Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Qayax-a)

2

(badar, miro, kd.) Diirka laga qaaday; hilibka laga qaaday.

waa la naqliyay ✓

1

qayax¹: m.l.kh 1. Q. ah: wax aan qarsoonayn oo si wanaagsan loogu wada jeedo. 2. Wax sida badar, geed iyo wixi lamida oo diirka laga qaaday. 3. Laf hilibkii laga guray.

2

qayax²: f.g1 (-xay, -xday; -yixi) 1. Wax diirka sare ka qaadid. 2. Laf hilib ka gurid. 3. Si wanaagsan wax u sheegid.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh 1. Q. ah: wax aan qarsoonayn oo si wanaagsan loogu wada jeedo. 2. Wax sida badar, geed iyo wixi lamida oo diirka laga qaaday. 3. Laf hilibkii laga guray.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. shelled (nut), husked (grain, etc.)

2

qayax v. shell, husk

waa la naqliyay ✓

1

(fal) madmadowga ka saar oo arrin si fiican u caddee. Wax la qariyo ma fiicnee qayax wixii jira oo dhan. Dh: bayaani, bayaami.

2

qayax: (fal) dubka ama qolofta sare ka qaad Laanta diir oo qayax. Dh: diir.

3

qayax -a: (magac, lab, keli) dahaadhka oo laga qaado wax qarsoon. Wax walba qayaxu kuma fiicna. Dh: caddayn, faydid. Li: daboolid.

4

qayax -a: (magac, lab, keli) iniinaha dhuwanka. Dhunwanka muudso oo qayaxa ururi. Dh: laf.

waa la naqliyay ✓

1

(Ayax-a)

2

Bahal yaryar oo baalal leh, oo tiro badan, oo si daruur la moodo isu raaca oo u duula, oo dhirta iyo beeraha baabbi'iya.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (cilmiga naflayda) Cayayaan yaryar, oo baalal iyo lix lugood oo labada dambe ka dhaadheeryihiin kana xoog badanyihiin kuwa kale leh, koox koox aad u badan isu raaca oo dhirta iyo dalaggaba waxyeeleeya.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (cilmiga naflayda) Cayayaan yaryar, oo baalal iyo lix lugood oo labada dambe ka dhaadheeryihiin kana xoog badanyihiin kuwa kale leh, koox koox aad u badan isu raaca oo dhirta iyo dalaggaba waxyeeleeya.

waa la naqliyay ✓

m. n. locust; swarm of locusts

waa la naqliyay ✓

-a: (n) locust (lo-kest)

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) noole yaryar oo baalal uu ku duulo leh, oo tiro badan, wuxuu isku raacaa si daruur la moodo oo u wada duulaa, dhirta iyo beerahana wuu baabi'iyaa. Ayax teg eelna reeb.

waa la naqliyay ✓

1

de: locust; swarm of locusts

2

lx: ayax

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

key: ayax

waa la naqliyay ✓

1

(Dayax-a)

2

Meere yar oo cirka ku sugan oo dhulka 28 maalmoodba kol ku soo meera, isaga iyo dhulka oo wada socdaana ay qorraxda, 12kii biloodba kol ku soo wareegaan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ife samada sare ku sugan, qooraxda iftiin ka qaata, habeenno dhulka ifiya oo bishii hal mar dhulka ku wareega. 2. Caddo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ife samada sare ku sugan, qooraxda iftiin ka qaata, habeenno dhulka ifiya oo bishii hal mar dhulka ku wareega. 2. Caddo.

waa la naqliyay ✓

Moon

waa la naqliyay ✓

Moon

waa la naqliyay ✓

m. n. moon

waa la naqliyay ✓

name-m moon. Syn: Dayaxo

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) moon (muun) ~ bil

waa la naqliyay ✓

magaca wiil inta badan midab madaw ku dhashay oo ay hooyadii ku kabto in uu dayax nuuraya yahay ama wiil geesinimo loo rajaynayo iyo in uu sida dayaxa u caanbaxo.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) meere ka muuqda samada oo dhulka uga dhow meerayaasha intooda kale. Nuurka cadceedda ayuu ka qaataa, biyo hawo toona ma leh, nooluhuna kuma noolaan karo, meelaha hadhka ee caddeedda ka jeeddaaye waa qabow aan looba adkaysan karin, meelaha ay qorraxdu haysaana waa kulayl aan la xammili karin. Dadka taan ka doortaay, dayaxaa la wada tegay, goormaynu duullaa, soo daawannaa?

waa la naqliyay ✓

1

de: moon

2

lx: dayax

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

syn: bil

6

key: dayax

waa la naqliyay ✓

قمر

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gayax-a) Kalluun badeed.

