qaxwayn

-da: (magac, dhedig, keli) isla weyni uu qof is moodo inuu dadka ka fiican yahay. Dh: islaweyni.

(Qaxan-ka)

Dhuxul shidan ama shidmaysa oo aan olol lahayn, oo la kulaalo.

qaxan¹: m.l 1. Q. ah: dhuxul shidan oo aan dambas dusha ka fuulin. 2. la-mid: qaxmid.

qaxan²: f.mg1 (-xmay, -xantay; -xmi) Dhuxul, wax shidmay noqosho.

f.mg1 (-xmay, -xantay; -xmi) Dhuxul, wax shidmay noqosho. m.f.dh, qaxmid.

m. n., [collective] glowing charcoal

qaxan [inchoative] v. be ignited, be glowing (charcoal); get burned

(tilmaame) mid la qaxiyay oo dalandool ku jira.

qaxan -ka: (magac, lab, keli) dhuxul shidan oon olol lahayn oo la kulaalo. Qaxanka foox ku rid. Dh: dhamac.

-ta: (magac, dhedig, keli) fiidka ama habeenka, maddadaalo iyo waari ku soo jeedid.

(Kaxayn-ta)

Wax nool oo socona haya meel ka wadid iyadoo aan la hoggaaminayn lana horkacayn ee gadaal laga wado.

m.f.dh eeg kaxee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax nool oo soconaaya meel ka wadid iyadoo aan la hoggaaminayn lana horkacayn, balse ee gadaal laga socdo.

Aan dhar qabin; la qaawiyey; muruxsan.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Qof aan dhar xirneyn ahaansho. 2. Dhisme, wax aan kor ka deydnayn ahaansho. 3. Hadal aan asturnayn ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Qof aan dhar xirneyn ahaansho. 2. Dhisme, wax aan kor ka deydnayn ahaansho. 3. Hadal aan asturnayn ahaansho. m.f.dh, qaawanaan.

der. [adjective] naked, bare

nu.

-aa / nayd: (adj) nude (nuud); naked (neey-kidh); bare (beer) ~ dharla'

(tilmaame) aan dhar huwanayn; mudh iyo gacan ah: muddug ah. Laba qaawani isma qaaddo. Li: asturan.

de: naked, bare

lx: qaawan

pd: (Pl: qaaqaawan)

ps: adj-der

syn: muddug, murdux

key: qaawan

-ta: (magac, dhedig, keli) hadhimo cunid.

m.f.dh eeg qalee. la-mid: qalays.

-ta: (magac, dhedig, keli) hab loo kariyo faxfaxa oo ah in hilibka biyo yar iyo khudrad la isku kariyo oo la isku shiilo inta aan biyaha maraqa lagu darin. Dherigu qalayn badan ayuu doonayaa. Dh: qalays.

(fal) qalwo dhis; lig samee. Dhagaxda meel ku qalway. Dh: qalwee.

qalway: (fal) dhagax ku dil. Qaadicul dariiqa qalway. Dh: qalwee.

(Qarayn-ta)

(weel, kd.) qar u yeelid.

m.dh eeg qaree. la-mid: qirayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) qar u yeelid. Qaraynta weelasha waxa taqaan islaanta jaarka ah. Dh: qarays.

qarayn -ta: (magac, dhedig, keli) qaro u yeelid. Qarayn ku samee oo asal geli qarbidka.

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: qahran.

der. [adjective] in trouble ~ difficulty

de: in trouble ~ difficulty

lx: qaxran

pd: (qaxranaa)

ps: adj-der

see: qahran

key: qaxran

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Dad dalkoodii ka soo qaxay ahaansho. 2. Dhuxul wax la huriyey ahaansho.

der. [adjective] evacuated, scattered

qaxsan [derived] [adjective] burning, glowing (charcoal)

(tilmaame) qaxooti ah oo meeshiisii meel aan ahayn jooga ah. Dh: qaxootiyaysan.

-ta: (magac, dhedig, keli) dareere weel lagu qiyaasayo aad u buuxin illaa uu hareeraha ka daadanayo.

m.dh la-mid: saawayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) si mid ah iyo caddaalad u samayn. Waa inay sokeeye iyo xidid wada sawaysaa.

(Waxayn-ta)

Samayn; falid; yeelid; qabasho.

m.f.dh eeg waxee.

-ta: (magac, dhedig, keli) samayn oo wax la garnayo ka dhigid. Dh: samayn; yeelid, qabasho, waxays.

-ta: (magac, dhedig, keli) kolka xanuun la dareemo, ereyga 'aax' ku celcelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) hees balwo ah ku luqayn.

