qaylodhaan

(Qayladhaamin-ta)

Qayladhaan ku dhufasho.

m.f.dh eeg qayladhaami. la-mid: cilladhaamin, cilladhaamis, qayladhaamis.

m.l la-mid: qayladhaansasho.

f.mg3 (-saday, -satay) U q.: qayladhaan cid u dirasho. la-mid: cilladhaanso.

f.mg3 (-saday, -satay) U q.: qayladhaan cid u dirasho. m.f.dh, qayladhaansasho. la-mid: cilladhaanso.

(fal) cid kuu gargaarta taageero weydiiso oo gayladhaan u diro. Haddaad dhibaatada u maaro weydo dadka u qayladhaanso. Dh: qaysho.

f.mg2 (-iyay, -isay) 1. Qayladhaan ku dhufasho. 2. U q.: cid halis uga digid. la-mid: cilladhaami.

v. call to arms; cry the alarm

de: call to arms; cry the alarm

lx: qayladhaami

pd: (qayladhaamiyey)

ps: v2a=intr

key: qayladhaami

m.dh la-mid: qayladhaan.

(Maydhaan-ka)

Wax muquuno ah ama aan la rabin, oo wax wanaagsan oo aan la quuri karin, lagu furto.

maydhaan¹: m.l 1. Xoolo la xaday oo xoolo kale lagu lagu badasho si loogu raadgado. 2. Muquuno wax ka qiimo badan lagu beddesho. 3. la-mid: maydhaamid.

maydhaan²: f.g1 (-amay, -aantay; -aami) 1. Wax muquuno ah, wax wanaagsan ku beddelid. 2. Xoolo la xaday, xoolo kale ku beddelid, si loogu raadgado.

m. n. gift with a hook, barter item

maydhaan v. give something (one doesn't need) for something better, barter off

-ka: (magac, lab, keli) wax la halleeyo ama la dilo oo wixii wax la mid ah uun lagu soo beddelo hal hadii la halleeyey hal uun lagu soo beddelo haddii wax kale lagu beddelo mag bay noqon. Tolkayoow mag ma doonayee maydhaan ha la i siiyo. Dh: beddel, celin.

-ka: (magac, lab, keli) lacag ama xoolo kale oo ay dad isku dan ahi iska dhex ururiyaan si kolka baahiyi timaad ay ugu bixiyaan. Dh: baaho.

qaadhaan -ka: (magac, lab, keli) lacag ama xoolo kale oo qof baahan loo ururiyo si loogu caawiyo. Gabdhihii lacagtu ka hallawday qaadhaan ayaa loo ururiyay. Dh: baaho, qaraamaad, dhawrto.

m.f.dh eeg qaydan. la-mid: qaydnaansho.

(tilmaame) malaggii galay ah; sakaraad ah. Odaygii isaga oo qaldhan ayaan ka imid.

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) la-mid: qallacan.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel kuu cabbiran oo inaad qabato ad doonayso ahaan.

-a: (magac, lab, keli) eeg qaylaraac.

-ka: (magac, lab, keli) dhaxan qabow oo soo dhacda xilliga dayrtu dhammaanayso. Dh: gabaddano. Li: kaad.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax lagu bedo wax hallaabay ama dhintay oo magac iyo muuqaalba kii maqnaa la mid ah sida: baabuur lagu bedo baabuur, faras lagu bedo faras, bir lagu bedo bir oon beddel ama magdhaw ahayn.

(adv) partially (paar-shali); partly (paartli); not totally

m.l Q. ah: qof ama ka badan oo diyaar u ah dhiillo laga filayo wax ka qabashadeeda.

-ka: (magac, lab, keli) qof ama ka badan oo diyaar u ah dhiillo laga filayo wax ka gabashadeeda.

m.l la-mid: qayladhaansasho.

-ka: (magac, lab, keli) gurmad cid kale u dirsasho. Dh: qayladhdhaansasho.

m.l la-mid: qayladhaamin.

m.f.dh eeg qalloocan. la-mid: qalloocnaansho, qalloocsanaan, qalloocsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dhan u maroora ahaan. Dhigta qalloocnaanta waa loogu talagalay. Dh: qalloocsanaan. Li: toosnaan.

qalloocnaan -ta: (magac, dhedig, keli) dabeecad xumaan; qof maroor ah ahaan. Qalloocnaanta waa la isku nacaa. Dh: qallafsanaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) si fooror ah u taagnaan.

-ka: (magac, lab, keli) meel u hayaamitaan.

m.f.dh eeg qayilsan. la-mid: qayilsanaansho.

m.l la-mid: qaysadhabadsho.

m.dh Dhabbaha dhaanku maro.

dhayladhufaan¹: m.l la-mid: dhayladhufaamid.

dhayladhufaan²: f.g1 (-nay, -ntay) Orgi yar caana-nuugnimo xiniinyaha kaga bixin.

Fanning mixed

-ka: (magac, lab, keli) sureerrada shamiisyada iyo wixii la mid ah lagu taxo mikood. Surwaalka baldhan ayaa ka go'ay.

m.l Geed weyn oo aan qodax lahayn oo caleemo balballaaran iyo miro kuuskuusan oo la cuno leh.

m.l Geed weyn oo aan qodax lahayn oo caleemo balballaaran iyo miro kuuskuusan oo la cuno leh.

N Pennisetum divisum (Gmel) Henr. Gramineae.

N Panicum turgidum Forsk. Gramineae.

