Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Qay-ga)

2

Biyo dhoobo leh, oo yar; dac.

waa la naqliyay ✓

1

qay¹: m.l Biyo yar oo wasakh leh oo wadaanta ama darka ka daata oo ceelka agagaarkiisa jiifa.

2

qay²: f.g1 (-yay, -yday; -yi) 1. Weel, wax yar oo hoore ah daadin. 2. Uunsi shidid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): leftover ~ contaminated liquid

2

qay v. throw away ~ out (liquid), pour out

3

qay v. burn incense

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo meel ka dhur. Dadka reer miyigu biyaha way gayaan si maaxda ay u dhaansadaan. Dh: dhur.

2

qay: (fal) cid si xawli ah oo aan loo kala eegid wax ugu qaybi. Dadka raashinka ku qay.

3

qay: (fal) uunsi ku shid. Aqalka uunsi ku qay. Dh: shid.

waa la naqliyay ✓

1

(Afyaal-ka)

2

1. Madax; horfiiq.

3

2. Qofka dadka soo dhoweyntiisa u qaybsan.

4

3. Oodafo; dhacan.

5

4. Horgalka tusbaxa.

waa la naqliyay ✓

1

(Agaasima-ha)

2

1. Nin wax agaasima.

3

2. Nin ka madax ah, qaybaha taliska, middood.

waa la naqliyay ✓

1

(Amminla'-da)

2

1. Xilliyada sannaddu u qaybsan tahay midkood.

3

2. Diraacda qaarkeeda danbe.

4

3. Roob-Garas.

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoo-sha)

2

1. Wax dad badan ka dhexeeya (cunno) kala agaasin iyo qayb-wanaaggooda.

3

2. Gooraha wax la cuno middood.

4

3. Sooryo; qorshe.

5

4. Wadid, meelgeyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoolid-da)

2

Wax la wadaago qaybin, kala agaasimid; soorid; qorshayn

waa la naqliyay ✓

1

(Awaajiyid-da)

2

War qaylo ama si kale ku faafin oo dad badan ku gaarsiin; naadin.

waa la naqliyay ✓

1

(Baab-ka)

2

1. Qaybaha ama xubnaha kitaabka middood, fasalka ka weyn.

3

2. Jaad; nooc; jinsi.

waa la naqliyay ✓

1

(Badweyn-ta)

2

1. Bad weyn oo xeebta ka fog.

3

2. Badda qaybaheeda waaweyn oo shanta ah, mid ka mid ah (Badweynta Atlaantik, Badweynta Deggan, Dadweynta Hindi, Badweyn-Barafta Woqooyi iyo Badweyn-Barafta Koofure).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Bar-ka) Wax labo meelood oo is le'eg loo qaybshey, meeshood; nus.

2

2. (Bar-ta) a) Dhibic; gaashi; astaan. b) Xoolo.

waa la naqliyay ✓

1

(Baroordiiq-a, Baroordiiq-da)

2

Qof wax culusi gaareen, hadallo debecsan oo waano iyo laabqaboojis ah oo lagu yiraahdo; baroor la qaybsad; tacsi ugu tegid.

waa la naqliyay ✓

1

(Barqa-da)

2

Maalinta gelinkeeda hore oo labo loo qaybshey, qaybta hore; barqin.

waa la naqliyay ✓

1

(Bedertamid-da)

2

Orod, la tartama hayo, ka qayb gelid; tartamid.

waa la naqliyay ✓

1

(Bi-sha)

2

1. Dayaxa waaxdiisa hore ama danbe oo uu u ekaado qaanso afafka u dhuuban oo dhexda u weyn; dayuxu markuu dhasho ama sii dhammaana hayo.

3

2. Soddonka maalmood oo u dhexeeya dhalashada iyo dibbadka dayaxa; 12ka qaybood oo sanada, middood; afar toddobaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Bixid-da)

2

1. Meel (gudo, dhex...) ka tegid.

3

2. (ganacsi) gadmid, iibsamid; dhalid.

4

3. (xoolo) dhimasho.

5

4. Caloolbixid, shubmid, falmid, dooxmid.

6

5. (dhir, time, dab, qaylo, ...) soo dheeraan; korid. 6. Muuqasho; arkid.

waa la naqliyay ✓

1

(Boohin-ta)

2

Baqdin weyn ama naxdin ama wax kale saamayskood muujin, inta badan qaylo iyo ilmo indhaha ka timaaddaa weheshaan; (ama oohin).

waa la naqliyay ✓

1

* (Boosta-da)

2

1. Maamul dowladeed oo ku jaadan xaashiyaha la isu qoro iyo dhanbaallada iyo wixii la mid ah qaybintooda iyo isgaarsiintooda.

