qarad

(Qaarad-da)

Dhulka engegan qaybihiisa waaweyn oo lixda ah middood (Afrika, Aasiya, Austraalya; Yurub iyo labada Ameerika; waxaa kolkol lagu toddobeeyaa Dhulbarafka Udubka Koofure).

m.dh (-do, m.l) Shanta qaybood ee waaweyn oo dhulku u qaybsan yahay middood.

m.dh (-do, m.l) Shanta qaybood ee waaweyn oo dhulku u qaybsan yahay middood.

f. n. continent

-da: (n) continent (koon 'tanent). Ex: qaaradda Afrika; the African continent

-da: (magac, dhedig, keli) qayb ka mid ah qaybaha waawayn ee dhulka oo ah berri baaxad weyn leh oo cimilo iyo degaan u gaara leh oo biyo ay dhan walba ka xigaan sida: Afrika, Aasiya iyo Yurub. Aasiya waa qaaradda adduunka u weyn. Wa: qaarado.

de: continent

lx: qaarad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: qaarad

m.l la-mid: qarbed.

-ka: (magac, lab, keli) harag adhiga laga saaro oo inta si dhululubo loo saaro weel biyaha lagu shubto laga dhigo. Qarbad biyo ah soo dhaami. Dh: qarbid. Wa: qarid, qarbiddo, qarbid.

qarbad -ka: (magac, lab, keli) caag yar oo nus litir illaa laba litir qaada oo dhiigga lagu dhuro oo lagu kaydiyo. Gabadhii umushay qarbad dhiig ah ayaa lagu shubay. Dh: qarbid.

qarfad¹: m.dh.kh Q. ah: oogada nafleyda haraggeeda meel hawl ama cudur aawadii la adkaata oo jilif ama lakabyo fuulaan. la-mid: carfad.

qarfad²: f.g1 (-day, -dday) Harag nafley, hawl ama cudur aawadii jilif ama lakabyo fuulid.

m. n. (adj.): callus; callous, hardened (skin)

qarfad [inchoative] v. harden, grow ~ become callous (of skin)

-ka: (magac, lab, keli) qof ama wax kale oo aad u ad'adag.

(Qarsad-ka)

Qarsasho.

m.l la-mid: qarsasho.

-ka: (magac, lab, keli) khabbaysasho meel aan la arkayn dhigasho. Wax qarsadka iska daa oo dadka dhexgal. Dh: xasaysasho, sheelad qarsasho.

(Qarxad-ka)

Qarax.

m.l la-mid: qarxasho, qarxid.

vl. n. explosion, burst

-ka: (n) explosion (ikis-palow-shin); blast (balaast), eruption (i-rap-shen); outburst (aw-berast) ~ qarax, qarxid

-da: (magac, dhedig, keli) hadal dheeldheel ah oo cid dhib tirsanaysa dhegta loogu rido. Qarxad ayuu ila dul yimid anoo cadhoonaya. Dh: qaraaxad, dhegahadal, dheeldheel.

qarxad-da: (magac, dhedig, keli) walax yar oo naqas lagu cabbeeyo oo dab laga shido. Dh: qaraaxad, wallaacad, birikee, qaraacad.

a: qarxasho (/da) [vn6-f]

de: explosion, burst

lx: qarxad

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: qarxad

(Qaryad-da)

Magaalo yar; tuulo; buulo.

m.dh (-do, m.l) Magaalo yar; tuulo; buulo. la-mid: qaryo.

f. n. village, hamlet

-da: (magac, dhedig, keli) magaalo yar oo miyi ku dhex taal. Weeca waa qaryad Carta u dhaw Dh: tuulo, buulo. Wa: qaryado.

a: qaryo (/da) [n6-f]

bw: Arabic

de: village, hamlet

lx: qaryad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: qaryad

(Arad-da)

Naag la qabo; oori; afo; maranti.

arad¹: m.l Dhul; arlo.

arad²: m.dh Haweenay la qabo; naag; afo.

m.dh Haweenay la qabo; naag; afo.

f. n. married woman

-da: (magac, dhedig, keli) naag la qabo; xaas nin u dhaxday. Araddii nin kale, isha yaan ku gubin. Dh: oori, afo, maranti.

arad -ka: (magac, lab, keli) meel jabad ah oo beri hore la degganaan jirey. Meel arad ah baan reerkii dejinnay. Dh: guri.

arad-ka: (magac, lab, keli) meel aan reerka ka fogayn; meel duleedka reerka ah. Ugaandha iyo Taanga iyo aradka Nayroobi. Eeraan fardood iyo gammaan, aradka duulaaya. Dh: dhul.

