Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Kaulo) S Maerua angolensis DC. Capparidaceae.

2

S Maerua triphylla A. Rich. Capparidaceae.

3

S Nymphaea caerulea Savigny. Nymphaeaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Qala-da)

2

Qofkii dal aan dalkiisa ahayn taga ama dad aan dadkiisa ahayn ama uusan aqoon u taga, baqdinta yar oo u diidda inuu dheeho jeeruu cid ka barto oo ku qalaggooyo.

waa la naqliyay ✓

1

qalo¹: m.l Hal neef oo baadi ah.

2

qalo²: m.dh 1. Dareen ku dhasha nafleyda marka ay taagan yihiin meel aysan hore u joogi jirin ama ay la kulmaan dad aysan aqoon. 2. Q. ah: neef baadi ah oo xoolo uusan aqoon u tegay.

3

qalo³: f.g3 (-ashay, -alatay) Si loo cuno xoolo gowracasho.

waa la naqliyay ✓

1

qalo¹: m.dh 1. Dareen ku dhasha nafleyda marka ay taagan yihiin meel aysan hore u joogi jirin ama ay la kulmaan dad aysan aqoon. 2. Q. ah: neef baadi ah oo xoolo uusan aqoon u tegay.

2

qalo²: f.g3 (-ashay, -alatay) Si loo cuno xoolo gowracasho. m.f.dh, qalasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. slaughter for oneself; sacrifice

2

qalo [feminine] n., [abstract] feeling of being a stranger, awkwardness

waa la naqliyay ✓

-qalada: (n) uneasiness (an-iisi-nes), especially uneasiness with strangers ~ qale

waa la naqliyay ✓

1

(fal) iskaa wax u gawraco oo birayso. Neefkaas adaa iska lehe qalo oo karso. Dh: gawraco, birayso.

2

qalo: (fal) neef laguu gawracay adu googooso oo jarjaro. Anu waan kuu gawracaye adna galo. Dh: jarjaro, googooso.

3

qalo-da: (magac, dhedig, keli) buuxdhaafka iyo hugunka ka dhasha xoolo badan oo meel isugu yimid. Dixdu maanta way galo badnayd. Dh: buuq.

4

qalo -da: (magac, dhedig, keli) is ururinta iyo cidloodka ku dhaca qof dad ku cusub la jooga. Wiilka martida ahi qalo yuuna dareemine u sheekeeya. Dh: waadaal, qalood.

waa la naqliyay ✓

1

(Qawl-ka)

2

1. Baarka geedka, hadba inta curdanka ah oo kol soo dhalata oo soo kudda; wade.

3

2. Hadal; erey; tiraab.

waa la naqliyay ✓

1

qawl¹: m.l 1. Curdanka baarka geedaha ka soo baxa. 2. Hadal; erey. 3. Q. leh: qof axdi leh. 4. Cabbitaan qof jirran afka loogu shubo; kawl.

2

qawl²: f.g/mg1 (-wlay, -wshay) 1. (f.g) Cid jeenan siin. 2. (f.mg) Hadal dhihid. 3. (f.mg) Curdan bixin (geed). 4. (f.mg) Si wanaagsan u korid (ubad, geel iyo wixi lamida.).

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Curdanka baarka geedaha ka soo baxa. 2. Hadal; erey. 3. Q. leh: qof axdi leh. 4. Cabbitaan qof jirran afka loogu shubo; kawl.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] young shoots of a tree

2

qawl v. put forth shoots, germinate, sprout

3

qawl m. n. word, statement; pledge, word of honor

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. something spoken; speech (ispiij)-, word (woordh). 2. an assurance or a promise; word (woordh). Ex: qawlkiisa wuu dhawraa; he keeps his word

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof axdi iyo ballan leh.

2

qawl -ka: (magac, lab, keli) cabbitaan qof jirran afka loogu shubo. Dh: kawl

3

qawl -ka: (magac, lab, keli) erey keliya oo lagu dhawaaqo. Aamus oo yaanu qawl kaa soo bixin. Dh: erey, kalmad.

4

qawl -ka: (magac, lab, keli) hadal xilkasnimo oo lagu kalsoonaado. Qawl keliya ha la isku ogaado. Dh: hadal,

5

qawl -ka: (magac, lab, keli) tigaad gu'samaadka baxda oo ay xooluhu cunaan oo u eg salaadka way nugushahay oo horay ayay u engegtaa.

