qaydaddaar

adaddaah¹: m.l la-mid: adaddaahid.

adaddaah²: f.mg1 (-hay, -hday) 1. Madaxwareer yar. 2. Jirro muddo lala jiifey si tartiib ah uga bogsasho.

m. n. impulsive action

adaddaah v. be slightly giddy, have a dizzy spell ~ vertigo; wobble, totter, lose one's balance

(fal) sida ilmo yar socodbarashadiisa samee; ubadka raadqaadkiisa hore oo kale u soco. Wiil yar oo dab ku sii adaddaahaya waa laga qabtaa, ee ka joog lama yidhaahdo.

adaddaah -a: (magac, lab, keli) madaxwareer ama jirro kooban.

(Cudaddaar-ka)

Arrinta ama sababta qof gef uga dhacay, oo caddaynaya inuusan u kasin ama ay garti tahay; wax laysugu garaabo; marmarsiinyo.

m. n. justification

-ka: (n) excuse (ekis-kiyuus); justification (jasti-fikey-shin) ~ cudurdaar, cududaar

bw: cudurdaar

de: justification

lx: cudaddaar

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: cudur (2), marmarsiinyo

key: cudaddaar

-ka: (magac, lab, keli) xog'ogaal la'aanta lafteeda.

qabardaar -ka: (magac, lab, keli) qof aan xog'ogaal ahayn oo war la'. Sulub waa qabardaar oo waxba ma oga. Dh: warmoog, maandaah. Li: wargaleen.

f.mg1 (-ray, -rtay) U q.: war dhiillo leh cid u geyn.

(fal) (u ~) war dhiillo leh cid u geyn.

(Qayladhaan-ta)

1. Qaylo kolkay yeerto, qalabka la boobo oo dagaal laysu diyaarsho; Waawarey! Qaatoy!

2. Qaylo kasta ama dhawaaq kasta oo ka diga dareen ama shil ama cabsi ama dhib kale.

m.dh Dhawaaq kaalmo dalab ah oo cid loo jeediyo ama loogu digo. la-mid: cilladhaan, qayladhaamo.

m.dh Dhawaaq kaalmo dalab ah oo cid loo jeediyo ama loogu digo. la-mid: cilladhaan, qayladhaamo.

m. n., [compound] call to arms; alarm, alert; scream, shout

-ta: (n) warning sound war cry; battle cry; danger signal; SOS [save our ship]

-ta: (magac, dhedig, keli) codsi ama farriin qurmad raadin ah. Marka dab meel ka ka gurmadka degdegga ah ayaa qayladhaan loo diraa. Dh: gurmad.

de: call to arms; alarm, alert; scream, shout

lx: qayladhaan

pd: (-ta)

ps: n2-m-cmp

key: qayladhaan

m.l Q. ah: qof ama ka badan oo diyaar u ah dhiillo laga filayo wax ka qabashadeeda.

-ka: (magac, lab, keli) qof ama ka badan oo diyaar u ah dhiillo laga filayo wax ka gabashadeeda.

-ka: (magac, lab, keli) orod baxsad iyo fakasho ah.

m.l (-iyo, m.dh) Nin fardaha aad u yaqaan.

-ga: (magac, lab, keli) fuullaandhaaf.

-ka: (magac, lab, keli) meel u hayaamitaan.

f.mg2 (-iyay, -isay) 1. Qayladhaan ku dhufasho. 2. U q.: cid halis uga digid. la-mid: cilladhaami.

v. call to arms; cry the alarm

de: call to arms; cry the alarm

lx: qayladhaami

pd: (qayladhaamiyey)

ps: v2a=intr

key: qayladhaami

m.dh la-mid: qayladhaan.

m.l la-mid: qaysadhabadsho.

m.l (-rro, m.dh) 1. Qof aan waxba laga dhaadhicin karin; macangag. 2. Geesi aan caqli lahayn.

m. n. reckless person

-ka: (magac, lab, keli) qof madax adag oo aan geesinimadiisa garaad ku darsan. Dh: ebedder, macangag, irtid.

de: reckless person

lx: abaddar

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: irtid

key: abaddar

caaddaa!: (tilmaame) wax buuxa; ladnaan iyo barwaaqo qof haysta; wax dhan. Ninkii Timir wuu xoolaystay oo caaddaa buu marayaa.