arad -ka: (magac, lab, keli) dal ama gobol xuduud leh.

cf: afo, maranti, naag, oori

de: married woman

lx: arad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: arad

(Qaad-ka)

1. Wax wax lagu shubo ama la saaro, inta ay kol qaadaan; qaatin; rar; mug.

2. Geed la beero oo kolkol aad u weynaada oo caleemihiisa la ganacsado oo la calashado; wuxuu kamid yahay dhirta maanka doorisa, sida xashiishka iyo afyuunka, (ama jaad).

qaad¹: m.l 1. Mugga ay wax leeyihiin. 2. Awoodda qaadis ee wax leeyihiin. 3. la-mid: jaad¹(1). Laamo yaryar oo u xirxiran majimo iyo marduufyo laga soo guro geedo meelo kala duwan ka baxa la cuno inta ay jilcanyihiin oo lagu marqaamo. 4. la-mid: qaadid: magacyada lammaanan. Tusaale: “Dulqaadka”.

qaad²: f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax meel yiil meel kale geyn. 2. (f.g) Wax gudo leh in ku filan ku shubid. 3. (f. g) Wax meel yiil kor u hinjin. 4. (f.g) Ciil, ceeb iyo wixi lamida meel kala tegid. 5. (f. g) Hanti dhicid. 6. (f.g) Nafley cudur ku dhicid. 7. (f.g) Hees ku luuqayn. 8. Yibir cid habaarid. 9. (f.g) Hadal, arrin iyo wixi lamida carrab ku dhufasho. 10. (f.g) Jaad cunid. 11. (f.mg) Roob feerid. 12. Dabool ka q., dub ka q.: wax daahsoonaa sheegid.

qaad¹: m.l 1. Mugga ay wax leeyihiin. 2. Awoodda qaadis ee wax leeyihiin. 3. la-mid: jaad (1). Laamo yaryar oo u xirxiran majimo iyo marduufyo laga soo guro geedo meelo kala duwan ka baxa la cuno inta ay jilcanyihiin oo lagu marqaamo. 4. la-mid: qaadid: magacyada lammaanan. Tusaale: Dulqaadka.

qaad²: f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax meel yiil meel kale geyn. 2. (f.g) Wax gudo leh in ku filan ku shubid. 3. (f.g) Wax meel yiil kor u hinjin. 4. (f.g) Ciil, ceeb iyo wixi lamida meel kala tegid. 5. (f.g) Hanti dhicid. 6. (f.g) Nafley cudur ku dhicid. 7. (f.g) Hees ku luuqayn. 8. Yibir cid habaarid. 9. (f.g) Hadal, arrin iyo wixi lamida carrab ku dhufasho. 10. (f.g) Jaad cunid. 11. (f.mg) Roob feerid. 12. Dabool ka q., dub ka q.: wax daahsoonaa sheegid. m.f.dh, qaadid.

Capacity

Capacity

v. take (away ~ on), get, obtain, catch; pick (up), lift, carry; remove; hide; stop raining

qaad m. n., (mass n.): capacity, volume

qaad m. n., [collective] khat, mild narcotic plant species, Catha edulis

(Gad) All. Som. Catha edulis (Vahl) Endl. Celastraceae.

S, C Cissus quadrangularis L. Vitaceae.

S Cissus rotundifolia (Forsk) Vahl. Vitaceae.

-ay / day: (v) 1. lift (lift); carry (keeri); raise (reeyz), Ex: kor u qaad; lift up. 2. take (teek); 3. conceive (konsiiv); become pregnant. Ex: uur bay qaaday; she became pregnant

qaad -ka: (n) khat (kaat); Catha edulis; an evergreen shrub used to chew it's leaves for their stimulating effects ~ jaad; hareeri, miirow

qaad -ka: (n) capacity (kapaasati); volume of container; carrying capacity. Ex: haan qaad weyn; a high capacity (volume) tank

(fal) wax dhulka yaal kor u hinji. Qaad marada halkaa taalla. Li: dhig.

qaad: (fal) ka cudur ama bugtaan yeelo. Siigada hargab ka qaad.

qaad: (fal) duullaan meel ugu kac. Dh: weerar.

qaad: (fal) ku luuqee, ku hees. Heesta ku qaad adaa cod macaane. Dh: hees.

qaad: (fal) roob, da'idtaanka jooji. Rooboow gaad waan qadhqadhnee. Dh: kac, joogso. Li: da, hoor.

qaad: (fal) xil aqbal oo masuul noqo, xil dusha u rido. Xil qaad waa eed qaad.

qaad: (fal) xoog ku dhac oo boob. Ninkii geelaaga qaaday adna Lo'diisa soo qaad. Dh: dhac.

