qili

m.l/dh 1. Nasiib wacan. 2. Sharaf wacan.

-da: (magac, dhedig, keli) tiro ama muuqaal yar. Daraawiish ninkii bili u filay, waw badownimo e'.

bili-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar wiilal iyo hablo wada dheelaan oo la ciyaaro habeen iyo dharaarba. Waxa la ciyaaraa barqada intay xooluhu ku maqan yihiin xilli barwaaqeedka. Waxa kale oo la ciyaaraa aroosku marka uu cusub yahay ee uu afartan bixin.

bili-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar carruurtu ku ciyaaraan ul dheer iyo qori yar oo balan oo inta god la jeexo qoriga yar la dul dhigo ul kor loogu tuuro inta uu soo lalmanayana dhexda usha lagaga dhifto oo kolba inta uu godka ka fogaaday usha lagu dhereriyo laguna kala badiyo.

bili -ga: (magac, lab, keli) saaciido wanaag. Bili nimaan lahayn baa xarbiga biid ka tarahayne. Dh: ayaan, nasiib.

bili-ga: (magac, lab, keli) marada haweenka inta u hoosaysa; xaynka haweenka.

m.l Jaad geedaha ka mid ah oo jiinka webiyada ka baxa.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Si degdeg ah cid meel uga rarid cabsi awgeed. 2. Dab si degdeg ah u ololin. la-mid: qaxi.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Si degdeg ah cid meel uga rarid cabsi awgeed. 2. Dab si degdeg ah u ololin. m.f.dh, qixin. la-mid: qaxi.

v. evacuate, make (people) flee, cause to run away

qixi v. make (charcoal) glow

-yey / say: (v displace from a threatened or dangerous area; evacuate (i-vaa-kuweeyt) ~ qaxi

(fal) rar oo dholkooda xoog kaga kexee: qaxooti ka dhig. Ka qixi gumaysiga dhulkaaga.

qixi-da: (magac, dhedig, keli) eeg qix.

-da: (magac, dhedig, keli) nooc haadka ka mid ah oo hilibka iyo waxa ay carruurtu faraha ku hayaan ka boobta. Yili baa ilmihii faraha goysay oo biiqbiiqdi ka boobtay. Dh: yeli, dafo.

m. n. flesh, blood, kinship

-da: (magac, dhedig, keli) xumaan iyo cuqdad raagtay u hayn. Biili buu u qabay ninkuu dilay taniyo berigiiye. Dh: utun, eel.

biili: (fal) bil sii, quud sii. Biili ciyaalka oo daryeel. Dh: masruuf, quudi, nafaqee.

(Bilic-da)

Muuqaal indhuhu u bogaan oo jeclaystaan; qurux.

m.dh Muuqaal indhuhu u bogaan oo ay aad u jecleystaan.

m.dh Muuqaal indhuhu u bogaan oo ay aad u jecleystaan.

f. n., [abstract] prettiness, beauty

-da: (n) beauty (biyuuti); grace (gareeys); ~ qurux, bilicsami

-da: (magac, dhedig, keli) muuqaal qurux badan oo isha soo jiita.

de: prettiness, beauty

lx: bilic

pd: (-da)

ps: n0-f-abs

key: bilic

(Bilid-da)

1. Kor u qaadid.

2. Qurxin.

m.f.dh eeg bil².

-da: (magac, dhedig, keli) wax suusuubbin oo qurxin.

bilid-da: (magac, dhedig, keli) wax bidhid oo kor u qaadid. Bilid buu ku qaaday ooddii loo dhiibay.

(Bilig-ta)

Iftiin ama dhalaal yar oo muuqashadiisa iyo qarsoomiddiisu isu dhow yihiin; big; bidhaan; walac.

m.dh.sh.r If, inta muuqda durbadiiba qarsooma; big.

m.dh.sh.r If, inta muuqda durbadiiba qarsooma; big.

f. n. twinkle, blinking, flashing

bilig v. twinkle

-ta: (magac, dhedig, keli) lagu tusmeeyo if yar oo hal mar meel fog ka bildhaamay. Hillaac bilig yidhi harraad ma baxshee, muxuu hormarkaagu ii tari. Dh: bidh!

f.g1 (-lqay, -liqday; -lqi) Wax, wax si aan habeysnayn meel ugu firirsan ka dhigid.

f.g1 (-lqay, -liqday; -lqi) Wax, wax si aan habeysnayn meel ugu firirsan ka dhigid. m.f.dh, bilqid.

v. scatter, put in disarray

-da: (magac, dhedig, keli) in yar oo weel buuxa ka daadata. Biliq yar oo caano ah ayaa halkaa ku daadatay. Dh: balaq.

de: scatter, put in disarray

lx: biliq

pd: (bilqay)

ps: v1=

key: biliq

(Bilis-ta)

1. Cid wanaagsan ka dhashay; gob; dhalad; xor.

2. Haween; dumar; dheddigood.

m.dh.u 1. Bulshada inteeda aan xag dhaqameed wax dhaliil ah isir u lahayn. 2. B. ah: qof aan xag dhaqameed wax dhaliil ah isir u lahayn. 3. B. xaawo: haween.

