qaranful

m.l la-mid: qanjaaful.

-sha: (magac, dhedig, keli) ciddiyaha qoobleyda sida lo'da iyo dameeraha.

m.l la-mid: qaranful.

m. n., [collective] cloves

a: qaranfuul

de: cloves

lx: qoronful

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: qoronful

m.l la-mid: baraqnugeyl.

falaanful¹: m.l la-mid: falaanfal¹.

falaanful²: f.g1 (-ulay, -ushay) la-mid: falaanfal².

(Qanjaafu-sha)

Dabool ciddi ka samaysan oo nafleyda qaarkeed addimadeedu ku dhammaadaan; qoob; raaf.

m.l/dh (-lo, m.l/dh) 1. Ciddida inteeda dheer oo ka baxda qoobka labaraaflaha iyo gammaanka. 2. Alaabta lagu dhaqmo marka ay duug noqoto. la-mid: qajaaful.

f. n. hoof

-qanjaafusha: (n) [Pl. qanjaafulo -ha] a large curved nail on the toe of an animal; claw (kaloo); talon (taalan); hoof (huuf); trotter (taroo-ter) ~ qoob, raaf

-sha: (magac, dhedig, keli) ciddiyaha xoolaha iyo xayawaanka badhkood cagta hoose kaga dahaadhan. Dh: qoob, raafaf.

de: hoof

lx: qanjaaful

pd: (/sha)

ps: n1-f

key: qanjaaful

/taraanjula/ (n) caaro, siiba nooc timo badan leh oo sumaysan.

1. (Qaraf-ka) Kabriid; tarraq.

2. (Qaraf-ta) Qori xalleefsan oo ciidda lagu guro; digaxaar.

qaraf¹: m.l (-fyo, m.dh) Kabriid; tarraq.

qaraf²: m.l/dh.u Qori xalleefsan oo ciidda digada xoolaha iyo wixi lamida lagu guro; digaxaar.

qaraf³: m.dh (-rfo, m.dh) Weel qori ka samaysan oo kaadida geela iyo goggobada lagu qamiiriyo marka xoolaha la dhayayo.

m. n., [collective] match; matches

qaraf [feminine] n. sweeper ~ homemade-broom made of brushwood

-ta: (magac, dhedig, kel) xarriiq yar oo ciddi ama wax kale ah.

qaraf -ka: (magac, lab, keli) qoryo yaryar oo afka baaruud ku leh oo dab laga shito. Qarafii keen aan dabka huriyee. Dh: kabriid, tarraq.

qaraf -ka: (magac, lab, keli) qori xalleefsan oo ciidda iyo wixii la mid ah lagu guro. Qarafka qaad oo adhiga saalada ka qur. Dh: digaxaadh.

(Qaran-ka)

1. Dad isku duuban oo si qaanuun iyo siyaaso ah u maamulan oo deggan dhul seere cad oo la wada yaqaan leh oo dowlad keliyihi u wada taliso.

2. Usha balka.

m.l (-ammo/-nno, m.dh) 1. Dad ay ka dhexeyso qawaaniin iyo maamul siyaasadeed oo leh seere ama xad adduunyadu aqoonsan tahay iyo calan u gaar ah. 2. Usha balka galleyda ama meseggada.

m.l (-ammo/-nno, m.dh) 1. Dad ay ka dhexeyso qawaaniin iyo maamul siyaasadeed oo leh seere ama xad adduunyadu aqoonsan tahay iyo calan u gaar ah. 2. Usha balka galleyda ama meseggada.

