qataarmid

(Qamaamid-da)

Sida wax oomman, meel wax yaalliin, ugu yaacid, ugu firxasho.

m.f.dh eeg qamaan².

-da: (magac, dhedig, keli) baahi awgeed meel ugu wada yaacid. Lo'da adaa qamaamidda ugu wacan. Dh: qamaamis.

-da: (magac, dhedig, keli) qaaraan ururin. Qaraamidda qof uun ha lagu ogaado. Dh baahayn, dhawrtayn.

m.f.dh eeg qaraar².

-da: (magac, dhedig, keli) iska soo taagid, xamili waayid. Shaqo badan iyo mishaar yarayaa qaraaridda keenay: Dh: diidid. Li: oggolaan.

-da: (magac, dhedig, keli) midab cagaar ah yeelasho.

m.f.dh eeg habaaran¹.

-da: (magac, dhedig, keli) qof habaar ku dhacay noqosho.

-da: (magac, dhedig, keli) cid ama wax kale, ka kaaftoomid.

(Dardaarmid-da)

1. Dardaaran samayn.

2. Ballan adag cid farid.

m.f.dh eeg dardaaran².

-da: (magac, dhedig, keli) dabadaa wixii la yeeli lahaa talo ahaan dadka kaa dambeeya ugu sheegid.

(Hanqaarmid-da)

Meel wax loo doontay ama lagu malayna hayey, wax ka soo waayid, ku soo hungoobid; ku luggo'id; (ama hanqarmid).

m.f.dh eeg hanqaaran². la-mid: hanqaaran¹, hanqaran¹, hanqarmid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel wax loo doontay ama lagu malaynayey wax ka soo waayid; ku soo hungoobid; ku hankaagid.

m.f.dh eeg qaan³.

m.f.dh eeg qaar³. la-mid: qaaris.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qaadhid.

(Qataar-ka)

1. Qalab wax lagu xiro; tebbed.

2. Sixir, fal.

qataar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Qori yar oo albaabka hoos looga xiro; handaraab. 2. Bir xoog leh oo qoryaha iyo dhagxaantaba lagu jajebiyo. 3. Q. ah: baabuur aad u duugoobay oo kala daadsan laakiin socda. 4. Nooc sixirka ka mid ah oo inta geed musmaar lagu taago isla markiiba qofka la sixraayo xanuunsada.

qataar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Qori adag albaab hoos uga xirid. 2. Qof sixrid, iyadoo geed musmaar loogu taagayo.

qataar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Qori yar oo albaabka hoos looga xiro; handaraab. 2. Bir xoog leh oo qoryaha iyo dhagxaantaba lagu jajebiyo. 3. Q. ah: baabuur aad u duugoobay oo kala daadsan laakiin socda. 4. Nooc sixirka ka mid ah oo inta geed musmaar lagu taago isla markiiba qofka la sixraayo xanuunsada.

qataar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Qori adag albaab hoos uga xirid. 2. Qof sixrid, iyadoo geed musmaar loogu taagayo. m.f.dh, qataarid.

m. n. bolt, door bar, deadbolt

qataar v. lock (up), bolt (down)

qataar m. n., [abstract] voodoo, sorcery, black magic, witchcraft

qataar v. bewitch, put an evil spell on

qataar m. n. lorry, old-fashioned crank-up truck

-ka: (n) 1. a fastening, as for a door or gate; latch (laaj) ~ haandaraab

qataar -qataaray / qataartay: (v) close or lock with a latch; lock (laak). 2. qataar-ah: (adj) junky (jan-kty old and worthless ~ qanax . Ex: baabuur qataar ah; a junky car

(fal) eeg qafil.

qataar: (fal) cid sixir u samee oo fal. Dh: fal, sixir, baab.

qataar -ka: (magac, lab, keli) eeg qafil.

qataar-ka: (magac, lab, keli) sixir wax lagu baabo. Qataarku waa xaaraan. Dh: fal, sixir, baab.

(Taamid-da)

(ku taamid) in badan ku talajirid; uurka ku hayn.

m.f.dh eeg taan.

-da: (magac, dhedig, keli) (ku ~) in badan ku talajirid; uurku hayn, calool ku hayn ama ku dhololid. Waxaan ku taamaa inaan guri dhiso.

(Taarid-da)

Meel dheer ama sare wax soo surid, ka soo laallaadin.

m.f.dh eeg taar².

-da: (magac, dhedig, keli) meel kore soo sudhid, ka soo laadlaadin. Taarida alaabta dedeji gaadhigu wuu baxayaaye. Dh: taaris.

m.f.dh eeg taran 2 la-mid: taran¹, taranti.

vl. n. reproduction

-da: (n) the act of generating, multiplying or producing many children or offspring

-da: (magac, dhedig, keli) farcan badan yeelasho. Dh: bulaalid, badasho.

tarmid -da: (magac, dhedig, keli) carruur badan dhalid, farcamid.

de: reproduction

initial: t

lx: tarmid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: tarmid

m.f.dh eeg ajaran¹.

-da: (magac, dhedig, keli) geela goojintiisa. Amaaridda geelu waa calaamadda lagu garto in uu rimay.

amaarid -da: (magac, dhedig, keli) dareenka lulo iyo caajiska kaa xoog badan.

m.f.dh eeg daaran¹.