m.dh.u 1. Bulshada inteeda aan xag dhaqameed wax dhaliil ah isir u lahayn. 2. B. ah: qof aan xag dhaqameed wax dhaliil ah isir u lahayn. 3. B. xaawo: haween.

f. n. noble, well-off, high-caste, free-born person

bilis [feminine] n., [collective] women, womankind

-ta: (n) women (wi-men); women considered as a group; womenkind ~ dumar, bilis-xaawalay, haween, naago

-ta: (magac, dhedig, keli) bilid ku samayn.

bilis-ta: (magac, dhedig, keli) qoys wanaagsan ka dhashay. Bilis buu ka soo jeedaa dadnimada lagu yaqaanno. Dh: xor, gob, dhalad.

bilis-ta: (magac, dhedig, keli) bidhid ku samayn oo kor u qaadis. Bilis baa wax lagu qaadi jirey oodda jiiddada ahi.

bilis-ta: (magacwadareed) dhedigoodka aadamaha oo aan kala reeb lahayn, yar iyo weyn. Dh: dumar, haween, gambooleey, xaawaley, bilisxaawo.

نبيل

-da: (magac, dhedig, keli) wax quruxsan ahaan. Bilni iyo bilic kama madhaan marwo gaari ahi.

(fal) weel buuxa, in yar ka daadi.

bilqi: (fal) wax urursan kala firdhi; wax isku duuban kala daadi. Dahabo dunta ma adigaa bilgiyey? Dh: filqi, murgi, firdhi.

Jill

/jili/ (n) 1. bas-baas 2. maraq hilib, bas-baas iyo waxyaaba kale ku jiraan.

Gan

(Cilin-ka)

Qof ama nafley kale ama geed, waxa la jaad ah, aad iyo aad uga yar.

cilin¹: m.l (-immo/-inno, m.dh) 1. Nin dhererka caadiga ah aad uga gaaban. 2. Qof qaarka dambe naafo ka ah.

cilin²: m.dh (-no, m.l) 1. Haweeney dhererka caadiga ah aad uga gaaban. 2. C. ah: miro jirro awgeed la yaryaraaday.

cilin¹: m.l (-immo/-inno, m.dh) 1. Nin dhererka caadiga ah aad uga gaaban. 2. Qof qaarka dambe naafo ka ah.

cilin²: m.dh (-no, m.l) 1. Haweeney dhererka caadiga ah aad uga gaaban. 2. C. ah: miro jirro awgeed la yaryaraaday.

m. n. dwarf (person, animal ~ plant)

-ka: (n) an abnormally small person; dwarf (duwoorf)

-ka: (magac, lab, keli) nafley ama geed waxa la jaadka ah abuur ahaan aad uga yar.

cilin -ka: (magac, lab, keli) midho xanuun ku dhacay oo intii la filayay ka yaryaraaday.

cilin -ta: (magac, dhedig, keli) dhedig qayrkeed ama da'deed ka gaaban.

de: dwarf (person, animal ~ plant)

lx: cilin

pd: (-ka)

ps: n2c-m

key: cilin

(Cilmi-ga)

Aqoon hab wanaagsan ku dhisan oo lagu gaarey barasho iyo fiiro iyo tijaabo; aqoon ku dhisan raadin iyo helid, wax walba runtooda; kasmo.

cilmi¹: m.l (culuun, m.dh) 1. Aqoon habeysan oo waayo aragnimo iyo daalacasho lagu kasbaday. 2. Qeyb ka mid ah aqoonta oo la xiriita maaddo gaar ah. la-mid: culuun.

cilmi²: m.l (naxwe) C. afeed: daraasad cilmi ku dhisan oo u gaar ah afafka aadamiga.

cilmi¹: m.l (culuun, m.dh) 1. Aqoon habeysan oo waayo aragnimo iyo daalacasho lagu kasbaday. 2. Qeyb ka mid ah aqoonta oo la xiriita maaddo gaar ah. la-mid: culuun.

cilmi²: m.l (naxwe) C. afeed: daraasad cilmi ku dhisan oo u gaar ah afafka aadamiga.

name: Ilmi

m. n. learning, science, knowledge, education

name-m science, knowledge, education; lit: sacred, holy, divine

-ga: (n) [Pl. culuun-ta] knowledge (noolij); learning, erudition, lore, scholarship ~ aqoon

Conoscenza

Knowledge

magac loo baxsho wiil loo rajaynayo in uu noqdo mid aqoon iyo cilmi badan.

-ga: (magac, lab, keli) aqoon ku salaysan. baadhitaan, barasho iyo bilkeedin; kasmo lagu gaadhay barasho, fiiro iyo tijaabo. Dh: aqoon.

علم

(Dilid-da)

1. Fal geeri ama dhimasho keena falid; naf goyn.

2. Dagaal cid wax ku yeelid; farasaarid; garaacid; tumid.

m.f.dh eeg dil². la-mid: dilniin.

