Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

qaw¹: m.l Meel cirif ah oo haadaan dheeri ka hooseysa.

2

qaw²: m.dh.sh.r Erey tilmaama dhawaac.

waa la naqliyay ✓

m.l Meel cirif ah oo haadaan dheeri ka hooseysa.

waa la naqliyay ✓

Trough

waa la naqliyay ✓

1

m. n. precipice, ravine, gorge

2

qaw [feminine] n. thump, thud, sound of pounding ~ knocking

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu cabbiro jabaqda wax la isla dhaco ama cod sida shanqadha biraha ah. Qawda maqashii waxna ha u qaban.

2

qaw-ga: (magac, lab, keli) meel jar iyo waraar ah. Ninkii qaw dheer ayuu ka dhacay. Dh: waraar, haadaan, gebi, laalley.

waa la naqliyay ✓

Dillaac aan aad u weyneyn leh; dillaacsan; qarrar leh; dhanbalan; qawraran.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaliilid-da)

2

Sidii laga filana hayay si weydaarsan oo ama ka hoosaysa ama ka liidata, ku arkid; ceeb u yeelid; saluugid; ka qawadid; liidid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dildillaacid-da)

2

Meelo badan ka dillaacid ama hadba iska dillaacid; meelo badan ka dhanbalmid ama ka qawrarid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dillaac-a)

2

Waxa dillaacinta ama jeexiddu keento; jeex; jeexniin; dhanbalan; qarrar; qawrar.

waa la naqliyay ✓

1

(Dillaacid-da)

2

Wixii (maro, kd.) xoog loo kala dhufto ama loo kala jiido cadad u kala jeexmiddooda; kalajeexmid; dhanbalmid; qarrarid; qawrarid.

waa la naqliyay ✓

1

(Hinbiriirsasha-da)

2

Weji tubid sida qof ooyi doona ama qawadsan ama aan dhab wax u arag oo indhaha xoog ka raadina haya; wejiga biriir u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

(Jawrar-ka)

2

Wax engeg darti la dildillaaca, la qawrara, la koga.

waa la naqliyay ✓

1

(Jawrarid-da)

2

Engeg la kogay, la qawraray.

waa la naqliyay ✓

1

(Qawaacid-ka)

2

Wax weyn oo daran; dhibaato weyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Qawad-ka)

2

1. Wax laysa siiyey ama la helay, oo qofka wax la siinayaa yaraysto ama saluugo.

3

2. Cudur yar oo haragga ku dhaca, siiba luqunta iyo ageheeda oo cadcad u yeela; caar; canbaarcad.

waa la naqliyay ✓

1

(Qawadid-da)

2

Wax laysa siiyey, yaraysasho, saluugid.

waa la naqliyay ✓

1

(Qawadsanaan-ta)

2

Qawadsanaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Qawadsanaansha-ha)

2

Wax qawadsan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Qawlal-ka)

2

Afka dhinaciisa, meesha bushinta sare iyo tan hoose isugu yimaadaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Qawlid-da)

2

1. (dhir) Hadba qawl curdan ah, soo saarid, dhalid.

3

2. Wax agtood isku liilamin, ku leexsanaan, ku garab jiidnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Qawrar-ka)

2

Dildillaac yaryar oo engegga iyo kulaylku keenaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Qawrarid-da)

2

Qawrar yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Qawshad-ka)

2

(gocoso, goon) Calalin.

waa la naqliyay ✓

1

(Saluug-ga)

2

Wax laysa siiyey oo la diido ama laga xumaado inta loo qaato inay yar yihiin; qawad.

waa la naqliyay ✓

1

(Qawl-ka)

2

1. Baarka geedka, hadba inta curdanka ah oo kol soo dhalata oo soo kudda; wade.

3

2. Hadal; erey; tiraab.

waa la naqliyay ✓

1

qawl¹: m.l 1. Curdanka baarka geedaha ka soo baxa. 2. Hadal; erey. 3. Q. leh: qof axdi leh. 4. Cabbitaan qof jirran afka loogu shubo; kawl.

