Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Qayladhaan-ta)

2

1. Qaylo kolkay yeerto, qalabka la boobo oo dagaal laysu diyaarsho; Waawarey! Qaatoy!

3

2. Qaylo kasta ama dhawaaq kasta oo ka diga dareen ama shil ama cabsi ama dhib kale.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhawaaq kaalmo dalab ah oo cid loo jeediyo ama loogu digo. la-mid: cilladhaan, qayladhaamo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhawaaq kaalmo dalab ah oo cid loo jeediyo ama loogu digo. la-mid: cilladhaan, qayladhaamo.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] call to arms; alarm, alert; scream, shout

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) warning sound war cry; battle cry; danger signal; SOS [save our ship]

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) codsi ama farriin qurmad raadin ah. Marka dab meel ka ka gurmadka degdegga ah ayaa qayladhaan loo diraa. Dh: gurmad.

waa la naqliyay ✓

1

de: call to arms; alarm, alert; scream, shout

2

lx: qayladhaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: qayladhaan

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qayladhaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Qayladhaamin-ta)

2

Qayladhaan ku dhufasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qayladhaami. la-mid: cilladhaamin, cilladhaamis, qayladhaamis.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: qayladhaansasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) U q.: qayladhaan cid u dirasho. la-mid: cilladhaanso.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) U q.: qayladhaan cid u dirasho. m.f.dh, qayladhaansasho. la-mid: cilladhaanso.

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kuu gargaarta taageero weydiiso oo gayladhaan u diro. Haddaad dhibaatada u maaro weydo dadka u qayladhaanso. Dh: qaysho.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) 1. Qayladhaan ku dhufasho. 2. U q.: cid halis uga digid. la-mid: cilladhaami.

waa la naqliyay ✓

v. call to arms; cry the alarm

waa la naqliyay ✓

1

de: call to arms; cry the alarm

2

lx: qayladhaami

3

pd: (qayladhaamiyey)

4

ps: v2a=intr

5

key: qayladhaami

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: qayladhaan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) lacag ama xoolo kale oo ay dad isku dan ahi iska dhex ururiyaan si kolka baahiyi timaad ay ugu bixiyaan. Dh: baaho.

2

qaadhaan -ka: (magac, lab, keli) lacag ama xoolo kale oo qof baahan loo ururiyo si loogu caawiyo. Gabdhihii lacagtu ka hallawday qaadhaan ayaa loo ururiyay. Dh: baaho, qaraamaad, dhawrto.

waa la naqliyay ✓

m.l Q. ah: qof ama ka badan oo diyaar u ah dhiillo laga filayo wax ka qabashadeeda.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof ama ka badan oo diyaar u ah dhiillo laga filayo wax ka gabashadeeda.

waa la naqliyay ✓

1

(Habarwacasha-da)

2

Inta xagga habarta wax laga wadaago oo dhan u qayladhaansasho; gargaar iyo hiil weyddiisasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: qayladhaansasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: qayladhaansasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: qayladhaansasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) la-mid: qayladhaanso.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-cday, -ctay) U h.: qof dhibaato haysato ehelo u qayladhaansasho.

waa la naqliyay ✓

1

lallabo¹: m.dh 1. Laqanyo; yaqyaqsi. 2. Qayladhaan gurmad degdeg ah. 3. Dareenka in qofka mataggu hayo oo kale, sida dadka safarka badda ama wallaca. la-mid: labbalabbo, labballabbo, lablabbo, lallabbo.

2

lallabo²: m.dh (daawo) Dareenka in qofka mataggu hayo oo kale, sida dadka safarka badda ama wallaca.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qayladhaanso. la-mid: cilladhaansad, cilladhaansasho, cilladhaansi.

waa la naqliyay ✓

1

lallabo¹: m.dh 1. Laqanyo; yaqyaqsi. 2. Qayladhaan gurmad degdeg ah. 3. Dareenka in qofka mataggu hayo oo kale, sida dadka safarka badda ama wallaca. la-mid: labballabbo, lablabbo, lallabbo.