2

2. (Gayax-da) Aan sidig ahayn; xagjir.

waa la naqliyay ✓

1

gayax¹: m.l 1. Nooc kalluunka badda ka mid ah. 2. G. ah (nirig): aan weli ababin oo caana keliya ku nool.

2

gayax²: m.dh 1. Mullaax mayrax ah oo naasaha geela looga xero si aan qaanku u nuugin. 2. G. ah: hal ilmihii ka dhinteen ama laga qalay oo irmaan oo igarnimo lagu maalo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Nooc kalluunka badda ka mid ah. 2. G. ah (nirig): aan weli ababin oo caana keliya ku nool.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] ocean fish species

2

gayax [feminine] n. milk-producing camel

3

gayax [feminine] n. tying up the udder of a camel so its young cannot suckle

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax taagan oo ad adag. Dh: qallaf.

2

gayax-a: (magac, lab, keli) qadoodi ama meel aan waxba laga sugayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Kayax-a)

2

Kalluunka badda mid kamid ah; carabi; shirshirto.

waa la naqliyay ✓

m. n. saltwater fish species

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) kalluunka badda mid ka mid ah. Dh: carabi, shirshiro. Wa: kayaxyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: saltwater fish sp.

2

lx: kayax

3

pd: (-a)

4

ps: n-m

5

key: kayax

waa la naqliyay ✓

1

(Qabax-a)

2

Jaadadka dhigaha aqalka (khaymadda) lagu dhiso jaad kamid ah oo waaweyn.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dhigaha waaweyn ee aqalka miyiga.

waa la naqliyay ✓

m. n. large portable hut

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) jaadadka dhigaha aqalka lagu dhiso jaad ka mid ah oo waaweyn. Qabaxa aqalka saara oo ku adkeeya. Dh: dhigo.

2

qabax -da: (magac, dhedig, keli) eeg qab.

waa la naqliyay ✓

1

cf: khaymad

2

de: large portable hut

3

lx: qabax

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: qabax

waa la naqliyay ✓

1

(Qalax-a)

2

Dhul dhagax ah, oo dul ah, oo oommane ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Q. ah: dhul dhagax badan oo oomane ah. 2. Nooc ka mid ah dhulmanta waaweyn oo laba qalbac leh.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Q. ah: dhul dhagax badan oo oomane ah. 2. Nooc ka mid ah dhulmanta waaweyn oo laba qalbac leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. stony desert

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu cabbiro jabka lafta. Lugtu waa galax oo way jaban tahay. Dh: balaw.

2

qalax-a: (magac, lab, keli) dhul dhagax ah oo commane ah. Meel galax ah ayuu baabuur nagula banjaray

3

qalax-da: (magac, dhedig, keli) qolfida ay rasaastu ka dhacdo. Meesha uu dagaal ka dhaco qalax ayaan laga waayayn. Dh: qolfi.

waa la naqliyay ✓

1

de: stony desert

2

lx: qalax

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

key: qalax

waa la naqliyay ✓

1

(Qanax-a)

2

Wax bir ka samaysan sida baabuurka, oo duqow iyo burbursanaan isku darsaday.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) Q. ah: qalab bir, qori iyo wixi lamida ka sameysan oo duugoobay ama khalkhalay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) Q. ah: qalab bir, qori iyo wixi lamida ka sameysan oo duugoobay ama khalkhalay.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] scrap metal

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) junky (jan-ki); old and worthless ~ qataar. Ex: baabuur qanax ah; a junky car

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid baali ah; mid gaboobay. Baabuur qanax ah ayuu wataa. Li: cusayb, jadiid.

waa la naqliyay ✓

1

de: scrap metal

2

lx: qanax

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m-col

5

key: qanax

waa la naqliyay ✓

1

(Qarax-a)

2

1. Dillaaca iyo shanqarta xoogga leh oo is wata oo dhaca kolka waxyaalaha qarxadaa ay kulayl dareemaan ama wax xoog ugu dhacaan.

3

2. Wax diiran, muruxsan.

waa la naqliyay ✓

1

qarax¹: m.l 1. Shanqar xoog leh oo ka dhalata walxaha marka ay kulayl dareemaan ama wax kale saameeyaan. 2. Q. ah: cunto aan iidaan lahayn. 3. Q. ah: dhul oomane ah oo aan biyo lahayn. 4. Q. ah: hadal aan murti ku dheehnayn.

