qaydhab

[city in south central west Somalia.]

pr. n., loc. Baidobow,

(n) Baidobo; capital city of Somali southern region of Bay

cf: caasimad

de: Baidobow, Baydhaba [city in south central west Somalia] Capital of Jubbada Sare region;

lx: Baydhabo

pd: (Baydhaba)

ps: n0-loc

key: Baydhabo

(fal) sakaraad oo wax mawtulgargaro ku jra ahaw. Iska qaldhabo oo tawxiidka ha illoobin.

(Qardhaba-da)

Qalab manqaska u eg.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Qalab yar oo bir ah oo ka kooban laba af oo is qabsata marka la isku riixo oo timaha iyo wixi lamida lagu siisiibo. 2. Nooc ka mid ah kelbadaha. 3.Manqas.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Qalab yar oo bir ah oo ka kooban laba af oo is qabsata marka la isku riixo oo timaha iyo wixi lamida lagu sii-siibo. 2. Nooc ka mid ah kelbadaha. 3.Manqas.

f. n. scissors, shears; tweezers, pincers

-da: (magac, dhedig, keli) qalab manqaska u eg. Qardhabo ku qabo oo ku soo jiid. Dh: qabato.

Maqas-bireed, birhayle.

cf: manqas {S}

de: scissors, shears; tweezers, pincers

lx: qardhabo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: qardhabo

(fal) cid sixir u samee oo fal. Dh: qataar.

qayndaab -ka: (magac, lab, keli) eeg qataar.

-ka: (magac, lab, keli) nooc noocyada qaadka ka mid ah oo ka qurux badan jaadadka kele. Jaad madhab ah ayuu Jaamac cunaa.

(Gabda) S,C Maerua oblongifolia (Forsk) A. Rich. Capparidaceae.

N Plicosepalus nummularifolius (Franch) Wiens & Polhill. Loranthaceae.

f.g1 (-bay, -btay) la-mid: qartab.

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax la cabbiray ahaansho (dhul).

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax la cabbiray ahaansho (dhul). m.f.dh, qaydnaan.

m.l Geed weyn oo qodax leh oo quraca la bah ah oo leh mayrax fiican iyo xabag la cuno.

-ka: (magac, lab, keli) geed ay isa sawaa- biyaan cadaadda oo balliyada agtooda ka baxa oo hadh wanaagsan iyo qodxo godgodan leh. Geed qaydar ah ayaan hadh gallay Dh: bilcin.

qaydar -ka: (magac, lab, keli) balli biyo leh. Qaydar ayay xooluhu ka cabbeen shalay. Dh: ceel. Wa: qaydarro.

m.l Orgi yar oo markaa billaabay riyo kudidda.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaydhab.

(Raydab-ka)

Reydab.

m.l Geed weyn, toos u baxa, oo aan qodax lahayn oo udbaha iyo tiirarka laga goosto.

m.l Geed weyn, toos u baxa, oo aan qodax lahayn oo udbaha iyo tiirarka laga goosto.

m. n. tall tree species

[RAIDAP] Albizia anthelmintica 01

name-m tall tree (taller)

-ka: (magac, lab, keli) geed kor u baxa oo udbaha iyo tiirarka laga goosto, qodaxna aan lahayn. Meeshan raydab baa ka bixi jirey

a: reydab

de: tall tree sp.

lx: raydab

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: raydab

-ka: (magac, lab, keli) dhankaad u socotay maahee dhinac kale kacid. Dh: leexad, leexad, baydhid.

(fal) mid aan hanti lahayn noqo. Dh: cayraw.

(fal) caydh ka dhig; sabool aan waxba haysan ka dhig. Waraabaa xoolihiii naga dhameeyay oo na caydheeyay. Dh: saboolee, caydhee.

(fal) xaamxaamo oo cartan dagaal muuji.

gaydhan -ka: (magac, lab, keli) xaamxaamashada iyo cartanka uu werwerku weheliyo. Gidhligaanka iyo reyfalkaa gaydhan dirireed leh. Dh: geydhan.

gaydhan -ka: (magac, lab, keli) kulayl nafta gala marka wax lakala boobaayo. Dh: gadhasho, gasangas, xamaasad.

-ka: (magac, lab, keli) jidh dhar ama wax kale dhaqasho; biyo ku nadiifsasho. Maydhadka dharkaaga cidna kuuma diidayso. Dh: maydhasho. Li: uskagayn.

(tilmaame) wax nadiif ah oo la maydhay ah. Dh: dhaqan, qasaalan. Li: uskagaysan.

maydhan: ama Mayran magac loo bixiyo gabadh wax turxaan ah lagu arag ama la rajaynayo ianay noqoto gabadh dul iyo dabeecadba fiican oo nadaafad badan.