(fal) xaamxaamo oo cartan dagaal muuji.

gaydhan -ka: (magac, lab, keli) xaamxaamashada iyo cartanka uu werwerku weheliyo. Gidhligaanka iyo reyfalkaa gaydhan dirireed leh. Dh: geydhan.

gaydhan -ka: (magac, lab, keli) kulayl nafta gala marka wax lakala boobaayo. Dh: gadhasho, gasangas, xamaasad.

(Haldhaa-ga)

Goroyada keeda lab; goray.

m.l (-aayo, m.dh) Gorayada keeda lab.

m.l (-aayo, m.dh) Gorayada keeda lab.

m. n. male ostrich

name-f male ostrich. Lit: very beautiful

-ga: (n) male ostrich ~ goray, [opposite of goroyo]

magac loo baxsho gabadh qurux badan oo lagu metaalayo gorayga lab oo lagu yaqaan qurux iyo xarrago.

-ga: (magac, lab, keli) gorayada keega lab. Dh: goray, gorayhaldhaa, haldherre.

bw: goroyo, haldhurre

de: male ostrich

lx: haldhaa

pd: (-ga)

ps: n2a-m

syn: goray

key: haldhaa

m.l Badar buunshadii laga saaray.

m.l Badar buunshadii laga saaray.

-ka: (magac, lab, keli) (tilmaame) badar buunshadii laga saaray.

haylaan¹: m.l 1. Shuban aan la celin karin. 2. la-mid: haylaamid.

haylaan²: m.dh (-aamo, m.l) 1. la-mid: hąyl¹. 2. Faraqyada maryaha.

haylaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Wax shuban isku habeediyey noqosho.

m.l 1. Shuban aan la celin karin.

-ka: (magac, lab, keli) harrar caws laga sameeyo oo aqalka dushiisa la saaro.

(tilmaame) wax nadiif ah oo la maydhay ah. Dh: dhaqan, qasaalan. Li: uskagaysan.

maydhan: ama Mayran magac loo bixiyo gabadh wax turxaan ah lagu arag ama la rajaynayo ianay noqoto gabadh dul iyo dabeecadba fiican oo nadaafad badan.

m.l Marka xooluhu biyo aysan ka dhergin cabbaan.

-ka: (magac, lab, keli) marka xooluhu biyo aysan ka dhergin cabbaan.

-ka: (magacwadareed) midho aan la beeran oo iskood buuraha uga baxa oo la cuno Dadkii hore qadhaab ayay ku noolaayeen. Dh: qaraab, qajaab.

m. n. cudgel, big stick (for beating animals)

-ka:(n) a heavy stick; club (kalaab); cudgel (kaj'al) -bur, qaar

de: cudgel, big stick (for beating animals)

lx: qadwaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: qaar

key: qadwaan

qaldhac¹: m.l (-cyo, m.dh) Qori loo kala jeexay laba qalbac oo dabada looga xiro si uu saalada iyo neefta ugu cesho hal la doonayo in la oggolaysiiyo ilmo aysan dhalin. la-mid: qallac¹, qallax¹.

qaldhac²: f.g1 (-cay, -cday; -dhici) Qaldhac dabada uga xirid (hal). la-mid: qallac², qallax².

-a: (magac, lab, keli) labo loox ama qori oo hasha lagaga xidho sanka ama xubinta taranka si caano badan looga helo. Haldiidaysa qaldhac ayaa lagu nabaa. Dh: qallax.

m.dh.w eeg qalin.

f. n., pl. pens

-ta: (n) [plural ofqalin] pens (peenis) ~qalimo

bw: Arabic

de: pens Sg: qalin

lx: qalmaan

pd: (-ta)

ps: n8-f-pl

key: qalmaan

m.f.dh eeg qalan². la-mid: qalnaansho.

(tilmaame) xummad iyo xanuun yar qaba. Wilku saaka wuu gandhan yahay.

nickname; name-m noisemaker

magac loo bixiyo wiil markuu yaraa yoon iyo qalo badnaa.

(fal) yoon oo gaajo darteed hadal iyo sawaxan samee. Qawdhan waa lagu dhergine. Dh: yoon.

qawdhan -ka: (magac, lab, keli) buuq iyo qaylo ay baahiyi keento.

-ka: (magac, lab, keli) meel jar iyo waraar ah. Dh: qaw.

-ka: (magac, lab, keli) orgi qaan ah oo aan aad u weyneyn; wan sumal ah. Qaydhab yar ayuu martida u qalay. Dh: qayrab, orgac.

(Qayraan-ka)

Dhar harag laga sameeyey; dhuu.

qayraan¹: m.l (-ammo/-nno, m.dh) Dhar harag la jilciyey ka samaysan oo waayihii hore la qaadan jirey.

qayraan²: m.dh Riddo si xoog leh meel loogu tuuro.

Common N. clothing made of skin ~ leather

magac loo bixiyo sac aad loo jecel yahay.

-ka: (magac, lab, keli) maro harag idaad ka samaysn; dhar harag laga sameeyey Qayraan ayaa la xidhan jiray Dh: dhuu.

de: clothing made of skin ~ leather (used by nomads)

lx: qayraan

pd: (-ka)

ps: n2(c)-m

syn: dhuu

key: qayraan

(Qodnaan-ta)

Wax la qoday ama qodan ahaan.

m.f.dh eeg qodan². la-mid: qodnaansho.

f. n., [abstract] state of being dug (over)

-ta: (magac, dhedig, keli) wax horay loo qoday ahaan.