qayddiid

m.f.dh eeg qaaddac.

-da: (magac, dhedig, keli) diidid oo arrin socda si qayaxan uga hor imasho. Xisbiyada mucaaradku waxay ku heshiiyeen qaaddicidda doorashada.

(Qadiid-ka)

1. Culayga weelka.

2. Madowga culaygu weelka u yeelo.

m.l 1. Culay weelka biyaha ama caanaha lagu nadiifiyo. 2. Madowga culaygu uu weelka u yeelo.

m.l 1. Culay weelka biyaha ama caanaha lagu nadiifiyo. 2. Madowga culaygu uu weelka u yeelo.

m. n., [collective] wood used for smoking milk vessels, etc.; the black color it produces

nickname; name-m kinky haired; wood used for smoking milk vessel or the black color it produces (black)

-ka: (magac, lab, keli) eeg qadaad.

qadiid -ka: (magac, lab, keli) madawga uu culaygut weelka ku reebo. Qadiidka lama maydhee waa la masaxaa. Dh: cugay.

de: wood used for smoking milk vessels, etc.; the black color it produces

lx: qadiid

pd: (-ka)

ps: n2a-m-col

key: qadiid

m.f.dh eeg qayd².

name-m curse refuter, drool resistant

magac loo baxsho wiil miidhodiid ah oo aan gardarro oggolaan.

m.dh (-dyo, m.dh) Curiye ka tirsan curiyayaasha kala guurka oo ku jira macdanno badan, gaar ahaan ogsaydhada (hamatayt iyo magnitayt) iyo kaarbooneytyada; bir.

m.dh (-dyo, m.dh) Curiye ka tirsan curiyayaasha kala guurka oo ku jira macdanno badan, gaar ahaan ogsaydhada (hamatayt iyo magnitayt) iyo kaarbooneytyada; bir.

m.f.dh eeg qaddac. la-mid: qaddac¹ (3).

m.f.dh eeg qaddin.

-da: (magac, dhedig, keli) wax shinkiisii ka horraysiin.

[adjective] unripe, raw, unprocessed, uncooked

-ah: (adj) raw (roo); uncooked (an-kuukt); crude (kuruudh) ~ qayriin, ceedhiin, ceeriin, ceyriin, cayriin. Ex: hilib qaydhiin ah; raw meat. Alaabta qaydhriin; the raw materials

qaydhiin -ka: (n) rawness (roo-nes)

-ka: (magac, lab, keli) aan bislayn. Qaydhiin cune calooshiisuu ka shaw qabaa. Dh: caydhiin. cayriin, qayriin. Li: bisayl.

a: qayriin

de: unripe, raw, unprocessed, uncooked

lx: qaydhiin

pd: (qaydhiinaa)

ps: adj-m

see: ceeriin {N}

key: qaydhiin

m.f.dh eeg qayladdir.

(Biyaddiid-ka)

Xoolaha (neef ama ka badan) oo sababo gaar ah dartood diida inay biyaha cabbaan; balaf.

biyaddiid¹: m.l (-dyo, m.dh) Neef aan biyaha cabbin marka uu wax qoonsado.

biyaddiid²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Biyo cabi waayid wax uu qoonsaday awgeed (neef). 2. Ka b.: maamul sida loo fulinaayo saluugid. m.f.dh, biyaddiidid.

vl. n., [compound] refusing water; animal that refuses water

bw: sp: biyadiid

cf: balaf

de: refusing water; animal that refuses water

lx: biyaddiid

pd: (-ka)

ps: vn-m-cmp

key: biyaddiid

m.f.dh eeg caydbax. la-mid: ceedbixid.

m. n., [compound] warmonger

-ka: (magac, lab, keli) cid colaad iyo dagaal u darban oon nabad doonayn. Mucaarad kastaa nabaddiid maaha. Li: nabaddoon.

de: warmonger

lx: nabaddiid

pd: (-ka)

ps: n2a-m-cmp

key: nabaddiid

m.dh la-mid: kadiifad.

f. n. rug, carpet

-da: (magac, dhedig, keli) bal u eg sijaajadaha salaadda kase ballaadhan oo guryaha lagu goglo. Saaloonka qaddiifad qurux badan ayaa goglan. Dh: gaddiifad, khaddiifad, ruumi.

qaddiifad -da: (magac, dhedig, keli) go' lagu goglo sariiraha dushooda. Hooyo waxay soo iibisay qaddiifad dun ah. Dh: durraaxad.

bw: Arabic

de: rug, carpet

lx: qaddiifad

pd: (-da)

ps: n1-f

see: kaddiifad

key: qaddiifad

m.f.dh eeg qaldhac². la-mid: qaldhocod, qallicid, qallixid.

m.f.dh eeg qandiir².

-ka: (magac, la, keli) samo caasiyid; xumo doonid: sharka caan ku ah. Li: samaddoon. samaddiide-ha: (magac, lab, keli) eeg samaddiid.