2

qarax²: f.mg1 (-rxay, -raxday; -rxi) Wax, qarax sameyn.

waa la naqliyay ✓

1

qarax¹: m.l 1. Shanqar xoog leh oo ka dhalata walxaha marka ay kulayl dareemaan ama wax kale saameeyaan. 2. Q. ah: cunto aan iidaan lahayn. 3. Q. ah: dhul oomane ah oo aan biyo lahayn. 4. Q. ah: hadal aan murti ku dheehnayn.

2

qarax²: f.mg1 (-rxay, -raxday; -rxi) Wax, qarax sameyn. m.f.dh, qarxid.

waa la naqliyay ✓

Explosion

waa la naqliyay ✓

1

m. n. blast, explosion

2

qarax v. explode

3

qarax m. n., [abstract] dryness; dry ~ arid (terrain); rude (speech); food without sauce ~ spice

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) 1. explosion (ikis-palow-shin); blast (balaast), eruption (i-rap-shen); outburst (aw-berast) ~ qarxad-ka

2

qarax -ay / day: (v) blow up (baloow ap); explode (i-kis-palowdh). 2. unseasoned food; especially having no butter, sauce or ghee ~ yaabis. 3. qarax -ah: (adj) dry and hot

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sida bamka u infijaar oo bug dheh. Baaruudeey qarax. Dh: infijaar.

2

qarax: (fal) cadho iyo qaylo cod dheer oo in badan kugu cuyubnaa kol qudha sii daa. Imikaad fursad haysataaye ku qarax. Dh: burqo.

3

qarax: (fal) dillaac oo kala go'. Joonyad yahay qarax. Dh: kala dillaac.

4

qarax-a: (magac, lab, keli) cod dheer iyo falliidhy dhimasho iyo burbur keena oo bambooyinka iyo walxaha qarxaa ay sameeyaan. Qarax miino ayaa waddada ka dhacay. Dh: infijaar.

5

qarax-a: (magac, lab, keli) buuq iyo qaylo badan oo madax wareer ah. Maareeyuhu waa nin qarar badan. Dh: sawaxan.

6

qarax-a: (magac, lab, keli) dillaaca wax buuxa oo kol keliya xoog u dillaaca. Bacdu way buuxdaaye qaraxa ka ilaali. Dh: dillac.

7

qarax -a: (magac, lab, keli) cunto aan iidaan lahayn oo engegan. Bariis qarax ah ayaan ku qadeeyey. Dh: yaamis.

waa la naqliyay ✓

انفجار

waa la naqliyay ✓

1

(Sayax-a)

2

1. Qoyaanka roobku dhulka korkiisa ku reebo.

3

2. Qoyaanka gabaddanadu keento; dharab.

waa la naqliyay ✓

1

sayax¹: m.l 1. Qoyaanka gabaddanadu keento; dharab. 2. la-mid: sayaxid.

2

sayax²: m.l (-xyo, m.dh) (juqraafi) Dhammaadka fud baraf, kolka herkulku kor uga kaco barta biyuhu ku fadhiistaan, barafkuna uu biyoobo. Loolalka sare sayaxu waa dhacdo sanadeed muhimad weyn leh, oo dhaca gu' walba, waxana ku xiga milmidda barafka iyo ado-barafeedka iyo wabiyada.

3

sayax³: f.mg1 (-xay, -xday) Wax gabaddano ku qoyid.

waa la naqliyay ✓

m.l (sayaxyo, m.dh) (juqraafi) Dhammaadka fud baraf, kolka herkulku kor uga kaco barta biyuhu ku fadhiistaan, barafkuna uu biyoobo. Loolalka sare sayaxu waa dhacdo sanadeed muhimad weyn leh, oo dhaca gu' walba, waxana ku xiga milmidda barafka iyo ado-barafeedka iyo wabiyada.

waa la naqliyay ✓

Thaw

waa la naqliyay ✓

m. n. wetness caused by rain; dew

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid wax qoyan meel uu ka gaadhay. Sayax weeye sonkortu ee qaad.

2

sayax -a: (magac, lab, keli) qoyaanka roobku dhulka kaga tago, ku reebo; qoyaanka aroorta hore dhirtu iyo dooggu yeeshaan, sii ba inta aan cadceeddu soo bixin. Dh: dheel, yaxni, dharab.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhedo

2

de: wetness caused by rain; dew

3

initial: s

4

lx: sayax

5

pd: (-a)

6

ps: n0-m

7

key: sayax

waa la naqliyay ✓

1

1. Qoloftii iyo diirkii laga qaaday: diriqii laga reebay; la dhilay; la diiray; la qayaxay.

2

2. Qurux badan.

waa la naqliyay ✓

Diirka laga qaaday; muruxsan; qayaxan.

waa la naqliyay ✓

1

(Lafallhafa-ha)

2

1. Oogada nafleyda riciraha leh, oo dadku kamid yahay, iskujooggeeda lafaha.

3

2. (qof, kd.) caato lafihii qayaxan yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Qayaxnaan-ta)

2

Wax qayaxan ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Qayixid-da)

2

Wax qayaxan ka dhigid; diirid; caddayn.

waa la naqliyay ✓

1

gacansayr¹: m.l 1. Diidmo. 2. la-mid: gacansayrid.

