Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

m.l (-rayaal, m.l/dh) la-mid: qararable.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Qaloon diireed oo aan la biifin. la-mid: qararab, qararabdheere.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhicis xoolaad oo nool.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) aflagaadada iyo adiyad. Dh: afdheeri, doxore.

waa la naqliyay ✓

1

(Qorraxdheera-ha)

2

Xilli kulul.

waa la naqliyay ✓

m.l Xilli jiilaal oo aad u kulul oo aan roob Jirin.

waa la naqliyay ✓

m. n. noon, high noon, period around noon

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) casar dheer Xoolihii qorraxdheeraba way soo hoydeen. Dh: casardheere.

2

qorraxdheere -ha: (magac, lab, keli) xilli ay qorraxdu aad u kulushahay. Dh: baaxadsoore.

waa la naqliyay ✓

1

de: noon, high noon, period around noon

2

lx: qorraxdheere

3

pd: (/ha)

4

ps: n0-m-time

5

key: qorraxdheere

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Baardheere [town in south west Somalia.]

waa la naqliyay ✓

1

de: Baardheere [town in south west Somalia] in Gedo region

2

lx: Baardheere

3

ps: n0-loc

4

key: Baardheere

waa la naqliyay ✓

1

(Faradheera-ha)

2

Geed xoolaha loo qodo oo ay ku dhacartaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed xididkiisa xoolaha loo qodo oo ay ku dhacarsadaan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] plant species, used for grazing livestock

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) geed xoolaha loo qodo oo ay ku dhacartaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: plant sp., used for grazing livestock

2

lx: faradheere

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m-col

5

key: faradheere

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: casardheer.

waa la naqliyay ✓

1

(Faradere) N Entada abyssinica A.Rich. Mimosaceae.

2

N Entada leptostachya Harms: Mimosaceae.

3

N Farsetia longisilinqua Decne. Crucferae

waa la naqliyay ✓

m.l (-rayaal, m.l/dh) Biicid lab oo aan weyneyn.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) casar dheer. Dh: casardheere.

waa la naqliyay ✓

m.l Shumbul.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli), ilmo aan dhammays ahayn oo geelu dhalo, oo gaajo ama harraad soo tuuray isaga oo aan shinkiisii buuxsamin, welise nool. Dh: afkuxuuble, dhicis.

waa la naqliyay ✓

(expression) having forethought (foort-thoot); prudence, foresight or intelligent (in tala-jent) ~ fiira dheer, caqli badan

waa la naqliyay ✓

m.l Geed dhulka dooxoo-yinka ah ka soo fuura oo xooluhu aad ugu cayilaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Casarka qaybtiisa hore. la-mid: casardheere.

waa la naqliyay ✓

m.l Casarka qaybtiisa hore. la-mid: casardheere.

waa la naqliyay ✓

long horse

waa la naqliyay ✓

m.dh Xilliga u dhexeeya saddexda galabnimo ilaa afarta.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xilliga u dhexeeya saddexda galabnimo ilaa afarta.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rayaal, m.l/dh) 1. Qof qabiil tira badan ka dhashay oo gobnimo ku faano. 2. Qabiil tiro badan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rayaal, m.l/dh) 1. Qof qabiil tira badan ka dhashay oo gobnimo ku faano. 2. Qabiil tiro badan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] clan with many descendants ~ branches

waa la naqliyay ✓

-laandheeraha: (n) a member of a majority clan or tribe

waa la naqliyay ✓

-ha (magac, lab, keli) qof ka dhashay reer nasab ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: clan with many descendants ~ branches {N}

2

lx: laandheere

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m-cmp

5

key: laandheere

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid garaadka si fiican u adeegsada oo saadaalin kara waxa soo socda. Nin aragtidheer arrin kama habaabo.

waa la naqliyay ✓

1

(Da-ar-der) N Aloe gracilicaulis Reynolds & Bally. Liliaceae.

