qandhoo

(tilmaame) mid candhadii laga gooyay; mid candhadiisu hawl gabtay.

qaandhow¹: m.l la-mid: qaandhaw¹, qaandhebid.

qaandhow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) la-mid: qaandhaw².

(Qandhisa-da)

Booddo.

m.dh.u Booddo.

f. n., [collective] flea

-da: (magac, dhedig, keli) cayayaan yar yar oo boodbooda oo nafleda qaarkeed dhiigga ka nuugta. Timaha qofka aan nadaafad lahayn qandhiso ayaa ku dhalata. Dh: dhiqle, booddo.

qandhiso -da: (magac, dhedig, keli) xummad aad u sarraysa oo dadka maan iyo miyir iskga darta. Dh: xummad.

de: flea

lx: qandhiso

pd: (/da)

ps: n6-f-col

key: qandhiso

magac loo bixiyo wiil socod badan.

m.dh la-mid: qundhaco.

m.l la-mid: bandow.

-da: (magac, dhedig, keli) xaalad amnixumo ba awgeed, dhaqdhaqaaqa dadka iyo gaadiidka la joojiyo saacado go'an. Dh: xayiraad.

(fal) xanaaq; dhirif.

(Candha-da)

(geel; lo' kd.) xubin ballaaran oo laallaadda oo qurxub weyn iyo labo iyo ka badan oo naas, ka kooban.

m.dh (-ooyin, m.l) Xubinta caanahu galaan ee xayawaanka dheddig.

m.dh (-ooyin, m.l) Xubinta caanahu galaan ee xayawaanka dheddig.

f. n. udder

-candhada: (n) udder (adhar) ~ candhada xoolaha

-da: (magac, dhedig, keli) eeg cadho.

cf: dhays

de: udder

lx: candho

pd: (/da)

ps: n6-f

key: candho

-ga: (magac, lab, keli) geed aan geed qodxeed ahayn laamihiisana laga sameeyo saabka haamaha yar yar. Mandoo baan haanta ka saabiyey

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: qandhee.

m.dh.u Miro aan weli bislaan.

m.dh.u Miro aan weli bislaan.

pr. n., loc. city in north east Somalia

f. n., [collective] unripe fruit

(tilmaame) midho aan weli bislaan ah.

f.mg3 (-ooday, -ootay) 1. Miro aan weli bislaan cuniddooda ku jirrasho. 2. Socod, fardo-fuul iyo wixi lamida ku jiiro-go'id.

(fal) cunto ku sumow. Dh: balaloo.

m.dh Nooc cawska ka mid ah oo ka baxa meelaha biya fariisinka ah.

(Xandha-da)

Hanti; xoolo; maal.

m.dh Maal; hanti.

f. n., [collective] property, goods

-da: (magac, dhedig, keli) xoolaha la dhaqdo.

cf: hanti, maal, xoolo

de: property, goods

initial: x

lx: xandho

pd: (/da)

ps: n6-f-col

key: xandho

-ta: (magac, dhedig, keli) geed ka mid ah geed quwaaxa. Geed qadhoon ah ayaan hadhgalay Dh: qaroon.

qadhoon -ta: (magac, dhedig, keli) abuur gaar ah oo geela qaarkii leeyahay oo sangaroorku hoos u soo godmo. Hal qadhoon leh ayaa geela la daaqaysa. Dh: kamas.

m.l Orodka uu awr qooqani ordo mar uu dagaallamayo.

-ga: (magac, lab, keli) orodka uu awr qooqani ordo mar uu dagaallamayo.

(tilmaame) xummad iyo xanuun yar qaba. Wilku saaka wuu gandhan yahay.

m.l.kh Q. ah: qof madax adayg oo waxa uu damco aan laga qancin karin.

m. n. stubborn ~ obstinate person

(tilmaame) qof madax adag oo aan la fahmi karin.

de: stubborn ~ obstinate person

lx: qandhar

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: qandhar

f.g2 (-dheeyay, -dheysay) Qandho kicin. la-mid: qandhi.

v. produce a fever in someone; make someone ill

(fal) xummad iyo xanuun aan badnayn ku rid.

a: qandhi (qandhiyey) [v2a=tr]; rw: qandho

de: produce a fever in s.o.; make s.o. ill

lx: qandhee

pd: (qandheeyey)

ps: v2b=tr

key: qandhee

m.dh la-mid: qandheyn.

(Qandood-ka)

(aqal, wax weyn) meel ka taagan; meel qotoma.

qandood¹: m.l la-mid: gandood¹, qandoodid.

qandood²: f.g1 (-day, -dday) Nafley si is- hoggaamis u istaagid. la-mid: gandood².

v.st: stand, be standing, set up ~ erected (of a building, etc.)

