qayaxnaan

Qayax laga dhigay; diiran; cad.

qayaxan¹: f.mg1 (-xmay, -xantay) 1. Geed wax diirkii ka qaadmay noqosho. 2. Laf wax hilibkii ka dhamaaday noqosho. 3. Hadal iyo wixi lamida wax si wanaagsan loo sheegay noqosho.

qayaxan²: f.mg4 (-xnaa, -xnayd) 1. Wax diirka sare laga qaaday ahaansho. 2. Laf, wax hilibkii laga guray ahaansho. 3. Hadal iyo wixi lamida wax si wanaagsan loo sheegay ahaansho.

f.mg4 (-xnaa, -xnayd) 1. Wax diirka sare laga qaaday ahaansho. 2. Laf, wax hilibkii laga guray ahaansho. 3. Hadal iyo wixi lamida wax si wanaagsan loo sheegay ahaansho. m.f.dh, qayaxnaan.

der. [adjective] (adj.): shelled, husked; clear, straightforward

qayaxnaa: (adj) blatant (baley-tant); explicit (ekis-pilist).

si qayaxan: (adv) clearly (kiliyarli); blatantly (baley-tantili); explicitly

(tilmaame) diiran oo dub iyo diir midna lahayn. Dh: cad. Li: dahsoon.

de: shelled, husked; [fig. atr.] clear, straightforward

lx: qayaxan

pd: (qayaxnaa)

ps: adj-der

key: qayaxan

m.f.dh eeg qaaban². la-mid: qaabnaansho.

(Qatanaan-ta)

Qatanaansho.

m.dh la-mid: qadsanaan, qadsanaansho, qatanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo iyo baad la'aan ku jirid. Sow waraabayaal qatanaa wax badan welo uma diran. Dh: qatanaansho.

m.f.dh eeg qaydan. la-mid: qaydnaansho.

(Qoyanaan-ta)

Wax qoyan ahaan.

m.f.dh eeg qoyan. la-mid: qoyanaansho.

f. n., [abstract] wetness, state of being wet

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qoyan oo ay raad biyood ka muuqdaan ahaan. Dharka qoya- naanta ha ku dhigin. Li: engegnaan.

qoyanaan-ta: (magac, dhedig, keli) qof jilicsanoo qaqabaw ahaan. Wiilku qoyanaanta kuma dhalan waa ogaan. Dh: habacsanaan. Li: firfircoonaan.

de: wetness, state of being wet

lx: qoyanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: qoyanaan

m.f.dh eeg dayacsan. la-mid: dayacnaansho, dayacsanaan, dayacsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la baylihiyay oo dayacan ahaan. Dh: baylahsanaan.

m.dh la-mid: laayacnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dayacan ahaan; dayacnaan; laayacnaan.

m.f.dh eeg masaxan. la-mid: masaxnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax si wanaagsan u masaxan oo nadiif ah ahaan.

m.dh la-mid: mutuxnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax mutuxan oo qaawan ahaan. Dh: mutuxnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel kuu cabbiran oo inaad qabato ad doonayso ahaan.

m.f.dh eeg qayiran². la-mid: qayirnaansho.

m.l/dh la-mid: qayaxnaan.

-ha: (magac, lab, keli) wax la cad- deeyay ahaansho.

m.f.dh eeg sayaxsan. la-mid: sayaxsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax sayax leh ahaan.

m.f.dh eeg aayaxun. la-mid: aayaxumaansho, aayaxumi, aayaxumo.

-ta: (magac, dhedig, keli) mustaqbal iyo rajo xumaan; aayatiin la'aan.

m.dh la-mid: abasaxsanaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax aan sidii habboonayd loo ilaalin ahaan. Dh: baylahsanaan, laayacnaan, dayacnaan.

m.f.dh eeg ganaaxan. la-mid: ganaaxnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof la ganaaxay ahaan. Dh: taqsiirnaan, yakaysnaan.

m.f.dh eeg haydalan². la-mid: haydalnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) daacadnimo iyo caloolxaadhnaansho.

m.f.dh eeg laayacan². la-mid: laayacnaansho, layacnaan, layacnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la dayacay ama laayacmay ahaan. Dh: dayacnaan.

m.f.dh eeg qadaadan. la-mid: qadaadnaansho.

(Qaddacnaan-ta)

Wax qaddac ah, ahaan.

m.f.dh eeg qaddacan. la-mid: qaddacnaansho.

f. n. clarity, visibility

-ta: (magac, dhedig, keli) wax muuqda oo cad ahaan.

qaddacnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax qaddac ah ahaan. Qaddacnaanta dhagaxa la cunay oggolow

de: clarity, visibility

lx: qaddacnaan

pd: (-ta)

ps: n-f

key: qaddacnaan

m.f.dh eeg qaddaran. la-mid: qaddarnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) xadays- naanta; wax qiimo go'an loo yeelay ahaan.

qaddarnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax xagga Ilaahay horey uga xukuman ahaan.

m.f.dh eeg qafaalan. la-mid: qafaalnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid la afduubtay ahaan.

m.f.dh eeg qalaysan. la-mid: qalaysnaansho.

m.dh eeg qallacan. la-mid: qallacnaansho.

m.f.dh eeg qallalan. la-mid: qallalnaansho, qallayl.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax engegan ahaan. Saloolkii gallalnaan ayuu ku haldhabaystay Dh: engegnaan.

qallalnaan-ta: (magac, dhedig, keli) wax qombobsan oo isku dheggan ahaan. Gaajo ayaa neefka qallalnaanta ugu wacan. Dh: qombobsanaan.

