qarbataax

m.l (-xyo, m.dh) Ciid aad u jilicsan oo aan boor lahayn. la-mid: batuux.

m.l (-xyo, m.dh) Ciid aad u jilicsan oo aan boor lahayn. la-mid: batuux.

Sand

-a: (magac, lab, keli) ciid jilicsan oon dhagac iyo siigo midna lahayn. Daaradda bataax ku shub. Dh: niis, caddaan, tamuux.

(ereycodeed) lagu tusmeeyo shangadha wad soo dumay oo iska daba dhacaya. Qalwadi baa duntoo qababax tidhi.

m.l Qof laf weyn leh godan oo aan hilib badan lahayn. la-mid: qablax.

-a: (magac, lab, keli) qof laf weyn leh godan oo aan hilib badan lahayn. Dh: qablax.

(Dabataag-ta)

Jaad ugaarta waaweyn kamid ah oo kolkay ordeyso dabada kor u taagta; (ama dibtaag).

m.dh (-go, m.l) Nooc ka mid ah, leh midabka cawsha, lana eg, bogga ka cad oo markay ordayso dabadi taagta. la-mid: dibtaag.

m.dh (-go, m.l) Nooc ka mid ah, leh midabka cawsha, lana eg, bogga ka cad oo markay ordayso dabadi taagta. la-mid: dibtaag.

f. n., [compound] gazelle species

-ta: (n) gazelle (gazel) ~ golcas

-ta: (magac, dhedig, keli) meel iiri ah ay adagtahay in la fuulo. Dabataag awr rarani kama baxo. Dh: jiir.

dabataag -ta: (magac, dhedig, keli) jaad deerada ka mid ah oo markay ordayso dabada kor u taagta. Deeroy, deero dabataag! Dh: dibtaag.

de: gazelle sp.

lx: dabataag

pd: (-ta)

ps: n2a-f-cmp

key: dabataag

(fal) xaamxaamo oo socod isku diyaari. Waryaa qababaal waa la dhaqaaqayaaye. Dh: diyaargaraw.

qababaal -ka: (magac, lab, keli) xaamxaamasho socod loo xaamxaamto oo safar la isku diyaariyo. Laba cishaba qababaal ayaan ku jiraa. Dh: diyaargaraw.

qababaal -ka: (magac, lab, keli) kharashaad yaryar oo qof meel kaga hadhhadha muddo toddobaad illaa bil ah. Qababaal yaryar oo magaalada igaga hadh-hadhay ayaan urursanayaa oo waan baxayaa.

-ka: (magac, lab, keli) cudur lahaansho; xanuun qabid. Qabitaanka xanuunka dhawaan uunbaa lagu ogaaday gabadha.

qabitaan -ka: (magac, lab, keli) deyn ama lacag qabid. Qabitaanka laba kun oo faran wuu oggol yahay. Dh: qabid; qabniin.

qabitaan -ka: (magac, lab, keli) si wax u arkid; arrin si ula muuqasho. Qabitaanka ra'yi qudha ma fiicnee waa in la kala aragti duwanaadaa. Dh: aa- minsanaan, rumaysnaan, qabniin.

qabitaan-ka: (magac, lab, keli) xaas lahaansho; islaan qabid. Islaantayda waxan ku wada joognaa qabitaan sharci ah.

m.dh Barashada la sii barto cashar qur'aan oo aan weli la gaarin.

m.dh Barashada la sii barto cashar qur'aan oo aan weli la gaarin.

(Cirbataag-ga)

Cirbadhiibsi.

cirbataag¹: m.l Ku istaagidda faraha fooddooda iyadoo meel sare la tiigsanayo. la-mid: cirbataagid.

cirbataag²: f.mg1 (-gay, -gtay) Iyadoo meel sare la tiigsanaayo faraha fooddooda ku istaagid.

cirbataag¹: m.l Ku istaagidda faraha fooddooda iyadoo meel sare la tiigsanayo.

cirbataag²: f.mg1 (-gay, -gtay) Iyadoo meel sare la tiigsanaayo faraha fooddooda ku istaagid. m.f.dh, cirbataagid.

vl. n., [compound] act of standing ~ walking on one's toes

-ga: (magac, lab, keli) faraha hore ee lugaha oo lagu istaago; cirbadhiibsi.

de: act of standing ~ walking on one's toes

lx: cirbataag

pd: (-ga)

ps: vn2-m-cmp

key: cirbataag

(Darbanaan-ta)

Wax darban ahaan; diyaarsanaan.

m.f.dh eeg darban. la-mid: darbanaansho.

f. n., [abstract] readiness

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl u diyaar ahaan. Dh: heellanaan, heeganaan.

de: readiness

lx: darbanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: darbanaan

-ka: (magac, lab, kali,) min ka mid ah faalka magiiganaha. Kolka la dhigo ee uu soo hadho nin hub sita iyo wadaad buu gargaaraa.