2

N Aloe medshiana Reynolds & Bally. Liliaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Gacmadheera-ha)

2

Geed xoolaha lagu dhacariyo: wuxuu lee yahay laamo geedaha kale fuula iyo xididdo biyo ka buuxaan oo xoolaha loo jarjaro oo laga waraabsho; faradheere.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed faalala oo leh bari wayn oo xooluhu ku harraadbeelaan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. long-handed; long arm (nickname for a man)

2

gacmadheere m. n. climbing plant species, with roots rich in a liquid that quenches the thirst of animals; also used a medicine for

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) geed dhirta isku mara sida saarka, xididkiisuna yahay buruq biyo leh kana baxa hawdka iyo dhulka togagga ah. Xididkiisa ayaa xoolaha loo qodaa si ay ugu kaldheeraystaan. Dh: faradheere.

2

gacmadheere: (tilmaame) qof ama shaadh gacmo dhaadheer. Li: gacmagaab.

waa la naqliyay ✓

m.l Ciyaar dhaqameed laga yaqaan degaanka Afgooye oo leh sacab iyo biro layska garaaco.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xirribta iyo fahanka fog ee qof leeyahay.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg carrabdhaw².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg carrabdhaw.

waa la naqliyay ✓

m.l Afkuxuuble.

waa la naqliyay ✓

long horse

waa la naqliyay ✓

f. n. far-reaching ~ extensive practical knowledge

waa la naqliyay ✓

1

de: far-reaching ~ extensive practical knowledge

2

lx: farsamadheeri

3

pd: (-da)

4

ps: np-f

5

key: farsamadheeri

waa la naqliyay ✓

vernonia cinerascens (?) 10

waa la naqliyay ✓

m.l Geed dhulka dooxoo-yinka ka soo fuura oo xooluhu aad ugu cayilaan.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) geed dhulka dooxooyinka ka soo fuura oo xooluhu aad ugu cayilaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xaaska uu qabo adeerkaa.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qofka turubka baandheeya ama wax kale ba baadhbaadha.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) haan sida durbaanka oo kale la tumo oo aad u deryaan dheer, Bawdadheer durbaanka innoo tumo.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg carrabbaab.

2

carrabdaar-ka: (magac, lab, keli) qaab nirgaha carabkooda loo jeexo marka la rabo inay hashu ka gudho oo aanay dib danbe u jaqin. Dh: carrabjeex, qalable.

waa la naqliyay ✓

1

(Carrabdhaw-ga)

2

Mashxarad.

waa la naqliyay ✓

1

carrabdhaw¹: m.l Alalaas; mashxarad.

2

carrabdhaw²: f.mg1 (-dhebay,- dhawday; - dhebi) Mashxarad samayn.

waa la naqliyay ✓

1

carrabdhaw¹: m.l Alalaas; mashxarad.

2

carrabdhaw²: f.mg1 (-dhebay, -dhawday; -dhebi) Mashxarad samayn. m.f.dh, carrabdhebid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si dulkaxaadis ah, hadal u dheh. Dh: tibaax; carrabbaab.

2

carrabdhaw: (fal) mashxarad; dalamee.

3

carrabdhaw -ga: (magac, lab, keli) hadal dulkaxaadis ah dhihid. Dh: tibaaxid, guudmarid, dulmarid, carrabbaabid.