2

qawl²: f.g/mg1 (-wlay, -wshay) 1. (f.g) Cid jeenan siin. 2. (f.mg) Hadal dhihid. 3. (f.mg) Curdan bixin (geed). 4. (f.mg) Si wanaagsan u korid (ubad, geel iyo wixi lamida.).

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Curdanka baarka geedaha ka soo baxa. 2. Hadal; erey. 3. Q. leh: qof axdi leh. 4. Cabbitaan qof jirran afka loogu shubo; kawl.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] young shoots of a tree

2

qawl v. put forth shoots, germinate, sprout

3

qawl m. n. word, statement; pledge, word of honor

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. something spoken; speech (ispiij)-, word (woordh). 2. an assurance or a promise; word (woordh). Ex: qawlkiisa wuu dhawraa; he keeps his word

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof axdi iyo ballan leh.

2

qawl -ka: (magac, lab, keli) cabbitaan qof jirran afka loogu shubo. Dh: kawl

3

qawl -ka: (magac, lab, keli) erey keliya oo lagu dhawaaqo. Aamus oo yaanu qawl kaa soo bixin. Dh: erey, kalmad.

4

qawl -ka: (magac, lab, keli) hadal xilkasnimo oo lagu kalsoonaado. Qawl keliya ha la isku ogaado. Dh: hadal,

5

qawl -ka: (magac, lab, keli) tigaad gu'samaadka baxda oo ay xooluhu cunaan oo u eg salaadka way nugushahay oo horay ayay u engegtaa.

6

qawl -ka: (magac, lab, keli) eeg qaji.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) Laba calaamadood oo bil u eg, iskana soo horjeeda oo ereyada, hadallada iyo wixi lamida la dhex gesho middood. la-mid: qows.

waa la naqliyay ✓

m. n. parenthesis; parentheses {punctuation}

waa la naqliyay ✓

name-m succor, help. Cf. Ghawth

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wadaad kiristaan a oo kaniisad fadhiya u sarreeya.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: parenthesis; [pl] parentheses {punctuation}

3

lx: qaws

4

pd: (-ka Pl: qawsas (ka))

5

ps: n4-m, n2a-m

6

key: qaws

waa la naqliyay ✓

1

Aw: (Aw-ga)

2

1. Awoowe hore; ab.

3

2. Qof cilmi iyo kasmo gaar ah leh; wadaad.

4

Aw: (Aw-geed; aw-giis) daraad; dar; aawo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Nin cibaadeysta oo aan diinta Islaanka wax badan ka aqoon. 2. Awoowyaashii hore. 3. la-mid: aawo, awo¹.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Nin cibaadeysta oo aan diinta Islaanka wax badan ka aqoon. 2. Awoowyaashii hore. 3. la-mid: aawo, awo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. purpose; cause, reason, sake

2

aw m. n. father, ancestor; sir, mister

waa la naqliyay ✓

nickname-m a learned man of God; sheikh or mullah (prefix of title)

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) for the sake (seeyk) of; [with possessive pronoun; -giis, -geed, -geen ] purpose or motive. Ex: awgiis; for his sake

2

aw: -ga: (n) a virtuous person; glorified person; saint (seeynt)-, Abbr. S., St. Ex: Aw Xaashi; St. Hashi

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) qof cilmiga diinta aqoon iyo kasmo u leh. Waa erey ka soo jeedda dhaqankii Xarlada oo la macne ah 'sheekh' ama 'macallin'. Aw Geeddi muxuu maanta yidhi? Dh: wadaad. Wa: awyaal.

2

aw-ga: (magac, lab, keli) awoowe hore; ab.

waa la naqliyay ✓

1

baw!: (ereycodeed) loo adeegsado tilmaamidda wax lala yaabo. Baw! War baladu ma beri bay ka timid.

2

baw!: (ereycodeed) lagu tusmeeyo wax xoog uga soo baxaya il sida biyo ama dhiig, cadaadis awgii. Bawda biyaha halkan hayaa baahi loo qabaye.

3

baw!: (tilmaame) sheegaya in ay meeshu tahay meel biyo badan. Ceelku baw, oo barqinba waad uli, ee buqashada daa. Dh: bad, birqod.