(Garbasaar-ta)

Maro aan weyneyn oo jilicsan oo dumarku huwado.

m.l/dh (-rro, m.dh/-ro, m.l) Maro jilicsan oo haweenku kor ka qaataan.

m.l/dh (-rro, m.dh/-ro, m.l) Maro jilicsan oo haweenku kor ka qaataan.

m. n., [compound] woman's stole ~ shawl

-ta: (n) shawl (shool); scarf (iskaarf); stole (istool) ~ shaal, malkhabad

-ta: (magac, dhedig, keli) maro ay qaarka sare haweenka soomaalidu ku hagoogtaan oo ay garbaha saaraan. Garbasaar haddaan ugu dariyo bogorro giirgiiran, gol ma xidhato ganaca uun bay bannayn guur aan ka la'aado. Dh: fooddo.

de: woman's stole ~ shawl

lx: garbasaar

pd: (-ta)

ps: n2-m-cmp

key: garbasaar

-a: (magac, lab, keli) dhedig gudhay oo hadana ilmihi jaqayo. Dh: jani.

m.l (juqraafi) Dabayl xoog leh oo ka soo dhacda woqoogi-bari oo saamaysa galbeedka Afrika. Waxay si toos ah uga soo dhacdaa lamaddegaanka Saxara, waa kulayl, qallalayl, booryley - iyadoo sidaas u kulul una qallalan ayay haddana kala dillaacisaa jiridaha geedaha.

m.l (juqraafi) Dabayl xoog leh oo ka soo dhacda woqoogi-bari oo saamaysa galbeedka Afrika. Waxay si toos ah uga soo dhacdaa lamaddegaanka Saxara, waa kulayl, qallalayl, booryley - iyadoo sidaas u kulul una qallalan ayay haddana kala dillaacisaa jiridaha geedaha.

Harmattan

-ka: (magac, lab, keli) dabayl xoog leh oo ka soo dhacda woqoogi bari oo saamaysa galbeedka Afrika. Waxay si toos ah uga soo dhacdaa lamaddegaanka Saxara, waa kulayl, qallalayl, boodhley iyadoo sidaas u kulul una qallalan ayay haddana kala dillaacisaa jiridaha geedaha.

(fal) socod u tabaabulshayso.

qabbabaal -ka: (magac, lab, keli) tabaabulshaysi iyo diyaargaraw socod loo tabaabulshaysto. Dh: tabaabulshaysi.

f. n. miscellaneous expenses

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaadhaan.

de: miscellaneous expenses

lx: qaraamaad

pd: (-da Pl: qaraamaad (ka))

ps: n5-f

key: qaraamaad

m.dh 1. Qasidda la isku qaso wax nidaamsanaa. 2. la-mid: qarbudid.

m.dh 1. Qasidda la isku qaso wax nidaamsanaa.

-da: (v) destruction (dis-tarak-shin); waste (weeyst); devastation (davesteey-shin); chaos (keey-oos); havoc (haa-vek) ~ kharbudaad

(Qardanaan-ta)

Wax qardan ahaan.

m.f.dh eeg qardan. la-mid: qardanaansho.

f. n., [abstract] thickness, solidity

-ta: (magac, dhedig, keli) xoog iyo tamar u dhalasho. Dh: xoogganaan.

de: thickness, solidity

lx: qardanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: qardanaan

-da: (magac, dhedig, keli) biyo ku halaagmid.

m.f.dh eeg qarsan. la-mid: qarsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax aan muugan ahaan; la qariyay ahaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qasbid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaybin.

qaybitaan-ka: (magac, lab, keli) kor ka qabasho. Dh: xafiditaan.

m.f.dh eeg qurban. la-mid: qurbanaansho.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aarbixid.

-ka: (magac, lab, keli) kala dillaacitaan.

