qawedid

(Awdid-da)

Meel daloosha xirid, wax ku rogid, ku qarin; daboolid; gufeyn.

m.f.dh eeg awd². la-mid: awd¹.

-da: (magac, dhedig, keli) meel daloosha xidhid, wax ku rogid ama ku qarin. Awdid buu hoggaasi u baahan yahay oo jiir baana deynayn. Dh: daboolid, gufayn.

(Qadid-da)

1. Wax laysa siina hayey ama la wada qaadanayey, wax ka waayid.

2. Qof qatan noqosho.

3. Seegid; waayid.

m.f.dh eeg qad². la-mid: qatooyo (3).

-da: (magac, dhedig, keli) wax la'aan ku joogid: cunta la'aan baryid. Dh: qadis. Li: dhergid.

qadid-da: (magac, dhedig, keli) wax in la helo ahaa seegid. Dh: qadis.

(fal) eeg qawad.

qawed -ka: (magac, lab, keli) cudur yar oo haragga ku dhaca siiba luqunta iyo ageheeda oo cadcaddaan u yeela. Nadaafadxumadu faafidda qawedka qayb ayay ku leedahay. Dh: caar, cambaarcad, qawed.

qawed -ka: (magac, lab, keli) saluugid wax la saluugo. Qawedka iska daa waa laguu biirine. Dh: saluug, qawad.

qawed -ka: (magac, lab, keli) isla weyni.

m.l la-mid: qawad¹ (2).

(Wedid-da)

Wed u noqosho; naf ka qabasho; dilid; (ama wadid).

m.f.dh eeg wed².

-da: (magac, dhedig, keli) dhimashadiisa. sabab u noqosho; dhimasho u horseedid. Miinadu waxay qayb ka tahay wedidda kumayaal carruur ah. Dh: hodid.

m.f.dh eeg cawd².

(Qaadid-da)

1. Wax kor la geeyey sidid, meel ka wadid oo meel kale geyn.

2. (kor u qaadid) Meel hoose ka qaadid oo meel kore geyn; bilid.

3. (roob) Kicid.

4. (duullaan, col) xoolo dhicid.

5. (cudur) ku dhicid.

6. (hees kd.) Ku dhawaaqid; ka luuqin.

m.f.dh eeg qaad². la-mid: qaad¹ (4), qaadis.

-da: (n) the act of carrying (keering) or lifting

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhulka yaal kor u hinjin. Qaadidda ad qodaxda dawga ka qaaddaa waa sadaqad. Dh: qaadis. Li: dhigid.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) in wax mug leh gudihiisu deeqi karo ku shubid. Weel gaadid yar wax laguma shubto. Dh: deeqid, qaadis.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) cudur ama bugtaan cid kale haysa la bukoosho. Tallaalku kala qaadidda cudurrada ayuu yareeyaa.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) duullaan meel ugu kacid oo dagaal u xamaanqaadasho. Dh: weerarid.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) ku luuqaynoo ku heesid. Qasaa'idka waa la kala qaadid ogyahay. Dh: heesid, qaadis.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) da'idda joojin Mayay qaadiddii milay ma leh. Dh: kacid, joogi. Li: da'id, hoorid.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) xil aqbalid oo masuul noqosho, xil dusha u ridasho. Xilka qaadiddiisa dad badan ayaan ku degdegin. Dh: xilqaadis.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) dhac xoolaad samayn oo boobid. Qaadidda geel aad lahayn waa dembi kuu yaal. Dh: dhicid, boobid.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) deeq iyo axsaan ku siin. Isku qaadidda jaadku way ka fududahay isa siinta lacagta. Dh: siin. Li: diidid.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) gabadh iyada oon reerkoodu ogayn guur u kaxaysasho. Qaadidda gabdhaha in reerkooda laga doono ayaa ka sharaf badan. Dh: la tagid.

m.f.dh eeg qalad².

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale wax aan sax ahayn u sheegid; cid marrin habaabin. Ninkaasi dadka qaldidda ha ka daayo. Dh: khaldid. Li: sixid

qaldid -da: (magac, dhedig, keli) laba wax iyo in ka badan isku laagid. Qaldidda sibidhka iyo niisku way dhib badan tahay. Dh: qaldadayn, iskulaaqid.