4

baw!: (ereycodeed) tusmeeya wax xawli u baxay, xoog u orday. baw dheh oo in daqsi loogu qoorjari ku soo noqo. Dh: taw!, kay!

5

baw!: (ereycodeed) lagu tusmeeyo sanqadhdha jabitaanka. Maxaa jabay oo baw yidhi? Dh: balaw!

waa la naqliyay ✓

1

1. (Caw-da) Caleemo dheerdheer oo ka baxa geed la jaad ah timirta iyo baarta.

2

2. (Caw-ga) Dhinac; cuun; ag.

waa la naqliyay ✓

1

caw¹: m.l 1. Dhinac; dhan. 2. Aagga u dhow meel. la-mid: caaw¹.

2

caw²: m.dh Caleemo dhaadheer, laga sameysto darin dambiil, xarig iyo wixi lamida oo ka baxda geed la bah ah timirta iyo baarta. la-mid: caaw².

waa la naqliyay ✓

m.dh Caleemo dhaadheer, laga sameysto darin dambiil, xarig iyo wixi lamida, oo ka baxda geed la bah ah timirta iyo baarta.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., loc. side, flank; nearness, proximity

2

caw [feminine] n. frond, palm leaf ~ leaves

waa la naqliyay ✓

-da: (n) leaves used to make mattings used for covering floors and similar purposes; like leaf of a palm tree ~ cawbaar

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) geed ka baxa gobollada iyo daaca webiyada iyo dooxyada durdura oo timirta iyo baarka la bah ah. Waxa laamihiisa laga sameeyaa dermooyinka, masafaha, salabaha iyo weelcaanoodka.

2

caw-da: (magac, dhedig, keli) mid agabka guriga lagu dhiso ka mid ah oo caws laga tolo, si farshaxannimo ahna loo sameeyey, oo badiyaa aqalka dadab looga dhigo. Dh: alool.

3

caw-da: (magac, dhedig, keli) gogol laga sameeyo laamaha geedka cawda ama wax kale oo lagu fadhiisto.

4

caw-ga: (magac, lab, keli) dhinaca wax ama agtiisa. Cawga cawga u saar, cid kaleete u diid. Dh: cuun, dhinac, coon, ag.

waa la naqliyay ✓

v.i., (cry as the rook) ci or ci’.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Daw-da) Ceelal isu dhowdhow oo meel ku wada yaal; so'.

2

2. (Daw-ga) a) Dhul la falay oo loo sameeyey in la maro; dhabbe; waddo, marin, jid; ... b) Tusmada wanaagsan oo ay eg tahay in dadka lagula dhaqmo.

waa la naqliyay ✓

1

daw¹: m.l (-wyo, m.dh) 1. Waddo, dariiq; jid. 2. Wax habboon ama xaq ah. la-mid: dow.

2

daw²: m.l (-yo, m.dh) (juqraafi) Meel gaaban lagana gudbi karo ee buuro is haysta oo hakiya dhaqaaqa.

3

daw³: m.dh Ceelal badan oo isku meel ku yaalla.

waa la naqliyay ✓

1

daw¹: m.l (-wyo, m.dh) 1. Waddo, dariiq; jid. 2. Wax habboon ama xaq ah. la-mid: dow.

2

daw²: m.l (-yo, m.dh) (juqraafi) Meel gaaban lagana gudbi karo ee buuro is haysta oo hakiya dhaqaaqa.

3

daw³: m.dh Ceelal badan oo isku meel ku yaalla.

waa la naqliyay ✓

Pass

waa la naqliyay ✓

1

m. n. way, road, path; right, prerogative; system

2

daw [feminine] n., [collective] group of wells

waa la naqliyay ✓

-ga: (n), way (weey); right way; proper way. Ex: sidaan daw ma 'ha; this is not the right way

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) dariiq la maro. Na dalaandali oo daw na mari. Dh: jid, waddo, dariiq.

2

daw -ga: (magac, lab, keli) meel gaaban oo laga gudbi karo ee buuro is haysta oo hakiya dhaqaaqa u dhaxaysa.