-ta: (n) the act of treating with medicine; medication (medi-keey-shin); remedy (ramidi) medical treatment ~ daaweyn

-ta: (n) the act of charging, suing or complaining ~ eedayn

-ta: (magac, dhedig, keli) ashtako labo dhinac is dacweeyaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) hannaan gaar ah oo leh muuqaal guud oo la garan karo u samayn. Qaabaynta ayaa muhiim ah intaan hawl la bilaabin. Dh: hannaanin.

qaabayn-ta: (magac, dhedig, keli) caano lis ah iyo kuwo baryay isku biirin oo isku fadhxid. Kolka caanuhu yaryihiin ayay qaabayntu jirtaa. Dh: jaabajaabayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) qaali ka dhigid. Dh: qaaliyayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) deyn gelin oo wax qaan lagu leeyahay ka dhigid.

(Qaarayn-ta)

Qaar la dhicid; burareyn.

m.f.dh eeg qaaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) qaar ama bud la dhicid. Badraanigu qaaraynta wuu ku habboon yahay. Dh: budhayn; qaarays, budayn.

(Qaaxayn-ta)

Nabar qaaxada u dhaca gaarsiin.

m.f.dh eeg qaaxee.

-ta: (magac, dhedig, keli) nabar qaaxada u dhaca gaadhsiin. Carruurta qaaxaynta ka daa. Dh: oofayn, qaaxays.

qaaxayn -ta: (magac, dhedig, keli) god hoos u qodid oo gun ballaadhan u yeelid. Qaaxaynta boholuhu waa muhiin dhulka adag. Dh: qaaxays.

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof islaweyni badan ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof islaweyni badan ahaansho. m.f.dh, qabweynaan.

Comp. adj., (ie. n., adj.): arrogant, coceited

-aa: (adj) proud (parawdh), overbearing (o-ver-beer-ing), arrogant (aara-gont)

(tilmaame) eeg qabwayn.

de: arrogant, coceited

lx: qabweyn

ps: adj-cmp

key: qabweyn

m. n. cudgel, big stick (for beating animals)

-ka:(n) a heavy stick; club (kalaab); cudgel (kaj'al) -bur, qaar

de: cudgel, big stick (for beating animals)

lx: qadwaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: qaar

key: qadwaan

(Qallayn-ta)

Wax waqtigoodii dib uga dhacay oo qalle noqday, gudasho, la imaansho; wax ka gar'allayn.

m.f.dh eeg qallee.

-ta: (magac, dhedig. keli) cibaado xilligeedii dhaaftay, dib u samayn. Dh: qallays.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qalwayn.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax jurmi weyn leh ahaansho.

der. [adjective] thick, dense; sturdy, strong, robust

-ta: (magac, dheddig, keli) mid jurmi weyn leh

de: thick, dense; sturdy, strong, robust

lx: qanweyn

pd: (qanweynaa)

ps: adj-der

key: qanweyn

(Qardayn-ta)

Qardo ka dhigid, ku bixin.

m.f.dh eeg qardee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qardo ka dhigid. Beerta qod oo qardaynta ka daa. Li: gefeyn, masnayn.

qardayn -ta: (magac, dhedig, keli) iyada oo afka la iskaga qoslayo hoosta iska dilid; dagaal hoosaasin ah. Qardayn buu geeljiruhu ubadka feedha ku madoobeeyaa. Dh: ciyaarseelseelli, qardays, hoosaasin.

m. n., [collective] brackets {punctuation}

-ka: (n) brackets (baraakitis)-, () or [ ] ~ bilo

bw: Arabic

cf: bilo, isbarbardhig

de: brackets {punctuation}

lx: qawsayn

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: qawsayn

m.l la-mid: qahraan.

m. n. person tormented by problems

-ka: (n) nervous person

-ka: (magac, lab, keli) cid wax samayntiisa ku khasban.

de: person tormented by problems

lx: qaxraan

pd: (-ka)

ps: n2-m

see: qahraan

key: qaxraan

m.f.dh eeg saawee. la-mid: sawayn.

-ha: (magac, lab, keli) wax muggiisu weyn yahay. Mooye qaadweyne ah ayaa hadhuudhka lagu shuqlaa

-ta: (magac, dhedig, keli) dacaayadayn oo hadal dheeldheel ah cid kale ku dhihid Qarxadaynta ka jooji wiilka. Dh: qaraaxadayn, dacaayadayn.

-da: (tilmaame) mid baaxadle oo buuran ahaan. Lafwaynida odaygu wuu u dhashay. Dh: awrrani, lafweyni. Li: liciifsani, lafyari.

-ta: (magac, dhedig, keli) hees, laxan u samayn. Dh: laxamays.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhalan rogid oo siday ahayd si ka duwan ka dhigid. Dh: salguurin.

qaallayn-ta: (magac, dhedig, keli) qalalaase gelin arbushid. Dh: qalalaasayn, qaallays.

m.dh Dabeecad isla weyni kibir leh oo qof yeesho. la-mid: qabweynaan.

m.dh Dabeecad isla weyni kibir leh oo qof yeesho. la-mid: qabweynaan.

f. n., [abstract] arrogance, conceit

-da: (n) proudness (paraawdh-nes)-, arrogance (aara-gonsi); overbearing pride ~ isla-weyni

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qabwayni.