3

2. Xafiisyada iyo rugta hawlahaas lagu qabto.

waa la naqliyay ✓

1

(Cabaad-ka)

2

Qaylo dheer oo nafleyda qaarkeed ka yeerta kolka wax ku dhacaan ama ay xanuunsato.

waa la naqliyay ✓

1

(Cabaadid-da)

2

Cabaad soo saarid; qaylin.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cabbaar-ka) In waqti ah oo aan dheerayn; nabar.

2

2. (Cabbaar-ta) Dhabbaha gaadiidku qaado, jagooyinka uu u qaybsan yahay, oo hadba mid la dego oo lagu nasto, middood; minqaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Caddayn-ta)

2

1. Wax cad ka dhigid; muujin; qayixid; qeexid; nadiifin.

3

2. (masawir) farsamo, muuqaal filim ku yaal, filim kale korki ama warqad korkeed, loogu wareejiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Qayb-ta)

2

1. Wax dhawr meelood laga dhigay, meeshood; in; qaar; jab; gabal.

3

2. Qaybinta lafteeda.

waa la naqliyay ✓

1

qayb¹: m.l.fk Q. u: kulli, dhammaan, giddi, idil.

2

qayb²: m.dh (-bo, m.l) 1. Wax dhowr meelood loo kala dhigay middood; in.; qaar. 2. Qaybinta tiro mid kale loo qaybiyey. 3. Maamulka laga xakumo dhowr gaar oo mileteri ah. 4. Maamul goboleed laga xakumo ciidan boolis ah.

3

qayb³: m.dh (naxwe) Qaybaha hadalka: magac waagii hore aad loogu adeegsan jiray xagga kooxaynta ereyada, kala soocnaantooduna waxay ku salaysanayd xagga qaab naxweedyada iyo xagga micnahaba.

4

qayb⁴: m.l Wax Alle mooyee cid kale ogaan karto aan jirin.

5

qayb5: f.g1 (-bay, -btay) Wax kor ka barasha.

waa la naqliyay ✓

1

qayb¹: m.dh (naxwe) Qaybaha hadalka: magac waagii hore aad loogu adeegsan jiray xagga kooxaynta ereyada, kala soocnaantooduna waxay ku salaysanayd xagga qaab naxweedyada iyo xagga micnahaba. m.f.dh, qaybid.

2

qayb²: m.l Wax Alle mooyee cid kale ogaan karto aan jirin.

3

qayb³: f.g1 (-bay, -btay) Wax kor ka barasha. m.f.dh, qaybid.

waa la naqliyay ✓

Section

waa la naqliyay ✓

section

waa la naqliyay ✓

1

f. n. part, division, share, allotted portion; department; league

2

qayb v. memorize, learn by heart

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. portion (poor-shen); part (paart), share (sheer), division (dhi-vishin), section (sek-shin); department (dhi-paart'-ment) ~ qeyb, waax. 2. qayb -ay -tay: (v) learn by heart

waa la naqliyay ✓

1

Porzione

2

Portion

waa la naqliyay ✓

1

Quota; parte

2

Quota; part

waa la naqliyay ✓

1

(fal) Qu'raan iyo wixii la mid ah, korka ka xafid. Anigu maalintiiba shan aayadood ayaan qaybaa. Dh: xafid, qabo.

2

qayb -ka: (magac, lab, keli) wax Diinta lagu sheegay oo cilmigiisa ilaahay uuni ogyahay in sidaa lagu rumaynaana ay waajib tahay sida qiyaamaha, carshiga iyo wixii la mid ah. Quy Eebbe uumbaa og. Dh: qaybiyaad.

3

qayb -ta: (magac, dhedig, keli) wax la gobolay karo gobol ka mid ah. Anu qaybta kuma jire waana la iga gariyaa. Dh: waax, gobol, in.

waa la naqliyay ✓

جُزْء، قِسْم

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Dhul cabbirid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Dhul cabbirid. m.f.dh, qaydid.

waa la naqliyay ✓

1

v. estimate, measure

2

qayd m. n. one of the two strips which together make a body cloth; sling to carry a baby

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a piece of cloth, usually a white sheet

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) maro dhuuban oo wax lagu xambaar. Qayd weyn ayay ku xambaarsanayd ilmabayar Dh: Xansheer.

