qaranray

(fal) gogoldhig ama hordhac samee. Si habboon u araray maqaalka. Dh: araree.

(fal) qaar ama bud weyn la dhac. Waar ninku waa kibraanniye qaaray: Dh: budee, ulee. budhee, budhay.

(fal) qaran engegan oo caleen ah kat dhig. Caleenta qaramay oo xoolaha u dhig. Dh: qaramee.

qaramay: (fal) hanti cidi gaar u leedahay wax dawladeed oo dadka ka dhexeeya ka dhig. Shirkadda qaramay Dh: qaramee.

qaramay -ga: (magac, lab, keli) xoog iyo qaro weyn oo qof haween ahi ay leedahay. Dh: kabaabul.

-da: (magac, dhedig, keli) geed quwaax ka mid ah jirridaweynta oo maydhax leh waxna lagu midabeeyo maydhaxdiisa.

m.l la-mid: qararable.

(ereycodeed) lagu asteeyo dillaaca dharka, shiraaca, saanta iyo wixii la mid ah. Marada ii jeex oo qararac ka sii.

qararac: (ereycodeed) lagu asteeyo shanqadha laabta. Naftiibaa qararac da haysa.

qararac-da: (magac, dhedig, keli) hadal aan murti badan xambaarsanayn. Dh: wadhaqdhaq.

-ta: (n) petty trader women

-ta: (magac, dhedig, keli) qarba dhan u xidhid.

(fal) barbarradhac la noqo cid kale; labo aan ka la badinnin noqda. Way barbarreeyeen.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto duco looga jeedo, karin. Xilliga barwaaqada ah daraaraynta beereleydu waa joogto. Dh: casuumadayn, daraarays, ducayn.

(fal) wax faraha la galgal. Dh: taataabo.

m.f.dh eeg qahran. la-mid: qahranaansho, qaxranaan, qaxranaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) kadeednaan; dhibaataysnaan.

m.dh Bohol yar.

(fal) nabar muuqda gaadhsii. Bud la dhac oo wejiga dhawr goor ka qaranqaar. Dh: qaranqoor.

(Qardanaan-ta)

Wax qardan ahaan.

m.f.dh eeg qardan. la-mid: qardanaansho.

f. n., [abstract] thickness, solidity

-ta: (magac, dhedig, keli) xoog iyo tamar u dhalasho. Dh: xoogganaan.

de: thickness, solidity

lx: qardanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: qardanaan

m.f.dh eeg qarqaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) qarqarka saarid.

m.f.dh eeg qarsan. la-mid: qarsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax aan muugan ahaan; la qariyay ahaan.

m.dh la-mid: qahranaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax samayntiisa ku khasbanaan,

name-m brave; blessed; protector

-ta: (magac, dhedig, keli) waran ku dagaallamid.

vl. pron., neg. she / it [fem.] ... not; they ... not

(fal) (u ~) wax ama shay godobtiisa ama sababtiisa cid kale u raac ama u tiiri. Gef walba ciddii iska lahayd u aanay. Dh: aanee.

aanay: (magac'uyaal) tilmaamaya qofka saddexaad oo dhedig oo gala weedh diidmo ku jirto. Gabadhii waxaa loo dhisay wiil aanay rabin. Ciidda waxa la isku diyaariyaa inta aanay soo gali, ayna.

a: ayan

de: she / it [fem] ... not; they ... not = aan + ay

lx: aanay

pd: (aaney)

ps: neg + vpro

key: aanay

-da: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah shimbiraha oo midabka dambaska leh. Aaray ayaa geedkaa fuushan. Dh: adar.

Teed

Teed

/arrey/arrays, arraying, arrayed; (n) 1. wax tiro badan oo il gabato leh. 2. wax meel lugu sharraxay ama lugu waray si ay dadka u soo jiitaan. e.g. She looked in the window at the array of jewellery.

v.tr., (attire) xarrago.

(Qaran-ka)

1. Dad isku duuban oo si qaanuun iyo siyaaso ah u maamulan oo deggan dhul seere cad oo la wada yaqaan leh oo dowlad keliyihi u wada taliso.

2. Usha balka.

m.l (-ammo/-nno, m.dh) 1. Dad ay ka dhexeyso qawaaniin iyo maamul siyaasadeed oo leh seere ama xad adduunyadu aqoonsan tahay iyo calan u gaar ah. 2. Usha balka galleyda ama meseggada.

m.l (-ammo/-nno, m.dh) 1. Dad ay ka dhexeyso qawaaniin iyo maamul siyaasadeed oo leh seere ama xad adduunyadu aqoonsan tahay iyo calan u gaar ah. 2. Usha balka galleyda ama meseggada.

