qaraaxadin

-ta: (magac, dhedig, kel) eeg marawaxadin.

-da: (n) cigarette lighter

(Caraadin-ta)

Boorrin; tirtirsiin.

m.f.dh eeg caraadi.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale tirtirsiin. Dh: boorrin, tirtirsiin.

-ka: (magac, lab, keli) nin lafaha jaba kaba kuwa burburana gura oo aqoon dheer u leh lafaha.

-ta: (magac, dhedig, keli) sida orgida u ciyid. Qalaadinta iska daa orgi ma tihide. Dh: ciyid.

m.f.dh eeg saraadi. la-mid: saraadis.

m.dh Wax sheegidda si cad oo aan qaris lahayn wax loo sheego.

m.dh Wax sheegidda si cad oo aan qaris lahayn wax loo sheego.

-da: (magac, dhedig, keli) santuuq qori ah oo wax lagu gurto; seexaarad.

(Gardaadin-ta)

(caado) xus loo sameeyo carruurta dhalata kolka afartan maalmood u dhammaato; nin dhalan wanaagsan baa inta tunka ku qaada la or'orda, ama faras baa inta la fuuliyo lagu taxaabaa, ama siyaalo kale baa la yeelaa.

m.f.dh eeg gardaadi. la-mid: gardaadis.

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo xambaaris oo la socsocod. Ilmuhu kolkkuu afartan (40) maalmood jiro oo qof loo xambaariyo ama degta loo saaro oo uu la warwareego taas oo la aaminsan yahay in uu qofkaas dabcigiisa yeesho.

(Harraadin-ta)

Harraad badid; biyo la cabbo u diidid; oomin.

m.f.dh eeg harraadi.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, harraad ku ridid; noole inuu harraado sabab u noqosho. Dh: oomin, harraadis.

(Jarmaadin-ta)

Arooryo hore wadid; kallihin.

m.f.dh eeg jarmaadi. la-mid: jarmaa-dis¹, jermaadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo iyo wax la mid ah, milay aroor hore ah, socodsiin.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: marawaxadi.

(fal) qabooji oo marawaxadda u dhig. Biyaha saxni ku dhub oo noo marwaxadi. Dh: barfi, marwaxadee.

m.f.dh eeg maryaadi. la-mid: maryaadis, meryaadin, meryaadis, miryaadin.

m.f.dh eeg qammaadi.

-ta: (magac, dhedig, keli) (ka ~) ka fogayn; ka dheerayn; ka weecin.

m.f.dh eeg banaanadi. la-mid: banaanadis.

-ta: (magac, dhedig, keli) yaryarayn oo kolba in yar bixin. Dumarku iyagaa banaanadinta biilka raga kaga wanaagsan. Dh: tashiilid.

(Calaamadin-ta)

Calaamayn.

m.f.dh eeg calaamadi. la-mid: calaamadayn, calaamayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) astaan ama calaamad dhigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qoyan ku maliiqid oo ku dhoobid.

m.dh la-mid: diyaafadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) martigelin oo si maamuus leh u sooryeyn. Dh: sooryayn.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax babbin. 2. Marwaxad wax ku qaboojin. la-mid: marwaxadi.

v. fan

(fal) marawaxad ku babbi olayd keen. Dh: balfi.

de: fan

lx: marawaxadi

pd: (marawaxadiyey)

ps: v2a=tr

key: marawaxadi

-ta: (magac, dhedig, keli) dad ama qof ambabaxayo sii nabadgelyayn. Salaamadin baan u soo maray xaafadda. Dh: nabadgelyyn.

-ta: (magac, dhedig, kell mar waxad u dhigid oo ku qaboojic marawaxad samayn. Dh: marawaxadays.

marawaxadayn -ta: (magac, dhedig, keli) sida marawaxadda u samayn. Dh: marawaxadays.

-ta: (magac, dhedig, keli) samaynta baadhis cilmiyaysan.

m.dh la-mid: garangarin.

-ta: (magac, dhedig, keli) inta ugu sarraysa qaadid. Dh: dulkaxaadin, korkaxaadis.

m.f.dh eeg malaakhadi.

a: marawaxo ~ marwaxo

de: fan, ventilator; [fig.] dry cough

hm: 1

lx: marawaxad

pd: (-da)

ps: n1-f

syn: babbis

xv: Arabic

key: marawaxad_1

de: tickling sensation in the throat prior to coughing

hm: 2

lx: marawaxad

pd: (da)

ps: n-f-col

syn: dhigdhiko, riiraxyo

key: marawaxad_2

(fal) marawaxad u dhig oo ku qabooji: marawaxad u samee. Dh: marawaxade.

-ta: (magac, dhedig, keli) samafalka iyo wanaagga qaraabada ka fogaan.