(Qadid-da)

1. Wax laysa siina hayey ama la wada qaadanayey, wax ka waayid.

2. Qof qatan noqosho.

3. Seegid; waayid.

m.f.dh eeg qad². la-mid: qatooyo (3).

-da: (magac, dhedig, keli) wax la'aan ku joogid: cunta la'aan baryid. Dh: qadis. Li: dhergid.

qadid-da: (magac, dhedig, keli) wax in la helo ahaa seegid. Dh: qadis.

(Qayid-da)

1. (biyo, kd.) Meel ka diqdiqayn oo meel kale ku shubid, ku daadin.

2. (uunsi) shidid.

m.f.dh eeg qay².

-da: (magac, dhedig, keli) biyo meel ka dhurid oo meel kale u dhurid. Saacad ayaan qayidda laaska ku dhammeeyey. Dh: dhurid, qayis.

qayid-da: (magac, dhedig, keli) bixbixin xoog ah oon xad lahayn. Dh: qayis, farriigid.

qayid-da: (magac, dhedig, keli) uunsi shidid. Dumarku qayidda aqallada way jecel yihiin. Dh: uunsiyid.

-ta: (n) cramp (karaapf, muscular pain ~ eyddin, oof

m.f.dh eeg ayid.

-da: (magac, dhedig, keli) taageeris dhan waliba noqon karta. Dh: ayidaad.

(Bayddi-da)

Hanti iyo barwaaqo badan; dhereg iyo ladnaan.

m.dh Barwaaqo badan.

m.dh Barwaaqo badan.

f. n., [abstract] wealth, prosperity

de: wealth, prosperity

lx: bayddi

pd: (-da)

ps: n0-f-abs

syn: barwaaqo, bashbash, hanti

key: bayddi

m.l (-iyo, m.dh) 1. Nooc mallayga yaryar ka mid ah oo koox-koox isu raaca. 2. Ilmo. 3. Wax yaryar oo aan qayme lahayn. (baayoloji) Nudo geed oo ka kooban unugyo si firfircoon u qaybsamaya oo soo saara unugyo; unugyadaas oo u meesiyooba nudaha cusub ee geedka.

-ga: (magac, lab, keli) kalluun yaryar oo kooxkoox isu raacraaca.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg faydasho.

(Gadiid-da)

Hooska harkii waxa bixiyey gondohooda ku soo urura.

m.l Waqtiga kala bara gelinka hore iyo gelinka dambe.

Apparent time

name: Gadid

f. n., [collective] barren ~ unfertile land

gadiid [feminine] n. midday; noontime shadow (when shadows are smallest)

nickname; name-m midday; noontime shadow (when shadows are smallest); barren, infertile land (born on barren land)

magac loo baxsho wiil dhashay milay duhur ah ama qurux badan oo sida dharaarta u cad.

-ka: (magac, lab, keli) maalinta badhtankeeda marka uu hadhku labadaada gondood joogo. Dh: duhur.

haddid¹: m.l la-mid: haddidid.

haddid²: f.g1 (-day, -dday) Cid cabsi gelin. la-mid: handad².

f.g1 (-day, -dday) Cid cabsi gelin. m.f.dh, haddidid. la-mid: handad.

v. threaten, intimidate, harass

(fal) u hanjab oo u cagajuglee. Dh: handid.

bw: Arabic

cf: handad

de: threaten, intimidate, harass

lx: haddid

pd: (haddiday)

ps: v1=tr

key: haddid

Erey tixda ama hadalka ka dhiga mid wax ku xiran ama male iyo wax aan la hubin ku dhisan ama ulajeeddooyin kale u yeela; (haddii lacag la i siiyo, hawsha waa aan qabanayaa; haddii Warsame yimaado, gaarsii farrintayda).

xi. 1. Erey lagu xiriiriyo weer shardiley ama waqtiley ah. Tusaale: “Haddii aad dersiga akhrin lahayd, imtixaanka waad ku gudbi lahayd”, “Haddii Warsame yimaado, farriintayda gaarsii”. 2. H. kale: haddii sidaas aysan noqon.

xi. 1. Erey lagu xiriiriyo weer shardiley ama waqtiley ah. Tusaale: Haddii aad dersiga akhrin lahayd, imtixaanka waad ku gudbi lahayd. Haddii Warsame yimaado, farriintayda gaarsii. 2. H. kale: haddii sidaas aysan noqon. xi., had.

conj. if, when; while

(conj) if (if)

(xidhiidhiye) isku xidhiidhiya weedh shardiley ku xidhan oo ku salaysan male iyo wax aan la hubin. Haddii waxbarashada la xooijiyo, saboolimada waa laga bixi lahaa. Dh: haddaan.

de: if, when; while Lit: the time

lx: haddii

ps: conj

key: haddii

إِذا

f.mg1 (-day, -dday) 1. Ku h.: si hunguri weyni ku jirto wax u boobid. 2. Ku h.: si ku celcelis ah qalab aan af lahayn wax ugu goyn.

