qeynuun

(Feynuus-ka)

Geed habeenkii la daarto; wuxuu lee yahay sal gaas loogu shubo, liifad yar oo la daaro, dhalo ololka ilaalisa iyo hagoog kore oo dusha ka awdda; siraad; masrad; (ama faanuus).

m.l (-syo, m.dh) Qalab guryaha lagu iftiinsado leh sal gaas lagu shubo, gal quraarad ah iyo liifad holacda. la-mid: faanuus.

m.l (-syo, m.dh) Qalab guryaha lagu iftiinsado leh sal gaas lagu shubo, gal quraarad ah iyo liifad holacda. la-mid: faanuus.

m. n. lamp, gas light, lantern

nickname; name-f lamp, gas light, lantern

-ta: (n) lamp (laamp); lantern (laantan) ~ misbaax, laambad

magaca gabadh lagu metaalay tiriig iyo iftiin.

feynuus -ka: (magac, lab, keli) qalab la iftiinsado oo leh sal gaasta loogu shubo, dubaalad yar oo soo qaadda shiidaalka, quraarad dhawraarin ah iyo hagoog bir ah intoodaa isu haysa. Dh: masarad, faanuus, siraad.

a: faanuus

bw: Arabic

de: lamp, gas light, lantern

lx: feynuus

pd: (-ka Pl: fawaaniis)

ps: n8-m, n2a-m, n1-m

key: feynuus

-ka: (magac, lab, keli) wax karti iyo awood leh. Dibi maynuun ah ayaan leehay. Dh: xoog, ahmin.

(Qaanuun-ka)

Sharciyo iyo nidaamyo isku duuban oo qolo gaar ahi ku dhaqanto ama dadyow badani ku wada dhaqmo; xeer; (ama qaynuun).

m.l (-nno/qawaaniin, m.dh) 1. Sharciyo iyo nidaamyo isku duuban oo qolo gaar ah ku dhaqanta. 2. Dhaqan. la-mid: qaynuun, qeynuun.

m.l (-nno/qawaaniin, m.dh) 1. Sharciyo iyo nidaamyo isku duuban oo qolo gaar ah ku dhaqanta. 2. Dhaqan. m.dh, qawaaniin. la-mid: qaynuun, qeynuun.

Rule

m. n. rule, law, ordinance, regulation; procedure; constitution

-ka: (n) law (loo); regulation (rege-leey-shen)-, rule (ruul): bylaw (baay-loo); legislation (legas-leey-shen) ~ qaynuun, sharci, xeer, dastuur

-ka: (magac, lab, keli) qodobbo sharci ah oo lagu heshiiyo si loo nidaamiyo maaraynta xidhiidhka bulshada dhexdeeda ama bulshada iyo dawladda u dhexeeya. Caliyoow qaanuunka ilaali oo ha ku xad gudbin. Dh: xeer, qaynuun.

a: qaynuun ~ qeynuun

bw: Arabic

de: rule, law, ordinance, regulation; procedure; [ext.] constitution

lx: qaanuun

pd: (-ka Pl: qawaaniin (ta))

ps: n2-m, n8-m

key: qaanuun

(Seytuun-ka)

1. Geed geedaha kuwa u waxtar badan ka mid ah oo geed-abaareed ah; waxaa mirihiisa laga lisaa saliid-seydda la wada yaqaan.

2. Miraha seytuunka ka baxa, oo ama sidooda loo cuno (iyagoo cusbaysan ama khal lagu daray) ama saliid laga sameeyo, saliidseydda, sida subagga oo kale baa wax loogu iidaantaa oo loogu shiilaa; waxay kale oo wax ka tartaa saabbuun-samayska.

3. Geed kale oo labaad oo Soomaalidu seytuun u taqaan iyo mirihiisa, iyagana la cuno; guwaafa ama jawaafa.

m.l 1. Geed la beerto oo miro kulkulucsan oo khudrad ahaan loo cuno dhala. 2. Miraha geedka seytuunku dhalo.

m.l 1. Geed la beerto oo miro kulkulucsan oo khudrad ahaan loo cuno dhala. 2. Miraha geedka seytuunku dhalo.

m. n. guava

-ka: (n) olive (oliv); guava (gwava) ~ saytuun

-ka: (magac, lab, keli) geed geedaha kuwa u waxtarka badan ka mid ah oo geed-abaareed ah waxaa mirahiisa laga lisaa 'saliid-seydda'.

a: saytuun

bw: Arabic

de: guava

initial: s

lx: seytuun

pd: (-ka)

ps: n2-m-enum

key: seytuun

-ka: (magac, lab, keli) ceel si dhuuban oo qoto dheer loo qodo. Dh: ganuun.