6

qawl -ka: (magac, lab, keli) eeg qaji.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: bawlad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) lacag yar oo qaddaadiicda ka mid ah oo waa hore jiraysa. Lacagtii dibiga bawlo lagama arag. Dh: bawlad.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u la-mid: cawl². (1)

waa la naqliyay ✓

name-f state, government

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh la rajaynayo hannaan quruxsan oo haybad leh.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) maamul u taliya qaran meel deggan; hoggaan wada ummad dhan. Amar dawlo addeec. Dh: xukumad, dawlad.

waa la naqliyay ✓

1

qaflo¹: m.dh la-mid: qaflad².

2

qaflo²: f.g3 (-laday, -latay) Ciyaar dubno labada dhinac ka xirasho iyada oo aan dhagax kale la gelin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: qowle.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg qawlaysato.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaulo) S Maerua angolensis DC. Capparidaceae.

2

S Maerua triphylla A. Rich. Capparidaceae.

3

S Nymphaea caerulea Savigny. Nymphaeaceae.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Dab kulaalid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, lab, keli) dab kulaalid.

waa la naqliyay ✓

1

(Qayla-da)

2

Cod ama dhawaaq ama hadal aad loogu dheeraysto.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhawaaq dheer oo nafley sameyso. 2. Canaan. 3. Digniin.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhawaaq dheer oo nafley sameyso. 2. Canaan. 3. Digniin.

waa la naqliyay ✓

f. n. shout, yell; clamor, noise

waa la naqliyay ✓

nickname-m shouter, yeller; clamor, noise

waa la naqliyay ✓

-qaylada: (n) shout (shaaw-t)-, scream (iskiriim); yell (yeel)

waa la naqliyay ✓

ama Qaylow: magac ama naanays loo bixiyo wiil oohin iyo qarax badan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cod dheer oo oohin iyo qayladhaan iskugu jira oo qof ku dhawaago. Buurta ayaan qaylo ka maglay Dh: dhawaaq, uubato.

waa la naqliyay ✓

1

de: shout, yell; clamor, noise

2

lx: qaylo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: qaylo

waa la naqliyay ✓

صَيْحَة

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magacwadareed) xoolaha inta qaanka ah ee aan weli curan ama la raran, gaar ahaan geela. Aaran dib u hadhay, aar ha laayee, awr xun baa dhalay. Dh: aalo, ulul, aadhan, qaan.

2

aaran -ka: (magac, lab, keli) xilliga dooggu aad u qawlo ee xooluhu barqofadhiisi noqdaan. Aaran iyo abaari Allow kuu maso, uunkana u kala roon. Dh: deegaan, barwaaqo. Li: abaar.

3

aaran-ka: (magac, lab, keli) roob dhul ballaadhan ka da'ay oo aad loogu barwaaqaystay. Waxa noo da'ay aaran aad noo doojiyay. Dh: mahiigaan, roob.

waa la naqliyay ✓

name-f substitute; black

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh ilmihii ka horreeyay uu geeriyooday oo la rajaynayo in ay bedel khayr qaba noqoto.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) midho iyo caleen xoolo u ruxid.

2

qaallo -da: (magac, dhedig, keli) eeg qaalle. qaalmaqooqshe -ha: (magac, lab, keli) caws xooluhu ay jecel yihiin oo inta badan dhirta hoosteeda ka baxa. Qaalmaqooqshaha xooluhu way jecel yihiin. Dh: xuluul.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) la-mid: qaaliyow.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ishay, -ilatay) Albaab, sanduuq iyo wixi lamida qafil ku xirasho. la-mid: qufulo, qunfulo.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ishay, -ilatay) Albaab, sanduuq iyo wixi lamida qafil ku xirasho. m.f.dh, qafilasho. la-mid: qufulo, qunfulo.

waa la naqliyay ✓

v. lock, close ~ shut something for oneself

waa la naqliyay ✓

1

de: lock, close ~ shut s.t. for oneself

2

lx: qafilo

3

pd: (qafishay)

4

ps: v3b=tr

5

key: qafilo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ishay, -ilatay) Wasakh biyo iskaga nadiifin.

waa la naqliyay ✓

1

de: young shoots of a tree

2

hm: 1

3

lx: qawl

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m-col

6

key: qawl_1

waa la naqliyay ✓

1

de: put forth shoots, germinate, sprout

2

hm: 2

3

lx: qawl

4

pd: (qawlay)

5

ps: v1=intr

6

key: qawl_2

waa la naqliyay ✓

1

de: word, statement; pledge, word of honor

2

hm: 3

3

lx: qawl

4

pd: (-ka Pl: qawlal (ka))

5

ps: n4-m

6

xe: Arabic

7

xv: qowl

8

key: qawl_3

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: qol.

waa la naqliyay ✓

f. n. room

waa la naqliyay ✓

-da: (n) room (ruum) ~ qol, qowlad

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qalwo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: qowlad

2

de: room

3

lx: qawlad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

syn: qol

7

key: qawlad

waa la naqliyay ✓

1

(Qawlal-ka)

2

Afka dhinaciisa, meesha bushinta sare iyo tan hoose isugu yimaadaan.

waa la naqliyay ✓

1

qawlal¹: m.l (-llo, m.dh) Labada dacal ee afka middood oo ku aaddan miciyaha ama gaws-horaadka.

