qandhan

m.f.dh eeg candhee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cudurka candhada ku ridid. Dh: cadhayn.

candhayn-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo, candho weynaansho oo dhalmo isku diyaarin. Dh: dhaysin.

dhandhan¹: m.l la-mid: dhadhan¹.

dhandhan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) la-mid: dhadhan².

-ka: (magac, lab, keli) sida uu carrabku ka dareemo cunro ama cabbitaan. Dh: dhadhan.

-ka: (magac, lab, keli) lacag ama xoolo kale oo ay dad isku dan ahi iska dhex ururiyaan si kolka baahiyi timaad ay ugu bixiyaan. Dh: baaho.

qaadhaan -ka: (magac, lab, keli) lacag ama xoolo kale oo qof baahan loo ururiyo si loogu caawiyo. Gabdhihii lacagtu ka hallawday qaadhaan ayaa loo ururiyay. Dh: baaho, qaraamaad, dhawrto.

qaandhaw¹: m.l 1. la-mid: qaandhebid, qandhow 1. Bixinta qaan laysku lahaa layska baxsho. 2. Kabarray.

qaandhaw²: f.mg1 (-dhebay, -dhawtay; - dhebi) U q.: qaan laysku lahaa bixin. la-mid: qaandhow².

(fal) amaah lagugu lahaa iska bixi. Adaa amaah qaataye iska qaandhaw. Dh: bixi, qaanbax.

qaandhaw -ga: (magac, lab, keli) deyn ku sheegad, amaah ku sheegad.

m.f.dh eeg qandhee. la-mid: qandhin.

-ta: (magac, dhedig, keli) xummad iyo xanuun aan badnayn ku ridid; qandho u keenid. Tallaalku qandhayn wuu leeyahay. Dh: xumadayn.

f.mg4 (-hnaa, -hnayd) Qof, qof kale wax siintiisa u jajaban.

-ka: (magac, lab, keli) qof, qof kale wax siintiisa u jajaban.

(Qadan-ka)

1. Nasiib; ayaan; cawo; hoodo; buruud.

2. Xoog iyo laf leh.

m.l 1. Nasiib; ayaan. 2. Q. ah: qof xoog iyo laf leh.

m. n., abs., [ext. atr.]: fate, fortune, (good) luck; strong, robust

name-f good luck; lucky charm, amulet (Arb). Syn: Khadan

(tilmaame) xoog iyo laf leh. Faysal waa nin qadan ah.

qadan: (tilmaame) baahan oon biyo iyo baad helin. Ninka qadan dhergiya.

qadan -ka: (magac, lab, keli) nasiib iyo ayaan; cawo iyo hoodo. Ninkaasi waa nin qadan fiican. Dh: buruud.

Habka iyo muuqa guud.

de: fate, fortune, (good) luck; [ext. atr.] strong, robust

lx: qadan

pd: (-ka)

ps: n2-m-abs

syn: ayaan, nasiib

key: qadan

(Badhan-ka)

Geed, wax yar ah, oo xalleefsan oo wareegsan oo dhexda daloollo ku leh, oo dharka lagu kor tolo oo inta ilaha (daldaloollada) laysu suro, dacallada isku qabta oo isku xira; guluus.

m.l (-amo, m.dh) Shey yar oo caag, bir iyo wixi lamida ka samaysan, wareegsan xalleefsan daloollo leh oo dharka la gashado meelo gaar ah looga tolo si uu dacalladooda isugu qabto; galuus.

m.l (-amo, m.dh) Shey yar oo caag, bir iyo wixi lamida ka samaysan, wareegsan xalleefsan daloollo leh oo dharka la gashado meelo gaar ah looga tolo si uu dacalladooda isugu qabto; galuus.

m. n. button

-ka: (n) button (batan) ~ guluus

badhan: -badhnaa / badhnayd: (adj) half (haaf); halved. ~ badhan. Ex: koob badhan; half cup

(fal) mid dhiman ama qaybsamay noqo.

badhan: (tilmaame) mid labo qaybood laga dhigay oo aan dhannayn; mid qayb ka maqantahay. Dh: baran, dhiman. Li: dhan.

badhan -ka: (magac, lab, keli) walax yar oo caag ka samaysan caag, loox iyo wixii la mid ah, dhexda na ku leh afar ama labo dalool oo lagu taxo shaadhadhka iyo wixii la mid ah. Dh: guluus, sureer.

de: button

lx: badhan

pd: (-ka)

ps: n2c-m

syn: galuus ~ guluus {N < Eng}

key: badhan

(tilmaame) wax fagan ama la fadhay.

