qaydan

m.f.dh eeg qaydan. la-mid: qaydnaansho.

m.l Geed weyn oo aan qodax lahayn oo caleemo balballaaran iyo miro kuuskuusan oo la cuno leh.

m.l Geed weyn oo aan qodax lahayn oo caleemo balballaaran iyo miro kuuskuusan oo la cuno leh.

vl. pron., neg. you all ... not,

de: you all ... not + [FOCUS] = baa + aydin + aan

lx: baydnan

pd: (beydnan)

ps: focus + vpro + neg

xe: It is only on Sunday that you wont come to work.

xv: Axaddoo keliya beydnan shaqada imaneynin.

key: baydnan

-ga: (magac, lab, keli) eeg caydanaan.

(fal) xaamxaamo oo cartan dagaal muuji.

gaydhan -ka: (magac, lab, keli) xaamxaamashada iyo cartanka uu werwerku weheliyo. Gidhligaanka iyo reyfalkaa gaydhan dirireed leh. Dh: geydhan.

gaydhan -ka: (magac, lab, keli) kulayl nafta gala marka wax lakala boobaayo. Dh: gadhasho, gasangas, xamaasad.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la kaydiyey ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la kaydiyey ahaansho. m.f.dh, kaydsanaan.

(tilmaame) wax la kaydiyey oo meel la dhigtay.

(tilmaame) wax nadiif ah oo la maydhay ah. Dh: dhaqan, qasaalan. Li: uskagaysan.

maydhan: ama Mayran magac loo bixiyo gabadh wax turxaan ah lagu arag ama la rajaynayo ianay noqoto gabadh dul iyo dabeecadba fiican oo nadaafad badan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof aan maskaxdiisu dhammeyn ahaansho; derderan.

der. [adjective] insane, crazy

-aa / ayd: (adj) bewitched (bi-wijidh); crazed (kareeyzidh); maniacal (ma-naa-yikal); having a screw loose; driven mad; unbalanced ~ falan, sixran

de: insane, crazy

lx: qaaddan

pd: (qaaddanaa)

ps: adj-der

key: qaaddan

m.l Marka xooluhu biyo aysan ka dhergin cabbaan.

-ka: (magac, lab, keli) marka xooluhu biyo aysan ka dhergin cabbaan.

(tilmaame) xummad iyo xanuun yar qaba. Wilku saaka wuu gandhan yahay.

(Qardayn-ta)

Qardo ka dhigid, ku bixin.

m.f.dh eeg qardee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qardo ka dhigid. Beerta qod oo qardaynta ka daa. Li: gefeyn, masnayn.

qardayn -ta: (magac, dhedig, keli) iyada oo afka la iskaga qoslayo hoosta iska dilid; dagaal hoosaasin ah. Qardayn buu geeljiruhu ubadka feedha ku madoobeeyaa. Dh: ciyaarseelseelli, qardays, hoosaasin.

(Qaryaan-ka)

(labo macne oo isu tusmaysan). a) (qof) dadka u faaliya ama xiddigaha wax uga sheega ama si kale oo been ah wax uga cuna; kaahin. b) Waxyaqaan; abwaan.

m.l 1. Dadka u faaliya ama xiddigaha wax uga sheega ama si kale oo been ah wax uga cuna (qof); kaahin. 2. Waxyaqaan; abwaan.

m. n. fortune-teller, astrologer; wise man, sage

-ka: (magac, lab, keli) aqoon yahan cilmi bartay. Su'aasha qaryaan weydii. Dh: waxyaqaan.

qaryaan-ka: (magac, lab, keli) qof xiddigaha ama faalka wax ka sheega oo qaybka sahadiya. Qaryaan hadduu run sheegana lama rumaysto. Dh: kaahin, faaliye

qaryaan -ta: (magacwadareed) deegaanno yar yar oo tuulooyin ah. Beereleydu waa qaryaan aan kala fugayn. Dh: qaryooyin, tuulooyin.

de: fortune-teller, astrologer; wise man, sage

lx: qaryaan

pd: (-ka)

ps: n-m

key: qaryaan

nickname; name-m noisemaker

magac loo bixiyo wiil markuu yaraa yoon iyo qalo badnaa.

(fal) yoon oo gaajo darteed hadal iyo sawaxan samee. Qawdhan waa lagu dhergine. Dh: yoon.

qawdhan -ka: (magac, lab, keli) buuq iyo qaylo ay baahiyi keento.

-da: (magac, dhedig, keli) khiyaamo iyo qatalid cid an fialanayn lagula kaco.