qaad: (fal) «uga deeq iyo axsaan ku sii. Ninka joonyad bariis ah tukaanka uga qaad. Dh: sii.

qaad: (fal) gabadh iyada oon reerkoodu ogayn guur u kexee. Gabadha qaad oo reerkiinna gee waa laguu meherindoonaaye.

qaad-ka: (magac, lab, keli) geed cagaaran oo laga beero dalal ay ka mid yihiin Itoobiya, Yamen iyo Kiiniya oo caleentiisa ama diirkiisa la calaliyo laguna mirqaamo. Dh: jaad.

qaad -ka: (magac, lab, keli) inta wax mug leh gudihiisu deeqi karo. Dh: mug.

m.dh (-do, m.l) Liid maro ah oo qurxin awgeed loogu tolo dacallada maryaha la xirto iyo daahyada.

m.dh (-do, m.l) Liid maro ah oo qurxin awgeed loogu tolo dacallada maryaha la xirto iyo daahyada.

f. n. edge ~ border of an Arab robe

-da (n) comer (koor-ner); edge (eej) ~ daraf, gees

-da: (magac, dhedig, keli) guntiga afkiisa hoose. Dh: xayn.

aarad -da: (magac, dhedig, keli) liid midabaysan oo maryaha la xidho ama daahyada afkooda hoose lagu qurxiyo. Wa: aaraddo.

de: edge ~ border of an Arab robe

lx: aarad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: aarad

(Barad-ka)

Qof waxbarasho u cusub guda-galay; arday bilaw ah.

m.l 1. Qof wax uusan aqoon barashadooda ku jira. 2. la-mid: barasho.

m. n. pupil, apprentice, trainee

-ka: (n) 1. learning to gain knowledge or comprehension. Ex: ilmo af barad ah; a child learning to speak 2. beginner (biginer); trainee (tareey-nii); amateur (ami- jar) barbarad

-ka: (magac, lab, keli) qof barasho ku cusub galay. Horay wadidda baabuurka uma aqoone imikaan barad ahay. Dh: arday, bilaw, koowaad.

barad -ka: (magac, lab, keli) barashada wax cusub. qof layli ah oo imika farsamabarasho ku jira.

de: pupil, apprentice, trainee

lx: barad

pd: (-ka)

ps: n2a-m

xe: It is apparent that he is a trainee.

xv: Barad inuu yahay waa laga gartaa.

key: barad

m.l 1. Qof aad u gaboobay. 2. la-mid: carasho.

m. n. destructive anger

de: destructive anger

lx: carad

pd: (-ka)

ps: n-m

key: carad

(Farad-da)

Jaadadka timirta mid kamid ah.

m.dh (botani) Timir laf yar oo aad u macaan oo leh midab guduud madow xigeen ah.

m.dh (botani) Timir laf yar oo aad u macaan oo leh midab guduud madow xigeen ah.

f. n., [collective] date species

-ka: (n) something which is obligatory on a Muslim. It is sometimes used in reference to the obligatory part of Islamic prayer; obligation (oob li geeyshiri), duty (dhuuti) ~ waajib, faral

-da: (magac, dhedig, keli) jaadadka timirta mid ka mid ah.

farad-ka: (magac, lab, keli) waajibka xagga diinta ah oo ay qasabtahay in la fuliyo. Soonka iyo salaadu sunna maahe waa farad. Dh: waajib. Li: xaaraan.

farad-ka: (magac, lab, keli) halbeeg cabbira qaabdanabeedka oo lagu tibaaxo 'F'.

de: date sp.

lx: farad

pd: (-da)

ps: n-f-col

key: farad

m.l la-mid: garasho.

-ka: (magac, lab, keli) garashada wax hore kaaga daahnaa ama fahankiisa.

(Karad-da)

Roobka xooggiisa.

f. n. down-pour, force of a heavy rain

cf: roob

de: down-pour, force of a heavy rain

lx: karad

pd: (-da)

ps: n-f

key: karad

m.l la-mid: marasho².

-ka: (magac, lab, keli) ku marasho. marad -ka: (magac, lab, keli) xanuun; bugtaan. Ninka qufacaya marad xun baa haya. maradhaami: (fal) cid maaweelo nayaayiro leh jeedi.

