qayidnaan

m.f.dh eeg ayiman. la-mid: ayimnaansho.

(Caydnaan-ta)

Baahi weyn wax u qabid.

m.f.dh eeg caydan. la-mid: caydnaansho, ceednaan, ceednaansho.

f. n., [abstract] poverty; deprivation; craving, strong need

-ta: (n) lack of the basic necessities or comforts of life; deprivation (dep-ra-vayshin); privation (praa-vayshin); poverty (pooverti)

-ta: (magac, dhedig, keli) baahi weyn wax u qabid.

a: ceednaan

de: poverty; deprivation; craving, strong need

lx: caydnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: caydnaan

-ka: (magac, lab, keli) biyo ceel ka dhuritan.

m.f.dh eeg xaydan. la-mid: xaydnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xaydan ahaan. Geeljiraha xaydnaanta waa lagu ogaa.

m.f.dh eeg cayilan. la-mid: cayillanaan, cayillanaansho, cayilnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg cayillaan.

(Qafilnaan-ta)

Wax qafilan ahaan.

m.f.dh eeg qafilan. la-mid: qafilnaansho, qufulnaan, qufulnaansho, qunfulnaan.

f. n., [abstract] state of being locked; isolation

de: state of being locked; isolation

lx: qafilnaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: qafilnaan

m.f.dh eeg qamisan. la-mid: qamisnaansho.

(Qayaxnaan-ta)

Wax qayaxan ahaan.

m.f.dh eeg qayaxan². la-mid: qayaxnaansho.

f. n., [abstract] state of being shelled ~ husked

-ta: (magac, dhedig, keli) wax diirka laga qaaday oo cad ahaan; wax qayaxan ahaan. Waxwalba qayaxnaanta kuma wanaagsanee fiirso, Dh: caddaysnaan. Li: asturnaan, dahsoonaan.

de: state of being shelled ~ husked

lx: qayaxnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: qayaxnaan

m.f.dh eeg xafidan. la-mid: xafidnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax korka laga akhriyo oo la xafidsan yahay ahaan.

xafidnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax ilaashan oo ammaankiisa lagu fara adaygo ahaan. Dh: ilaashanaan

(Xayirnaan-ta)

Wax xayiran ahaan.

m.f.dh eeg xayiran³. la-mid: xayirnaansho.

f. n., [abstract] state of having been stopped, obstructed ~ halted

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xayira ahaan.

de: state of having been stopped, obstructed ~ halted

initial: x

lx: xayirnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: xayirnaan

m.f.dh eeg qayilsan. la-mid: qayilsanaansho.

m.f.dh eeg ayidsan. la-mid: ayidsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) fikir iyo talo taageersanaan ama raalli ka ahaan.

m.f.dh eeg qaaddan. la-mid: qaaddanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid wax u dhiman yihiin oo la qaatay ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qaafil ah ahaan. Qaafilnaanta Eebbaa laga baryaa. Dh: maahsanaan.

m.f.dh eeg qabbiran. la-mid: qabbirnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dabran ahaan.

m.f.dh eeg qadaadan. la-mid: qadaadnaansho.

m.f.dh eeg qaddiman. la-mid: qaddimnaansho.

m.f.dh la-mid: qalbisamaan.

m.f.dh eeg qalliban². la-mid: qallibnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax rogan oo dhinaca hoosi sarreeyo ahaan. Dh: genbisnaan.

m.f.dh eeg qarriran. la-mid: qarrirnaansho.

m.f.dh eeg qaybsan². la-mid: qaybsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kala gaybsan ahaan. Qaybsanaanta ayuu cadawgu ka faa'idaystaa. Li: midaysnaan.

(Qayladhaan-ta)

1. Qaylo kolkay yeerto, qalabka la boobo oo dagaal laysu diyaarsho; Waawarey! Qaatoy!

2. Qaylo kasta ama dhawaaq kasta oo ka diga dareen ama shil ama cabsi ama dhib kale.

m.dh Dhawaaq kaalmo dalab ah oo cid loo jeediyo ama loogu digo. la-mid: cilladhaan, qayladhaamo.

m.dh Dhawaaq kaalmo dalab ah oo cid loo jeediyo ama loogu digo. la-mid: cilladhaan, qayladhaamo.

m. n., [compound] call to arms; alarm, alert; scream, shout

-ta: (n) warning sound war cry; battle cry; danger signal; SOS [save our ship]

-ta: (magac, dhedig, keli) codsi ama farriin qurmad raadin ah. Marka dab meel ka ka gurmadka degdegga ah ayaa qayladhaan loo diraa. Dh: gurmad.

de: call to arms; alarm, alert; scream, shout

lx: qayladhaan

pd: (-ta)

ps: n2-m-cmp

key: qayladhaan

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qayladhaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel likaysan oo qutura ahaan.. Ninka maxaa qayuurnaanta baday muu meesha ka dhaqaago. Dh: taagnaan, quturnaan, tigtignaan.

m.f.dh eeg xaddidan. la-mid: xaddidnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) xad lagu og yahay lahaan; meel aan la dhaafin lahaan.