Qayax laga dhigay; diiran; cad.

qayaxan¹: f.mg1 (-xmay, -xantay) 1. Geed wax diirkii ka qaadmay noqosho. 2. Laf wax hilibkii ka dhamaaday noqosho. 3. Hadal iyo wixi lamida wax si wanaagsan loo sheegay noqosho.

qayaxan²: f.mg4 (-xnaa, -xnayd) 1. Wax diirka sare laga qaaday ahaansho. 2. Laf, wax hilibkii laga guray ahaansho. 3. Hadal iyo wixi lamida wax si wanaagsan loo sheegay ahaansho.

f.mg4 (-xnaa, -xnayd) 1. Wax diirka sare laga qaaday ahaansho. 2. Laf, wax hilibkii laga guray ahaansho. 3. Hadal iyo wixi lamida wax si wanaagsan loo sheegay ahaansho. m.f.dh, qayaxnaan.

der. [adjective] (adj.): shelled, husked; clear, straightforward

qayaxnaa: (adj) blatant (baley-tant); explicit (ekis-pilist).

si qayaxan: (adv) clearly (kiliyarli); blatantly (baley-tantili); explicitly

(tilmaame) diiran oo dub iyo diir midna lahayn. Dh: cad. Li: dahsoon.

de: shelled, husked; [fig. atr.] clear, straightforward

lx: qayaxan

pd: (qayaxnaa)

ps: adj-der

key: qayaxan

qaybsan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax la qaybiyey noqosho.

qaybsan²: f.g/mg4 (-naa, -nayd) 1. (f.g) Qof wax xafidsan ahaansho. 2. (f.g) Wax la qaybiyay ahaansho. 3. (f.mg) Ku q.: qof hawl, arrin iyo wixi lamida, fulinteeda iyo wixi lamida, lagu aaddiyey ahaansho.

qaybsan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax la qaybiyey noqosho. m.f.dh, qaybsamid.

qaybsan²: f.g/mg4 (-naa, -nayd) 1. (f.g) Qof wax xafidsan ahaansho. 2. (f.g) Wax la qaybiyay ahaansho. 3. (f.mg) Ku q.: qof hawl, arrin iyo wixi lamida, fulinteeda iyo wixi lamida, lagu aaddiyey ahaansho. m.f.dh, qaybsanaan.

der. [adjective] divided

-aa / ayd: (adj) 1. divided (dhi-vaay-dhidh); divided into parts or pieces ~ kala qaybsan. 2. u qaybsan: (adj) responsible (ris-poonsibal); assigned (asaaynidh)

(tilmaame) kala sooran oon isku jirin.

qaybsan: (tilmaame) xafidsan oo dusha ka haya ah. Nin qur'aanka qaybsan ayaa imaam laga dhigaa. Dh: xafidsan.

de: divided

lx: qaybsan

nt: qaybsan (qaybsamay) [v1=inch]

pd: (qaybsanaa)

ps: adj-der

key: qaybsan

-ka: (magac, lab, keli) orgi qaan ah oo aan aad u weyneyn; wan sumal ah. Qaydhab yar ayuu martida u qalay. Dh: qayrab, orgac.

qayiran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax midabkiisa, dhadhankiisa, urkiisa iyo wixi lamida beddelmay noqosho.

qayiran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax midabkiis, dhadhankiisa, urkiisa iyo wixi lamida beddelmay ahaansho.

f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax midabkiisa, dhadhankiisa, urkiisa iyo wixi lamida beddelmay noqosho. m.f.dh, qayirmid.

inch. v. change, be changed ~ transformed; deteriorate, get worse

-qayirmay / qayirantay: (v) modified (mo-dhi-faay-idh); altered (ol-teridh); changed (jan-jidhi)

(fal) beddelan oo si kale ah. Isaga oo qayiran ayuu nagu soo noqday. Dh: beddelan, door- san, doorsoon.

de: change, be changed ~ transformed; deteriorate, get worse

lx: qayiran

pd: (qayirmay)

ps: v1=inch

key: qayiran

(Qayraan-ka)

Dhar harag laga sameeyey; dhuu.

qayraan¹: m.l (-ammo/-nno, m.dh) Dhar harag la jilciyey ka samaysan oo waayihii hore la qaadan jirey.

qayraan²: m.dh Riddo si xoog leh meel loogu tuuro.

Common N. clothing made of skin ~ leather

magac loo bixiyo sac aad loo jecel yahay.

-ka: (magac, lab, keli) maro harag idaad ka samaysn; dhar harag laga sameeyey Qayraan ayaa la xidhan jiray Dh: dhuu.

de: clothing made of skin ~ leather (used by nomads)

lx: qayraan

pd: (-ka)

ps: n2(c)-m

syn: dhuu

key: qayraan

(tilmaame) mid intii uu la socda ka halaabay ama laga finxiyay.

saydhan: (tilmaame) la saydhshey.

saydhan: (tilmaame) 'mici' lagu saydhshey.

(Xaydaan-ka)

Derbi; gidaar; xero.

xaydaan¹: m.l Ood ama dhismo wareegsan.

xaydaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Wax xaydaan loo sameeyay noqosho.

xaydaan¹: m.l Ood ama dhismo wareegsan.

xaydaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Wax xaydaan loo sameeyay noqosho. m.f.dh, xaydaamid.

Common N. fence, enclosure, corral

-ka: (magac, lab, keli) dayr meel dusha kaga meersan. Dh: deyr, ijaar.