qasaanqas

(Gasangas) C, May N? Momordica sessilifolia Cogn. Cucurbitaceae.

-ka: (magac, lab, keli) geed badhi leh oo sida saabuunta dharka lagu dhaqdo. Dh: gasangas.

(Qabaanqab-ta)

Carsaanyada jaadadkeeda mid kamid ah.

qabaanqab¹: m.l Ci' iyo socsocod badan oo ay riyuhu sameeyaan marka ay waayaan arigii ay ku jireen. la-mid: qawqab¹.

qabaanqab²: m.dh Jaadadka carsaanyada nooc ka mid ah.

qabaanqab³: f.mg1 (-bay, -btay) Ri' arigii ay ku jirtay ka luntay ama laga saaray ci' badan iyo dhaqdhaqaaq sameyn. la-mid: qawqab².

f. n. crab species

(fal) u ci' sidii riyo qawqamaya.

qabaanqab -ka: (magac, lab, keli) gurxan iyo sawaxan ay riyuhu sameeyaan kolkay wax kala boobayaan. Dh: qawqam, qawqab.

qabaanqab -ta: (magac, dhedig, keli) qolofleyda badda jaad ka mid ah oo qolof adag dusha ku leh oo waqti badanna debedda joogi karta. Waxan maanta ku qadeeyey qabaanqab. Dh: carsaanyo, qawqab.

cf: carsaanyo

de: crab sp.

lx: qabaanqab

pd: (-ta)

ps: n-f

key: qabaanqab

1. (Qalaanqal-ka) Qas; qulqulad; wareer.

2. (Qalaanqa-sha) Geed higlada u eg oo miro yaryar oo cascas dhala; caleemihiisa waxaa laga dhigtaa tabaako (buuri), danbaskiisana magaad iyo dawo cadhada lagu dhayo.

qalaanqal¹: m.l Qas; qulqulad; wareer.

qalaanqal²: m.l/dh 1. Qas; qulqulad; wareer. 2. Geed-abaareed higlada u eg aan qodxo lahayn leh miro yaryar oo cas cas, dambaskiisana magaad iyo dawo cadhada lagu dhayo laga dhigto, oo xooluhu daaqaan.

m. n. activity; confusion; disturbance; riot, attack

qalaanqal m. n. tree species, its leaves are used for tobacco

Cadaba baccarinii 01, Maerua subcordata 10

(Calancal) NFD,S Boscia coriacea Pax. Capparidaceae.

S, N, Boscia mossambicensis Klotzsch. Capparidaceae.

C Cadaba baccarinii Chiov. Capparidaceae.

NFD, S Cadaba farinosa Forsk. Capparidaceae.

May,S,C? Cadaba glandulosa Forsk. Capparidaceae.

C Cadaba hetrotricha Hook. Capparidaceae.

May, S Cadaba mirabilis Gilg. Capparidaceae.

NFD Maerua angolensis DC. Capparidaceae.

C, N? Maerua crassifolia Forsk. Capparidaceae.

May Maerua glauca Chiov. Capparidaceae.

May, C Maerua sessiliflora Gilg. Capparidaceae.

S Maerua mazzocchii Chiov. Capparidaceae.

C Maerua subcordata (Gilg) Dewolf. Capparidaceae.

-ka: (n) disorder and confusion; anarchy (anar-ki) ~ rabsho

-ka: (magac, lab, keli) arbushaad iyo deggenaan la'aan. Dh: qas, qalaaqal, qalalaase.

qalaanqal-sha: (magac, dhedig, keli) geed higlada u eg oo midho yaryar oo cascasi ka baxaan oo dambaskiisa laga dhigto magaad. Dh: qalan.

qalaanqal-sha: (magac, dhedig, keli) waxyaalaha yaryar ee ay carruurtu ku ciyaarto aqalka dhexdiisa. Dh: qalaaqil.

qaxaanqax¹: m.l Qaylada ay samayso dooradu marka ay ukun dhali rabto. la-mid: qaxaanqixid, qaxanqax¹.

qaxaanqax²: f.mg1 (-xayt, -xday; -qixi) Dooro ukun dhali rabta qaylo samayn. la-mid: qaxanqax².

m.l Qaylada ay samayso dooradu marka ay ukun dhali rabto. la-mid: qaxaanqixid, qaxanqax.

-a: (magac, lab, keli) cod si aad ah u dheer oo dhirif leh oo digaagaddu samayso mar- kay dhalayso. Qaxaanqaxa digaagadda waa la maglaa. Dh: taah, qaylo.

qaxaanqax-a: (magac, lab, keli) dad gaxaya oo ku socda meel fog. Dad qaxaanqax ah ayaa dawga maraya. Dh: geeddi.