(Qabad-ka)

Qabasho.

m.l 1. Orgi yar oo bilaabay kudidda riyaha. 2. la-mid: qabasho.

vl. n. catching

-ka: (n) action (ak-shen) Ex: wax qabad baan u baahannahay; we need action

erey magacyada badhkood xagga dambe ka raaca oo macna cusub u sameeya.

qabad -ka: (magac, lab, keli) harag aan waafi ahayn. Harag qabad ah ayuu martidii ku seexiyay. Dh: kashrad.

qabad -ka: (magac, lab, keli) wax yar oo la saluugayo gaar ahaan xoolaha. Orgi qabad ah ayuu diigo u bixiyay.

qabad -ka: (magac, lab, keli) xanuun kolkol soo kaca oo qofka qabta. Qabad ayuu madaxa ku leeyahay oo kulaylaha ku soo kaca. Dh: nabar.

qabad -ka: (magac, lab, keli) orgi yar oo bilaabay kudidda riyaha.

de: catching

lx: qabad

pd: (-ka)

ps: vn2a-m

see: qabasho

key: qabad

(Qalad-ka)

(hadal) Hal jaban; gef; laaxin (ama khalad).

qalad¹: m.l (-dyo, m.dh) Samaynta wax, fal, hadal iyo wixi lamida loo sameeyo si aan sax ahayn; gef.

qalad²: f.g/mg1 (-lday, -ladday; -ldi) 1. (f.g) Wax si aan sax ahayn u samayn. 2. (f.mg) Ku q.: wax, wax kale oo aan ku habbooneyn ku qasid.

qalad¹: m.l (-dyo, m.dh) Samaynta wax, fal, hadal iyo wixi lamida, loo sameeyo si aan sax ahayn; gef.

qalad²: f.g/mg1 (-lday, -ladday; -ldi) 1. (f.g) Wax si aan sax ahayn u samayn. 2. (f.mg) Ku q.: wax, wax kale oo aan ku habbooneyn ku qasid. m.f.dh, qaldid.

fault

m. n. fault, mistake, blunder

qalad v. make a mistake, err, blunder

-ka: (n) mistake (mis-teeyk)-, error (era); wrong (roong); fault (foolt) -qalad -qalday/ qaladay: (v) mistake (mis-teeyk); err (eer)

(fal) xumee oo si aan sax ahayn u samee Dh: khalad. Li: sax.

qalad -ka: (magac, lab, keli) fal aan sax ahayn gurracan. Qalad laguma saxo qalad. Dh: khalad. gef. Li: sax.

غلط

-ka: (magac, lab, keli) daabka la gabsade ee billaawaha; gacan qabsiga qolxadka. Qamadka billaawaha lama dheereeyo. Dh: daab.

qamad -ka: (magac, lab, keli) daloolka ku yaal birta waranka ee samaydu gasho.

qamad -ka: (magac, lab, keli) gudinta halka uu daabku ka galo. Qamadkaa dhuuban gudintayda.

-a: (magac, lab, keli) ilmo meher la' aan ku dhasha. Qarac lama tuuro. Dh: wecel, garac, faraq, farakh.

1. (Qaraf-ka) Kabriid; tarraq.

2. (Qaraf-ta) Qori xalleefsan oo ciidda lagu guro; digaxaar.

qaraf¹: m.l (-fyo, m.dh) Kabriid; tarraq.

qaraf²: m.l/dh.u Qori xalleefsan oo ciidda digada xoolaha iyo wixi lamida lagu guro; digaxaar.

qaraf³: m.dh (-rfo, m.dh) Weel qori ka samaysan oo kaadida geela iyo goggobada lagu qamiiriyo marka xoolaha la dhayayo.

m. n., [collective] match; matches

qaraf [feminine] n. sweeper ~ homemade-broom made of brushwood

-ta: (magac, dhedig, kel) xarriiq yar oo ciddi ama wax kale ah.

qaraf -ka: (magac, lab, keli) qoryo yaryar oo afka baaruud ku leh oo dab laga shito. Qarafii keen aan dabka huriyee. Dh: kabriid, tarraq.

qaraf -ka: (magac, lab, keli) qori xalleefsan oo ciidda iyo wixii la mid ah lagu guro. Qarafka qaad oo adhiga saalada ka qur. Dh: digaxaadh.

(Qaran-ka)

1. Dad isku duuban oo si qaanuun iyo siyaaso ah u maamulan oo deggan dhul seere cad oo la wada yaqaan leh oo dowlad keliyihi u wada taliso.

2. Usha balka.

m.l (-ammo/-nno, m.dh) 1. Dad ay ka dhexeyso qawaaniin iyo maamul siyaasadeed oo leh seere ama xad adduunyadu aqoonsan tahay iyo calan u gaar ah. 2. Usha balka galleyda ama meseggada.

m.l (-ammo/-nno, m.dh) 1. Dad ay ka dhexeyso qawaaniin iyo maamul siyaasadeed oo leh seere ama xad adduunyadu aqoonsan tahay iyo calan u gaar ah. 2. Usha balka galleyda ama meseggada.