-da: (n) the act of killing or beating

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, nafta ka saarid; qudha ka jarid. Dh: dilis.

dilid -da: (magac, dhedig, keli) ilmo yar, xawdin oo yara xanuunin. Dh: ulayn.

diliq¹: m.l Hanjaleelo.

diliq²: f.mg1 (-lqay, -liqday) Ilmo yar oo dad hanjaleelo daadin.

diliq¹: m.l Hanjaleelo.

diliq²: f.mg1 (-lqay, -liqday) Ilmo yar oo dad hanjaleelo daadin. m.f.dh, dilqid.

(Filid-da)

Malayn, moodid; u qaadsasho; ku wadid; qabid.

m.f.dh eeg fil². la-mid: filitaan (1).

-da: (magac, dhedig, keli) wax rajayn. Li: filanwaa.

filig¹: m.l 1. Qalab yar oo inta sun lagu shubo cayayaanka lagu buufiyo. 2. Sun hoore ah oo cayayaanka lagu buufiyo.

filig²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Wax nidaamsanaa kala daadin. 2. Wax iska filqid.

filig¹: m.l 1. Qalab yar oo inta sun lagu shubo cayayaanka lagu buufiyo. 2. Sun hoore ah oo cayayaanka lagu buufiyo.

filig²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Wax nidaamsanaa kala daadin. 2. Wax iska filqid. m.f.dh, filgid.

(ereycodeed) lagu tilmaansado marka xadhig si dhakhsa ah loo furo.

(Filim-ka)

1. Daliig ama dhuub xalleefsan oo galoolan oo dusha laga marshey wax iftiinka aad u dareemi og oo wax lagu masawiro.

2. Masawirro is dabo xiimaya, oo dheeraynta darteed la mooda hayo, wax dhaqdhaqaaqa haya ama nool; shineemo (ama filin).

m.l la-mid: filin

m.l (-mmo/aflaam, m.dh) 1. Daliig dheer, dhuuban, xalleefsan oo dusha laga mariyo maaddo dareemi og iftiinka oo wax lagu sawiro. 2. Muuqaallo sawirro ah, dhaqdhaqaaqa hadala oo la daawado. 3. Fagaaraha lagu daawado aflaanta; shaneemo. la-mid: filin.

m. n. film; movie

-ka: (n) [pl. filamda] film (filim), movie (muu vi), motion picture filin, shaneemo

a: filin {Arb < Eng}

de: film; movie

lx: filim

pd: (-ka Pl: aflaam (ta))

ps: n2-m, n8-m

key: filim

(Filin-ka)

Filim.

m.l (-mmo/aflaam, m.dh) 1. Daliig dheer, dhuuban, xalleefsan oo dusha laga mariyo maaddo dareemi og iftiinka oo wax lagu sawiro. 2. Muuqaallo sawirro ah, dhaqdhaqaaqa hadala oo la daawado. 3. Fagaaraha lagu daawado aflaanta; shaneemo. la-mid: filim.

Film

m. n. film, movie

-ka: (n) [pl. filamda] film (filim), movie (muu-vi), motion picture ~ filim, shaneemo

-ka: (magac, lab, keli) cajalado ka samaysan maaddooyin iftiinka aad u dareema oo bildhaamaha sawirrada soo mara kaydsha.

filin -ka: (magac, lab, keli) masawirro isku xidhiidhsanaantooda iyo dheeraynta isdabajooggooda darteed la moodo wax dhaqdhaqaaqaya oo nool. Dh: shaneemo, sinimoo.

filin, n.m. - xadhig.

cf: shaneemo {Eng}

de: film, movie

lx: filin

pd: (-ka)

ps: n2c-m

key: filin

f.g1 (-lqay, -liqday; -lqi) Wax sayrin.

f.g1 (-lqay, -liqday; -lqi) Wax sayrin. m.f.dh, filqid.

v. throw

(fal) alaab iyo wax la mid ah, kala firdhi; kala daadi.

filiq -a: (magac, lab, keli) wax aan isku urursanayn oo kala fidhidhsan.

de: throw

lx: filiq

pd: (filiqay)

ps: v1=

key: filiq

(fal) walax furfur oo kala daadi. Dh: dunsaar.

m.l (c.cimi.) Dabayl qallalan oo kulul, kana dhacda dalka Libiya ee Woqooyiga Afrika oo gaarta ilaa Yurub.

m.l (c.cimi.) Dabayl qallalan oo kulul, kana dhacda dalka Libiya ee Woqooyiga Afrika oo gaarta ilaa Yurub.

Gibli

f.mg2 (-iyay, -isay) Qof, qof kale uga danaanin. la-mid: hiil², hiilli.

f.mg2 (-iyay, -isay) Qof, qof kale uga danaanin. m.f.dh, hiilin. la-mid: hiil, hiilli.

(fal) «u» labo is haya, midkood taageer. Weligaa u hiili halka xaqqu yaal. Dh: garabjoogso, taageer.

hiili: (fal) «kalabo is haya, midkood ka eexo.