2

qawlal²: f.g1 (-alay, -ashay) Nafley, labadeeda qal dhexdooda bir, xarig, iyo wixi lamida, gelin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Labada dacal ee afka middood oo ku aaddan miciyaha ama gaws-horaadka.

waa la naqliyay ✓

m. n. corner of the mouth

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) bridle (baraay-dhet)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) afka labadiisa dhinac ee ilku ku teedsan yihiin midkood. Qawlalka hoose ayaa wax noqday. Dh: gafuur.

waa la naqliyay ✓

1

de: corner of the mouth

2

lx: qawlal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: qawlal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) marka xooluhu soo cabaan ee aanay wali gaadhin daaqsin. Xooluhu qawlan ayey ku jiraan oo biyihii ayaa caloosha ugu jira. Dh: cokani

waa la naqliyay ✓

m.dh Mindi xoog badan oo hilbaha lagu googooyo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) mindi xoog badan oo hilbaha lagu googooyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Qawlid-da)

2

1. (dhir) Hadba qawl curdan ah, soo saarid, dhalid.

3

2. Wax agtood isku liilamin, ku leexsanaan, ku garab jiidnaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qawl².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) erey ku hadid Qawlid dambe yaan lagaa maqlin. Dh: hadlid, qawlis.

2

qawlid-da: (magac, dhedig, keli) fiilid oo yurub curdi ah soo bixin. Hadday roob badan heshe qawlidda dhirtu ma raagto. Dh: cagaarid, fiilid, qawlis.

3

qawlid-da: (magac, dhedig, keli) is qotomin oo cid is ag dhererin. Qowliddiisa ayaan ka shikiyay Dh: liilamid, jiidnaan, isdhererin.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-shaday, -shatay) Calaalin (gocoso, goon).

waa la naqliyay ✓

v. munch, eat cereals, nuts ~ grains

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg qawlayso.

2

qawsho -da: (magac, lab, keli) calaalinta gocoso, goon iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: munch, eat cereals, nuts ~ grains (after being roasted, but before being cooked)

2

lx: qawsho

3

pd: (qawshaday)

4

ps: v3a=tr

5

syn: qariid

6

key: qawsho

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m yell, yeller, shouter; clamor, noise. Lit: one named after his yelling noise at birth

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg Qaylo.

waa la naqliyay ✓

(fal) boob oo dadka waddooyinka u joogso. In lagu dilo haddaad doonayso gawlayso Dh: boob, dhac.

waa la naqliyay ✓

1

awo¹: m.dh.fk la-mid: aw.

2

awo²: f.g3 (-wday, -watay) Qof si marakudhegnimo u baryid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-wday, -watay) Qof si marakudhegnimo u baryid. m.f.dh, awasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Qal-ka)

2

Labada fuq oo afka midkood.

waa la naqliyay ✓

1

qal¹: m.l (-lal, m.l) Labada fuq ee afka middood; daan.

2

qal²: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Neef nool gowracid, oo kala dhigdhigid. 2. Meel jirka nafleyda ka mid ah jeexid si loo daaweeyo.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-alay, -ashay) 1. Neef nool gowracid, oo kala dhigdhigid. 2. Meel jirka nafleyda ka mid ah jeexid si loo daaweeyo. m.f.dh, qalid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. jaw

2

qal v. cut the throat of, slaughter; skin; operate on (surgically)

waa la naqliyay ✓

-ay / qashay / qaleen / qalnay: (v) 1. slaughter (is-loo-ter); butcher (bu-jar) -gawrac. 2. operate surgically; perform medical surgery

waa la naqliyay ✓

1

(fal) gawrac oo qoorta ka goo.

2

qal: (fal) neef la gawracay haragga ka bixi oo kala dhigdhig. Anu waan gawracaye adna qal. Dh: jarjar.

3

qal: (fal) meel xanuunaysa jeex oo inta bugta ka jar. Ninka fiixda ka qal. Dh: jar, goo.

4

qal: (fal) indho aan wax arkayn xuubka ka qaad oo araggii u soo celi. Odayga isha ka qal. Dh: fiiq, jeex, bixi.

