qoddo — Macnaha & Turjumaada

1

(Qodda-da)

2

1. Inta qodan dhererkeeda.

3

2. Wax intiisa aasan; sal; gun; (ama qoto).

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhererka meel la qoday leedahay. 2. Wax intiisa aasan. 3. Macnaha fog ee hadal leeyahay. la-mid: qoto.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhererka meel la qoday leedahay. 2. Wax intiisa aasan. 3. Macnaha fog ee hadal leeyahay. la-mid: qoto.

waa la naqliyay ✓

f. n. depth; roots, any part under ground ~ water

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gun dheer oo hoos u qodan; god intuu hoos dheeryahay. Qodku wuu qoddo dheer yahay. Dh: gun, sal, qoto.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gun; sal

2

de: depth; roots, any part under ground ~ water

3

lx: qoddo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: qoddo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-otay, -odatay) 1. Dhul falasho. 2. Meel dumsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-otay, -odatay) 1. Dhul falasho. 2. Meel dumsasho. m.f.dh, qodasho.

waa la naqliyay ✓

v. dig for oneself; plow

waa la naqliyay ✓

-qotay / qodotay: (v) dig up for oneself; unearth (an-eerth)

waa la naqliyay ✓

(fal) meel adigu iskaa u daloosho; beer ad gaar u leedahay qod. Dh: faqo, falo.

waa la naqliyay ✓

1

de: dig for oneself; plow

2

lx: qodo

3

pd: (qotay)

4

ps: v3b=tr

5

key: qodo

waa la naqliyay ✓

m.dh Mindi yar oo haweenku guryaha kaga adeegtaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) mindi yar oo guryaha lagaga adeegto.

waa la naqliyay ✓

1

(Ballaar-ka)

2

Waxa jirka leh, saddexda siyood oo loo cabbiro (dherer, ballaar, qoddo) middood; ballac; toox.

waa la naqliyay ✓

1

(Ballac-a)

2

Wax jir leh saddexdiisa cabbir (dherer, ballac, qoddo) midkood; ballaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Boho-sha)

2

Dillaac weyn oo dhulka ku yaal oo ballaar iyo qoddo fogaan isku darsaday; god weeyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Buldi-ga)

2

Qalab siyaalo badan loo sameeyo oo wixii qoddo fog ama qusur ah dhererkooda lagu cabbiro.

waa la naqliyay ✓

1

(Qota-da)

2

Qoddo; sal; gun.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo, m.dh) Wax jir leh saddexdiisa cabbir (dherer, ballac, qoddo) midkood. la-mid: ballaar.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: qoddo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo, m.dh) Wax jir leh saddexdiisa cabbir (dherer, ballac, qoddo) midkood. la-mid: ballaar.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) farmer (faarmer); peasant (peezanf) ~ qoddoto, beeray

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. farmer (faarmer); peasant (peezant) ~ qoddoto, beeralay. 2. traditonal folks dance ~ beerrey

waa la naqliyay ✓

s.m. shucuur aad u qoddo dheer.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel jidhka ka mid ah gacanta ku jijibi.

2

duug: (fal) neef xoolo ah oo caano badan ku leh ka lis.

3

duug: (fal) wax, yaanuu muuqane qari oo intaad god u qoddo ciidda ku rog.

4

duug: (fal) qof geeriyooday xabaal oo meel qodan ku aas. Dh: aas, xabaal.

5

duug-ga: (magac, lab, keli) wax in badan jirey oo gaboobay. Dh: hun, gabow. Li: cusub, da'yar.

6

duug -ta: (magac, dhedig, keli) kharashka ku baxa aaska meydka.

waa la naqliyay ✓

1

(qodob) qoddobada lab ee Af Soomaaliga ka mid ah oo xagga danbe ka raaca magacyada lab badhkood oo ka dhiga wax la isla garanayo sida kuwa ku dhammaada 'E': wadne fi wadnaha, tuke fi tukaha, qurbe fi qurbaha, like fi likaha. Waxa kale oo uu raacaa ereyada wadarta ah oo ku dhammaada xarfaha O, G, X, F, oo uu u beddelaa wadar la isla garanayo, sida: gabdho fi gabdhaha, midho fi midhaha, timo fi timaha, lugo fi lugaha, laxo fi laxaha, tafo fi tafaha.