(Qasaalnaan-ta)

Wax qasaalan ahaan; mayrnaan; dhaqnaan.

m.f.dh eeg qasaalan. la-mid: qasaalnaansho.

f. n., [abstract] cleanness, state of being washed ~ laundered

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qasaalan oo la maydhay ahaan. Dharkayga qasaalnaan ayaan ku ogaaye maxaa uskageeyey. Dh: maydhnaan, dhaqnaan. Li: uskagaysnaan.

de: cleanness, state of being washed ~ laundered

lx: qasaalnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: qasaalnaan

(Qataarnaan-ta)

1. Wax qataaran ahaan; xirnaan.

2. Sixranaan.

m.f.dh eeg qaraaran². la-mid: qataarnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax sixran ahaan. Dh: falnaan, sixranaan, baabnaan.

qataarnaan -ta: (magac, dhedig, keli) quful ku xidhnaan. Albaabka qataarnaanta ku daa oo ha furin. Dh: xidhnaan, qafilnaan. Li: furnaan.

m.f.dh eeg qawlalan. la-mid: qawlalnaansho.

m.f.dh eeg qaybsan². la-mid: qaybsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kala gaybsan ahaan. Qaybsanaanta ayuu cadawgu ka faa'idaystaa. Li: midaysnaan.

(Qayladhaan-ta)

1. Qaylo kolkay yeerto, qalabka la boobo oo dagaal laysu diyaarsho; Waawarey! Qaatoy!

2. Qaylo kasta ama dhawaaq kasta oo ka diga dareen ama shil ama cabsi ama dhib kale.

m.dh Dhawaaq kaalmo dalab ah oo cid loo jeediyo ama loogu digo. la-mid: cilladhaan, qayladhaamo.

m.dh Dhawaaq kaalmo dalab ah oo cid loo jeediyo ama loogu digo. la-mid: cilladhaan, qayladhaamo.

m. n., [compound] call to arms; alarm, alert; scream, shout

-ta: (n) warning sound war cry; battle cry; danger signal; SOS [save our ship]

-ta: (magac, dhedig, keli) codsi ama farriin qurmad raadin ah. Marka dab meel ka ka gurmadka degdegga ah ayaa qayladhaan loo diraa. Dh: gurmad.

de: call to arms; alarm, alert; scream, shout

lx: qayladhaan

pd: (-ta)

ps: n2-m-cmp

key: qayladhaan

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la qayraamiyey ahaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel likaysan oo qutura ahaan.. Ninka maxaa qayuurnaanta baday muu meesha ka dhaqaago. Dh: taagnaan, quturnaan, tigtignaan.

(Qiyaasnaan-ta)

Wax qiyaasan ahaan.

m.f.dh eeg qiyaasan. la-mid: qiyaasnaansho.

n, [abstract] state of being weighed ~ measured

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qiyaasan ahaan.

de: state of being weighed ~ measured

lx: qiyaasnaan

pd: (-ta)

ps: n -f-abs

key: qiyaasnaan

(Salaaxnaan-ta)

Wax salaaxan ahaan.

m.f.dh eeg salaaxan. la-mid: salaaxnaansho.

f. n., [abstract] state of being caressed; having had the finishing touches put on (e.g., plastered)

-ta: (magac, dhedig, keli) wax salaaxan ahaan.

salaaxnaan -ta: (magac, dhedig, keli) mid salaaxan ahaan. Dh: godlanaan.

de: state of being caressed; [ext.] having had the finishing touches put on (e.g., plastered)

initial: s

lx: salaaxnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: salaaxnaan

m.f.dh eeg tarraxan. la-mid: tarraxnaansho.

(Qanaan-ta)

1. Dabada gammaanka siiba tan fardaha.

2. Dabo, guud ahaan.

qanaan¹: m.l Q. ah: nafley madax-adag oo aan la hoggaamin karin.

qanaan²: m.dh Dabada gammaanka iyo lo'da.

f. n. tail

-ta: (magac, dhedig, keli) dabada qammaanka siiba tan fardaha. Jaraha ganaanta faraska ka soo gooso.

qanaan -ta: (magac, dhedig, keli) lafta dhabarka dhammaadkeeda halka ay futada ka gasho Qanaantuu u dhacay Dh: dabaqanaan, xaarquud.

de: tail (especially of a horse)

lx: qanaan

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: qanaan

(Aasnaan-ta)

Wax la xabaalay ahaan; xabaalnaan.

m.f.dh eeg aasan². la-mid: aasnaansho.