Common N. nation

-ka: (n) nation (neey-shin); state (isteeyt); country (kaan-tiri) ~ ummad, waddan, dawlad

-ka: (magac, lab, keli) dad dastuur u dhigan leh oo ku nool dal xor ah oo xuduuddiisa la yaqaan oo ay u taliso dawlad u madaxbannaan danaha dadkeeda iyo ilaalinta xuduuddeeda. Qaran iyo qabil isma qaadi karaan.

qaran -ka: (magac, lab, keli) laanta uu hadhuudhku ku yaal kolka ay aalanimada dhaafto ee ay engegto. Xoolaha intaanad lisin qaranka u dhig. Dh: caleen.

qaran-ka: (magac, lab, keli) gunta iyo xaabka ka hadha beer la haamo. Lo'da qaranka ku eega oo uudka ka ilaasha.

bw: Arabic

de: nation

lx: qaran

pd: (-ka Pl: quruun (ta))

ps: n2(c)-m, n8-m

key: qaran

امة

/aarmful/armfuls; (n) gacan muggeed, wax gacan ama labadaba buuxin kara. e.g. She was given an armful of fruits.

/aartful/artfully; (adj) 1. qof xeelad ama khiyaamo badan. e.g. the artful tactics of politicians 2. qof xirfad sare u leh ama ku fiican wax gaar ah. e.g. She is the most artful writer in the country.

a., hadhig badan, xikmado badan.

(Qaafil-ka)

Qof waxgarashadiisu dhantaalan tahay oo aan waxba kala ogeyn; qof maskaxdiisu maqan tahay, qof oodan, malaasan.

m.l.kh (-llo/-liin, m.dh) 1. Q. ah: qof aan si sahlan wax lagu dhacsiin karin. 2. Xog ogaal la'aan. 3. Qof maskaxdiisu meqantahay, maahsan.

m.l.kh (-llo/-liin, m.dh) 1. Q. ah: qof aan si sahlan wax lagu dhacsiin karin. 2. Xog ogaal la'aan. 3. Qof maskaxdiisu meqantahay, maahsan.

m. n., [collective], (adj.): ignorant person; uninformed; innocent

-ka: (magac, lab, keli) qof halmaansan oo wax garashadiisu dhantaalan tahay oo aan waxba kala oggeyn; qof maskaxdiisu maqan tahay. Wiilku waa qaafil oo kasmadiisu way kooban tahay. Dh: oodan, maahays.

bw: Arabic

de: ignorant person; [atr.] uninformed; innocent

lx: qaafil

pd: (-ka Pl: qaafiliin (ta))

ps: n2-m, n8-m

key: qaafil

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaaqaayir.

m.dh Baryo meelo kala duwan lagu tago iyadoo cunto la raadsanayo.

-da: (magac, dhedig, keli) baryootan kolba qof wax la weydiisto. Guhaad wuxu yidhaa: qarafo ku liibaana akhwaan. Dh: dhawrto, sadago.

qunful¹: m.l (-llo, m.dh) la-mid: qafil¹; la-mid: qafilid.

qunful²: f.g1 (-ulay, -ushay) la-mid: qafil².

-sha: (magac, dhedig, keli) geelu markuu fadhiisanayo lugta dambe halkeeda buuran ee uu dhulka dhigo ee xagasha ka sarraysa candhadana hareeraha kaga toosan. Lo'du waaful ma leh.

m.l (-llo, m.dh) Badar la dubay oo bucday.

/keerful/ carefully (adj) 1. feejigan; taxadar leh (adj) 2. taxadar.

/keerful/ (adj) uskujer, dighaw. Be careful when you cross the road.

a., aamin ah, fooyig, feeyig or foojig; be careful, aamin ahaw.

m.dh Geedgaab aan qodax lahayn oo leh laamo dhuudhuuban oo wax lagu dhisto, waxna lagu daaweeyo.

[MIRAFUR, MURAFER] Boswellia neglecta 01

-ta: (magac, dhedig, keli) geedgaab aan qodax lahayn oo leh laamo dhuudhuuban oo wax lagu dhisto, waxna lagu daaweeyo.