2

lallabo²: m.dh (daaw.) Dareenka in qofka mataggu hayo oo kale, sida dadka safarka badda ama wallaca.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qayladhaan iyo canaan wada socda oo dad lagu guubaabiyo ama foojignaan fara badan oo qofku la fuloobo. Dh: qaylodhaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) inta xagga habarta wax ka wadaagta oo dhan u qaylsad; dadka inta tolka ah oo dhan qayladhaan u dirsasho. Haddii loo baahdo hiil, geesi baa habarwacad leh. Dh: qaylodhaan.

waa la naqliyay ✓

(fal) dadka aad dhanka habarta wax ka wadaagtiin oo dhan, garab iyo hiil weydiiso; dadka aad tolka tihiin qayladhaan u dirso. Dh: qaylso, qayladhaanso.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: qayladhaansasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gurmad cid kale u dirsasho. Dh: qayladhdhaansasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: qayladhaamin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel u hayaamitaan.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: qaysadhabadsho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] animals, livestock ~ belongings left unguarded; neglected

waa la naqliyay ✓

1

de: animals, livestock ~ belongings left unguarded; neglected

2

lx: baylahan

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f-col

5

key: baylahan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) waxyeello iyo nabar.

waa la naqliyay ✓

1

(Maydhaan-ka)

2

Wax muquuno ah ama aan la rabin, oo wax wanaagsan oo aan la quuri karin, lagu furto.

waa la naqliyay ✓

1

maydhaan¹: m.l 1. Xoolo la xaday oo xoolo kale lagu lagu badasho si loogu raadgado. 2. Muquuno wax ka qiimo badan lagu beddesho. 3. la-mid: maydhaamid.

2

maydhaan²: f.g1 (-amay, -aantay; -aami) 1. Wax muquuno ah, wax wanaagsan ku beddelid. 2. Xoolo la xaday, xoolo kale ku beddelid, si loogu raadgado.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. gift with a hook, barter item

2

maydhaan v. give something (one doesn't need) for something better, barter off

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax la halleeyo ama la dilo oo wixii wax la mid ah uun lagu soo beddelo hal hadii la halleeyey hal uun lagu soo beddelo haddii wax kale lagu beddelo mag bay noqon. Tolkayoow mag ma doonayee maydhaan ha la i siiyo. Dh: beddel, celin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qaydan. la-mid: qaydnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: baylihin.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax dayacan ahaan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax dayacan oo aan war laga hayn. Xoolahani way baylahsanyihiin ee iyaa leh? Dh: daranyaysan. Li: xafidan, dhawran.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qaflan². la-mid: qaflanaansho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) malaggii galay ah; sakaraad ah. Odaygii isaga oo qaldhan ayaan ka imid.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) la-mid: qallacan.

waa la naqliyay ✓

1

(Qayaxnaan-ta)

2

Wax qayaxan ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qayaxan². la-mid: qayaxnaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] state of being shelled ~ husked

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax diirka laga qaaday oo cad ahaan; wax qayaxan ahaan. Waxwalba qayaxnaanta kuma wanaagsanee fiirso, Dh: caddaysnaan. Li: asturnaan, dahsoonaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: state of being shelled ~ husked

2

lx: qayaxnaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-abs

5

key: qayaxnaan

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel kuu cabbiran oo inaad qabato ad doonayso ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) meel ay qaylo ka baxayso u yaacid. Qaylaraac ayaan ku imannay ee maxaa dhacay. Dh: gurmad.

2

qaylaraac-a: (magac, lab, keli) qof meel lagu jabay oo loo gurmaday dadka uun iska raaca oo sabab la'aan tegq. Anu qaylaraac uunbaan ahaaye maxaa dhacay.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaysaraan-ta)

2

Khaysaraan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.l) Baanso.

waa la naqliyay ✓

f. n. bamboo; switch ~ whip made of bamboo

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) bakoorad gadhka aad loo godo oo goobo loo dhawysiiyo oo lagu xarragoodo; ul geedka qaysaraanta laga. goosto Wiilkii yaraa oon waxba galab san ayuu qaysaraan la dhacay.