2

qayd-ka: (magac, lab, keli) go' weyn oo dhaxanta laga huwado. Dh: ameeto.

3

qayd -ka: (magac, lab, keli) dulin dheer oo inta badan qarabka hore dherer ugu taal oo midabka intiisa kale ka duwan oo lo'da iyo riyuhu yeeshaan. Sac qayd leh ma aragteen.

waa la naqliyay ✓

1

(Qayl-ka)

2

Dameer yar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) Dameer yar oo lab.

waa la naqliyay ✓

m. n. donkey foal

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dameer yaroo aan weli la rarin. Dh: burris.

2

qayl-sha: (magac, dhedig, keli) dameer yar oon weli rimin. Qaysha yar dameeraha ka soo reeb.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dameer

2

de: donkey foal

3

lx: qayl

4

pd: (-ka Pl: qaylal (ka))

5

ps: n4-m

6

key: qayl

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: qeyr.

waa la naqliyay ✓

m. n. peer, equal, one's own kind

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) generation; peers; people of same age or rank ~ qayr

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) asaag, fil. Eebboow qayrkay ha iga reebin. Dh: eyni, fac.

waa la naqliyay ✓

1

de: peer, equal, one's own kind

2

lx: qayr

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

key: qayr

waa la naqliyay ✓

name-m firm

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wadaad kaniisadeed. Ma cirkaa qadhqadhi waanigaa qayskii gawra- caye. Dh: wadaad. Li: waranle.

waa la naqliyay ✓

1

1. Iyada; iyaga.

2

2. (Ay-da) Meel jiq ah.

waa la naqliyay ✓

1

ay¹: m.dh 1. Meel geedo badan leh; hawd. 2. Meel cidla ah oo aan la degganayn.

2

ay²: m.dh (botani) Eray badanaa lagu isticmaalo dalalka Ustaraaliya, Niyuusilaand iyo Maraykanka oo lagu isticmaalo gobol ay daboosho jidhi; amase, waxaa lagu isticmaalaa gobol dhiraysan oo aan loo bannayn qodaal. Waxaa kaloo si dabacsan loogu isticmaalaa gobol kasta oo dugag ah oo aan loogu talaggelin qodaal.

3

ay³: f.mg1 (aayay, ayday) U a.: wax hore loo sameeyey waqti dambe ka faa'ideysasho.

4

ay⁴: mu.dhm.y Magacuyaal yeele oo matala “iyada” ama “iyaga”. Tusaale: “Maryan Wiil ay tiqiin ayay maanta suuqa ku aragtay”, “Wiilashu guri ay degganaayeen ayay aadeen”.

waa la naqliyay ✓

1

ay¹: m.dh 1. Meel geedo badan leh; hawd. 2. Meel cidla ah oo aan la degganayn.

2

ay²: m.dh (botani) Eray badanaa lagu isticmaalo dalalka Ustaraaliya, Niyuusilaand iyo Maraykanka oo lagu isticmaalo gobol ay daboosho jidhi; amase, waxaa lagu isticmaalaa gobol dhiraysan oo aan loo bannayn qodaal. Waxaa kaloo si dabacsan loogu isticmaalaa gobol kasta oo dugag ah oo aan loogu talaggelin qodaal. m.f.dh, aayid.

3

ay³: f.mg1 (aayay, ayday) U a.: wax hore loo sameeyey waqti dambe ka faa'ideysasho.

4

ay4 mu.dhm.y Magacuyaal yeele oo matala 'iyada' ama 'iyaga'. Tusaale: Maryan Wiil ay tiqiin ayay maanta suuqa ku aragtay, Wiilashu guri ay degganaayeen ayay aadeen.

waa la naqliyay ✓

Bush

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron., -3f: she, it [feminine.]

2

ay vl. pron., pl. they

3

ay [feminine] n. forest; bushes, shrubbery

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) nowhere (nooweer); a remote or unknown place

2

ay: (suffix)', pronoun: she, it or they. Ex: waxay rabtaa; she wants... Waxay rabaan; they want

3

ay: (suffix): used to form the past tense of verbs with pronoun I or he. Ex: waan arkay; I saw. wuu aaday; he went.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhul kayn ah; hawd jiq ah. Geeluba ugaasow markuu ayda miranaayo. Dh: kayn, duud, juuq. Li: ban, bannaan.

