qixi — Macnaha & Turjumaada

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Si degdeg ah cid meel uga rarid cabsi awgeed. 2. Dab si degdeg ah u ololin. la-mid: qaxi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Si degdeg ah cid meel uga rarid cabsi awgeed. 2. Dab si degdeg ah u ololin. m.f.dh, qixin. la-mid: qaxi.

waa la naqliyay ✓

1

v. evacuate, make (people) flee, cause to run away

2

qixi v. make (charcoal) glow

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v displace from a threatened or dangerous area; evacuate (i-vaa-kuweeyt) ~ qaxi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) rar oo dholkooda xoog kaga kexee: qaxooti ka dhig. Ka qixi gumaysiga dhulkaaga.

2

qixi-da: (magac, dhedig, keli) eeg qix.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qax². la-mid: qaxid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qixi. la-mid: qaxin.

waa la naqliyay ✓

1

manqax¹: m.l 1. la-mid: manqaxi. Qosol badan iyo cayaar. 2. la-mid: manqixid.

2

manqax²: f.mg1 (-xay, -xday; -qixi) Dad badan oo meel wada jooga hal mar wada qoslid. la-mid: minqax².

waa la naqliyay ✓

1

qax¹: m.l Guuriitaan meel si degdeg ah looga cararo cabsi awgeed.

2

qax²: f.mg1 (-xay, -xday; qaxi/qixi) Cabsi awgeed meel si degdeg ah uga guurid.

waa la naqliyay ✓

1

qaxaanqax¹: m.l Qaylada ay samayso dooradu marka ay ukun dhali rabto. la-mid: qaxaanqixid, qaxanqax¹.

2

qaxaanqax²: f.mg1 (-xayt, -xday; -qixi) Dooro ukun dhali rabta qaylo samayn. la-mid: qaxanqax².

waa la naqliyay ✓

1

qax¹: m.l Guuriitaan meel si degdeg ah looga cararo cabsi awgeed.

2

qax²: f.mg1 (-xay, -xday; qaxi/qixi) Cabsi awgeed meel si degdeg ah uga guurid. m.f.dh, qixid.

waa la naqliyay ✓

/emigreyt/ (v) haajirid, qixid. e.g. He emigrated from Somalia.

waa la naqliyay ✓

/ivaakuweyshan/ (n) 1. daad-gurayn, qixin (n) 2. faaruqin, bannayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) evacuation (ivaaku-weey-shin); emergency evacuation ~ qixin

waa la naqliyay ✓

1

yal haqadeey his guraal

2

qixid; haajirid

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, barada uu ku soo koray ka saar. Dh: barakici, qixi. Li: deji.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qaxooti ahaan u guurid; cabsi ama gaajo u qayaadid. Dagaalladu waxay sababaan barakicidda dad badan. Dh: qixid, qaxid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gaajo iyo diihaal dartood la qixitaan. Dagaagitaan bay ku noolyihiin iyo qoxootinnimo.

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu tilmaansado qufaca. Dh: jix.

2

kix-da: (magac, dhedig, keli) xanuuun ku dhaca inta badan carruurta yaryar oo qufac badan leh iyo matag. Dh: qixi, qix, xiiqdheer.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cudur carruurta ku dhaca oo qufac aan kala go' lahayn leh. Kixdheer baa kaaga hacday carruurta. Dh: xiiqdheer, qixi.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kolba meel u qixid. Dh: leeleelid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cudur carruurta ku dhaca oo qufac iyo xummad badan u keena. Ubadka qiixdheerta ka tallaala. Dh: kixi, qixi.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: kix.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cudur carruurta ku dhaca oo qufac iyo xummad badan u keena. Sannad walba malaayiin carruur ah ayaa qix laga tallaalaa. Dh: qiixdheer, kixi, qixdheer.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax meel uu joogay ama yaallay ka saarid. 2. Wax sida musmaar qodax iyo wixi lamida meel uu ku mudnaa ka siibid. 3. Wax halis ka badbaadin. 4. Qof, wax uu hayey cid kale siin. 5. Dab iyo wixi lamida shidid. 6. Magac u b.: nafley, meel iyo wixi lamida magacsiin. 7. Wax u b.: qof dhintay wardi ama sadaqa u hibayn. 8. Isu b.: wax kala qoqoban isufurid. 10. Isu b.: laba qof tartansiin. 11. Kala b.: kala saar. la-mid: bixi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax meel uu joogay ama yaallay ka saarid. 2. Wax sida musmaar qodax iyo wixi lamida meel uu ku mudnaa ka siibid. 3. Wax halis ka badbaadin. 4. Qof, wax uu hayey cid kale siin. 5. Dab iyo wixi lamida shidid. 6. Magac u b.: nafley, meel iyo wixi lamida magacsiin. 7. Wax u b.: qof dhintay wardi ama sadaqa u hibayn. 8. Isu b.: wax kala qoqoban isufurid. 10. Isu b.: laba qof tartansiin. 11. Kala b.: kala saar. m.f.dh, bixin.

