka baxo ama ka galo gudbiye milmaha unug danabeedka.

-ta: (magac, dhedig, keli) dab yar shidid. Dh: daarid, birid.

(Boohin-ta)

Baqdin weyn ama naxdin ama wax kale saamayskood muujin, inta badan qaylo iyo ilmo indhaha ka timaaddaa weheshaan; (ama oohin).

m.dh la-mid: oohin.

-ta: (n) crying (karaay-ing); weeping (wiiping); shedding tears ~ oohin

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo kaga keenid oo kaga oohin. Boohinta agoonku waa denbi weyn. boohis -ka: (magac, lab, keli) ka oohinta cid kale; boohin kaga keenis. Boohis ma leha ninkii beerka kaa jaraye.

-ta: (magac, dhedig, keli) hal cunaha buuran.

cudhin -ta: (magac, dhedig, keli) weysada ubbada ah lakabka sare ee cuneheeda ku yaalla.

m.dh la-mid: fadhiyid.

magac loo baxsho wiil dhuuban ama sida fidhinka u qurux badan.

-ka: (magac, lab, keli) qori yar oo labo saddex, ama afar farraaq leh iyo dabo la qabto oo badanaa xardhan oo raggu timaha ku fidho. Dh: firin.

-ta: (magac, dhedig, keli) gadhka iyo laabta oo isu soo dhow. Dh: gigni, garin.

(Godlin-ta)

Godlid.

m.dh la-mid: godlid.

-ta: (magac, dhedig, keli) naasaha irmaanka oo qof ama ilmo uu taataabto si uu u godlado. Hasha haddaanad lisayn ha godlinin

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo ama neef yar naaska ka joojin; naas nuujin ka goyn. Li: nuujin.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel hoos ah; hadh hoos fadhiyid. Odayadii weli hadhin bay ku jiraan oo waa kuwaa hadhka jiifa. Dh: harin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hodhin.

m.f.dh eeg hodmi.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo badan yeelasho; tanaadid; taajirid.

isdhin¹: m.l (dhaq.) Nusqaamidda shey uu ka nusqaamo sidii uu ahaa.

isdhin²: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) Shay siday ahaayeen ka nusqaamid.

isdhin¹: m.l (dhaq.) Nusqaamidda shey uu ka nusqaamo sidii uu ahaa.

isdhin²: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) Shay siday ahaayeen ka nusqaamid. m.f.dh, is-dhimid.

v. decrease, diminish

isdhin vl. n. deficit

-ka: (n) deficit (dhefi-sit); shortage (shoor teeyj);

-ka: (magac, lab, keli) wax buuxay oo in sii daayay ama ka baxday.

m.l (-no, m.dh) (baayoloji) Beys naytaroojin saddexan ah oo ku jira molikiyuulka DNA ama ka RNA da, taasi oo taxda amiino asiidh gaar ah xilliga samaynta borotiinka ku jira unugga.

m.l (-no, m.dh) (baay.) Beys naytaroojin saddexan ah oo ku jira molikiyuulka DNA ama ka RNA da, taasi oo taxda amiino asiidh gaar ah xilliga samaynta borotiinka ku jira unugga.

-ka: (magac, lab, keli) beys naytaroojin saddexan ah oo ku jira molikiyuulka DNA ama ka RNA-da, taasi oo taxda amiino asiidh gaar ah xilliga samaynta borotiinka ku jira unugga.

-ta: (magac dhedig kali) afar xiddigood oo ka soo baxa samada badhtankeeda.

-ta: (magac, dhedig, keli) idlayn dhammayn. Dh: madhis.

m.dh Xanuun saableyda qabta oo ka dhasha jug, dabayl xoog leh ama muruqo go'.

m.dh Xanuun saableyda qabta oo ka dhasha jug, dabayl xoog leh ama muruqo go'.

f. n. sharp pain in the back

-ta: (magac, lab, keli) xanuun saableyda qabta oo ka dhasha jug, dabayl xoog leh ama muruqo go'.

cf: xanuun

de: sharp pain in the back

lx: ooddin

pd: (-ta)

ps: n2-f

key: ooddin

f.g1 (-imay, -intay; -imi) Wax waqtigii la sameyn lahaa ama la bixin lahaa ka soo hormarin.

f.g1 (-imay, -intay; -imi) Wax waqtigii la sameyn lahaa ama la bixin lahaa ka soo hormarin. m.f.dh, qaddimid.

v. advance (a payment), prepay; put forward (a proposal)

-qaddimay / qaddintay: (v) pay beforehand; pay in advance; prepay (piri-peey)