(Qaraabakiil-ka)

Qaraabannimo darteed cid wax ugu burin, ugu eexasho.

qaraabakiil¹: m.l Eexasho qaraabannimo awgeed loo sameeyo. la-mid: karaabakiil¹, qaraabakiilid.

qaraabakiil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Cid qaraabannimo awgeed ugu eexasho.

qaraabakiil¹: m.l Eexasho qaraabannimo awgeed loo sameeyo. la-mid: karaabakiil.

qaraabakiil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Cid qaraabannimo awgeed ugu eexasho. m.f.dh, qaraabakiilid.

v. show nepotism ~ favoritism to a relative ~ friend

-ka: (n) nepotism (nepa-tiizim); favouritism (fey-faratiisim) preferential treatment ~qaraabokiil

-ka: (magac, lab, keli) siin iyo waxqabad ku socda wejigarasho oon daacad ahayn. Qaraabakiilka iska daa. Dh: eex.

de: show nepotism ~ favoritism to a relative ~ friend (of a person in a higher position)

lx: qaraabakiil

nt: qaraabakiil (ka) [vn2-m]

pd: (qaraabakiilay)

ps: v1=tr

key: qaraabakiil

-ta: (magac, dhedig, keli) isku dhexdaadin oo alaab rogrogid.

m.f.dh eeg abaadi. la-mid: abaadsiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) goofinta wax jiray iyo baabi'intiisa. Abaadinta beerta, anaa kugu dhaafay. Dh: goofin, baabi'in.

abaadin -ta: (magac, dhedig, keli) waarinta wax jira iyo raajintiisa. Abaadinta uunka, Allaa iska diiday.

-da: (magac, dhedig, keli) finan yaryar oo oogada dadka ka soo baxa kulaylka dartii.

araarad-ka: (magac, lab, keli) u gogoldhigashada hadal ballaadhan ama murti soo socota. Araaradkii buu guddoomiyuhu ku dheeraaday.

araarad -ka: (magac, lab, keli) xoolo arooraya intaanay ceelka tegin sii daajin. Xooluhu araarintay biyo badan ku cabbaan.

araarad -ka: (magac, lab, keli) xaraaradka meel sarraysa laga soo xaraarto.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka shaqayn colaad dhexdhexaadinteed.

araarin -ta: (magac, dhedig, keli) xoolo sii daajin inta aanay ceelka tegin.

m.f.dh eeg arradi.

f.g2 (-iyay, -isay) Qof dagaal ku guubaabin.

v. encourage

(fal) cid kale, wax ku boorri. Dh: tirtirsii, guubaabi.

de: encourage

lx: caraadi

pd: (caraadiyey)

ps: v2a=

key: caraadi

-ga: (n) one that falls behind among moving herd; straggler (straaglar) ~ dabaadi-ga

(fal) cid oonsii oo biyo u baahsii.

(Qaaxayn-ta)

Nabar qaaxada u dhaca gaarsiin.

m.f.dh eeg qaaxee.

-ta: (magac, dhedig, keli) nabar qaaxada u dhaca gaadhsiin. Carruurta qaaxaynta ka daa. Dh: oofayn, qaaxays.

qaaxayn -ta: (magac, dhedig, keli) god hoos u qodid oo gun ballaadhan u yeelid. Qaaxaynta boholuhu waa muhiin dhulka adag. Dh: qaaxays.

m.l la-mid: qaaraami.

m. n. love song ~ poem with unique rhythm

-ga: (n) Somali classical music, especially Fiftieth or Sixties songs ~ qaaraami

-da: (magac, dhedig, keli) heeso fadhiga lagu kala rogto oo inta badan jacayl ku sal leh oo bilawgii qarnigii labaataan caan ka ahaa geyiga Soomaalida oo ereyadeeda ay ka mid yihiin: «sidii dhugdhugley, dhul dheer maribaa; dhawaaqayga loo dhegeystaa». Hees qaraami ah noo qaad. Dh: belwo.

qaraami -da: (magac, dhedig, keli) heesihii hore ee bilawga fanka cusub. Heesihii qaraamiga inna xasuusi caawa.

a: qaaraami

bw: Arabic

de: love song ~ poem with unique rhythm (has become a popular art form)

lx: qaraami

pd: (-ga)

ps: n2a-m, n7-m

key: qaraami

(fal) caleen ka dhergi. Dibiga qaraari ha kaa fadhiistee.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qarracan.

(Qarandi-da)

1. Bahal Afrika ku nool; wuxuu lee yahay oogo qallafsan, dhabar sida qaansada u xoodan, lugo gaaggaaban oo xoogag badan, dhego kuwa dameeraha u eg, dabo sal weyn oo af dhuuban iyo gafuur dheer; waxay cuntaa aboorka iyo quraanyada iyo wixii la mid ah; xabaalaquf; saddexsuulley.

2. Injirta lo'da.

m.dh (-iyo, m.l) Bahal duurjoog ah oo leh af dhuuban iyo gafuur dheer, dhego dhaadheer oo kuwa dameeraha u eg, lugo gaaggaaban oo xoogag badan, dhabar sida qaansada u xoodan iyo dabo sal weyn leh oo cuna aboorka, quraanyada iyo wixi lamida; xabaalaquf; saddexsuulley.

m.dh (-iyo, m.l) Bahal duurjoog ah oo leh af dhuuban iyo gafuur dheer, dhego dhaadheer oo kuwa dameeraha u eg, lugo gaaggaaban oo xoogag badan, dhabar sida qaansada u xoodan iyo dabo sal weyn leh oo cuna aboorka, quraanyada iyo wixi lamida; xabaalaquf; saddexsuulley.

f. n. anteater, aardvark

-da: (n) aardvark (aad-vaak) ~ xaabalaquf