(Qanaan-ta)

1. Dabada gammaanka siiba tan fardaha.

2. Dabo, guud ahaan.

qanaan¹: m.l Q. ah: nafley madax-adag oo aan la hoggaamin karin.

qanaan²: m.dh Dabada gammaanka iyo lo'da.

f. n. tail

-ta: (magac, dhedig, keli) dabada qammaanka siiba tan fardaha. Jaraha ganaanta faraska ka soo gooso.

qanaan -ta: (magac, dhedig, keli) lafta dhabarka dhammaadkeeda halka ay futada ka gasho Qanaantuu u dhacay Dh: dabaqanaan, xaarquud.

de: tail (especially of a horse)

lx: qanaan

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: qanaan

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax la cabbiray ahaansho (dhul).

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax la cabbiray ahaansho (dhul). m.f.dh, qaydnaan.

m.f.dh eeg awdan². la-mid: awdnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel aasan ama duugan ahaan.

awdnaan -ta: (magac, dhedig, keli) meel bannaan furayn.

-da: (n) the act of supporting; corroboration or confirmation

-da: (magac, dhedig, keli) taageeris dhan waliba noqon karta. Afrika ayidaad bay u baahan tahay. Dh: taageero, caawimaad.

f.g4 (-naa, -nayd) Qof, wax ayiday ahaansho.

f.g4 (-naa, -nayd) Qof, wax ayiday ahaansho. Tusaale: Yaa ayidsan figraddaan cusub?. m.f.dh, ayidsanaan.

(Badnaan-ta)

Wax badan ahaan.

m.f.dh 1. la-mid: badnaansho, badni. eeg badan². 2. (fk) Ugu b.: ugu weyn, ugu sarraysa.

m.f.dh 1. la-mid: badnaansho, badni. eeg badan². 2. (fk) Ugu b.: ugu weyn, ugu sarraysa.

f. n., [abstract] (adj.): multiplication; increase, increment; proliferation; abundance; abundant, numerous

-ta: (n) abundance (a ban densi); a great or plentiful amount ~ tiro badnaan

-ta: (magac, lab, keli) wax aanay tiradiisu yarayn; ahaanshaha wax tiro badan. Li: yaraan.

de: multiplication; increase, increment; proliferation; abundance; [atr.] abundant, numerous

lx: badnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: badnaan

m.l Geed weyn oo aan qodax lahayn oo caleemo balballaaran iyo miro kuuskuusan oo la cuno leh.

m.l Geed weyn oo aan qodax lahayn oo caleemo balballaaran iyo miro kuuskuusan oo la cuno leh.

vl. pron., neg. you all ... not,

de: you all ... not + [FOCUS] = baa + aydin + aan

lx: baydnan

pd: (beydnan)

ps: focus + vpro + neg

xe: It is only on Sunday that you wont come to work.

xv: Axaddoo keliya beydnan shaqada imaneynin.

key: baydnan

(Caynaan-ka)

Labada suun oo muquufka xakamaha labada dhinac kaga kala xiran, oo faraska lagu duwdumo.

m.l.u Suun xakamaha labadiisa dhinac ku xiran oo gammaanka lagu dudduwo laguna joojiyo.

m.l.u Suun xakamaha labadiisa dhinac ku xiran oo gammaanka lagu dudduwo laguna joojiyo.

m. n. reins (on a horse)

-ka: (n) rein (reeyn); reins ~ xakame

magaca loo baxsho wiil laga filayo inuu noqdo taliye iyo hoggaamiye ummadeed.

-ka: (magac, lab, keli) labada xadhig ee muquufka xakamaha labada dhinac kaga kala xidhan oo faraska lagu duduwo. Dh: waftog.

Loox ama bir afar-gees ah oo labo dhaban u ballaaran ee toox le'eg tan miisaanka tamaashada oo toobiyaysa qiyaasidda tamaashada.

de: reins (on a horse)

lx: caynaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: caynaan

m.f.dh eeg cidan³. la-mid: cidnaansho.

m.dh la-mid: dednaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dedan oo dusha ay wax ka saaran yihiin ahaan. Alaabta dadnaanta u daa yaanay qoyine. Dh: dednaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) ahaanta wax aan baylahtirnayn. Dh: dayacnaan, baylahsanaan. Li: digtoonaan.

(Kaynaan-ka)

Geeddi meel fog loo guuro; hayaan.

kaynaan¹: m.l Geeddi meel fog loo guuro oo aan nasasho badan lahayn.

kaynaan²: f.mg1 (-nay, -ntay) Geeddi dheer oo aan nasasho badan lahayn guurid.

Escope velocity

m. n. emigration, continous travel towards a specific destination; caravan; velocity {physics}

kaynaan v. migrate ~ emigrate a long distance