(tilmaame) wax wax kale lagu dheereeyey ama lagu xoojiyay. Dh: laran.

m.dh (fiisikis) Dululaati uu ka jiro cadaadis hoose oo neef ah micnaheeduna tahay xaddiga atamyada ama molikiyuulada ayaa aad u hooseeya.

m.dh (fiisikis) Dululaati uu ka jiro cadaadis hoose oo neef ah micnaheeduna tahay xaddiga atamyada ama molikiyuulada ayaa aad u hooseeya.

Vacuum

der. [adjective] empty, emptied

vide.

-madhnaa: (adj) empty (em-ti); vacant (veey-kant); blank (balaank)-, void (vooydh) ~ maran

(tilmaame) aan waxba ku jirin oo eber ah. Ha is wareerine weelka madhan hoo. Dh: faaruq.

madhan: (tilmaame) kala soocan oo la kala nadiifiyay ah. Gorowgu wuu madhan yahaye dheriga ku rid.

madhan -ta: (magac, dhedig, keli) dululaati uu ka jiro cadaadis hoose oo neef ah micnaheeduna tahay xaddiga atamyada ama molikiyuulada ayaa aad u hooseeya.

de: empty, emptied

lx: madhan

pd: (madhnaa)

ps: adj-der

see: maran {N}

key: madhan

(fal) wax la qaatay noqo; mid wax ut dhiman yihiin oo la qaatay noqo.

(Gabda) S,C Maerua oblongifolia (Forsk) A. Rich. Capparidaceae.

N Plicosepalus nummularifolius (Franch) Wiens & Polhill. Loranthaceae.

(tilmaame) eeg qadan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la qadfay ahaansho.

der. [adjective] insulted, offended

(tilmaame) mid cadhaysan ah; lagu xadgudbay oo qadaf lagu sameeyey ah.

de: insulted, offended rw: qadaf

lx: qadfan

pd: (qadfanaa)

ps: adj-der

key: qadfan

m.dh Meel leh dhir madow yari ku yaal.

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: qatan.

1. Qalad ku jiro; gef ah.

2. Wareersan.

qaldan¹: f.g/mg1 (-amay, -antay; -ami) 1. Wax, wax kale ku qasan yihiin noqosho. 2. Cid gefsan noqosho.

qaldan²: f.mg4 (-xay, -xday) 1. Wax si aan sax ahayn loo sameeyay ahaansho. 2. Wax gefsan noqosho.

der. [adjective] wrong, mistaken, in error; abnormal

-aa / qaldanayd: (adj) 1. wrong (roong); incorrect (in-ko-rakt); mistaken (mis-teeyken); erroneous (i-roo-niyas); untrue (an-riyal); 2. improper (im-poroper); inappropriate

(fal) gef iyo wax aan sax ahayn samee Kolkaad tababaranayso bogoljeer qaldan waa lagu siciye.

qaldan: (tilmaame) khalad ku jooga ah; aan sax ahayn ah. Ninka dadka yasaa waa nin qaldan. Dh: khaldan. Li: saxan, saxsan.

de: wrong, mistaken, in error; abnormal

lx: qaldan

nt: qaldan [v1=inch] 'err, make a mistake'

pd: (qaldanaa)

ps: adj-der

key: qaldan

(Qanaan-ta)

1. Dabada gammaanka siiba tan fardaha.

2. Dabo, guud ahaan.

qanaan¹: m.l Q. ah: nafley madax-adag oo aan la hoggaamin karin.

qanaan²: m.dh Dabada gammaanka iyo lo'da.

f. n. tail

-ta: (magac, dhedig, keli) dabada qammaanka siiba tan fardaha. Jaraha ganaanta faraska ka soo gooso.

qanaan -ta: (magac, dhedig, keli) lafta dhabarka dhammaadkeeda halka ay futada ka gasho Qanaantuu u dhacay Dh: dabaqanaan, xaarquud.

de: tail (especially of a horse)

lx: qanaan

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: qanaan

(Qandac-a)