2

ha: (qurub) ka hormara falka wax lagu farayo cid kale, sida: ha la seexdo; ha loo qaado.

3

ha: (qurub) ka hormara falka wax cid kale lagaga reebayo oo amar diidmo ah, sida: 'ha u dhiibin', 'ha siin'.

waa la naqliyay ✓

1

(ereydhawaaq) erey lagu yidhaahdo qof lab oo wax lagu baraarujinayo ama loo tilmaamayo. War kaalay ila qabo hawsha. Dh: waryaa, waar.

2

war: (fal) dhar ama wax la mid ah baaci oo cadceedda u dhig. Ruumiga qoyan war. Dh: wadh.

3

war-ka: (magac, lab, keli) xog ku saabsan dhacdo cusub oo in la ogaado la rabo; wax aan hor loo oggayn oo laysu sheego ama la helo; waxyaabaad cusub oo dhowaan dhacay siiba kuwa raadyayaasha, telefiishannada, iyo wixii la mid ah, ay sheegaan amay qoraan wargeysyadu. War la helaa, talo la helaa. War la qabaa xiiso ma leh. Dh: akhbaar W: warar.

4

war-ta: (magac, dhedig, keli) meel gacani qoddo oo biyo-qabad noqda oo dad iyo duunyaba ku arooraan. Dh: har. Wa: waro

waa la naqliyay ✓

Qoddo dhuuban oo wax turuqda sida tan gocdeysta iyo waranka oo kale.

waa la naqliyay ✓

1

de: base, roots, depth

2

lx: qoto

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

see: qoddo

6

key: qoto

waa la naqliyay ✓

v., sg., opt. form: may I / he know ...

waa la naqliyay ✓

1

cf: aqaanno, yaqaanno

2

de: may I / he know ...

3

lx: aqoodo

4

ps: v4d-1sg/3m-opt

5

key: aqoodo

waa la naqliyay ✓

1

(Boodda-da)

2

1. Si degdeg iyo xoog leh, inta cagaha meel loogu dhufto, oo labo meelood laysaga hawakaco; bootin.

3

2. Cayayaan yar oo boodbooda oo dadka iyo nafleyda kale dhiigooda ku nool; qandhiso.

waa la naqliyay ✓

1

booddo¹: m.dh 1. la-mid: bootin. Si degdeg iyo xoog leh, inta cagaha meel loogu dhufto, oo laba melood laysaga hawakaco. 2. Cayayaan yar oo boodbooda oo dadka iyo nafleyda kale dhiigooda ku nool; qandhiso.

2

booddo²: m.dh (-ooyin, m.l) (cilmiga naflayda) Xasharaad dhiigga dhuuqa oo aan baalal lahayn, lugose leh ay ku booddo. B.da waaweyn si aan joogto ahayn ayey waxay ku dul noolaadaan shimbiraha iyo naasleyda. Qaarka dadka cunana waxay qaadi karaan cudurro kala duwan.

waa la naqliyay ✓

1

booddo¹: m.dh 1. la-mid: bootin. Si degdeg iyo xoog leh, inta cagaha meel loogu dhufto, oo laba melood laysaga hawakaco. 2. Cayayaan yar oo boodbooda oo dadka iyo nafleyda kale dhiigooda ku nool; qandhiso.

2

booddo²: m.dh (-ooyin, m.l) (cilmiga naflayda) Xasharaad dhiigga dhuuqa oo aan baalal lahayn, lugose leh ay ku booddo. B.da waaweyn si aan joogto ahayn ayey waxay ku dul noolaadaan shimbiraha iyo naasleyda. Qaarka dadka cunana waxay qaadi karaan cudurro kala duwan.

waa la naqliyay ✓

jump

waa la naqliyay ✓

f. n. jumping; flea

waa la naqliyay ✓

1

-booddada: (n) the act of leaping; a jump ~ bootin

2

booddo: -booddada: (n) a small, wingless, bloodsucking insect; flea (filii)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cayayaan aan waaweynayn oo boodbooda, dhiigmiiratana ah, noolaha kale dhiigga ka miirata. Booddo bannaan kugu heshaa way ku dhiig tiriye. Dh: gandhiso, tagfi.