vl. pron., pl., -incl: we [inclusive.]

de: we [inclusive]

lx: eynu

pd: (aynu)

ps: vpro-1pl-incl

key: eynu

(Nuun-ka)

Xarafka 14d. oo Alifka Soomaalida magaciisa; (N).

m.l 1. Summad ishkinka badanaa qoorta looga dhigo oo u eg nuunka xuruufta carabiga. 2. la-mid: na'.

m. n. N [letter of the Arabic & Somali alphabet.]

a: na'

bw: Arabic

de: N [letter of the Arabic & Somali alphabet]

lx: nuun

pd: (-ka Pl: nuunan (ka))

ps: n4-m

key: nuun

mu.eb Magacuyaalka qofka kowaad oo ka kooban 'ani' iyo 'uun 3'.

(magac'uyaal) qofka koowaad ee hadlaha ah; 'ani' iyo 'uun' oo la isku ladhay. Ani uun buu i dhalay aabbo.

-ta: (magac, dhedig, keli) jaadadka geela jaad ka mid ah oo midab qurxoon. Dh: cayuun.

vl. pron. we [inclusive.],

de: we [inclusive] + [FOCUS] = baa + aynu

lx: beynu

pd: (baynu)

ps: focus + vpro

key: beynu

vl. pron., neg. we [incl.] ... not

meynu question word, vl. pron. did / do we [incl.] ...?

(pronoun plus negative). we ... not

(Unuun-ka)

1. Madax; kur.

2. Geed faalala oo qaraha u eg oo bixiya miro dacarta kasii xaraar oo laysku daweeyo.

m.l 1. Madax; kur. 2. Geed faalala oo qaraha u eg oo bixiya miro dacarta ka sii kharaar oo laysku dhaweeyo.

m. n. head (including the neck)

unuun m. n. plant species

(Unoon) S, May Citrullus lanatus (Thunb.) Matsum & Nakai Cucurbitaceae.

-ka: (n) head (heed) ~ kur, madax. Ex: laba nin baa Sacuudiga unuunka looga gooyey; two men were beheaded in Saudi Arabia

-ka: (magac, lab, keli) geed u eg qaraha kase yar oo sidiisa u faalala oo qadhaad. Waa geed nagaadh wax lagu daweeyo. Dh: qaraddameeraad.

unuun -ka: (magac, lab, keli) jidhka inta ugu sarraysa ee ay dareemayaasha intooda badani ku yaalliin. Dh: madax, kur.

class, vl. pron. we [incl.] are ...

de: we [incl] are ... = waa + aynu

initial: w

lx: weynu

pd: (waynu)

ps: class + vpro

key: weynu

question word, vl. pron. who ... us [incl.]?; whom ... we?

yeynu: pron., neg., opt. form: let's not, may we [incl.] not

a: =-aynin

de: was / were not going to (X)

lx: -eynin

ps: v1-neg-ppgr

key: -eynin

m.dh 1. Jaadadka geela mid ka mid ah. 2. Kartida ishu cid wax ku yeeli karto. la-mid: cayuun¹.

m.dh 1. Jaadadka geela mid ka mid ah. 2. Kartida ishu cid wax ku yeeli karto. la-mid: cayuun.

(Afyuun-ka)

Geed-ubax la beero oo waxtar (dawo) iyo dhibaato weyn labadaba leh, oo dhulka kulul ka baxa; wuxuu lee yahay dhacaan sida caanaha u cad oo la engejiyo, oo dabadeed la cuno ama sida sigaarka loo shito; kartida iyo maanka qofkaba habbisuu saaraa, haddaan degdeg la isaga qabanna waa lala doorsoomaa oo lala dufoobaa (sida xashiishka, qaadka ...).

m.l Geed-ubax oo dhacaankiisa laga sameeyo mukhaaddaraad.

m.l Geed-ubax oo dhacaankiisa laga sameeyo mukhaaddaraad.

m. n., (mass n.): opium

-ka: (magac, lab, keli) maandooriye ka samaysan dheecaan sida caanaha u cad oo la engejiyey oo laga lisay geed waxtar iyo dhibaato weyn labadaba leh; sida xashiishadda ayuu kartida garashada iyo maanka ba u dooriyaa.

de: opium

lx: afyuun

pd: (-ka)

ps: n-m-mass

key: afyuun

(Cayuun-ta)

Jaadadka geela jaad kamid ah.

cayuun¹: m.dh 1. Geel gaagaaban oo laga helo deexda. 2. Eegmo dhibaato leh oo dadka qaarkii leeyahay. la-mid: acyuun.

cayuun²: f.g1 (-uumay, -uuntay) Cid il wax ku yeelid.

cayuun¹: m.dh 1. Geel gaagaaban oo laga helo deexda. 2. Eegmo dhibaato leh oo dadka qaarkii leeyahay. la-mid: acyuun.

cayuun²: f.g1 (-uumay, -uuntay) Cid il wax ku yeelid. m.f.dh, cayuumid.

f. n. camel species

cayuun [feminine] n. evil eye, casting the evil eye on someone

-ta: (n) a stare believed to cause someone misfortune; an evil eye ~ il, dhajis

-ka: (magac, lab, keli) jaadadka geela midkood. Dh: ayuun.

m.dh la-mid: deymin.