Common N. nation

-ka: (n) nation (neey-shin); state (isteeyt); country (kaan-tiri) ~ ummad, waddan, dawlad

-ka: (magac, lab, keli) dad dastuur u dhigan leh oo ku nool dal xor ah oo xuduuddiisa la yaqaan oo ay u taliso dawlad u madaxbannaan danaha dadkeeda iyo ilaalinta xuduuddeeda. Qaran iyo qabil isma qaadi karaan.

qaran -ka: (magac, lab, keli) laanta uu hadhuudhku ku yaal kolka ay aalanimada dhaafto ee ay engegto. Xoolaha intaanad lisin qaranka u dhig. Dh: caleen.

qaran-ka: (magac, lab, keli) gunta iyo xaabka ka hadha beer la haamo. Lo'da qaranka ku eega oo uudka ka ilaasha.

bw: Arabic

de: nation

lx: qaran

pd: (-ka Pl: quruun (ta))

ps: n2(c)-m, n8-m

key: qaran

امة

m.l (-ryo, m.dh) (cilmiga naflayda) Jeex jeex ku dhaca maqaarka gaar ahaan afka qarkiisa ama meelo kale oo dhaqaaq badan leh ee jirka. Jeex jeexyada ku yaal afka iyo sanka caruurta ku dhalata waraabowga waxay marka noqdaan qararyo.

m.l (-ryo, m.dh) (cilmiga naflayda) Jeex jeex ku dhaca maqaarka gaar ahaan afka qarkiisa ama meelo kale oo dhaqaaq badan leh ee jirka. Jeex jeexyada ku yaal afka iyo sanka caruurta ku dhalata waraabowga waxay marka noqdaan qararyo.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qarradh.

(fal) weel qar u samee. Dabaqa qaray: Dh: qaree.

qaray -ga: (magac, lab, keli) dherer iyo ballaadh wada jira. Haweeney qaray ah ayuu guursaday adeerkay.

-ga: (magac, lab, keli) awr la rarto, awr laylyan. Baarqab iyo raray ayaa geela la socda. Dh: karinle.

m.l la-mid: ararasho.

-ka: (magac, lab, keli) hadal la odhan doono, arar ka hormarsasho. Dh: ararayn, ararays.

(fal) baar ka dhig; ka dhig wax sare oo fiican. Dh: baaree.

(fal) cunto, shaah iyo wixii la mid ah, caano ku dar. Carruurta garawga u caanay. Dh: caanee.

-da: (magac, dhedig, keli) magaca loo yaqaan goodirka kiisa dhedig ee yerista ah.

(fal) ciid mari; ciidee.

(fal) cid kale, haar iyo calaamad nabar ah u yeel ama ku dhifo. Dh: calaamadee, haaree, qoon.

m.l Orgi markaas hooyadii goysay.

(fal) ardaa martisoor habeen ku cun oo aroortiina ku bariiso oo aqool subxeed ku sug.

(fal) si wanaagsan u maamul. Shaqada laguu dhiibo daacad u maaray.

maaray: (fal) daxalee oo wax midhidh yeeshay ka dhig. Billaawaha maaray.

m.l la-mid: maraa.

Acacia nilotica 50

(fal) caanaha qaab ka dhig. Qaabay caanaha martaa joogtee.

qaabay: (fal) hannaan iyo hab lagu garto u yeel. Hawshu horta sida ay kuugu muuqato u qaabay annana waan kula saxaynaa. Dh: nidaami, habee, suuree, qaabee.

(Qaajay-ga)

Midabyada fardaha mid kamid ah.

m.l la-mid: qaaje.

m. n. color variety ~ marking of a horse

-ga: (magac, lab, keli) midabyada fardaha mid ka mid ah. Dh: caddaan, qaaje.

de: color variety ~ marking of a horse

lx: qaajay

pd: (-ga)

ps: n-m

key: qaajay

-a: (magac, lab, keli) baxay oo aan wel bislaan. Muusku waa qaarac ee ha la huuriyo. Dh qaydhiin, cayriin, qeedhiin. Li: bislaad.

(Qaarad-da)

Dhulka engegan qaybihiisa waaweyn oo lixda ah middood (Afrika, Aasiya, Austraalya; Yurub iyo labada Ameerika; waxaa kolkol lagu toddobeeyaa Dhulbarafka Udubka Koofure).

m.dh (-do, m.l) Shanta qaybood ee waaweyn oo dhulku u qaybsan yahay middood.

m.dh (-do, m.l) Shanta qaybood ee waaweyn oo dhulku u qaybsan yahay middood.

f. n. continent

-da: (n) continent (koon 'tanent). Ex: qaaradda Afrika; the African continent

-da: (magac, dhedig, keli) qayb ka mid ah qaybaha waawayn ee dhulka oo ah berri baaxad weyn leh oo cimilo iyo degaan u gaara leh oo biyo ay dhan walba ka xigaan sida: Afrika, Aasiya iyo Yurub. Aasiya waa qaaradda adduunka u weyn. Wa: qaarado.

de: continent

lx: qaarad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: qaarad

(tilmaame) «kala ~ wax kala maqan ah: kala qaaran ah.

