qanduur

-ta: (magac, dhedig, keli) dareere midab. cad leh oo afka cillad la'aan laga tufo. Dh: candhuuf.

m.l Qare aan la cunin oo duur ka baxa. la-mid: qaredameer.

-ka: (magac, lab, keli) jaad qaraha ka tirsan oo aan la cunin oo duur ka baxa.

m.l la-mid: caduuro.

[ADUUR, ADUR, ADHUR] Solanum Jubae 051

(Adur) C Solanum jubae Bitter. Solanaceae.

N Solanum piperiferum A.Rich. Solanaceae.

C Solanum incanum L. Solanaceae.

May Croton menyhartii Pax. Euphorbiaceae.

m.l (-rro, m.dh) Waabka birtumuhu fariisto oo birta ku farsameeyo.

-ka: (magac, lab, keli) waabka birtumuhu fariisto oo birta ku farsameeyo

-ta: (magac, dhedig, keli) meesha dadka dhintay lagu aaso.

-ka: (magac, lab, keli) awood iyo itaal badan. Qamuur aanad lahayn ha sheegan. Dh: xoog, baaxad.

qamuur -ka: (magac, lab, keli) isbeddel aan fiicnayn oo cuntada ku dhaca. Dh: khaayis.

-ka: (magac, lab, keli) meel iska taagnaan aan dhan na loo dhaqaaqin.

Bataan xaaluf

-ka: (magac, lab, keli) baryo farabadan, tuugsi xad dhaaf ah. Dh: baryo, tuugsi, sadaqaysi.

(Banduul-ka)

Meel doonyaha dhexdooda ku taal oo loo sameeyey in biyuhu ku soo ururaan oo dabadeed laga dhuro.

m.l Meel doonyaha dhexdooda ku taal oo loo sameeyo inay biyuhu ku soo uruuraan si looga dhuro.

n. bilge, sump well (of a ship)

-ka: (magac, lab, keli) meel doonyaha dhexdooda laga sameeyo si biyuhu ugu soo ururaan dabadeedna laga dhuro ama laga harqiyo.

de: bilge, sump well (of a ship)

lx: banduul

pd: (-ka)

ps: n -m

key: banduul

name-m wild tree (sp)

magac loo baxsho wiil ku ag dhashay geed magacaa leh oo meelaha lamadegaanka ah ka baxa oo loogu cadaydo daawo ahaan.

(Canbuur-ka)

Gashi haweenku qaataan oo googgaradda qariya; kurdad.

m. n. frock, dress

-ka: (n) woman's dress; gown (gaawn)-, frock (frook) ~ cambuur, kurdad

-ka: (magac, lab, keli) gashi haweenku qaataan oo googoradda qariya. Dh: toob, kurdad, kordad.

de: frock, dress

lx: canbuur

pd: (-ka)

ps: n2-m

see: cambuur

key: canbuur

m.dh (-llo, m.dh) Weel bir ka samaysan oo marka ceelasha la qodayo dhoobada lagu qaado.

-sha: (magac, dhedig, keli) weel bir ka samaysan oo marka ceelasha la qodayo dhoobada lagu qaado.

danduul-sha: (magac, dhedig, keli) halka malabka shinnidu ku samayso ee geedka ka soo laadlaadda. Dh: handuul.

(Handuul-ka)

1. Sariir aan lugo lahayn.

2. Naxash.

m.l (-llo, m.dh) 1. Sariir yar oo ilmaha lagu lulo. 2. Naxash. 3. Sariir doomaha derbiyadooda ku dheggan oo ay seexdaan rakaabka qaarkood.

m.l (-llo, m.dh) 1. Sariir yar oo ilmaha lagu lulo. 2. Naxash. 3. Sariir doomaha derbiyadooda ku dheggan oo ay seexdaan rakaabka qaarkood.

m. n. bier, casket

-ka: (magac, lab, keli) sariir aan lugo lahayn oo maydka iyo ciddii aan dhaqaaqi karayn lagu qaado. Dh: laxash, naxash, rarab.

de: bier, casket

lx: handuul

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: handuul

-ka: (magac, lab, keli) xidigga laxmeeraha ku xiga.

(Macduur-ka)

Marmarsiinyo haysta; cudur leh.

m.l.kh (dii.) M. ah: qof waajib uu gudan lahaa ka baaqdo cudurdaar awgii; marmarsiinyo haysto.

m.l.kh (dii.) M. ah: qof waajib uu gudan lahaa ka baaqdo cudurdaar awgii; marmarsiinyo haysto.

m. n. (adj.): exempt person; excusable, having an excuse, exonorated (from religious duty ~ obligation)

-ka: (magac, lab, keli) qof marmarsiiyo lagu saamixi karo sheegta; qof cudurdaar leh. Waad magnayde hadduun warku ku soo gaadhin macduur baad tahay.

bw: Arabic

cf: cudur

de: exempt person; [atr.] excusable, having an excuse, exonorated (from religious duty ~ obligation) (due to illness or old age, etc.)

lx: macduur

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: macduur

name-m protected, victorious, triumphant

-a: (magac, lab, keli) bakahayl aan waxba quudhin; gacantii go'day. Qadduuc wax lagama sugo. Dh: bakhayl, gacantii go'day.