-ga: (magac, lab, keli) idaha Soomaalida ee madaxa madow, magac looga yaqaan seyladaha dunida.

m.dh la-mid: dardarnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax barbar socda ahaan.

m.l (-ryo, m.dh) Bayd faal, oo manjaha iyo tan ka sarreysa min hal ka ah, madaxa iyo tan ka hoosaysana min labo.

f.mg3 (-rtay, -ratay) Garbasaar isku dadid.

f.mg3 (-rtay, -ratay) Garbasaar isku dadid. m.f.dh, garbasaarasho.

v., [compound] wear something over one's shoulders; wear a stole ~ shawl

(fal) garbasaar xidho.

de: wear s.t. over one's shoulders; wear a stole ~ shawl

lx: garbasaaro

nt: garbasaarad (ka) [vn-m], garbasaarasho (/da) [vn-f]

pd: (garbasaaraday)

ps: v3a=cmp

key: garbasaaro

-da: (magac, dhedig, keli) iyada oo la taaganyahay labada lugood kala waaxid; taagnaan lugaha ku kala bixin. Dh: gardawaaxsi.

-ta: (n) shapelessness (sheeyp las-nes); formlessness (foorm-lesnes)

m.f.dh eeg qaabsan¹. la-mid: qaabsamaansho, qaabsami (2).

-ta: (magac, dhedig, keli) hannaan wanaagsanaan, qaab fiicnaan. Suleekha waa gabadh Ilaahay qaabsamaan u dhaliyay. Dh: habsamaan. Li: qaabxumaan.

(Qaabsanaan-ta)

1. Wax qaab leh ahaan.

2. Qaabsan lahaan.

m.f.dh eeg qaabsan². la-mid: qaabsanaansho.

f. n., [abstract] beauty; neatness, state of being well-organized

-ta: (magac, dhedig, keli) mid gaabsan ahaan.

de: beauty; neatness, state of being well-organized

lx: qaabsanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: qaabsanaan

m.f.dh eeg qaarsan. la-mid: qaarsanaansho.

(Qaarxabaal-ka)

Geed sida qaraha u faalala oo korna ku yeesha miro waaweyn oo kuwa bocorta le'le'eg hoosna buruq aad iyo aad u weyn oo la qoto oo geela iyo xoolaha kaleba loo jarjaro oo laga waraabsho.

qaarxabaal¹: m.l 1. (botani) Geed sida qaraha u faalala oo kor ku yeesha miro waaweyn kuwa bocorta la eg, hoosna ku leh buruq weyn oo inta la jarjaro xoolaha lagu oon baxsho. 2. (daawo) Xabaalidda qof lafo xanuun qaba qaarka dambe carro kulul loogu duugo si loogu daweeyo.

qaarxabaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Qof lafo xanuun qaba qaarka dambe carro kukul loogu duugo si loogu daweeyo, xabaalid.

m.l 1. (botani) Geed sida qaraha u faalala oo kor ku yeesha miro waaweyn kuwa bocorta la eg, hoosna ku leh buruq weyn oo inta la jarjaro xoolaha lagu oon baxsho. 2. (daaw.) Xabaalidda qof lafo xanuun qaba qaarka dambe carro kulul loogu duugo si loogu daweeyo.

m. n., [collective] plant species

(fal) qof xanuun qaba sida lafagaraaca qaybta hoose ee jidhka aas.

qaarxabaal -ka: (magac, lab, keli) geed sida xabxabka ama qaraha u baxa oo xagga sare ku yeesha midho waaweyn oo kuwa bocorta le'eg hoostana buruq weyn ku yeesha.

de: plant sp.

lx: qaarxabaal

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: qaarxabaal

(Qarbaqarba-da)

Kaadsiinyo la'aan; degdegsiinyo.

m.dh Degdeg.

f. n. urgency, haste

-qarbaqarbada: (n) a condition of urgency without proper preparation; hurry (heeri); haste (heeyst) ~ degdeg. Ex: qarbaqarbo baan qolkii uga baxnay; we left the room in haste

-da: (magac, dhedig, keli) tabaabulshaysi kedis ah oo wixii gacanta lala gaadho uun la qaato. Dhallinyaradii qarbaqarbo ayay ku socdeen oo wax badan bay illoobeen. Dh: degdeg.

de: urgency, haste

lx: qarbaqarbo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: qarbaqarbo

-ka: (magac, lab, keli) qoryo yaryar oo dabka lagu huriyo. Qarjajaban isoo sii aan golaha shidee. Dh: jajab, huris, xansas.

(fal) samee qoraal aanad garanayn c si qafalmaljax ah u dhig.

qarqarraaf: (fal) far foolxun oo qalad badan qor.

qarqarraaf -ka: (magac, lab, keli) wax qabad aan ficnayn oo aqoon la'aani ka muuqato.

(adv) partially (paar-shali); partly (paartli); not totally

m.l Wax qaybtooda ugu badan ama ugu muhiimsan.

m.l Wax qaybtooda ugu badan ama ugu muhiimsan.