3

daw-ga: (magac, lab, keli) sida habboon ama saxda ah; sida waafaqsan dhaqanka iyo diinta. Li: dawdarro.

waa la naqliyay ✓

faw! (ereycodeed) lagu cabbiro wax dareere ama hawo ah oo meel si xawli ah uga soo furmay. Dh: xaw, gaw.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Isku g.: isku jin ah, isku jaan go'an. 2. (sh.r) la-mid: gawsii. G. ka sii: cod lagu muujiyo wax tumidda. la-mid: gow.

waa la naqliyay ✓

m.l (-wyo, m.dh) 1. Jar dheer; qar. 2. Weel afkiisa sare. la-mid: go(ø)w.

waa la naqliyay ✓

gąw: m.l (-wyo, m.dh) 1. Jar dheer; qar. 2. Weel afkiisa sare. la-mid: gǫw.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): edge, side, flank; exact, precise

waa la naqliyay ✓

exactement.

waa la naqliyay ✓

-ah: (adv) exactly (igzaktili); sharp (shaarp); punctually (pangjuwali). Ex: saddex saac oo gaw ah; at three o 'clock sharp

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) tusmeeya sanqadha wax dhammaaday oo madhasho ah. Abidkeed rag waa go'i jiree tanise waa gaw. Dh: ibir, nag, khalaas.

2

gaw: (ereycodeed) tusmeeya sangadha labo wax oo ad'adag oo la isku dhuftay.

waa la naqliyay ✓

1

de: edge, side, flank; [fig. atr.] exact, precise

2

lx: gaw

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

xe: At 7 oclock sharp.

6

xv: Toddobada oo gaw ah.

7

key: gaw

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Cod lagu muujiyo hororidda ama haliilidda.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Cod lagu muujiyo dabeysha foorinteed.

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu cabbiro boodid xoog ah oo degdeg ah. Awrku markuu hashii arkay ayuu haw ku yidhi. Dh: qab, jagac.

2

haw: (ereycodeed) loola jeedo wax aad u butaacaya.

waa la naqliyay ✓

1

jaw¹: m.l Yoon dhegta dhexdeeda laga dareemo, kaddib markii aad loo harraado.

2

jaw²: m.dh 1. Kaamil. 2. Jibaad meel fog laga maqlaaya. 3. Keli ah.

3

jaw³: e.d Erey la yiraahdo kolka wax lala yaabo.

waa la naqliyay ✓

Daan

waa la naqliyay ✓

1

m. n. knee

2

jaw [feminine] n. wailing, moaning ~ ringing sound from a distance

3

jaw [feminine] n. (adj.): whole thing; uncooked grain; complete, unmixed

4

jaw [adverb] or [adverbial] [expression] only, exactly

5

jaw inter. oh!

waa la naqliyay ✓

1

(n) the bone holding the lower teeth.

2

daan

waa la naqliyay ✓

/joo/ (n) daan (afka labadiisa daan midkood).

waa la naqliyay ✓

1

(ereydhawaaq) muujiya layaab badan. Dh: naw.

2

jaw-da: (magac, dhedig, keli) digir la cambuuleeyey xabbadaha aan bislaan.

3

jaw-ga: (magac, lab, keli) dhawaaq iyo bug is biirsada oo meel durugsan laga maqlo.

4

jaw-ga: (magac, lab, keli) cudur adhiga raafafka kaga dhaca oo dillaaciya nabarrana ku reeba. Dh: jaawqarreer, jaawgarrir.

waa la naqliyay ✓

n., daan, -ki.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaw-da)

2

Erey ulajeeddadiisa laga garto wax go'ay (xarig go'ay; naf baxday); kaf.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Erey ulajeeddadiisa laga garto wax go'ay (xarig go'ay; naf baxday); kaf.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Erey ulajeeddadiisa laga garto wax go'ay (xarig go'ay; naf baxday); kaf.

waa la naqliyay ✓

f. n. destruction; breakage; death

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) tusmeeya wax go'ay ama naf baxday.

waa la naqliyay ✓

1

de: destruction; breakage; death

2

lx: kaw

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f

5

key: kaw

waa la naqliyay ✓

Xeer

waa la naqliyay ✓

/loo/ (n) sharci, qaanuun.

waa la naqliyay ✓

Qaanuun, sharci, xeer

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) xagasha lugta xaggeeda sare inta u dhaxaysa xoogga iyo bawdada; halka ay bawdada iyo kubku iska galaan. Guntiga lawgaan, marada geynay, gacallow e. Dh: jilib.