(Qadduun-ta)

Wax aad u fil weyn ama da' hore ka haray.

m.dh (-uumo, m.l) 1. Shey duug ah oo aad u da' weyn oo waayihii hore lagu dhaqmi jirey. 2. Meel qof ama dad ku duuganyihiin; qabri. 3. Seef godan oo daab qori ah leh.

m.dh (-uumo, m.l) 1. Shey duug ah oo aad u da' weyn oo waayihii hore lagu dhaqmi jirey. 2. Meel qof ama dad ku duuganyihiin; qabri. 3. Seef godan oo daab qori ah leh.

f. n. antiquity

-ta: (magac, lab, keli) shey duug ah oo aad u da' weyn oo waayihii hore lagu dhaqmi jirey.

qadduun-ta: (magac, lab, keli) meel qof ama dad ku duuganyihiin; qabri.

qadduun -ta: (magac, lab, keli) seef godan oo daab qori ah leh.

qadduun-ta: (magac, dhedig, keli) waa gooshaan yar oo alwaaxda lagu qoro. Caliyow magaalada qadduun iiga keen.

qadduun -ta: (magac, dhedig, keli) xabaalmaguur aad u da'weyn. Wa: qadduumo.

de: antiquity

lx: qadduun

pd: (-ta Pl: qadduumo (/ha))

ps: n1-f

see: qadiim

key: qadduun

m.l.kh Q. ah: qof madax adayg oo waxa uu damco aan laga qancin karin.

m. n. stubborn ~ obstinate person

(tilmaame) qof madax adag oo aan la fahmi karin.

de: stubborn ~ obstinate person

lx: qandhar

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: qandhar

qandiir¹: m.l Wax kulkoodu yaryahay.

qandiir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax in yar kululaansho.

f.mg1 (-ray, -rtay) Wax in yar kululaansho. m.f.dh, qandiirid.

m. n., [abstract] lukewarmness, tepidity

qandiir [inchoative] v. grow lukewarm

-ka: (magac, lab, keli) wax kulkoodu yaryahay.

m.l Duub jilicsan oo maro iyo wixi lamida ka samaysan oo haweenka dhabarka wax ku qaadaa sabarka ku xirtaan si uu culayska uga celiyo.

-ka: (magac, lab, keli) duub jilicsan oo maro iyo wixii la mid ah ka samaysan oo haweenka dhabarka wax ku qaadaa sabarka ku xirtaan si uu culayska uga celiyo.

(Sanduuq-a)

Abxad qori ah ama bir la adkeeyey oo dharka iyo alaabada kale, lagu gurto; seexaarad; (ama santuukh).

m.l (-qyo, m.dh) 1. Shay ka samaysan qori alwaax ah ama bir oo dharka iyo alaabta lagu rito. 2. Meel lagu kaydiyo hanti hay'adeed iyo wixi lamida. la-mid: santuukh.

m.l 1. Shay ka samaysan qori alwaax ah ama bir oo dharka iyo alaabta lagu rito. 2. Meel lagu kaydiyo hanti hay'adeed iyo wixi lamida.

m. n. box, chest, trunk, suitcase; fund, account

-a: (n) box (bokis); usually a wooden box with a lid and often a lock; chest (jast) ~ santuukh

-a: (magac, lab, keli) eeg sanduukh.

a: santuuq ~ santuukh

bw: Arabic

de: box, chest, trunk, suitcase; [ext.] fund, account

initial: s

lx: sanduuq

pd: (-a Pl: sanaadiiq (da))

ps: n2a-m, n8-m

key: sanduuq

صُنْدُوق

santuur¹: m.l Qori marka hashu ilmaha diiddo sanka looga xiro oo mayrax lagula duubo.

santuur²: f.g1 (-ray, -rtay) Hal ilmo diiddey sanka qori uga xirid.

-ga: (magac, lab, keli) поос hadhuudhka ka mid ah oo firi buurbuuran oon tayo lahayn bixiya. Qandaafuuri cuni maynee lo'da siiya. Dh: gandafuuri.

(Qandhuufa-da)

Far iyo suul ciddiyohooda oo xoog wax loogu qabto oo loogu xanuujiyo; qanjaruufo.

qandhuufo¹: m.dh Far iyo suul ciddiyahooda oo xoog meel qof jirkiisa ka mid ah loogu qabto si loo xanuujiyo. la-mid: qanjaruufo¹.

qandhuufo²: f.g3 (-ftay, -fatay) 1. Far iyo suul ciddiyahooda cid ku xanuujin. 2. Cid hoos ugu baaqid. la-mid: qanjaruufo².

f. n. pinch

qandhuufo v. pinch, nip

-qandhuuftay / qandhuufatay: (v) pinch (pinj) or nip (nip) with the thumb and a finger ~ qan-jaruufo

qandhuufo -da: (n) pinching with the thumb and a finger

(fal) cid kale, qanjiidhi.

qandhuufo-da: (magac, dhedig, keli) eeg qandhuuf.