(Daddaab-ka)

1. Qalab gaar ah (ul farrarro leh) oo malabka lagu soo bixiyo.

2. Gacanqabad weelka qaarki loo yeelo siiba kuwa gadowga leh.

m.l (-bbo, m.dh) 1. Qalab farraaro leh oo malabka lagu soo bixiyo. 2. Sidde loo sameeyo weelasha gadawga leh.

m. n. forked instrument; heavy club; handle

-ka: (magac, lab, keli) qalab laba farraaq leh oo malabka lagula soo baxo. Daddaabka balabka ku soo qaado.

daddaab-ka: (magac, lab, keli) gacanqabad weelka qaarkii loo yeelo siiba kuwa gadawga leh. Daddaab malaha dhiishu. Dh: daf.

daddaab -ka: (magac, lab, keli) gacanqabad weelka qaar leeyahay. Daddaab ma laha joogu. Dh: sidde, siddo.

de: forked instrument; heavy club; handle

lx: daddaab

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: daddaab

-ta: (magac, dhedig, keli) qof wax ku daddan ahaan. Dh: mammanaan.

(fal) cid kale, dabadaa waxa uu samayn lahaa u sheeg oo tilmaan.

dardaar -ka: (magac, lab, keli) xiddig cad oo soo baxda habeenkii. Dadaar iyo dirirkiiba soo baxe innoo dareersha ciyaarta.

m.dh 1. Haan duug ah. 2. Weel yar oo daawada xoolaha lagu dhayo lagu shubo.

-ta: (magac, dhedig, keli) haan duug ah.

gaadaar -ta: (magac, dhedig, keli) weel yar oo daawada xoolaha lagu dhayo, lagu shubo.

(fal) badar ama wax kale oo meel lagu kaydinayay, qabaw ha ku gaadho oo caaryayso.

haddaar -ka: (magac, lab, keli) kolka hadhuudhka iyo wixii la mid ah, ay biyo, ugu galaan halkii uu yiilley oo dhadhankiisa iyo dhalankiisaba wax iska beddelaan. Li: amad.

haddaar -ka: (magac, lab, keli) diidanaanta uu qofku wax diido. Dh: nacbaansho, diidmo.

haddaar -ka: (magac, lab, keli) mirqaan halkii la doonayay gaadhin oo caajis isku bedela.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhibaato iyo rafaad. Haydaarta iyo waad ogayd hilinkii dheeraaye. Gudoodiguu la soo jiidhayaa go' iyo haydaare Dh: haydaaro. Li: raaxo.

f.g1 (-cay, -cday; -dici) 1. Wax diidid. 2. Xiriir goyn. 3. Dhagax lagu huufayo dhagax kale ku dhufasho.

f.g1 (-cay, -cday; -dici) 1. Wax diidid. 2. Xiriir goyn. 3. Dhagax lagu huufayo dhagax kale ku dhufasho. m.f.dh, qaaddicid.

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof aan maskaxdiisu dhammeyn ahaansho; derderan.

der. [adjective] insane, crazy

-aa / ayd: (adj) bewitched (bi-wijidh); crazed (kareeyzidh); maniacal (ma-naa-yikal); having a screw loose; driven mad; unbalanced ~ falan, sixran

de: insane, crazy

lx: qaaddan

pd: (qaaddanaa)

ps: adj-der

key: qaaddan

-ka: (magac, lab, keli) magac magacyada Eebbe ka mid ah. Ilaahii Qaaddir ahaa ha u qaboojiyo iilka!

-ka: (magac, lab, keli) qof lab oo adeege ah. Xuquuqda qaddaamka ha la ilaaliyo. Dh: khaddaam, shaaqi, midiidin.

m.l (-rro, m.dh) la-mid: raadar.

-ka: (n) radar (reey-daar) ~ raadar

-ka: (magac, lab, keli) qalab ku shaqeeya tegnoloojiyad casri ah oo lagu hago gaadiidka badda iyo ka hawada laguna ogaado cada labada mid ah oo soo wajahan. Dh: raadaal.

m.l (-rro, m.dh) Waddo yar.

-a: (magac, lab, keli) sidii habboonayd si aan ahayn shaqo u qabasho. Hawsha anadadaaha ka ilaali. Dh: seegseeg.

m.l Bey midab dacar ah ku dhafanyahay.

budaddar¹: m.l Adkaynta soor lagu adkeeyo budo.

budaddar²: f.g1 (-ray, -rtay) Soor bislaatay budo ku adkayn.

-ka: (magac, lab, keli) gef qof sameeyay wixii sababta u ahaa oo loo garaabi karo.