(Ganuun-ka)

Weel caanood; haruub.

m.l (-nno, m.dh) 1. Haruub yar oo xoolaha lagu maalo (ari). 2. Ceel, meel salkiisa ka mid ah oo biyo ka soo maaxdaan.

m. n. milk vessel

-ka: (magac, lab, keli) gorof yar oo lagu maalo xoolaha. Ganuunka iyo xeedhyahaba middaan goor alleba dhiibin... Dabadeed ganuun buuxda iyo gaawe raacsadaye. Dh: hadhuub.

ganuun -ka: (magac, lab, keli) ceelasha la qodo kuwa dhuudhuuban ee afka yar leh. Dh: mataan.

ganuun-ta: (magac, dhedig, keli) caano geel oo lis ah. Ganuunteeda xoorka ah hashay gocatey laabtaydu.

de: milk vessel

lx: ganuun

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: ganuun

(Hanuun-ka)

Waxa xun iyo waxa san oo inta la kala garto, waxa san xaggooda loo bayro; duwga wanaagsan oo Ilaah loogu dhowaado oo xaggiisa loo leexdo.

hanuun¹: m.l Raacidda la raaco waddada toosan ee Eebbe jideeyey.

hanuun²: fk. Aad iyo aad, si weyn. Tusaale: “Beerka hanuun buu i xanuunayaa”.

hanuun³: f.mg1 (-nay, -ntay) Qof xume u samayn jirey ka waantoobid.

hanuun¹: m.l Raacidda la raaco waddada toosan ee Eebbe jideeyey.

hanuun²: fk. Aad iyo aad, si weyn. Tusaale: Beerka hanuun buu i xanuunayaa.

hanuun³: f.mg1 (-nay, -ntay) Qof xume u samayn jirey ka waantoobid. m.f.dh, hanuunid.

[adverbial] [expression] very, much, quite; a lot, many

hanuun m. n., [collective] guidance, advice, counsel

hanuun v. take counsel, receive advice, follow guidance ~ ideology

-ka: (n) guidance (gaaydhans); counseling on matters such as religion or ideology ~ hanuunis, hagis, naseexo

(fal) tubta toosan raac oo haka baydhin; wax wanaagsan samay. Li: baadiyaw, hallaw.

hanuun -ka: (magac, lab, keli) maridda jidka fiican ee Alle raaliga ka yahay. Dh: hadayn, hidaayo, toosnaan. Li: baadi, hallaw.

junuun¹: m.l la-mid: junuunid.

junuun²: f.mg1 (-nay, -ntay) la-mid: jinaab.

neg, vl. pron., neg. we [incl.] ... not

de: we [incl] ... not = ma + aynu + aan

lx: meynan

ps: neg + vpro + neg

xe: We would not have come.

xv: Meynan iman lahayn.

key: meynan

(xiddigo) Meereyaasha qorraxda, kooda siddeedaad; lixdan jeer buu dhulkeenna ka weyn yahay.

m.l Mid ka mid ah meerayaasha aad u fog oo lix jeer dhulka ka weyn.

m.l Mid ka mid ah meerayaasha aad u fog oo lix jeer dhulka ka weyn.

pr. n., loc. Neptune (the eighth planet)

-ka: (magac, lab, keli) xiddigga siddeedaad ee meerayaasha cadceedda ku wareega.

de: Neptune (the eighth planet) {Eng}

lx: Netuun

ps: n0-loc

key: Netuun

-ka: (magac, lab, keli) meel iska taagnaan aan dhan na loo dhaqaaqin.

(Qeydin-ka)

Ul weyn; siiqe; qool.

m.l (-nno, m.dh) 1. Ul weyn; siiqe. 2. Ul yar; dhenged.

m. n. club, long stick

-ka: (magac, lab, keli) ul wax lagu qabsade Dh: siiqe, dhenged.

de: club, long stick

lx: qeydin

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: qeydin

m.l/dh (dii.) Duco la raaciyo salaadda subaxa, haddiise dhibaato timaadana la raacsho salaadaha kale.