-da: (magac, dhedig, keli) dab, nal ama wax kale, shidmid oo if bildhaamaya bixin. Tiriiggu daarmiddii wuu iska diiday: Dh: daarmis, shidmid, ifid.

(Maarmid-da)

(ka maarmid) Wax la'aantooda ama maqnaantoodu ayan cid wax u dhimayn, aan la tebeyn; huri karid.

m.f.dh eeg maaran.

-da: (magac, dhedig, keli) «ka ~» ka kaaftoomid oo dooniddiisa ka hahid. Ka maarmid qasab ah ayaan alaabtaydii ka maarmay.

(Qaabmid-da)

Qaab yeelasho.

m.f.dh eeg qaaban¹.

-da: (magac, dhedig, keli) ururid oo caano isku tegey noqosho.

m.l la-mid: qaaraami.

m. n. love song ~ poem with unique rhythm

-ga: (n) Somali classical music, especially Fiftieth or Sixties songs ~ qaaraami

-da: (magac, dhedig, keli) heeso fadhiga lagu kala rogto oo inta badan jacayl ku sal leh oo bilawgii qarnigii labaataan caan ka ahaa geyiga Soomaalida oo ereyadeeda ay ka mid yihiin: «sidii dhugdhugley, dhul dheer maribaa; dhawaaqayga loo dhegeystaa». Hees qaraami ah noo qaad. Dh: belwo.

qaraami -da: (magac, dhedig, keli) heesihii hore ee bilawga fanka cusub. Heesihii qaraamiga inna xasuusi caawa.

a: qaaraami

bw: Arabic

de: love song ~ poem with unique rhythm (has become a popular art form)

lx: qaraami

pd: (-ga)

ps: n2a-m, n7-m

key: qaraami

(fal) caleen ka dhergi. Dibiga qaraari ha kaa fadhiistee.

-da: (magac, dhedig, keli) dilid ama waxyeello dilka ka dhicin samayn. Inuu Eebbahay inni qatalin qariya laabtiinna.

m.f.dh eeg qatin².

m.f.dh eeg raaran¹.

-da: (magac, dhedig, keli) ilig meeshiisii meel aan ahayn ka soo bixid; iliggii hore oon dhicin ku kali soo bixid.

m.f.dh eeg aadaan². la-mid: aadaan¹, aaddamid, aaddaan¹, eedaamid, eedaan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) salaadka oo ah cibaado si gaar ah loo guto, ku baaqid. Dh: addimid, addimaad, eedaamid,

m.f.dh eeg halaagan¹. la-mid: halligmid.

m.f.dh eeg angar¹.

-da: (magac, dhedig, keli) mid laga tegay noqosho.

m.f.dh eeg asaasan¹. la-mid: aasaasmid.

-da: (magac, dhedig, keli) mid alkuman ah.

m.f.dh eeg awtaan.

m.f.dh eeg baraar⁴.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg badhaadhid.

-da: (magac, dhedig, keli) si qeexan u soo bixid oo la wada arkayo. Bayaamid bay fartani u baahantahay.

m.f.dh eeg bitaan.

-ka: (magac, lab, kali) xiddig ka mid ah sagaalka cirjiidh ee loo adeegsado faalka magiiganaha, wuxuu na ka dhexeeyaa Jaamac iyo Istamiic.

-da: (magac, dhedig, keli) haan la lulayo, cagaarasho.

(Cataabid-da)

Hadal cataw ah ku hadlid; calaacalid.

m.f.dh eeg catow². la-mid: catow¹ (2).

vl. n. reproaching; rebuke

-da: (n) complaining (kom-pleeyning) ~ cabasho

-da: (magac, dhedig, keli) eeg calaacalid.

de: reproaching; rebuke

lx: cataabid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: cataabid

m.f.dh eeg cawaran¹. la-mid: cawirmid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhaawacmid.

(Cayaarid-da)

Cayaar ka qaybgelid; dheelid.

m.f.dh eeg cayaar². la-mid: ciyaarid.

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar ka qaybgelid. Dh: dheelid.

(Dahaarid-da)

Dahaar u yeelid.

m.f.dh eeg dahaar².

-da: (n) encasement (en-keeys-ment) covering (kavar-ing)

-da: (magac, dhedig, keli) dahaar u samayn. Alaabtani dahaarid ayey u baahan tahay. Dh: dahaadhid.

(Dakaamid-da)

(fardo) dakaan noqosho; tabargabid.

m.f.dh eeg dakaan². la-mid: dakaamo (2), dakaan¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) fardo dekaan. noqosho oo daalid. Dh: digleyn, dekaamid, tabargabid.

(Dayaamid-da)

Dayaan ka yeerid; daryaamid.

m.f.dh eeg dayaan². la-mid: daryaamid, diryaamid, diyaamid.

-da: (magac, dhedig, keli) dayaan iyo qaylo samayn. Buuraha ayaa dayaamiddu xoog ugu soo baxdaa.

(Fataalid-da)

Fataalnimo samayn.

m.f.dh eeg fataal².

-da: (magac, dhedig, keli) rag iyo dumar isu geyn. Dh: fataalis.

m.dh la-mid: fitaaxid.