2

ay -da: (magacwadareed) xayawaanka dabjoogta ah ee aadamaha la nool, jaad ka mid ah. Dh: ey.

3

ay -ga: (magac, lab, keli) labka ayda. Dh: ey.

waa la naqliyay ✓

f. n. mother

waa la naqliyay ✓

-ey / day: (v) [with preposition u] benefit (bene fit)-, derive advantage from something at later time

waa la naqliyay ✓

(fal) wax horay loo tabcay mar danbe waxtarkiisa ku manaafacso. Erey aad hore u tidhi iyo inan aad hore u dhashay ba waa loo aayaa. Dh: ay.

waa la naqliyay ✓

Khoori

waa la naqliyay ✓

vl. pron. she / they,

waa la naqliyay ✓

/bey/ (n) 1. gacan (biyo badda ama meel kale ka go'a) (n) 2. faraska midabka kafeega ah leh.(n) 3. xudduud (meel ku xaddidid).

waa la naqliyay ✓

/bey/ (n) galang (meel maagnathy haku gohyng).

waa la naqliyay ✓

1

bay! (ereycodeed) lagu tusmeeyo orod fudud oo dheereeya.

2

bay-da: (magac, dhedig, keli) xammaarato maska iyo abeesada u eg oo sun leh kase yara weyn.

3

bay-ga: (magac, lab, keli) dhul ciiddiisu jilicsan tahay oo wada siman.

4

bay -ga: (magac, lab, keli) askari ama cid kale oo gaadh ah.

5

bay: (tilmaame) midab madow. Dibi bay leh oo baadiya yaa arkay. Li: caddaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: she / they + [FOCUS] = baa + ay

2

lx: bay

3

pd: (bey)

4

ps: focus + vpro

5

key: bay

waa la naqliyay ✓

n., jori.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cay-da) Wax af laga yiraahdo ama addin laga falo, oo loola jeedo in qof ama wax kale lagu canbaareeyo; waxkasheeg xun; aflaggaaddo.

2

2. (Cay-ga) Dhareer.

waa la naqliyay ✓

1

cay¹: m.l Dhareer; calyo.

2

cay²: m.dh 1. la-mid: caay 1. Hadal ama fal qadaf ah oo cid loola jeedo. 2. God, shabaq, siriq ama bir iyo dabin kale oo loo dhigo ugaarta si ay ugu dhacdo. 3. Geedaha beerta laga guro oo inta la aruuriyo la gubo.

3

cay³: f.g1 (caayay, cayday; caayi) Hadal ama fal qadaf ah cid u jeedin. la-mid: caay².

waa la naqliyay ✓

1

cay¹: m.l Dhareer; calyo.

2

cay²: m.dh 1. la-mid: caay 1. Hadal ama fal qadaf ah oo cid loola jeedo. 2. God, shabaq, siriq ama bir iyo dabin kale oo loo dhigo ugaarta si ay ugu dhacdo. 3. Geedaha beerta laga guro oo inta la aruuriyo la gubo.

3

cay³: f.g1 (caayay, cayday; caayi) Hadal ama fal qadaf ah cid u jeedin. la-mid: caay.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): drool

2

cay [feminine] n. insult, curse

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) offensive action or remark; insult (in-salt) ~ aflagaaddo, afxumo

2

caay -yey / caayday: (v) offend (o-feendh); affront (a-faront)-, outrage (awt-reej); swear at; curse

3

cay -ga: (n) saliva (salaayva); drool (duruul) ~ dhareer

waa la naqliyay ✓

1

Insulto

2

Insult

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, hadal xun ku dheh oo ceeb ku sheeg.

2

cay: (ereydhawaaq) erey loogu yeedho lo'da kolka la celinayo.

3

cay-da: (magac, dhedig, keli) hadal xun oo cid kale lagu cebaynayo. Li: ammaan.

4

cay-ga: (magac, lab, keli) calyada iyo dhareerka afka ka yimaadda ee ay qanjidhadu sameeyaan.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (dayay/deyay, dayday) 1. Indho, wax dhankooda u jeedin. 2. Isku d.: wax isku tijaabin.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (dayay/deyay, dayday) 1. Indho, wax dhankooda u jeedin. 2. Isku d.: wax isku tijaabin. m.f.dh, deyid.

waa la naqliyay ✓

v. look at, view, examine

waa la naqliyay ✓

/dhey/ (n) maalin (dharaar).

waa la naqliyay ✓

(v) look (luuk), see (sii); glance (galaansi) ~ dey, eeg, fiiri. Ex: day wiilkaas; look at that boy —isku day -ey / day: (v) try on (taraay on); try out; test experimentally ~ isku jimee

waa la naqliyay ✓

1

(fal) indhaha ku jeedi. Bal dayaay dhaqankeenan doorsamaay! Dh: eeg, fiiri, dhawr.