waa la naqliyay ✓

1

v. take out, remove, extract, put ~ bring out; make someone go out, send out

2

bixi v. pay (out); give (order ~ command), issue, produce

3

bixi v. save, rescue

4

bixi v. make something grow ~ appear; produce; kindle, start a fire

waa la naqliyay ✓

-yey I say: (v) 1. pay (peey). Ex: waxaad bixisaa $ 5.00 doolar; you pay $5.00 dollars 2. issue (ish-uu); give out. 3. rescue (reskiyuu); set free, save from danger ~ badbaadi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ku deeq maalkaaga; xoolo ku yabooh; dar Alle u dhiib. Maalkaad bixinaysid daro Alle u bixi. Dh: muquuni, hur.

2

bixi: (fal) geed, midho, caleemo iyo xabag dhal oo soo saar.

3

bixi: (fal) afaaf, albaab ama irrid iyo waxii la mid ah ka foofi oo ka sii daa.

4

bixi: (fal) war qarsoonaa shaaca ka qaad.

5

bixi: (fal) badbaadinta ama difaaca cid halis ku jirta. Dh: nabadgeli, samatabixi.

6

bixi: (fal) gabadh cid u soo fadhiisatay sii oo u guuri. Gabadhadii curad bixiyey maanta.

7

bixi: (fal) «ka ka saar wax meel gudo ah iyo waxii la mid ah ku jira. Wiilka isha saxarka ka bixi.

8

bixi: (fal) «iska salaad wakhtigeedii taaganyahay. tuko. Salaadda cishaha iska bixi oo dabeed seexo.

9

bixi: (fal) (soo ~) wax meel gudo ah ku jira, barraxa soo dhig oo soo saar. Odayga barkadda ka soo bixi

waa la naqliyay ✓

1

(Dixi-da)

2

Caws xooluhu daaqaan oo ka baxa dhulka jaanka ah ama dhanada.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Cawska xooluhu daaqaan kuwa ugu nafaqa badan mid ka mid ah, jilicsan oo meelaha biyo-qabatinka leh ka baxa. la-mid: duxi¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Cawska xooluhu daaqaan kuwa ugu nafaqa badan mid ka mid ah, jilicsan oo meelaha biyo-qabatinka leh ka baxa. la-mid: duxi.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): grass species, which grows in salty soil

waa la naqliyay ✓

1

(Dihi) N Paspalum vaginatum SW. Gramineae.

2

N Sporobolus ioclados (Trin) Nees. Gramineae.

3

N Sporobolus somalensis Chiov. Gramineae.

4

N Sporobolus spicatus (Wahl) Kunth. Gramineae.

5

N Eragrostis papposa (Roem. & Schult.) Steud. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

(fal) hoos ugu muusi oo ku duxi. Dh: duxi, duxsii.

waa la naqliyay ✓

1

de: =-mass grass sp., which grows in salty soil

2

lx: dixi

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: dixi

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) U j.: dibi, dibi kale guulid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Ka n.: cid naxdin ku abuurid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Ka n.: cid naxdin ku abuurid. m.f.dh, nixin.

waa la naqliyay ✓

-yey I say: (v) [with preposition ka or iga] scare (iskeer), frighten (fareey-teri), panic (paanik). Ex: ha iga nixin; don't scare me

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid ka sasi oo argagax ku rid

2

nixi: (fal) war uu la welwelo u sheeg. Warka kaga nixi.