(Qasdid-da)

Doonid; damcid; muraadid.

m.f.dh eeg qasad².

-da: (magac, dhedig, keli) damcid.

(Qawlid-da)

1. (dhir) Hadba qawl curdan ah, soo saarid, dhalid.

2. Wax agtood isku liilamin, ku leexsanaan, ku garab jiidnaan.

m.f.dh eeg qawl².

-da: (magac, dhedig, keli) erey ku hadid Qawlid dambe yaan lagaa maqlin. Dh: hadlid, qawlis.

qawlid-da: (magac, dhedig, keli) fiilid oo yurub curdi ah soo bixin. Hadday roob badan heshe qawlidda dhirtu ma raagto. Dh: cagaarid, fiilid, qawlis.

qawlid-da: (magac, dhedig, keli) is qotomin oo cid is ag dhererin. Qowliddiisa ayaan ka shikiyay Dh: liilamid, jiidnaan, isdhererin.

m.f.dh eeg qayd².

-da: (magac, dhedig, keli) baryootamid oo kolba cid gacmaha hoos dhigasho.

m.f.dh eeg gawaad².

-da: (magac, dhedig, keli) ninka ragga iyo dumarka isu gayntooda ka dhex shaqaysta noqosho. Dh: fataalid, rufyaanid.

-da: (magac, dhedig, keli) «u» u hanjebid iyo u cagajugleyn.

m.l (-dyo, m.dh) Qof shaqo neceb. la-mid: hawldiiddo, hawldiidid.

m. n., [compound] negligence of one's work; slacker, shirker; strike

-ka: (magac, lab, keli) qof aan hawsha qaban noqosho.

cf: shaqojoojin, shoobero

de: negligence of one's work; [ext.] slacker, shirker; strike

lx: hawldiid

pd: (-ka)

ps: n2a-m-cmp

key: hawldiid

(Kadeedid-da)

Kadeed badid; silcin; saxariirin; cadaadin; jirrabid.

m.f.dh eeg kadeed².

-da: (magac, dhedig, keli) dhib badan u gaysasho, waxyeello gaadhsiin. Kadeedid badan buu ii gaystay garaadku. Dh: dhibid.

m.f.dh eeg qadaad².

-da: (magac, dhedig, keli) joogsasho kooban samayn oo inyar qaadid. Roobku wuu da'ayaa oo qadoodid ma leh. Dh: hakasho.

m.f.dh eeg qajeel².

(Qalaadid-da)

Ci qalaad ah ciyid.

m.f.dh eeg qąlaad².

-da: (magac, dhedig, keli) sawaxan iyo ci ku baryid. Qalaadiddii orgiga ayaan ka seexan weynay. Dh: qaylyid.

-da: (magac, dhedig, keli) xuurto ku qabasho. Ilmaha qalladidda ka daa oo nakhaska ha ku dhejin. Dh: xuurtayn.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qallidasho.

m.f.dh eeg qarbud². la-mid: qarbudaad (2).

(Qareemid-da)

1. Qareen noqosho.

2. Hiilin.

m.f.dh eeg qareen².

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale qareen u noqod.

m.f.dh eeg qarfad².

(Qariidid-da)

Badar ama wax la mid ah, ceerin ku cunid.

m.f.dh eeg qariid².

-da: (magac, dhedig, keli) xuduudo wax kala xadeeya samayn. Gumaysigu qariidid ayuu Afrika ku gaybiyay: Dh: xadayn; khariidadayn

m.dh la-mid: qarririd.

m.f.dh eeg qartab. la-mid: qartabo.

(Qawaacid-ka)

Wax weyn oo daran; dhibaato weyn.

m.l Khasaaro weyn; masiibo.

m. n. serious trouble, harm ~ damage

-ka: (magac, lab, keli) wax weyn oo daran, dhibaato weyn.

cf: daran

de: serious trouble, harm ~ damage

lx: qawaacid

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: qawaacid

m.f.dh eeg qawlal².

m.dh la-mid: qabaanqabid.