(fal) nabar qaaxada taga ama qaaxo u keena ku jiid. Feedhaha ka tun oo qaaxay hadduu ku dayn waayo. Dh: oofee, qaaxee.

qaaxay: (fal) god qod oo hoos u dheeree oo guntana ka balaballee. Godka qaaxay oo hoosta u ballaadhi.

qaraab¹: m.l.u 1. Miro, xabag iyo wixi lamida oo duurka ka baxa oo la cuno. 2. Hunguri, lacag iyo wixi lamida aan la shaqeysan oo meelo laga soo shaxaado.

qaraab²: f.mg1 (-bay, -btay) Soo q.: 1. Miro, xabag iyo wixi lamida duur ka doonid. 2. hunguri, lacag iyo wixi lamida la shaqaysan meelo ka shaxaadid.

qaraab¹: m.l.u 1. Miro, xabag iyo wixi lamida, oo duurka ka baxa oo la cuno. 2. Hunguri, lacag iyo wixi lamida aan la shaqeysan oo meelo laga soo shaxaado.

qaraab²: f.mg1 (-bay, -btay) Soo q.: 1. Miro, xabag iyo wixi lamida duur ka doonid. 2. hunguri, lacag iyo wixi lamida la shaqaysan meelo ka shaxaadid. m.f.dh, qaraabid.

n. crop left behind (after harvest), fruit (left on the ground)

qaraab v. forage, go looking for something, search

qaraab v. malfunction; be spoiled

-ka: (magac, lab, keli) eeg qadhaab.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaaqaayir.

(Qaraar-ka)

Guddoon; go'aan.

qaraar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Dhadhan aan macaanayn. 2. Go'aan. 3. Maseyrka laga maseyro cid waxay haysato. la-mid: xaraar.

qaraar²: m.l (-rro, m.dh) (taar.) Go'aan rasmi ah, ee ka soo baxa boqor, boqorad ama madax kale.

qaraar³: f.mg1 (-ray, -rtay) Cid wax ay haysato ka masayrid.

qaraar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Dhadhan aan macaanayn. 2. Go'aan. 3. Maseyrka laga maseyro cid waxay haysato. la-mid: xaraar.

qaraar²: m.l (-rro, m.dh) (taar.) Go'aan rasmi ah, ee ka soo baxa boqor, boqorad ama madax kale. m.f.dh, qaraarid.

qaraar³: f.mg1 (-ray, -rtay) Cid wax ay haysato ka masayrid. m.f.dh, qaraarid.

[adjective] bitter (taste)

qaraar m. n. decision, resolution

-ka: (n) bitter (bit'ar); unpleasant taste; sour (saa-war) taste ~ qadhaadh, kharaar

qaraar -ka: (n) 1. resolution (reza-lu-shin); decision (di-zi-shin). 2. decree (dik-rii); order (oor-dher) ~ qadhaadh; go'aan

-ka: (magac, lab, keli) go'aan cidi goosato. Arrintaa qaraar baa laga soo saaray Dh: guddoon, go'aan.

qaraar -ka: (magac, lab, keli) diidmo iyo niyad jab.

قَرَارٍ مُرٌ

(fal) wax aad cabtey ama aad cuntay ha ka dhergin. Dh: keliballoow.

(fal) eeg qarqi.

qarraq-a: (magac, lab, keli) dhibaato burbur iyo dhimasho ah oo ay biyo keenaan. Qarraq ayaa Fircoon lagu halaagay. Dh: qaraq, kharaq.

qarraq -a: (magac, lab, keli) biyo ku hanfadka.

qarrar¹: m.l la-mid: tarrar¹; tarrarid.

qarrar²: f.mg1 (-ray, -rtay) la-mid: tarrar².

m.l Dillaac, jeex. la-mid: tarrar.

v. shatter, break apart

-ay / tay: (v) 1. grack (karaak); crack open; break (bareeyk); fracture (farak-jar); snap apart -bacran, tarrar. 2. limit (limit)-, specify (espee-sifaay); fix (fiksi) ~ qarrir

(fal) kala dillaac.

qarrar -ka: (magac, lab, keli) qombobka iyo dildillaaca ay dhaxantu keento. Dh: safan, qarrar.

qarrar -ka: (magac, lab, keli) eeg qarraadh.

de: shatter, break apart

lx: qarrar

pd: (qarraray)

ps: v1=intr

see: tarrar

key: qarrar

(fal) meel sare joog: kor mar. Dh: korree, sarree.