3

nixi: (fal) naxariis u geli.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: qixi.

waa la naqliyay ✓

v. evacuate; cause to flee

waa la naqliyay ✓

-yey say: (v) displace from a threatened or dangerous area; evacuate (i-vaa-kuweeyt) ~ qixi

waa la naqliyay ✓

(fal) dad xoog ku rar adoo ka cabsiinaya. Dadka qaxi oo meelo kale ha u guuraan. Dh: barakici,

waa la naqliyay ✓

1

a: qixi

2

de: evacuate; cause to flee

3

lx: qaxi

4

pd: (qaxiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: qaxi

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, lab, keli) ciyaar carruureed lagu ciyaaro ul dheer iyo qori yar oo fallidh ah oo inta usha fallidhka lagu dhifto meel dheer lagu geeyo oo kolba halka la gaadhsiiyo lagu tartamo. Dh: xeego.

waa la naqliyay ✓

1

(Tih) C Cynodon dactylon (L) Pers.

2

C Panicum pinifolium Chiov. Gramineae.

3

C Sporobolus spicatus (Vahl) Kunth. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

1

de: evacuate, make (people) flee, cause to run away rw: qax

2

hm: 1

3

lx: qixi

4

pd: (qixiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: qixi_1

waa la naqliyay ✓

1

de: make (charcoal) glow

2

hm: 2

3

lx: qixi

4

pd: (qixiyey)

5

ps: v2a=tr

6

see: qaxan

7

key: qixi_2

waa la naqliyay ✓

1

(Biixi-da)

2

Lafaha dheerdheer oo ad'adag oo nafleyda middood.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xyo, m.l) 1. Lafaha dhaardheer oo ad'adag oo naflayda middooda. 2. Qayb laf ah. 3. B. ah: qof caato ah ee aad xoog u leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xyo, m.l) 1. Lafaha dhaardheer oo ad'adag oo naflayda middooda. 2. Qayb laf ah. 3. B. ah: qof caato ah ee aad xoog u leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. long animal bone

waa la naqliyay ✓

nickname-m the one with the long shin-bone

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil u dhashay lafweyni iyo awranaan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) laf ka mid ah lafaha ad'adag ee dhuuxa leh. Haddaad haatan biixida wadheen, bagiyo haankiinna.

2

biixi-ga: (magac, lab, keli) geed engegey oo aad u adag, sida galool gallalay. Ma bakhtiyo sidii bixi la shiday, jacaylkaad igu beertay. Dh: miici.

waa la naqliyay ✓

1

de: long animal bone

2

lx: biixi

3

pd: (-da)

4

ps: n2-m

5

key: biixi

waa la naqliyay ✓

1

(Bixid-da)

2

1. Meel (gudo, dhex...) ka tegid.

3

2. (ganacsi) gadmid, iibsamid; dhalid.

4

3. (xoolo) dhimasho.

5

4. Caloolbixid, shubmid, falmid, dooxmid.

6

5. (dhir, time, dab, qaylo, ...) soo dheeraan; korid. 6. Muuqasho; arkid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bax.

waa la naqliyay ✓

to trip

waa la naqliyay ✓

1

vl. n. going, departing; act of withdrawing; exit

2

bixid vl. n. rising; shoots (of grain); shooting up out of the ground (plants)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) the act of leaving; departure (di baarjar) ~ bixitaan

2

bixid -da: (n) the act of growing [for example, a plant] ~ baxid

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel guda ah ama aad ku dhex jirtey ka tegiddeed. Dh: bixis.

2

bixid-da: (magac, dhedig, keli) samaysanka iyo ururitaanka subagga ciir la lulayo. Dh: bixis.

waa la naqliyay ✓

مُغَادَرَة، ذَهَابِ، خُرُوجٍ

waa la naqliyay ✓

1

(Bixin-ta)

2

1. Meel (gudo, dhex, ...) ka saarid.

3

2. Korin, dibad keenid.

4

3. (dab, ...) hurin; shidid; daarid.