5

qal -ka: (magac, lab, keli) labada fuq oo afka midkood. Qalka hoose ayaa lagu dhuftay Dh: fuq, gafuur.

6

qal-ka: (magac, lab, keli) qarqarka sare ee jidhka. Markuu na arkay ayuu qalka la soo kacay. Dh: qarqar.

7

qal -ka: (magac, lab, keli) gal wax lagu rito. Billaawaha qalka ha ka saarin. Dh: buqshad, gal.

8

qal -ka: (magac, lab, keli) caleenta ku dahaadhan naaska arabikhida. Xasiidda qalka ku dub oo ha ka diirin.

waa la naqliyay ✓

Qalka kore ama kan hoose sida qalabka: qabatada, qallac-bireedka, baanadaha afka fura ama fanaxda leh, dhuunwareejiyaha iwm.

waa la naqliyay ✓

1

a: roobsugow, xaraaradow

2

de: prickly heat, itchy skin irritation ~ rash (caused by heat)

3

lx: qal

4

pd: (-ga)

5

ps: n-m-cmp

6

key: qal

waa la naqliyay ✓

1

qaw¹: m.l Meel cirif ah oo haadaan dheeri ka hooseysa.

2

qaw²: m.dh.sh.r Erey tilmaama dhawaac.

waa la naqliyay ✓

m.l Meel cirif ah oo haadaan dheeri ka hooseysa.

waa la naqliyay ✓

Trough

waa la naqliyay ✓

1

m. n. precipice, ravine, gorge

2

qaw [feminine] n. thump, thud, sound of pounding ~ knocking

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu cabbiro jabaqda wax la isla dhaco ama cod sida shanqadha biraha ah. Qawda maqashii waxna ha u qaban.

2

qaw-ga: (magac, lab, keli) meel jar iyo waraar ah. Ninkii qaw dheer ayuu ka dhacay. Dh: waraar, haadaan, gebi, laalley.

waa la naqliyay ✓

1

(Aala-da)

2

Qaalmaha yaryar oo lo'da.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Lo'da inteeda aan weli gaarin da'dii ay rimi ama wax rimin lahayd.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] heifer, young female cattle; heifers

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eed oo ka naasnaasi; ka shallaytan. Kibirka daa haddii kale eed oo aalo. Dh: eerso, naasnaasi, qoomamee, eed, shallaytee. Li: mahadi.

2

aalo-da: (magacwadareed) qaalmaha yaryar ee laba jirsada, gaadhay na xilligii caanaha laga gudhin lahaa. Dh: aaran, dhal, eelo.

3

aalo -ha: (magac, lab, keli) eeg aale.

waa la naqliyay ✓

1

cf: qaalin ~ qaalmo

2

de: heifer, young female cattle; heifers

3

lx: aalo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: aalo

waa la naqliyay ✓

1

(Aawa-da)

2

Daraad; dar; aw.

waa la naqliyay ✓

m.dh Erey aan keligii istaagin in qodob lahaansho lagu daro mooyee, sida: -diis, -deed, -dood iyo wixi lamida oo macnahiisu yahay qof ama wax dartood. Tusaale: “Cali, Caasha aawadeed ayuu halkan u yimid”. la-mid: aw.

waa la naqliyay ✓

m.dh Erey aan keligii istaagin in qodob lahaansho lagu daro mooyee, sida: -diis, -deed, -dood iyo wixi lamida oo macnahiisu yahay qof ama wax dartood. Tusaale Cali, Caasha aawadeed ayuu halkan u yimid.

waa la naqliyay ✓

f. n. sake, reason

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aloosan oo sara kac. Dagaalayahaw dem ama aawo anu kuu diyaar ihiye. Dh: aloosan. Li: den, dem.

2

aawo -da: (magac, dhedig, keli) dar iyo aw; qof ama shey sababtii. Nebigii Allow, adaan aawadaa u ilmaynayaa. Dh: dar, aw, daraad.

3

aawo-da: (magac, dhedig, keli) gargaar iyo kaalmo. Itaalkii baa i gabay, Aawaan kaa doonayaa. Dh: aaway, gargaar, kaalmo.

waa la naqliyay ✓

1

a: aw

2

cf: aawadeed, aawadiis

3

de: sake, reason Used with possessive pronouns

4

lx: aawo

5

pd: (/da)

6

ps: n0-f

7

key: aawo

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) boogta ama nabarka oo ballaadha ama millila. Dh: hunbuluuluq, millile, hafro.

2

ablo-da: (magac, dhedig, keli) asalka la mariyo dhiilaha, dhigaha iyo wixii la mid ah. Dhigaha Aamina ablo ayay u baahan yihiin.

waa la naqliyay ✓