2

gacansayr²: f.mg1 (-ray, -rtay) Ku g.: talo, amar iyo wixi lamida si qayaxan u diidid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qayaxan¹.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qayaxan². la-mid: qayaxnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: qayaxnaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qayax².

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ray, -rtay) Ku g.: talo, amar iyo wixi lamida si qayaxan u diidid. m.f.dh, gacansayrid.

waa la naqliyay ✓

Fansaar qayaxan

waa la naqliyay ✓

/booldh/balder, baldest;(adj) 1. bidaar (timo la'aan)(adj) 2. shaag ama taayir dhamaaday.(adj) 3. hadal ama su'aal qayaxan (cad).

waa la naqliyay ✓

/balatant/ (adj) qayaxan, si-xun u muuqda

waa la naqliyay ✓

/balanti/ (adj) 1. afla', saawir ah (mindi ama qalin aan af lahayn oo kale)(v) 2. si qayaxan u hadlid.

waa la naqliyay ✓

/buu/booing, booed; (v) 1. ku fooryid (qof khudbaynaya ama jilaa iwm)(v) 2. diidmo qayaxan (tusid ama ku qaylin)

waa la naqliyay ✓

/dhifaayanti/ (adj) madax-adag (si qayaxan u diiddan).

waa la naqliyay ✓

1

de: shelled (nut), husked (grain, etc.)

2

hm: 1

3

lx: qayax

4

pd: (-a)

5

ps: n-m

6

key: qayax_1

waa la naqliyay ✓

1

de: shell, husk

2

hm: 2

3

lx: qayax

4

pd: (qayaxay)

5

ps: v1=tr

6

key: qayax_2

waa la naqliyay ✓

Qayax laga dhigay; diiran; cad.

waa la naqliyay ✓

1

qayaxan¹: f.mg1 (-xmay, -xantay) 1. Geed wax diirkii ka qaadmay noqosho. 2. Laf wax hilibkii ka dhamaaday noqosho. 3. Hadal iyo wixi lamida wax si wanaagsan loo sheegay noqosho.

2

qayaxan²: f.mg4 (-xnaa, -xnayd) 1. Wax diirka sare laga qaaday ahaansho. 2. Laf, wax hilibkii laga guray ahaansho. 3. Hadal iyo wixi lamida wax si wanaagsan loo sheegay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-xnaa, -xnayd) 1. Wax diirka sare laga qaaday ahaansho. 2. Laf, wax hilibkii laga guray ahaansho. 3. Hadal iyo wixi lamida wax si wanaagsan loo sheegay ahaansho. m.f.dh, qayaxnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] (adj.): shelled, husked; clear, straightforward

waa la naqliyay ✓

1

qayaxnaa: (adj) blatant (baley-tant); explicit (ekis-pilist).

2

si qayaxan: (adv) clearly (kiliyarli); blatantly (baley-tantili); explicitly

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) diiran oo dub iyo diir midna lahayn. Dh: cad. Li: dahsoon.

waa la naqliyay ✓

1

de: shelled, husked; [fig. atr.] clear, straightforward

2

lx: qayaxan

3

pd: (qayaxnaa)

4

ps: adj-der

5

key: qayaxan

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) diirka ka qaadid oo wax cad ka dhigid. Dh: caddayn. Li: dahid, daboolid.

waa la naqliyay ✓

v. clarify, explain something very clearly to someone

waa la naqliyay ✓

1

de: clarify, explain s.t. very clearly to s.o.

2

initial: u

3

lx: u qayax

4

pd: (qayaxay)

5

ps: v1=expr

6

key: u_qayax

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m very light-skinned, blond

waa la naqliyay ✓

name-f moon. Syn: Dayax

waa la naqliyay ✓

1

(Mayrax-da)

2

Dhirta daboolkeeda kore oo u dhexeeya qolofta kore iyo geedka laftiisa adag; mullaax.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xo, m.l) Isku jirka jillawda iyo mullaaxda. la-mid: maydhax¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xo, m.l) Isku jirka jillawda iyo mullaaxda. la-mid: maydhax.

waa la naqliyay ✓