2

booddo-da: (magac, dhedig, keli) si degdeg xooggan ah meel uga boodid iyadoo aan dhulka la taabanaynin oo hawada la marayo. Booddada rag baa ku jaba dumar maba hawaystaane. Dh: bootin. boode: magaca wiil dhakhso ku dhashay oo aanay hooyadii fool badan arag.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhuudhi

2

de: jumping; [ext.] flea

3

lx: booddo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: booddo

waa la naqliyay ✓

1

(Moodda-da)

2

Sida la moodayo; male; fakar; ictiqaad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Sida wax la moodayo; male; fakar; ictiqaad.

waa la naqliyay ✓

f. n. assumption, guess, opinion, belief

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) male aan la hubin oo shey sidii uu ahaa ama si an ahayn loo qaato. Dh: qiyaas, male.

waa la naqliyay ✓

1

cf: mood; ra'yi

2

de: assumption, guess, opinion, belief

3

lx: mooddo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: mooddo

waa la naqliyay ✓

ظَنُّ حُسْبَانٍ، تَقَدِير

waa la naqliyay ✓

1

(Qaadda-da)

2

1. Fandhaal; macalgad.

3

2. Bir yar oo wareegsan ama afargees ah, oo badanaa dhexda carrab yar oo af dhuuban ku leh, oo suumanka iyo wixii la mid ah inta madax lagaga xiro, madaxa kale daldaloolladiisa la suro oo lagu qabto.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Fandhaal macdan ka samaysan; malgacad. 2. Bir yar oo wareegsan ama afar gees ah oo badanaa dhexda carrab yar oo af dhuuban ku leh oo suumanka iyo wixi lamida inta madaxa lagaga xiro, dacalka kale daldaloolladiisa la suro oo lagu qabto. 3. eeg qaa'id.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Fandhaal macdan ka samaysan; malgacad. 2. Bir yar oo wareegsan ama afar gees ah oo badanaa dhexda carrab yar oo af dhuuban ku leh oo suumanka iyo wixi lamida inta madaxa lagaga xiro, dacalka kale daldaloolladiisa la suro oo lagu qabto. 3. eeg qaa'id.

waa la naqliyay ✓

f. n. ladle, spoon

waa la naqliyay ✓

-qaaddada: (n) spoon (ispuun) ~ malgacad

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) fandhaal wax lagu cuno ama lagu dardaro oo macdan ka samaysan. Bariiska faraha ha ku cunine qaaddo ku cun. Dh: malqaacad.

2

qaaddo -da: (magac, dhedig, keli) eeg qadhabi.

waa la naqliyay ✓

1

de: ladle, spoon

2

lx: qaaddo

3

pd: (-da)

4

ps: n6-f

5

syn: fandhaal, gure, kaal, macalgad, qarsin

6

key: qaaddo

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Dad beeraley ah oo ku nool tabcashada beeraha.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Dad beeraley ah oo ku nool tabcashada beeraha.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] farmers, peasants

waa la naqliyay ✓

-qodatada: (n) small farmer

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magacwadareed) dadka wax beerta: beeraley

2

qodato-da: (magacwadareed) xayawaanka inta godadka faqata ee u hoyata. Qaradidu waxay ka mid tahay godarada

waa la naqliyay ✓

1

de: farmers, peasants

2

lx: qodato

3

pd: (/da)

4

ps: n0-f-col

5

key: qodato

waa la naqliyay ✓

-qodobada: (n) [plural of qodob] 1. articles or conditions in a document or an agreement. 2. nails (neeylis)

waa la naqliyay ✓

m.l Cabbir beereed dhan 25 mitir oo dhinac walba ah.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) masaafo maalin dibi lagu qodi karo oo u dhiganta 44 m2.

waa la naqliyay ✓

-qoodhaha: (n) testicles (tas-tikalis); scrotum (iskaroow-tam) ~ qooro, xaniiyo, raayo

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg qoodhe. qoodhxumee: (fal) foolxumee; qaab silloon u yeel. Dh: foolxumee.

waa la naqliyay ✓

m.l Dabaggaalle; uunrays.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dabaggaalle; uunrays.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qayb ama wax cid u gaar ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Soddog-ga)

2

Afada aabbeheed, waxa uu saygeeda u yahay ama ugu toosan yahay.