-da: (magac, dhedig, keli) cunt dusheeda si qalbiqaatan ah u qaylyid oo hadala la fahmayn ku habqamid. Dh: qawqamid.

(Qawrarid-da)

Qawrar yeelasho.

m.f.dh eeg qawrar².

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qadhadhid.

-da: (magac, dhedig, keli) geeddi dheer guurid. Socdaal qayaadid ah ayaan Yugaandha ku tegney. Dh: hayaamid, guurid, qayaadis.

magac loo bixiyo wiil qaydka lagu xambaarayo diidi jiray ama baahi darteed loo waayay qayd lagu xambaaro.

-da: (magac, dhedig, keli) fuunyo ku kaxaynta dibida. Dibi xaraash ah sanwadid lagu hagaa.

-da: (magac, dhedig, keli) dildillaacid. Qawdhadhidda cagaha dhaxantaa keenta

qadi¹: m.l la-mid: qadow (1).

qadi²: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid wax u diidid. 2. Cunto siin waayid. Tusaale: “Naagtii baa carruurta iga qadisay.”

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid wax u diidid. 2. Cunto siin waayid. Tusaale: Naagtii baa carruurta iga qadisay. m.f.dh, qadin.

v. fail to give someone what he/she expects ~ what is due; withhold a customary gift

(Kadi) May, S Emelianthe panganensis (Engl.) Danser. Loranthaceae.

C Erianthemum aethiopicum Wiens & Polhill. Loranthaceae.

S Englerina ramulosa (Sprague) Loranthaceae.

S, May Plicosepalus curviflorus (Oliv.) van Tiegh. Loranthaceae.

-yey / say: (v) give nothing; send someone away empty-handed

(fal) cid cunno la'aan ku barii. Li: dbergi.

qadi: (fal) wax inuu helo ay ahayd ha siin oo u diid. Li: sii.

cf: hungee

de: fail to give s.o. what he/she expects ~ what is due; withhold a customary gift

lx: qadi

pd: (qadiyey)

ps: v2a=tr

key: qadi

(Aadid-da)

Meel u socosho; tegid.

m.f.dh eeg ąad³; la-mid: ąad¹.

-da: (magac, dhedig, keli) meel ka dhaqaaqid oo tu kale u socdaalid. Dh: tegid, aaditaan.

aadid -da: (magac, dhedig, keli) «ku~> qof ama wax kale ka hortegistiisa ama ku beegnidiisa.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel bannaana, furayn oo awdid.

(Badid-da)

Ku jirrabid; ku markasho; geyeysiin.

m.dh eeg bad². la-mid: bidid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax magatiisa laguu haysto wax dhiggiisa ah bixin. Bedid ninkii iga hayaw balo ku soo raacday. Dh: magid.

bedid-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar intii jeer ee lagaa dhaliyey dib u dhalin. Bediddii la sugayey hadday keeneen ciyaartooygu.

-ka: (magac, lab, keli) ubad, xoolo iyo wax la mid ah oo lumay, waxa kaalintoodii buuxiya. Dh: beddel, cawil.

m.dh la-mid: dedid.

-da: (magac, dhedig, keli) dusha wax ka saarid. Dadidda ka daa ilmaha yaanu nakhasku ku dhegine.

(Dedid-da)

Ded u yeelid, korka ka saarid.

m.f.dh eeg ded². la-mid: dądid, ded¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) dhusha wax kaga tuulid. Ninka xummadu hayso dedidda ka daaya.

(Eedid-da)

Wax la falay ku bi'id; ku hoogid.

m.f.dh eeg eed². la-mid: eedis.

vl. n. hardship, oppression

-da: (magac, dhedig, keli) fal qaldan oo la sameeyay wixii dhib ka dhashay dusha ku qaadasho oo ka qoomamayn; qalad aad geysatay daraaddii, guuldarraysad ama jabitaan. Eedidda looxtuuridda yaraanta waa la hubaa.

de: hardship, oppression

lx: eedid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: eedid

(Gadid-da)

1. Alaabo ganacsi ah, lacag ka bixin oo dadkii lahaa ka soo wareejin.

2. Wax aan muuqan ka dhigid; qarin.

3. (weeso) jebin.