(fal) cunto iyo wixii la mid ah, si isdabajoog ah u cun ama u boob.

hadiid: (fal) (ku ~) dhagax, feedh iyo wixii la mid ah, si isdaba joog ah cid kale ula dhac. Dh: darandoorri.

madiid¹: m.l la-mid: midiid¹.

madiid²: f.g1 (-day, -dday) la-mid: midiid².

(Mayddi-ga)

Xabag udgoon oo yagcartu dhasho.

mayddi¹: m.l/dh (botani) Geed-quwaax dhererkiisu meel dhexaad yahay, qodax lahayn, caleen yaryar iyo laamo jilicsan leh,oo ka baxa buuraha dhaadheer iyo dhadhaabah korkooda, oo dhale xabag udgoon oo la shito.

mayddi²: m.dh Nooc ka mid ah faleenka oo ah geedka ugu heer sarreeya.

mayddi¹: m.l/dh (botani) Geed-quwaax dhererkiisu meel dhexaad yahay, qodax lahayn, caleen yaryar iyo laamo jilicsan leh,oo ka baxa buuraha dhaadheer iyo dhadhaabah korkooda, oo dhale xabag udgoon oo la shito.

mayddi²: m.dh Nooc ka mid ah faleenka oo ah geedka ugu heer sarreeya.

m. n. incense-bearing tree species

-ga: (n) frankincense (faraangkensees); incense (in seens)~ luubaan, beeyo, cuud, foox

de: incense-bearing tree sp.

lx: mayddi

nt: mayddi (da) 'incense of this tree'

pd: (-ga)

ps: n-m

key: mayddi

(Qaaddi-ga)

Qaalli; garsoore.

m.l la-mid: qaalli.

m. n. judge

-ga: (n) judge (jaaf); justice (jas-tis); magistrate (maajis-tareeyf) ~ xaakim, qaalli

-ga: (magac, lab, keli) qof garsoore maxkamadeed ah oo dacwooyin dad u dhexeeya maareeya oo khilaafyada kala furdaamiya. Qaaddiga maxkamadda sare ayaa dacwaddii loo wareejey. Dh: qaalli, garyaqaan, xaakin.

qaaddi-ga: (magac, lab, keli) qof maxkamad fadhiya si ciddii is guursanaysa uu iskugu meheriyo dacwadaha qoyska na u maareeyo. Dh: qaalli, qaadi.

a: qaalli

bw: Arabic

de: judge

lx: qaaddi

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: qaaddi

قاض

(Qaadid-da)

1. Wax kor la geeyey sidid, meel ka wadid oo meel kale geyn.

2. (kor u qaadid) Meel hoose ka qaadid oo meel kore geyn; bilid.

3. (roob) Kicid.

4. (duullaan, col) xoolo dhicid.

5. (cudur) ku dhicid.

6. (hees kd.) Ku dhawaaqid; ka luuqin.

m.f.dh eeg qaad². la-mid: qaad¹ (4), qaadis.

-da: (n) the act of carrying (keering) or lifting

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhulka yaal kor u hinjin. Qaadidda ad qodaxda dawga ka qaaddaa waa sadaqad. Dh: qaadis. Li: dhigid.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) in wax mug leh gudihiisu deeqi karo ku shubid. Weel gaadid yar wax laguma shubto. Dh: deeqid, qaadis.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) cudur ama bugtaan cid kale haysa la bukoosho. Tallaalku kala qaadidda cudurrada ayuu yareeyaa.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) duullaan meel ugu kacid oo dagaal u xamaanqaadasho. Dh: weerarid.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) ku luuqaynoo ku heesid. Qasaa'idka waa la kala qaadid ogyahay. Dh: heesid, qaadis.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) da'idda joojin Mayay qaadiddii milay ma leh. Dh: kacid, joogi. Li: da'id, hoorid.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) xil aqbalid oo masuul noqosho, xil dusha u ridasho. Xilka qaadiddiisa dad badan ayaan ku degdegin. Dh: xilqaadis.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) dhac xoolaad samayn oo boobid. Qaadidda geel aad lahayn waa dembi kuu yaal. Dh: dhicid, boobid.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) deeq iyo axsaan ku siin. Isku qaadidda jaadku way ka fududahay isa siinta lacagta. Dh: siin. Li: diidid.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) gabadh iyada oon reerkoodu ogayn guur u kaxaysasho. Qaadidda gabdhaha in reerkooda laga doono ayaa ka sharaf badan. Dh: la tagid.

-ah: (adj) cruel (kuru-wal); barbarous (baar-ba-ras), inhuman (in-hiyuu-man); savage (saa-vaj) ~ waxash, xaasid

f.g1 (-imay, -intay; -imi) Wax waqtigii la sameyn lahaa ama la bixin lahaa ka soo hormarin.

f.g1 (-imay, -intay; -imi) Wax waqtigii la sameyn lahaa ama la bixin lahaa ka soo hormarin. m.f.dh, qaddimid.

v. advance (a payment), prepay; put forward (a proposal)