(Qasaalnaan-ta)

Wax qasaalan ahaan; mayrnaan; dhaqnaan.

m.f.dh eeg qasaalan. la-mid: qasaalnaansho.

f. n., [abstract] cleanness, state of being washed ~ laundered

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qasaalan oo la maydhay ahaan. Dharkayga qasaalnaan ayaan ku ogaaye maxaa uskageeyey. Dh: maydhnaan, dhaqnaan. Li: uskagaysnaan.

de: cleanness, state of being washed ~ laundered

lx: qasaalnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: qasaalnaan

m.l la-mid: qasmaansasho.

(Gasangas-ta)

Geed buruqdiisa, sida saabbuunta, dharka lagu mayrto.

m.dh Geed gaab leh laamo jilicsan oo faalala iyo bari weyn oo dharka lagu mayrto.

f. n., [collective] plant species, root is used for washing clothes

-ga: (magac, lab, keli) eeg gasaangas.

de: plant sp., root is used for washing clothes

lx: gasangas

pd: (-ta)

ps: n-f-col

key: gasangas

(Calancal) NFD,S Boscia coriacea Pax. Capparidaceae.

S, N, Boscia mossambicensis Klotzsch. Capparidaceae.

C Cadaba baccarinii Chiov. Capparidaceae.

NFD, S Cadaba farinosa Forsk. Capparidaceae.

May,S,C? Cadaba glandulosa Forsk. Capparidaceae.

C Cadaba hetrotricha Hook. Capparidaceae.

May, S Cadaba mirabilis Gilg. Capparidaceae.

NFD Maerua angolensis DC. Capparidaceae.

C, N? Maerua crassifolia Forsk. Capparidaceae.

May Maerua glauca Chiov. Capparidaceae.

May, C Maerua sessiliflora Gilg. Capparidaceae.

S Maerua mazzocchii Chiov. Capparidaceae.

C Maerua subcordata (Gilg) Dewolf. Capparidaceae.

-ka: (magac, lab, keli) meel garbo ah ama gebi. Qarfo iyo marbuu seexan jiray qalangal hoosteede.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qanaanin.

-da: (n) washer (wooshar); washing machine ~ makiinadda dharka dhaqda

-da: (magac, dhedig, keli) mishiin dhar lagu maydho.

La qasaalay; mayran; dhaqan; xalan.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la qasaalay ahaansho (dhar).

der. [adjective] washed

(tilmaame) wax biyo lagu maydhay ah. Qamiisku wuu qasaalan yahay. Dh: maydhan, dhaqan, mayran.

de: washed

lx: qasaalan

pd: (qasaalnaa)

ps: adj-der

key: qasaalan

qaxanqax¹: m.l la-mid: qaxaanqax¹, qaxaanqixid.

qaxanqax²: f.mg1 (-xay, -xday) la-mid: qaxaanqax².

-a: (magac, lab, keli) guurguurid kolba meel loo qaxo.

m.f.dh eeg qasmaanso. la-mid: qasmaansad, qasmaansi.

m.f.dh eeg qabaanqab³. la-mid: qawqabid.

-da: (magac, dhedig, keli) qawqamid oo cod iyo sawaxan badan samayn. Riyo wax la siiyay qabaanqabid ma daayaan.

de: activity; confusion; disturbance; riot, attack

hm: 1

lx: qalaanqal

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: qalaanqal_1

de: tree sp., its leaves are used for tobacco

hm: 2

lx: qalaanqal

pd: (-ka ~ /sha)

ps: n-m/f

key: qalaanqal_2

-ga: (magac, lab, keli) dabeecad wanaag iyo baarrinimo.

m.dh la-mid: asaasnaan.

m.f.dh eeg basaasan. la-mid: basaasnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax basaasay oo aan madaxiisa dufan marin ahaan. Nin caydh ah basaasnaantaa lagu gartaa.

basaasnaan -ta: (magac, dhedig, keli) mid la basaasay oo sirtiisii la helay ahaan.

-ka: (magac, lab, keli) jaad geela kuwa loogu jecel yahay ka mid ah oo midab cawllaan iyo casaan iskugu jira ah. Casaancawl rag kale leeyahaan, ciirsadaa weliye.