4

carrabdhaw -ga: (magac, lab, keli) cod dhuuban oo la googooyo oo ay dumarku xilliyada farxadda ku muujiyaan. Carrabdhaw ayey dumarkii sameeyeen. Dh: mashxarad, dalamo.

waa la naqliyay ✓

vl. n., [compound] ululation, trilling (of women)

waa la naqliyay ✓

1

de: ululation, trilling (of women)

2

lx: carrabdhow

3

pd: (-ga)

4

ps: vn2-m-cmp

5

key: carrabdhow

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qaabxumo daanka gasha oo sidii caadiga ahayd daanku ka duwanaado. Daandheerida iyo dalabtuba waa foolxumo. Dh: daandheero.

waa la naqliyay ✓

1

(Daandheera-da)

2

Qaabxumo daanka gasha oo uu sidii la rabey ka soo dheeraado.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cudur geela ku dhaca oo ka dhasha ilig si xad dhaaf ah u dheeraada oo uu neefku calaliska ku dhibtoodo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [compound] deformity of the jaw

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg daandheeri.

waa la naqliyay ✓

1

de: deformity of the jaw

2

lx: daandheero

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-cmp

5

key: daandheero

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax garasho wanaagasan ahaansho (qof).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax garasho wanaagasan ahaansho (qof). m.f.dh, fiiradheeraan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] far-sighted, wise

waa la naqliyay ✓

-aa/ayd: (adj) observant (obseervant); foresighted; far-seeing caqlibadan, aragtidheer

waa la naqliyay ✓

1

de: far-sighted, wise

2

lx: fiiradheer

3

pd: (fiiradheeraa)

4

ps: adj-der

5

see: fiiro

6

key: fiiradheer

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: laandheeraan.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] nobility, social importance

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) abtirsiga iyo isirka meel fog ka soo jeeda ee asiiliga ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: nobility, social importance

2

lx: laandheeri

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f-abs

5

key: laandheeri

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax caan ah ahaansho (qof ama meel).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax caan ah ahaansho (qof ama meel). m.f.dh, magacdheeraan.

waa la naqliyay ✓

Comp. adj., (ie. n., adj.): famous, well-known, celebrated

waa la naqliyay ✓

-aa: (n) famous (feeymas); widely known; eminent (emanant), prominent (pro manant); celebrated ~ caan

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) caan ah oo magaciisa meelo fogfog laga yaqaan ah. Geesigu waa nin maacdheer.

waa la naqliyay ✓

1

de: famous, well-known, celebrated Lit: high name

2

lx: magacdheer

3

pd: (magacdheeraa)

4

ps: adj-cmp

5

key: magacdheer

waa la naqliyay ✓

1

qaajabbeel¹: m.l Qof ku shaqeeya wax yar nolol maalmeedkiisa. la-mid: gaajabbeel¹.

2

qaajabbeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) Xoogxaraash ahaansho. la-mid: gaajabbeel².

waa la naqliyay ✓

(fal) qadhaadh ka dhig. Bunka aad u qadhaadhee. Dh: qaraaree, khadhaadhee. Li: macaanee.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-deeyay, -daysay) Cod furan oo aan xabeeb lahayn ku hadlid ama ku heesid.

waa la naqliyay ✓

v. speak with a melodious ~ mellifluous voice

waa la naqliyay ✓

1

de: speak with a melodious ~ mellifluous voice

2

lx: qaraaxadee

3

pd: (qaraaxadeeyey)

4

ps: v2b=intr

5

key: qaraaxadee

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: qararamsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: qareduur.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) shax dhammaystirin. Li: shaxgaab, shaxyare.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) barwaaqo subaxda horaba xooluhu dhergaan. Sidii lo' ban lagu foofiyoo barqadhereg ba xerada soo jiidhay.

waa la naqliyay ✓

camaraderie, n.f. - Saaxiibtinimo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Waraabaha kan dheddigga ah.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) waraabe dhedig oo dhalay. Dh: horor.

waa la naqliyay ✓

s.m. askari.

waa la naqliyay ✓

Crotalaria emarginella 01

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dheerdheero.

waa la naqliyay ✓

adj., idiom: perceptive, astute, wise, far-sighted

waa la naqliyay ✓

1

de: perceptive, astute, wise, far-sighted

2

lx: fiira dheer

3

ps: adj-idiom

4

xe: The student is perceptive

5

xv: aygarad

6

key: fiira_dheer

waa la naqliyay ✓