(adj) causing pain; hurtful.

xanuun badan

/peyn ful/ (adj) xanuun badan (xanuun badni).

a., xanuunsan, silicsan.

m.l Dhigashada waajibka oo qaacelin ah. la-mid: qaangelid.

m. n., [compound] indebtedness, obligation to make compensation

qaangal v. be in debt

-ka: (magac, lab, keli) heshiis mag lagu bixiyo.

(Qaanuun-ka)

Sharciyo iyo nidaamyo isku duuban oo qolo gaar ahi ku dhaqanto ama dadyow badani ku wada dhaqmo; xeer; (ama qaynuun).

m.l (-nno/qawaaniin, m.dh) 1. Sharciyo iyo nidaamyo isku duuban oo qolo gaar ah ku dhaqanta. 2. Dhaqan. la-mid: qaynuun, qeynuun.

m.l (-nno/qawaaniin, m.dh) 1. Sharciyo iyo nidaamyo isku duuban oo qolo gaar ah ku dhaqanta. 2. Dhaqan. m.dh, qawaaniin. la-mid: qaynuun, qeynuun.

Rule

m. n. rule, law, ordinance, regulation; procedure; constitution

-ka: (n) law (loo); regulation (rege-leey-shen)-, rule (ruul): bylaw (baay-loo); legislation (legas-leey-shen) ~ qaynuun, sharci, xeer, dastuur

-ka: (magac, lab, keli) qodobbo sharci ah oo lagu heshiiyo si loo nidaamiyo maaraynta xidhiidhka bulshada dhexdeeda ama bulshada iyo dawladda u dhexeeya. Caliyoow qaanuunka ilaali oo ha ku xad gudbin. Dh: xeer, qaynuun.

a: qaynuun ~ qeynuun

bw: Arabic

de: rule, law, ordinance, regulation; procedure; [ext.] constitution

lx: qaanuun

pd: (-ka Pl: qawaaniin (ta))

ps: n2-m, n8-m

key: qaanuun

de: match; matches

hm: 1

lx: qaraf

pd: (-ka)

ps: n2a-m-col

syn: kabriid, tarraq {N}

key: qaraf_1

de: sweeper ~ homemade-broom made of brushwood (used to clean away the dung of livestock)

hm: 2

lx: qaraf

pd: (-ta Pl: qarfo (/ha))

ps: n3-f

syn: digaxaar

key: qaraf_2

f.mg3 (-saday, -satay) 1. Wax lagu noolaado sida miro iyo wixi lamida duur ka raadsasho. 2. Socosho.

v. search for a living; beg, panhandle

(fal) shaxaad wax ku raadso.

de: search for a living; beg, panhandle

lx: qarafso

pd: (qarafsaday)

ps: v3a=

key: qarafso

(Qarandi-da)

1. Bahal Afrika ku nool; wuxuu lee yahay oogo qallafsan, dhabar sida qaansada u xoodan, lugo gaaggaaban oo xoogag badan, dhego kuwa dameeraha u eg, dabo sal weyn oo af dhuuban iyo gafuur dheer; waxay cuntaa aboorka iyo quraanyada iyo wixii la mid ah; xabaalaquf; saddexsuulley.

2. Injirta lo'da.

m.dh (-iyo, m.l) Bahal duurjoog ah oo leh af dhuuban iyo gafuur dheer, dhego dhaadheer oo kuwa dameeraha u eg, lugo gaaggaaban oo xoogag badan, dhabar sida qaansada u xoodan iyo dabo sal weyn leh oo cuna aboorka, quraanyada iyo wixi lamida; xabaalaquf; saddexsuulley.

m.dh (-iyo, m.l) Bahal duurjoog ah oo leh af dhuuban iyo gafuur dheer, dhego dhaadheer oo kuwa dameeraha u eg, lugo gaaggaaban oo xoogag badan, dhabar sida qaansada u xoodan iyo dabo sal weyn leh oo cuna aboorka, quraanyada iyo wixi lamida; xabaalaquf; saddexsuulley.