-a: (magac, lab, keli) cad ku yaalla dheega geela oo feedhaha iyo kuriska dhexdooda laga jeexo. Maydhaquu ugu jecel yahay odeygu cadka. Dh: sarar, mayraq.

maydhax¹: m.dh (-xo, m.dh) la-mid: mayrax.

maydhax²: m.dh (-xo, m.dh) (botani) Nudo cunto gudbiya oo ay leeyihiin dhirta keliya. Cuntada waxay ka soo qaadaan halka lagu sameeyo, waxaanay geeyaan meelaha looga baahanyahay, sida meelaha korritaanka.

m.dh (-xo, m.dh) (botani) Nudo cunto gudbiya oo ay leeyihiin dhirta keliya. Cuntada waxay ka soo qaadaan halka lagu sameeyo, waxaanay geeyaan meelaha looga baahanyahay, sida meelaha korritaanka.

-da: (magac, dhedig, keli) jillaw jilicsan oo u dhaxaysa diirka iyo lafta laamaha geedaha oo inta la calaliyo ama la tumo xadhko iyo dufka kebdaha laga sameeyo. Hablihii maydhax bay soo diiranayaan.

m.l Marka xooluhu biyo aysan ka dhergin cabbaan.

-ka: (magac, lab, keli) marka xooluhu biyo aysan ka dhergin cabbaan.

-ka: (magacwadareed) midho aan la beeran oo iskood buuraha uga baxa oo la cuno Dadkii hore qadhaab ayay ku noolaayeen. Dh: qaraab, qajaab.

f. n. buckle, snap; tongs, pincers

-da: (magac, dhedig, keli) bir yar oo wareegsan ama afargees ah oo suumanka dhexda lagu xidho fayga hore lagaga xidho. Suunka iska tuur hadday qadhabidii kaa jabtay: Dh: waransillo.

qadhabi-da: (magac, dhedig, keli) eeg qabato.

de: buckle, snap; tongs, pincers (any instrument closed by pinching or pressure) {N}

lx: qadhabi

pd: (-da)

ps: n-f

key: qadhabi

qaldhac¹: m.l (-cyo, m.dh) Qori loo kala jeexay laba qalbac oo dabada looga xiro si uu saalada iyo neefta ugu cesho hal la doonayo in la oggolaysiiyo ilmo aysan dhalin. la-mid: qallac¹, qallax¹.

qaldhac²: f.g1 (-cay, -cday; -dhici) Qaldhac dabada uga xirid (hal). la-mid: qallac², qallax².

-a: (magac, lab, keli) labo loox ama qori oo hasha lagaga xidho sanka ama xubinta taranka si caano badan looga helo. Haldiidaysa qaldhac ayaa lagu nabaa. Dh: qallax.

f.g/mg1 (-bay, -btay) 1. (f.g) Si degdeg ah biyo u cabbid (xoolo). 2. (f.mg) Awr wax uu rabo in uu dilo u fara baxsasho. la-mid: qaldhex.

(fal) xoolo, si degdeg ah biyo u cab. qaldheb: (fal) awr wax uu rabo in uu dilo u fara baxso.

(tilmaame) xummad iyo xanuun yar qaba. Wilku saaka wuu gandhan yahay.

m.l.kh Q. ah: qof madax adayg oo waxa uu damco aan laga qancin karin.

m. n. stubborn ~ obstinate person

(tilmaame) qof madax adag oo aan la fahmi karin.

de: stubborn ~ obstinate person

lx: qandhar

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: qandhar

nickname; name-m noisemaker

magac loo bixiyo wiil markuu yaraa yoon iyo qalo badnaa.

(fal) yoon oo gaajo darteed hadal iyo sawaxan samee. Qawdhan waa lagu dhergine. Dh: yoon.

qawdhan -ka: (magac, lab, keli) buuq iyo qaylo ay baahiyi keento.

m.f.l eeg qaysho.

(tilmaame) mid intii uu la socda ka halaabay ama laga finxiyay.

saydhan: (tilmaame) la saydhshey.

saydhan: (tilmaame) 'mici' lagu saydhshey.

(fal) xaydh mari. Dh: xaydhee.

f.mg3 (-btay, -batay) Haad baaldhabasho sameyn.

(tilmaame) malaggii galay ah; sakaraad ah. Odaygii isaga oo qaldhan ayaan ka imid.

-da: (magac, dhedig, keli) sakaraadid co naf daraareed jiif iyo joogba diidid. Qaldhabid lama garan waayo. Dh: sakaraadid.

(tilmaame) wax meeshii uu u socday ka leexsan. Dh: weecsan.

-ta: (magac, dhedig, keli) hanti tirid iyo mooraduugid; caydh ka dhigid; sabool ka dhigid. Dh: cayrayn, caydhays.

-ka: (magac, lab, keli) eeg caydhayn.