(Daardaar-ka)

Daardaarid.

daardaar¹: m.l la-mid: daardaarid.

daardaar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Dab, nal, dhawr jeer oo isu dhowdhow daarid. 2. Maagid; juqjuqayn; daandaansi.

f.g1 (-ray, -rtay) 1. Dab, nal, dhawr jeer oo isu dhowdhow daarid. 2. Maagid; juqjuqayn; daandaansi. m.f.dh, daardaarid.

v. kindle ~ light several fires; annoy, irritate

-ka: (magac, lab, keli) marka laga cadhaysiiyo qof waalan ama la taabtaabto bahal cadho xun. Ninka waalan daardaarka ka dhaafa haddii kale wuu idin dagaali. Dh: juqjuqayn, daandaansi, maagid, daardaaris.

daardaar-ka: (magac, lab, keli) cid u baahan, talo u jeedin. Dh: dardaaran.

de: kindle ~ light several fires; [fig.] annoy, irritate

lx: daardaar

nt: daardaar (ka) [vn-m]

pd: (daardaaray)

ps: v1=pl

key: daardaar

-ka: (magac, lab, keli) qof fardaanyo leh oo wuxuu arkaba faraha la gala. Dh: dafdafle.

gadawaar¹: m.l Cirku marka uu qaawan yahay oo uusan daruur lahayn.

gadawaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Daruur beelid (cir).

m.l Cirku marka uu qaawan yahay oo uusan daruur lahayn.

-ka: (magac, lab, keli) cirku marka uu qaawan yahay oo uusan daruur lahayn.

-ha: (magac, lab, keli) cidda si qayaxan wax u diidda sida doorashooyin dhici lahaa.

-ka: (magac, lab, keli) lacag ama xoolo kale oo ay dad isku dan ahi iska dhex ururiyaan si kolka baahiyi timaad ay ugu bixiyaan. Dh: baaho.

qaadhaan -ka: (magac, lab, keli) lacag ama xoolo kale oo qof baahan loo ururiyo si loogu caawiyo. Gabdhihii lacagtu ka hallawday qaadhaan ayaa loo ururiyay. Dh: baaho, qaraamaad, dhawrto.

qaadqaad¹: m.l Tuug aan weynayn.

qaadqaad²: f.g1 (-day, -dday) Ku q.: cid nabarro si degdeg ah oo aan kala go' lahayn ugu dhufasho.

f.g1 (-day, -dday) Ku q.: cid nabarro si degdeg ah oo aan kala go' lahayn ugu dhufasho. m.f.dh, qaadqaadid.

(fal) kor u qaad oo haddana qaad.

qaadqaad: (fal) «ku cid kale, af ama addin ku weerar. waar ninka ku qaadqaad oo iska celi.

qaadqaad -ka: (magac, lab, keli) kor u qaadid oo haddana qaadid.

qaadqaad -ka: (magac, lab, keli) tuugo aan habaysnayn oo kolba wax yar lala tego. Gacanti qaadqaad barata, haddii la gooyo, gummudkaa dhagdhaqaaga.

(Qaangaar-ka)

Filka, kolka la gaaro qofka loo qabto oo uu mas'uul ka noqdo waxa uu bi'iyo ama cid yeelo, qofkii gaara; qofka hadduu qaan galo loo qaban karo, loo sheegan karo; qof 15 jir gaarey; gaashaanqaad.

qaangaar¹: m.l (-rro, m.l) Qof gaaray da'dii shan iyo tobnaad.

qaangaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Qof 15 sano gaarid.

qaangaar¹: m.l (-rro, m.l) Qof gaaray da'dii shan iyo tobnaad.

qaangaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Qof 15 sano gaarid. m.f.dh, qaangaarid.

m. n., [compound] mature man, young adult (at the age of legal responsibility)

qaangaar v. come of age, reach adulthood, become legally responsible

-ah: (adj) mature (ma-juur); adult (a-dhalt).

qaangaar -ay / tay: (v) become mature

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaangaadh.

مُدْرِكَ، مُحْتَلِم، رشيد، راشد، بالغ

f.mg4 (-naa, -nayd) Koor wax qadaaday ahaansho.

(tilmaame) koor wax la gadaaday ahaansho.

m.f.dh eeg qaydan. la-mid: qaydnaansho.

m.dh Duf xaskusha u eg oo geedka naarjiinta ka baxda oo joodari iyo wixi lamida laga sameysto.

-ta: (magac, dhedig, keli) duf xaskusha u eg oo geedka naarjiinta ka baxda oo joodari iwm laga sameysto

(fal) cid sixir u samee oo fal. Dh: qataar.

qayndaab -ka: (magac, lab, keli) eeg qataar.

taxaddar¹: m.l (-ryo, m.dh) Digtooni; feejigni.

taxaddar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax halis ah ka digtoonaansha.

taxaddar¹: m.l (-ryo, m.dh) Digtooni; feejigni.

taxaddar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax halis ah ka digtoonaansha. m.f.dh, taxaddarid.

m. n. precaution, care, prudence

taxaddar v. be careful ~ prudent, stay alert

m.l (-nno/-aammo, m.dh) Ood ama dhismo wareegsan.

m.l (-nno/-aammo, m.dh) Ood ama dhismo wareegsan.