-ka: (magac, lab, keli) biyaha doonta soo gala, meesha godan ee ay isugu tagaan ama ay fadhiistaan. Dh: banduul.

m.dh 1. Geedgaab leh caleen iyo miro yaryar oo ka baxa meelaha biyo mareenka ahi. 2. Midab cagaar khaafiif ah leh.

candhuuf¹: m.dh Hoore layig ah, aan midab lahayn, qanjirrada afka nafleyda ka yimaada oo liqidda cuntada fududeeysa. la-mid: candhuufo.

candhuuf²: m.dh (c. nafl.) Dareere biyo oo kale ah ay qanjidho candhuufeedku ku dhiiqiiyaan afka. Soo saarida candhuufta waxa nashaadiya cuntada afka ku jirta iyo urta ama ku fekerka cuntada.

candhuuf³: f.mg1 (-fay, -ftay) Ku c.: cid candhuuf ku tufid.

candhuuf¹: m.dh Hoore layig ah, aan midab lahayn, qanjirrada afka nafleyda ka yimaada oo liqidda cuntada fududeeysa. la-mid: candhuufo.

candhuuf²: m.dh (c. nafl.) Dareere biyo oo kale ah ay qanjidho candhuufeedku ku dhiiqiiyaan afka. Soo saarida candhuufta waxa nashaadiya cuntada afka ku jirta iyo urta ama ku fekerka cuntada. m.f.dh, candhuufid.

candhuuf³: f.mg1 (-fay, -ftay) Ku c.: cid candhuuf ku tufid.

f. n., (mass n.): saliva

-ta: (n) saliva (salaay-va); spit (ispiit)-, spittle (ispe-tal) ~ calyo, candhuufo

-ta: (magac, dhedig, keli) dhareer iyo qoyaan muhiim ah oo si dabiici ah qanjidhada afku u sameeyaan; biyabiyood layiig ah oo qanjidhada calyada ka yimaada. Dh: candhuufo, qandhuuf.

a: candhuufo

de: saliva, spittle

lx: candhuuf

pd: (-ta)

ps: n1-f-mass

key: candhuuf

بصاق، بُراق

(Canshuur-ta)

Lacag, boqolkiiba in, hantida laga baxsho oo dowladda la siiyo, danaha guud oo tolka (qaranka) dartood; ammaan; sedo; (ama cashuur).

canshuur¹: m.dh (-ro, m.l) Lacag boqolkiiba in laga qaado hantida dadweynaha si ay dawladdu ugu fuliso danta guud. la-mid: cashuur¹.

canshuur²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Hanti canshuur ka bixin. 2. Cid canaadid. la-mid: cashuur².

canshuur¹: m.dh (-ro, m.l) Lacag boqolkiiba in laga qaado hantida dadweynaha si ay dawladdu ugu fuliso danta guud. la-mid: cashuur.

canshuur²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Hanti canshuur ka bixin. 2. Cid canaadid. m.f.dh, canshuurid. la-mid: cashuur.

f. n. tax, customs duty

-ta: (n) tax (taakis); duty (dhuuti) customs (kas-tamis) ~ cashuur

canshuur -ay / tay: (v) 1. place a tax on income, property, or goods ~ cashuur. 2. make difficult or excessive demands upon; tax (taakis) Ex: maxaa noo canshuuraysaa? -why are you taxing us?

Imposta

Tax

Waa qaybta Dawladdu ku leedahay hantida kala duwan ee dadweynaha ee ganacsi ama xoogsi kale ku dhalisa faa'iido, taasoo lagu qiyaaso heerka hadba sharciga canshuurta ku tilmaaman, waxayna dib wax ugu qabataa hawlaha Dawladeed ee waxtarka u leh dadweynaha. Waa deeq sharcigu dadweynaha qasab uga dhigay, oo dadweynaha si kale ugu soo noqota.

(fal) xoolo laga ganacsanayo, xaqii dawladda ka qaad. Dh: cashuur.

canshuur -ta: (magac, dhedig, keli) lacag ay dawladdu mishaarada dadka iyo xoolaha laga ganacsado ba saarto oo qaabab kala duwan loo guro. Dh: cashuur.

de: tax, customs duty

lx: canshuur

pd: (-ta)

ps: n1-f

see: cashuur

key: canshuur

ضريبة

Dugaagad ku jirta madaxa baanadaha qaarkood ee gudaha ku leh girgirro maroorsan oo libiqa ku dul wareega.

daanduun¹: m.l la-mid: daadduun¹.

daanduun²: f.mg1 (-uumay, -uuntay) la-mid: daadduun².

m.dh Shimbir yar, bay ah, kooxkoox u socota oo qodata gocosada iyo abuurka duugan.