-ka: (magac, lab, keli) wax kaa cararaya cabsi aawadeed, ka daba'ordid. Dh: baacsad, cayrsad, caydhsi, cayrsi.

m.l D. ah: neef geel ah oo xilli dayr ah dhalay.

-ka: (magac, lab, keli) xoolaha neefka dayrta jiilaalka ka horraysa dhala. Li: diraacdhal.

-ka: (magac, lab, keli) iskuxidhka wax aan aad isku haysan oo la isku sasabayo. Dh: kabkab.

m.l Geed gaab aan qodax lahayn oo leh laamo toostoosan oo dhuudhuuban oo leebabka laga dhigto.

(fal) nabar buka, sifayn oo daaweyn.

(fal) erey duca ah oo carruurta lagu yidhaa kolka ay higgoonayaan. Habdhabo hooyoy habdhabo. Dh: higgoo.

-ka: (magac, lab, keli) neecaw isku dhigid; laydh isu dhigid. Laydhsad ayuu u baxay odaygu. Dh: layrsad, neecawsad, neecawsasho, layrsasho.

Compensator

f.mg3 (-btay, -batay) Qof khasaare uu geystay qiimaheeda ka qaadid.

(fal) wax waxyeello la gaadhsiiyay mag ka qaado oo waxyeellada gaadhay beddelkeedii hel. Ninka aqalka kaa jiidhay ka magdhabo. magdhane: magac loo bixiyo wiil magtiisu buuxdo oo aanay dhinnayn.

(Maydhaan-ka)

Wax muquuno ah ama aan la rabin, oo wax wanaagsan oo aan la quuri karin, lagu furto.

maydhaan¹: m.l 1. Xoolo la xaday oo xoolo kale lagu lagu badasho si loogu raadgado. 2. Muquuno wax ka qiimo badan lagu beddesho. 3. la-mid: maydhaamid.

maydhaan²: f.g1 (-amay, -aantay; -aami) 1. Wax muquuno ah, wax wanaagsan ku beddelid. 2. Xoolo la xaday, xoolo kale ku beddelid, si loogu raadgado.

m. n. gift with a hook, barter item

maydhaan v. give something (one doesn't need) for something better, barter off

-ka: (magac, lab, keli) wax la halleeyo ama la dilo oo wixii wax la mid ah uun lagu soo beddelo hal hadii la halleeyey hal uun lagu soo beddelo haddii wax kale lagu beddelo mag bay noqon. Tolkayoow mag ma doonayee maydhaan ha la i siiyo. Dh: beddel, celin.

ama Mayrane: magac loo bixiyo wiil qurux badan oo aan ceebaal lahayn.

-ka: (magac, lab, keli) lacag ama xoolo kale oo ay dad isku dan ahi iska dhex ururiyaan si kolka baahiyi timaad ay ugu bixiyaan. Dh: baaho.

qaadhaan -ka: (magac, lab, keli) lacag ama xoolo kale oo qof baahan loo ururiyo si loogu caawiyo. Gabdhihii lacagtu ka hallawday qaadhaan ayaa loo ururiyay. Dh: baaho, qaraamaad, dhawrto.

qaandhaw¹: m.l 1. la-mid: qaandhebid, qandhow 1. Bixinta qaan laysku lahaa layska baxsho. 2. Kabarray.

qaandhaw²: f.mg1 (-dhebay, -dhawtay; - dhebi) U q.: qaan laysku lahaa bixin. la-mid: qaandhow².

(fal) amaah lagugu lahaa iska bixi. Adaa amaah qaataye iska qaandhaw. Dh: bixi, qaanbax.

qaandhaw -ga: (magac, lab, keli) deyn ku sheegad, amaah ku sheegad.

v., [compound] claim a debt

(fal) shey ama lacag kugu hallawday iska bixi. Qaandheb daynta lagugu leeyahay.

a: qaandhaw

de: claim a debt

lx: qaandheb

pd: (qaandhebay)

ps: v1=cmp

key: qaandheb

(fal) qadhaab guro. Daayeerti ba kaynta ka qadhaabanaysa. Dh: qaraabo.

(Qardhaas-ta)

Xirsi; makaraan.

m.dh (-so, m.l) Warqad quraan ku qoran yahay ama wax kale oo inta idiin lagu dahaaro belaayo-xijaab ahaan loo xirto; xirsi.

f. n. amulet, charm, talisman

-ta: (n) amulet (am-yu-lat); countercharm ~ xirsi

-ka: (magac, lab, keli) eeg qardaas.

qardhaas -ta: (magac, dhedig, keli) dawo wadaaddadu sameeyaan oo ah waraaq qur'aan iyo ducooyin lagu qoro oo inta si farsamaysan loo duuduubo qofka buka qoorta loogu xidho. Wadaadkii baa aabbahay qardhaas u dhigay. Dh: xirsi.

cf: makaraan, xirsi

de: amulet, charm, talisman

lx: qardhaas

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: qardhaas

Rhombus