Kulayl iyo qabow dhexdood; wax diirran ah; kuljiir,

qandac¹: m.l.kh Q. ah: wax kuleylkoodu yar yahay.

qandac²: f.mg1 (-cay, -cday; -dici) Wax in yar kululaaday noqosho.

m.l.kh Q. ah: wax kuleylkoodu yar yahay.

m. n., [abstract] temperateness (neither hot nor cold), lukewarm temperature

qandac [inchoative] v. become tepid ~ lukewarm

-ah: (adj) warm (woom) ~ diirran. Ex: biyo qandac ah i sii; give me a warm water

(fal) diirrimaad ka dhig.

qandac -a: (magac, lab, keli) kulayl iyo qabow u dhexeeya; wax diirran. Biyuhu aad uma kulula oo waa qandac. Dh: fardiiris, diirrimaad.

qandac-a: (magac, lab, keli) soo dhanaanaanshaha caanaha. Caano gandac ah ayuu noo keenay Dh: maydhanaan, waraabadila.

(Qandal-ka)

Geed laf adag oo qoryihiisa wax lagu dhisto.

m.l (-llo, m.dh) 1. Geed dhirta dhaadheer ka mid ah oo bixiya laamo toostoosan oo lagu dhisto guryaha, lehna asal hargaha lagu magdiyo. 2. Qabal maqaar ka samaysan oo gaboobay.

m. n., [collective] tree species, its wood is used for building

-ka: (magac, lab, keli) geed laf adag oo qoryihiisa wax lagu dhisto. Tiirarka agalku waa galool shaxduna waa qandal.

de: tree sp., its wood is used for building

lx: qandal

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: qandal

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: qandhee.

(Qandha-da)

1. Fayoobi la'aan, xanuun ama cudurrada qaarkood lagu yaqaan, oo qofka kulayl iyo gariiriso qabtaan; xummad.

2. Bugto; jirro.

qandho¹: m.dh 1. Xummad. 2. Jirro. 3. Duumo.

qandho²: m.dh (daawo) Kulka jirka oo ka saramara kulka caadiga ah ee jirka: haddii afka laga cabbiro waxa weeye: 98,6° F oo u dhiganta 37° C. Haddii futada laga cabbirana waxa weeye = 99° F oo dhiganta = 37°C.

qandho³: f.mg3 (-oday, -otay) Cid jirro ku dhicid. la-mid: qandhoo.

qandho¹: m.dh 1. Xummad. 2. Jirro. 3. Duumo.

qandho²: m.dh (daaw.) Kulka jirka oo ka saramara kulka caadiga ah ee jirka: haddii afka laga cabbiro waxa weeye: 98,6° F oo u dhiganta 37° C. Haddii futada laga cabbirana waxa weeye = 99° F oo dhiganta = 37° C. m.f.dh, qandhasho.

qandho³: f.mg3 (-oday, -otay) Cid jirro ku dhicid. la-mid: qandhoo. m.f.dh, qandhood.

f. n. fever, temperature; illness, malady, indisposition

-qandhada: (n) fever (fii-ver); feverishness ~xummad

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun fudud oo ku soo booddo ah. Bugtaan kali ma haysee qandho yar ayuu u jiifaa. Dh: juucjuuc.

de: fever, temperature; [ext.] illness, malady, indisposition

lx: qandho

pd: (/da)

ps: n6-f

key: qandho

حُمّى، حُمَّة

Qiro iyo baaxad leh.

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof ama nafley kale wax buuran ahaansho.

der. [adjective] thick, solid; robust

magac loo bixiyo gabadh la rajaynayo inay yeelato xoog iyo karti.

(tilmaame) xoog iyo tamar leh.

cf: baaxad, qiro

de: thick, solid; robust rw: qarad

lx: qardan

pd: (qardanaa)

ps: adj-der

key: qardan

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax la cabbiray ahaansho (dhul).

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax la cabbiray ahaansho (dhul). m.f.dh, qaydnaan.

(tilmaame) kala ballaadhsan ah oo dabool la'aan cadceedda u yaal. Dhar wadhan daynshaa qaadda.

(tilmaame) wax ama meel la baadhay oo gacanta la mariyey.

-ka: (magac, lab, keli) sureerrada shamiisyada iyo wixii la mid ah lagu taxo mikood. Surwaalka baldhan ayaa ka go'ay.