2

qaysaraan -ta: (magac, dhedig, keli) geedo caleen dhaadheer iyo laamo xubno leh bixiya oo selledaha, ulaha, gobayska iyo waxyaale kale oo badan laga sameeyo oo meelaha biyo fadhiisinka ah aad uga baxa. Bakoorad qaysaraan ah ayaan saaxiibkay hadiyad u siiyay. Dh: khaysaraan.

waa la naqliyay ✓

1

a: khaysaraan

2

bw: Arabic

3

de: bamboo; switch ~ whip made of bamboo

4

lx: qaysaraan

5

pd: (-ta)

6

ps: n2c-f, n1-f

7

key: qaysaraan

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) suuq geyn.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hasha ramadka ah ee ilmeheeda reerka lagaga reebo. Dh: eeridhaban.

2

ayradhaban -ka: (magac, lab, keli) hasha aadka u wanaagsan ee caanaha badan leh, kolka ay irmaan tahay.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: qayladhaan.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-fyo, m.dh) Waqtiga roobka dayrta ahi dhammaado oo dhaxantu bilaabato.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jalladan². la-mid: jalladnaansho, jellednaan, jelled-naansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax lagu bedo wax hallaabay ama dhintay oo magac iyo muuqaalba kii maqnaa la mid ah sida: baabuur lagu bedo baabuur, faras lagu bedo faras, bir lagu bedo bir oon beddel ama magdhaw ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qadaadan. la-mid: qadaadnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg qallacan. la-mid: qallacnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Qallallaan-ta)

2

Wax qallalan ahaan; engegnaan.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] dryness

waa la naqliyay ✓

1

de: dryness

2

lx: qallallaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-abs

5

key: qallallaan

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qallalan. la-mid: qallalnaansho, qallayl.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax engegan ahaan. Saloolkii gallalnaan ayuu ku haldhabaystay Dh: engegnaan.

2

qallalnaan-ta: (magac, dhedig, keli) wax qombobsan oo isku dheggan ahaan. Gaajo ayaa neefka qallalnaanta ugu wacan. Dh: qombobsanaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: qallacnaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qawlalan. la-mid: qawlalnaansho.

waa la naqliyay ✓

(adv) partially (paar-shali); partly (paartli); not totally

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg qareen.

waa la naqliyay ✓

1

qayladdoon¹: m.l.kh Q. ah: cid meel dhiillo ka dhacday meel kale uga doona gargaar.

2

qayladdoon²: f.mg1 (-nay, -ntay) Meel dhiillo ka dhacday meel kale gargaar uga doonid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cid meel chille ka dhacday meel kale uga doona gargaar

waa la naqliyay ✓

1

(Qaylarraac-a)

2

1. Meel qaylo ka soo yeertay oo la aado ama la tago.

3

2. Dadka ama qofka soo qaylo raacay; gurmad.

waa la naqliyay ✓

1

qaylarraac¹: m.l Q. ah: qof ama dad meel qaylo ka soo yeertay aada.

2

qaylarraac²: f.mg1 (-cay, -cday) Qof ama dad meel qaylo ka soo yeertay dedgdeg u aadid.

waa la naqliyay ✓

v. run to ~ gather in a place where there is shouting

waa la naqliyay ✓

1

de: run to ~ gather in a place where there is shouting

2

lx: qaylarraac

3

nt: qaylarraac (a) [vn-m], qaylarraacid (da) [vn-f]

4

pd: (qaylarraacay)

5

ps: v1=intr

6

key: qaylarraac

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-btay, -batay) Haad baaldhabasho sameyn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg salladan. la-mid: saladnaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax salladan ahaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhabbaha dhaanku maro.

waa la naqliyay ✓

1

dhayladhufaan¹: m.l la-mid: dhayladhufaamid.

2

dhayladhufaan²: f.g1 (-nay, -ntay) Orgi yar caana-nuugnimo xiniinyaha kaga bixin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) kala dillaacitaan. Dh: diilaacitaan, jeexitaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) orod baxsad iyo fakasho ah.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: baysadhabasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, dhedig, keli) eeg carcar.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) samaynta falka caymadka.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale oo is khilaafsan, nabadayn ama heshiisiin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jallaadan². la-mid: jallaadnaansho, jillaadnaan, jillaadnaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) jeldi adag lahaan.

waa la naqliyay ✓