5

4. Siin; dhiibid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bixi. la-mid: baxsiin, baxsiis (4), bixis.

waa la naqliyay ✓

Emission

waa la naqliyay ✓

Elimination

waa la naqliyay ✓

vl. n. paying, issuing; extracting; supply

waa la naqliyay ✓

ta: (n) payment (peey-ment). Ex: sida lacag bixinta; such as money payment

waa la naqliyay ✓

1

Pagamento

2

Payment

waa la naqliyay ✓

1

Pagamento

2

Payment

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) afaaf ama irrid ka saarid ama ka sii deyn. Waxarihii commanaa bixin baan ku kari weynay: Dh: bixis.

2

bixin-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh la soo doonay, guurinteed. Dh: bixis.

3

bixin -ta: (magac, dhedig, keli) xoolo ku yaboohid ama ku deeqid; dar Alle u dhiibid. Bixintu maalka way barakaysaa. Dh:bixis.

4

bixin-ta: (magac, dhedig, keli) wax qarsoonaa, soo saarid. Bixinta sirta iska ilaali weligaa iska jir. Dh: bixis.

5

bixin-ta: (magac, dhedig, keli) dhir, midho, ubax, xabag iyo waxii la mid ah dhalid. Dh: bixis.

6

bixin -ta: (magac, dhedig, keli) badbaadinta magan ku soo hoos gashay. Bixinta magantiyo waxaa lagu tarmaa, baahidoo la tira e'. Dh: bariin, difaacid, samatabixin, magangelin, nabadgelin, bixis.

7

bixin -ta: (magac, dhedig, keli) turub qaybin oo ku farraqid dadka ciyaaraya. Dh: bixis.

8

bixin -ta: (magac, dhedig, keli) amaah lagugu lahaa celinteed. Dh: bixis.

9

bixin -ta: (magac, dhedig, keli) «iska ~ salaad xilligeedii joogo, tukasho. Iska bixinta salaadda cishaha ka horreysiiya xafladda.

waa la naqliyay ✓

1

de: paying, issuing; extracting; [fig.] supply

2

lx: bixin

3

pd: (-ta)

4

ps: vn1-f, vn2c-f

5

key: bixin

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bixin.

waa la naqliyay ✓

vl. n. departing, act of going out

waa la naqliyay ✓

1

a: bixid

2

de: departing, act of going out

3

lx: bixis

4

pd: (-ta)

5

ps: vn1-f

6

key: bixis

waa la naqliyay ✓

1

(Dirxi-ga)

2

Dixiri.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dixiri.

waa la naqliyay ✓

m. n. worm

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) worm (weerm) ~ dixiri

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) cayayaan dur badan oo dulkunoole ah oo raqda qudhintay ku nool. Dirxi dantiisuu qudhunka ugu jiraa. Dh: dixiri.

waa la naqliyay ✓

1

a: dixiri

2

de: worm

3

lx: dirxi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: dirxi

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dixiri.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Caano firfir ka keenid. 2. Wax ka dhididin. 3. Geed fuf yeelasho.

waa la naqliyay ✓

v. churn, cause (butter) to separate from (milk)

waa la naqliyay ✓

(fal) eri oo caymadi.

waa la naqliyay ✓

1

de: churn, cause (butter) to separate from (milk)

2

lx: fiixi

3

pd: (fiixiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: fiixi

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) caymadid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jixi.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg laxan.

waa la naqliyay ✓

(fal) ridiq oo daqiiq ka dhig. Budo innoo midd aan shuuro ka dhigannee. Dh: ridiq, daqiji.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: milxee.

waa la naqliyay ✓

v. salt, season something with salt

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) preserve by treating with salt; salt (soolt)

waa la naqliyay ✓

(fal) milix ku dar. Dh: milixee.

waa la naqliyay ✓

1

a: milxee (milxeeyey) [v2b=tr]

2

de: salt, season s.t. with salt

3

lx: milxi

4

pd: (milxiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: milxi

waa la naqliyay ✓

1

(Nixid-da)

2

Naxdin iska garasho, dareemid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg nax.

waa la naqliyay ✓