f. n. anteater, aardvark

-da: (n) aardvark (aad-vaak) ~ xaabalaquf

-da: (magac, dhedig, keli) xayawaan duur joogta ka mid ah oo dhulka godad ka qodda oo leh oogo qallafsan lugo gaagaaban co xoog badan dhego kuwa dameeraha u eg dabo sal weyn dhabar sida qaansada u xoodan af dhuuban iyo gafuur dheer waxay cuntaa aboorka qudhaanjada iyo wixii la mid ah. Ragga qurux la qaayibay badh baad qarandi mooddaaye. Dh: xabaalaquf, kobdarro, saddexsuulley.

qarandi -da: (magac, dhedig, keli) injirta lo'da gasha. Weyshii qarandi ayay yeelatay. Dh: injir.

de: anteater, aardvark

lx: qarandi

pd: (-da)

ps: n1-f

key: qarandi

-da: (magac, dhedig, keli) geed quwaax ka mid ah jirridaweynta oo maydhax leh waxna lagu midabeeyo maydhaxdiisa.

-ka: (magac, lab, keli) ballanta oo laga baxo. Balanfurka iska ilaali. Dh: ballanfur.

(Faranfar-ka)

Bahal yar oo caanaleyda kamid ah oo godadka gudohooda ku nool; wuxuu lee yahay indho iyo dhego aad u yaryar oo aan ishu fudayd u qaban karin; labo cagood oo hore oo serfo la moodo, gafuur yuuban iyo dhogor jilicsan; wuxuu ku nool yahay oo cunaa cayayaanka; kolkuu god qodanayo, dibaddaa laga arkaa ciidda uu kor u soo tuurtuura hayo.

m.l (-rro, m.dh) (cilmiga naflayda) Naasley yar, god uu dhulka ka qotay ku nool oo leh laba ilig oo dhaadheer iyo af dhuuban. la-mid: ferenfer.

m.l (-rro, m.dh) (cilmiga naflayda) Naasley yar, god uu dhulka ka qotay ku nool oo leh laba ilig oo dhaadheer iyo af dhuuban. la-mid: ferenfer.

m. n. mole species

-ka: (n) [animal] mole (mool)

-ka: (magac, lab, keli) bahal yar oo caanaleyda ka mid ah oo godad uu qotay ku nool. Wuxuu leeyahay indho iyo dhego yaryar, fuq yuuban iyo maqaar ama dhogor jilicsan. Dh: fadhanfadh.

de: mole sp.

lx: faranfar

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: faranfar

-ta: (magac, dhedig, keli) ugaadh u gaar ah geeska afrika oo u eg deerada kase waaweyn oo aad u qurux badan.

/haraang/ (n) khudbo kulul oo xamaasad-leh.

maragfur¹: m.l Sheegidda wax dhacay oo goobjoog loo ahaa la sheego. la-mid: maragfurid.

maragfur²: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax dhacay oo goobjoog loo ahaa sheegid.

maragfur¹: m.l Sheegidda wax dhacay oo goobjoog loo ahaa la sheego.

maragfur²: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax dhacay oo goobjoog loo ahaa sheegid. m.f.dh, maragfurid.

v., [compound] testify, witness, give testimony

-ay / tay: (v) bear witness; give evidence; witness for or against ~ markhaati fur

(fal) sida ad wax u og tahay u sheeg: waxaad aragtay ama waxaad maqashay sheeg. Sida uu Eebbe kugu ogyahay u maragfur.

maragfur-ka: (magac, lab, keli) sheegidda uu qof markhaati loo qabsadaa uu qaadi ama quudi xeerbeegti hortooda ka sheego sida uu wax u ogyahay. Dh: markhaatifur.

de: testify, witness, give testimony

lx: maragfur

nt: with preposition ka (to), ku (against), u (for ~ in favor of)

pd: (maragfuray)

ps: v1=cmp

key: maragfur

Maerua sessiliflora 02