2

law -ga: (magac, lab, keli) dhammaadka sare ee lafta dheer ee dhabarka; halka duudka iyo timaha madaxa u dhaxysa. Looto ayuu lawga kaga dhuftay. Dh: deli, tun.

waa la naqliyay ✓

n.. hawl, -ki, qaynuun, -ki, qayd, -ki.

waa la naqliyay ✓

1

(Maw-ga)

2

Weelka guud ahaan siiba kan biyaha lagu dhaansado.

waa la naqliyay ✓

m.l Weelasha biyaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

m. n. jar, water-jar

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) erey lagu cabbiro jabaqda. meel hoos u dheer oo gunteedu fog tahay. Ceelka guntiisa ayuu maw ku yidhi. Dh: dubuq, dalam.

2

maw -da: (magac, dhedig, keli) meel uub ah oo aad u dheer. Nebi Yuusuf maw dheer bay walaalihii ku tuureen. Dh: uub, aakhiro.

3

maw -ga: (magac, lab, keli) weelka guud ahaan siiba kan biyaha lagu dhaansado. Dh: agab.

waa la naqliyay ✓

1

de: jar, water-jar

2

lx: maw

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: maw

waa la naqliyay ✓

n., (stomach of birds) bog, -gi.

waa la naqliyay ✓

(eraydhawaaq) la yiraahdo marka wax lala yaabo. Naw! Waar bal ninkan biraha ka samaysan eega! Dh: jaw, dhega, agah, heey.

waa la naqliyay ✓

/poo/ (v) 1. cagta xayawaanka (siiba midda ciddiyaha leh) 2. gacan ku taabasho (shanta la galid, si daq-daq ah).

waa la naqliyay ✓

n., baabaco, -adi.

waa la naqliyay ✓

1

a: qaaf

2

de: Q [letter of the Somali alphabet] Voiced or voiceless uvular stop

3

lx: qa'

4

pd: (-da)

5

ps: n-f

6

key: qa'

waa la naqliyay ✓

1

1. (Qab-ka) Sida qof waliba isu qabo inuu yahay; qiimaha iyo sharafka, qof waliba is moodayo inuu lee yahay; islaweyni; amarti; kibir; han.

2

2. (Qab-ta) Bir dugaagga lagu dabo.

waa la naqliyay ✓

1

qab¹: m.l 1. Qiimaha iyo sharafta qof waliba moodo inuu leeyahay; han. 2. Xero yar oo waxaraha iyo naylaha lagu xereeyo oo kor ka dedan; edeg.

2

qab²: m.dh (-bo, m.l) 1. Bir dugaagga lagu dabo; birshabeel. 2. Labo shay isku dhacay dhawaaqooda. 3. Belo lamafilaan ah oo si kedis ah ku dhacda.

3

qab³: f.g1 (-bay, -btay) 1. Wax mulki ahaan u haysasho. 2. Naag lahaansho. 3. Fikrad iyo wixi lamida si u aaminid. 4. Jirro, cuqdad iyo wixi lamida qof ku dhicid. 5. Dhar iyo wixi lamida xirnaan.

waa la naqliyay ✓

1

qab¹: m.l 1. Qiimaha iyo sharafta qof waliba moodo inuu leeyahay; han. 2. Xero yar oo waxaraha iyo naylaha lagu xereeyo oo kor ka dedan; edeg.

2

qab²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Wax mulki ahaan u haysasho. 2. Naag lahaansho. 3. Fikrad iyo wixi lamida si u aaminid. 4. Jirro, cuqdad iyo wixi lamida qof ku dhicid. 5. Dhar iyo wixi lamida xirnaan. m.f.dh, qabid.

waa la naqliyay ✓