waa la naqliyay ✓

m.l (soddogyo, m.dh) Haweeney la qabo aabbaheed waxa uu ninkeeda u yahay ama waxa ninka aabihiis u yahay haweeneyda uu qabo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-gyo, m.dh) Haweeney la qabo aabbaheed waxa uu ninkeeda u yahay ama waxa ninka aabihiis u yahay haweeneyda uu qabo.

waa la naqliyay ✓

m. n. father-in-law, father of wife ~ husband

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) father-in-law (faather-in-loo)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) aabbaha labada qof ee is guursaday midkood.

waa la naqliyay ✓

1

de: father-in-law, father of wife ~ husband Contrast: soddoh

2

initial: s

3

lx: soddog

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: soddog

waa la naqliyay ✓

حَمْو، أَبُو الزَّوْجِ أَو الزَّوْجَةَ

waa la naqliyay ✓

1

(Soddoh-da)

2

Afada hooyadeed, waxa ay saygeeda u tahay ama ugu toosan tahay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-hyo, m.dh) 1. Haweeney gabadha ay dhashay ninka qaba waxa ay u tahay ama haweeney wiilka ay dhashay gabadha uu qabo waxa ay u tahay. 2. Haweeney gabadh leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-hyo, m.dh) 1. Haweeney gabadha ay dhashay ninka qaba waxa ay u tahay ama haweeney wiilka ay dhashay gabadha uu qabo waxa ay u tahay. 2. Haweeney gabadh leh.

waa la naqliyay ✓

f. n. mother-in-law, mother of wife ~ husband

waa la naqliyay ✓

-da: (n) mother-in-law (maathar-in-loo)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hooyada labada qof ee isguursaday midkood.

waa la naqliyay ✓

1

de: mother-in-law, mother of wife ~ husband Contrast: soddog

2

initial: s

3

lx: soddoh

4

pd: (-da)

5

ps: n2a-f

6

key: soddoh

waa la naqliyay ✓

حَمَاةَ، أَمُّ الزَّوْجِ أَو الزَّوْجَةَ

waa la naqliyay ✓

1

(Soddon-ka)

2

Tiro ka kooban saddex meelood oo meeshiiba toban tahay; saddex tobnaad (30).

waa la naqliyay ✓

m.l.t Tiro ka kooban saddex tobnaad oo laysku daray.

waa la naqliyay ✓

m.l.t Tiro ka kooban saddex tobnaad oo laysku daray.

waa la naqliyay ✓

num: thirty

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) thirty (theerti); 30

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tiro ka kooban saddex meelood oo meeshiiba toban tahay; saddex tobnaad; 30.

waa la naqliyay ✓

1

de: thirty

2

initial: s

3

lx: soddon

4

pd: (-ka)

5

ps: num-m

6

key: soddon

waa la naqliyay ✓

1

(Toddob-ka)

2

Xilliga diraacda qaarkiisa dhexe.

waa la naqliyay ✓

m.l Roobka ugu horreya uu gu'ga da'a.

waa la naqliyay ✓

m. n. beginning of spring, first rain of the wet season

waa la naqliyay ✓

name-unisex beginning of spring, first rain of the wet season

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) roob da'a jiilaalka dhamaadkiisa ama bilawga guga oo aan sannad walba di'in. Li: diraac.

waa la naqliyay ✓

1

cf: Gu'; roob

2

de: beginning of spring, first rain of the wet season

3

initial: t

4

lx: toddob

5

pd: (-ka)

6

ps: n-m-time

7

key: toddob

waa la naqliyay ✓

Kisi

waa la naqliyay ✓

/odh/ (adj) 1. cajiib ah (yaab leh) 2. tiro kisi ah (tiro aan labo u qaybsamin) 3. mar-mar (wax aan is-dabajoog ahayn).

waa la naqliyay ✓

1

(Qod-ka)

2

Laan qallashay jabkeed; cad qori ah.

waa la naqliyay ✓

1

qod¹: m.l Wax iswato qayb ka mid ah.

2

qod²: m.l (-dad, m.l) Qori weyn oo qalalan.

3

qod³: m.dh 1. Dhinac; gees. 2. Qayb; in.

4

qod⁴: f.g1 (-day, -dday) 1. Meel duleelin. 2. Beer ka shaqeyn.

waa la naqliyay ✓