-ka: (magac, lab, keli) sara joogid aan dhaqdhaqaaq lahayn. Caliyow qandoodka iska daa oo kac shaqayso. Dh: qotomid, quyudid.

de: stand, be standing, set up ~ erected (of a building, etc.)

lx: qandood

nt: qandood (ka) [vn-m-st]

pd: (qandooday)

ps: v1=st

key: qandood

-ha: (magac, lab, keli) neef candhada dhibaato ka gaadhay oo candhabeelay ama hawlgabtay.

m.dh la-mid: qaldhicid.

m.f.dh eeg qandho². la-mid: qandhood.

-da: (magac, dhedig, keli) xummad iyo xanuun aan badnayn yeelasho.

fièvre.

(Qandhuufa-da)

Far iyo suul ciddiyohooda oo xoog wax loogu qabto oo loogu xanuujiyo; qanjaruufo.

qandhuufo¹: m.dh Far iyo suul ciddiyahooda oo xoog meel qof jirkiisa ka mid ah loogu qabto si loo xanuujiyo. la-mid: qanjaruufo¹.

qandhuufo²: f.g3 (-ftay, -fatay) 1. Far iyo suul ciddiyahooda cid ku xanuujin. 2. Cid hoos ugu baaqid. la-mid: qanjaruufo².

f. n. pinch

qandhuufo v. pinch, nip

-qandhuuftay / qandhuufatay: (v) pinch (pinj) or nip (nip) with the thumb and a finger ~ qan-jaruufo

qandhuufo -da: (n) pinching with the thumb and a finger

(fal) cid kale, qanjiidhi.

qandhuufo-da: (magac, dhedig, keli) eeg qandhuuf.

m.l (-syo, m.dh) Qof aan karti lahayn.

m.l (-syo, m.dh) Qof aan karti lahayn. baqdin m.dh Dareen geesinnimo la'aaneed oo xasillooni darro iyo welwel leh oo ku dhasha nafleyda marka ay dareento inay nafteeda halis ku jirto; cabsi.

-ka: (magac, lab, keli) waxa isku dhex laaqan ee aan la kala saari karin.

baqdhoos -ka: (magac, lab, keli) wax aan lahayn dheef. Eebboow baqdhoos, baa hadhaan, biidna tarahayne.

baqdhoos: (magac, lab, keli) marka la ciyaarayo laadhuuda, lambarka awood kuu siinaya inaad ku ceshatid tuurrimaadka. Baqdhoos ayaa ii hadhaye sug. Dh: baqdhoosh.

baqdhoos -ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah qoobkaciyaarka.

(fal) erey la isku habaaro oo la macno ah 'caanabeel'.

(magac, dhedig, keli) xubin weyn oo caano ku samaysmaan oo naasleyda kaga taalla labada jeeni dhexdooda. Xooluhu waxay ahaayeen caato, aan la hayn caddiin, oo neefna candho la qabanayn.

f.mg3 (-ooday, -ootay) Xasillooni xarrago ku jirto u socosho.

f.mg3 (-ooday, -ootay) Xasillooni xarrago ku jirto u socosho.

/haandh-buuk/ (n) gacan-qabsi (tilmaan-bixiye).

-da: (magac, dhedig, keli) caano fadhiistay.... Handhayada garoorka ah haddii, gadawga loo saaro.

-ka: (magacwadareed) dad aan shaqeysan oo akhlaaqad xumo gidaarrada la joogjooga. Dh: mashaqayste, baagamuuddo.

u.j la-mid: maandhe.

m.l (-fyo, m.dh) Qof hal mar dhoofay oo faan iyo been badan.

m.l (-fyo, m.dh) Qof hal mar dhoofay oo faan iyo been badan.

m. n., [compound] first time traveler

-ka: (n) first time traveler or traveller; inexperienced traveler

-ka: (magac, lab, keli) qof mar keliya dibad u dhoofay ion weli safarrada ku ilbixin dadkana ugu faana

de: first time traveler

lx: mardhoof

pd: (-ka)

ps: n2a-m-cmp

key: mardhoof

qaandhaw¹: m.l 1. la-mid: qaandhebid, qandhow 1. Bixinta qaan laysku lahaa layska baxsho. 2. Kabarray.

qaandhaw²: f.mg1 (-dhebay, -dhawtay; - dhebi) U q.: qaan laysku lahaa bixin. la-mid: qaandhow².

(fal) amaah lagugu lahaa iska bixi. Adaa amaah qaataye iska qaandhaw. Dh: bixi, qaanbax.

qaandhaw -ga: (magac, lab, keli) deyn ku sheegad, amaah ku sheegad.

v., [compound] claim a debt

(fal) shey ama lacag kugu hallawday iska bixi. Qaandheb daynta lagugu leeyahay.

a: qaandhaw

de: claim a debt

lx: qaandheb

pd: (qaandhebay)

ps: v1=cmp

key: qaandheb

(fal) sakaraad oo wax mawtulgargaro ku jra ahaw. Iska qaldhabo oo tawxiidka ha illoobin.