2

day: (fal) (isku ~) wax isku bilkeedin.

waa la naqliyay ✓

n., casho, -adi, ayaan, -ti, dharaar, -ti, maalin, -ti, caana maal, -ki, maanta; day and night, habeen iyo dharaar; make that in the day, dharaarti waxaa fal; a holiday, ayaan, -ti; Sunday is not a work day, Axaddi ayaan hawleed ma aha; day by day, maalin walba; the next day, the following day, maalinta dambe, maalintan soo socota; the third day, or the day after to-morrow, saa dambe; every other day, maalin dhaaf; today, this day, maanta, dharaarta, maalinta; all the day long, maantoo leyli; the day before yesterday, dorraad; this many a day, beri hore waxaa jiray; this day week, maalintan todobaadkeeda; the day after the day after to-morrow, saakub or saakun.

waa la naqliyay ✓

1

(Fay-ga)

2

(wax) Af; caarad; dacal.

waa la naqliyay ✓

1

fay¹: m.l (-yo, m.dh) 1. Kabihii waayadii hore haweenku qaadan jireen afkooda hore oo godan caaraddiisa. 2. Caarad; gees.

2

fay²: f.mg1 (-aaday, -ayday) Xaalad caafimaadqab ku sugnaansho; ladnaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-aaday, -ayday) Xaalad caafimaadqab ku sugnaansho; ladnaansho.

waa la naqliyay ✓

m. n., loc. edge, side; part

waa la naqliyay ✓

(v) cured (kiyuuridh)-, healed (hiilidh)-, recovered (ri-kaveridh). Ex: Cali fay buu noqday; Ali healed [recovered] successfully

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu tilmaansado orod fudud oo dheer ama halmar xoog u boodid. Dh: gay.

2

fay-ga: (magac, lab, keli) kabihii waayadii hore haweenku qaadan jireen afkooda hore oo godan caaraddiisa.

3

fay-ga: (magac, lab, keli) wax ama meel, afkeeda meel hareerteed oo dhinac ah. Dh: baal, cidhif. Li: badhtan.

waa la naqliyay ✓

1

de: edge, side; part

2

lx: fay

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m-loc

5

key: fay

waa la naqliyay ✓

/gey/ (adj) 1. faraxsan (adj) 2. soo-jiidasha leh, dhalaalaya (adj) 3. khaniis.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac dhedig keli) orod xoog ah. Dh: taw.

waa la naqliyay ✓

a., nin farax ah.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-yay, -ysay) 1. (f.g) Wax xafidid. 2. (f.mg) La h.: wax kahelid. 3. (f.mg.) U h.: rati, hal abaahisiin.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-yay, -ysay) 1. (f.g) Wax xafidid. 2. (f.mg) La h.: wax kahelid. 3. (f.mg.) U h.: rati, hal abaahisiin. m.f.dh, hayn.

waa la naqliyay ✓

v. hold, keep, have, possess

waa la naqliyay ✓

/hey/ (n) caws, siiba caws qallalan (n) 2. fursad ka faa'iideysi. e.g. Make hay while you are in Vancouver and look for a job there.

waa la naqliyay ✓

1

-ey / say: (v) hold (hooldh)-, keep (kiip)', retain (riteeyn). Ex: ii hay; hold [keep] it for me.

2

ku haysaa: disturb, anger or annoy: bother (baather). Ex: dhibaato ma kugu haysaa? it's bothering you?

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax had gacanta ku hayso xaji oo ha sii deyn. Dh: xaji.

2

hay: (fal) xafidsanaw oo ha illoobin. Qur'aanka kol haddaad xafiddo hay oo ha sii dayn. Li: illow.

3

hay: (fal) xil, masuul ka ahaw. Dh: xukun.

4

hay: (fal) masaariiftiisa iyo noloshiisa ka masuul ahaw. Dh: eeg.

5

hay: (fal) ha caydhoobin; weligaa barwaaqaysnaw. Hay oo maal.

waa la naqliyay ✓

n., geedo, -ihi, caws, -ki.

waa la naqliyay ✓