(Qabbaansad-ka)

Qabbaansasho.

m.l la-mid: qabaansasho.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qabbaanasho.

qabbaansad -ka: (magac, lab, keli) meel qariib lagu yahay, cid dhawaale ah ka raadsasho. Magaalada ma garanayne qabbaansad ayaan kuu imid. Dh: qaraabaysi.

m.f.dh eeg qadaadan. la-mid: qadaadnaansho.

m.f.dh eeg qafaalan. la-mid: qafaalnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid la afduubtay ahaan.

(Qasaalasha-da)

(weel, alaab, dhar, kd.) biyo ku mayrasho, dhaqasho.

m.f.dh eeg qasaalo.

-da: (magac, dhedig, keli) dhar iskaa u maydhasho. Qof walba qasaalashada dharkiisa isgaa ka masuul ah. Dh: maydhasho, dhaqasho.

(tilmaame) badar la maydhay ah. Beriisku wuu qasaasilan yahaye ku rid. Dh: maydhan.

m.l/dh la-mid: qasnaan.

-ha: (magac, lab, keli) wax laaqan oo isku qasan ahaansho.

(Qataarnaan-ta)

1. Wax qataaran ahaan; xirnaan.

2. Sixranaan.

m.f.dh eeg qaraaran². la-mid: qataarnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax sixran ahaan. Dh: falnaan, sixranaan, baabnaan.

qataarnaan -ta: (magac, dhedig, keli) quful ku xidhnaan. Albaabka qataarnaanta ku daa oo ha furin. Dh: xidhnaan, qafilnaan. Li: furnaan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la qayraamiyey ahaansho.

m.f.dh eeg qisaasan. la-mid: qisaasnaansho.

(Quraanqaad-ka)

Xus Quraan la akhriyo.

m.l (dii.) Xus loo sameeyo qof dhintay iyadoo Quraan loo akhrinayo.

m. n., [compound] ceremonial reading of the Koran

-ka: (magac, lab, keli) xus qur'aan la akhriyo.

de: ceremonial reading of the Koran

lx: quraanqaad

pd: (-ka)

ps: n2a-m-cmp

key: quraanqaad

(Gaashaanqaad-ka)

Qof gaarey da'dii uu gaashaanka qaadi lahaa oo duullaammada ka qayb geli lahaa; gaashaanxajis.

m.l (-dyo, m.dh) Qof qaangaaray oo dagaal ka qaybgali karo. la-mid: gaashaanxajis.

m. n., [compound] young man of age to bear arms; military service

-ka: (n) a man who has reached full natural growth; mature (ma.tyuur) man; adult

-ka: (magac, lab, keli) qof gaadhay da'dii uu ku dagaalgeli kari lahaa. Gaashaanqaad ma habaabo. Dh: hanaqaad, baaluq, muddakar.

cf: shaqada ciidanka

de: young man of age to bear arms; [ext.] military service

lx: gaashaanqaad

pd: (-ka)

ps: n2a-m-cmp

key: gaashaanqaad

(Qabbaansasha-da)

Qabbaan ka dhigasho; ciidansasho; adeegsasho.

m.f.dh eeg qabbaanso. la-mid: qabbaansad, qabbaansi.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qabbaanasho.

qabbaansasho -da: (magac, dhedig, keli) qaraabo ahaan u raadsi. Waxan ku socdaa qabbaanasho aan dad ku raadinayo.

(Garan-garbo) May, C, S Commiphora incisa Chiov. Burseraceae.

-ta: (magac, dhedig, keli) socod isdhexyaal ah degdeg ah. Maxaad walqaswalqasta la haysaa naga fadhiiso.

(Xaasaanqabow-ga)

Xaasaan iska qabow, iska roon.

m.l.kh Nafley aan aad caato u ahayn.

m. n., [compound] (adj.): slight thinness ~ weakness; somewhat thin ~ lean

-ga: (magac, lab, keli) xaasaan iska qabow. Xasaanqabaw weeyaan.

de: slight thinness ~ weakness; [atr.] somewhat thin ~ lean

initial: x

lx: xaasaanqabow

pd: (-ga)

ps: n0-m-cmp

key: xaasaanqabow

-ga: (magac, lab, keli) labada kooc ee buurbuuran ee ku yaal cagta labadeeda dhinac midkood. Dh: kuraan, kuraankur.

aasaas¹: m.l la-mid: asaas¹. asaasid.

aasaas²: f.g1 (-say, -stay) la-mid: asaas².

aasaas¹: m.l la-mid: asaas¹.

aasaas²: f.g1 (-say, -stay) la-mid: asaas².

v. found, establish; base

-ka: (n) foundation (fawn-dheey-shin); base, basis, ground, groundwork ~ sal, bilow —aasaas -ay / tay: (v) establish (is taab-liish); set up; found