qammacitaan

-ka: (magac, lab, keli) kor u qaaditaan labada gacmood wax lagu qaado oo madaxa kor loo dhaafiyo.

-ka: (magac, lab, keli) roob aan laga jirsan ku rafaaditaan.

-ka: (magac, lab, keli) si xoog leh oo wax loo jeclaado in wax la hanto.

-ka: (magac, lab, keli) eeg laacid.

-ka: (magac, lab, keli) wax dhulka yaal kor u hinjitaan. Qaaditaanka culayska badan iska iaali. Dh: qaadniin. Li: dhigniin.

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) gabadh iyada oon reerkoodu ogayn la tegitaan. Qaaditaanka habluhu waa dhaqan qaldan. Dh: la tegitaan.

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) wax mug leh muggiisa wax le'eg deeqitaan. Dhiilku qorofka wuu ka qaaditaan yaryahay: Dh: deeqitaan.

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) bugtaan ama cudur yeelasho. Waa in la xakameeyo kala qaaditaanka cudurrada faafa.

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) duullaan meel ugu kicitaan oo dagaal u xamaanqaadasho. Ciidankii weerar qaaditaan ayuu u kabaalqabtay. Dh: weeraritaan.

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) ku heesitaan.

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) joogsashada da'itaanka roobka. Roobku waa mayay oo qaaditaan ma leh. Dh: joogsi, kacitaani. Li da'itaan, hooritaan.

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) xil aqbalitaan oo masuul noqosho; xil dusha u riditaan. Dh: xilqaadniin.

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) xoog ku dhacitaan oo boobitaan. Qaaditaanka geel dad kale waa dembi kuu yaal. Dh: dhicitaan, boobitaan.

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) deeq bixin oo cid kale siin. Dh: siin. Li: diiditaan.

-ka: (magac, lab, keli) cid meel u socota ku biiritaan oo la socosho.

raacitaan -ka: (magac, lab, keli) jirid oo daranyada ka dhabitaan.

-ka: (magac, lab, keli) furuuruc iyo wixii la mid ah, dubka ka soo bixbixitaan; ka soo yaacniin.

yaacitaan -ka: (magac, lab, keli) mar wada ordid; wadajir u cararitaan. Magal dheregtey yaacitaan ka sug. Dh: caymadid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg amaarid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg fajacid.

-ka: (magac, lab, keli) ka faanitaan oo iska weyneyn. Dh: islaweyni.

-ka: (magac, lab, keli) eeg baayacid.

-ka: (magac, lab, keli) ka shaqaysashada badaha iyo maaxiddeeda. Dh: badmarid.

-ka: (magac, lab, keli) samaynta falka caymadka.

-ka: (magac, lab, keli) dhar iyo wixii la mid ah, xaradh ku samayn.

daabacitaan-ka: (magac, lab, keli) buug iyo wixi la mid ah, madbacad ku qoritaan. Daabacitaanka qaamuusku bil iyo badh buu qaadan karaa qoristiisuna sannado.

-ka: (magac, lab, keli) wax, ilaalinta uu mudnaa siin la'aan. Daayacitaanka alaabtu waa ay ku baaba'daa. Dh: baylihin, daayicitaan, laayacitaan, dayicitaan. Li: daryeelitaan.

-ka: (magac, lab, keli) fadhi ka kackacid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg laayacid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg madmadid.

-ka: (magac, lab, keli) wax marmarya ahaan. Marmaritaankaaga waan la socdaa.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qalaadin.

-ka: (magac, lab, keli) kafafidda lafteeda. Dh: engegitaan. Li: qoyitaan.

qallalitaan -ka: (magac, lab, keli) qombobidda lafteeda. Qallalitaan ayuu saanta la doonayaa. Dh: qombobitaan.

-ka: (magac, lab, keli) kala dillaacitaan.

-ka: (magac, lab, keli) meel u hayaamitaan.

-ka: (magac, lab, keli) labo qof oo isguursatay, isku hoyn.

-ka: (magac, lab, keli) bad marid iyo kalluumaysi. Dh: badmaaxid.

-ka: (magac, lab, keli) «la ~» cid kale, wax kala mid ahaan; wax kala sinnaan.

-ka: (magac, lab, keli) wax ka kaaftoomid. Dh: maarmid.

-ka: (magac, lab, keli) joojitaan; wax reebban oon la isku oggolayn ka dhigitaan. Mamnuucitaanka sigaarku waa sax. Dh: diiditaan, joojitaan, reebitaan. Li: oggolaan, saamixitaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qalloocid.

-ta: (magac, dhedig, keli) kala dillaacitaan. Dh: diilaacitaan, jeexitaan.

-ka: (magac, lab, keli) maalitaanka barqinkii xoolaha la maalo. Barqamaalitaan meel baadiyo biya leh, halkay beeshu ku badhaadhay.

-ka: (magac, lab, keli) tuuritaanka iyo riddaynta walax meel ama qof lagu abbaaray. Aa'itaanka rasaasta ha loo meel dayo. Dh: riditaan, tuuritaan.

-ka: (magac, lab, keli) meel ka dhaqaaqid oo tu kale u socdaalid. Dh: aadid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aalid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aasid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aayid.

(tilmaame) hadal wanaagsan oo soo jiidasho leh. Madaxaygu waa qof afmacaan oo an adyad lahayn.

-ka: (n) uprising (ap raaysin)-, revolt (ri-voolt); rebellion (ri beelyan) ~ mudaharaad, kacitaan

-ka: (magac, lab, keli) sare u istaagitaan, fadhiga ka toositaan. Dh: kicitaan.

kacitaan-ka: (magac, lab, keli) hurdo ka toosid. Dh: kicitaan, toositaan.

kacitaan -ka: (magac, lab, keli) caydhoobid kugu dhacda, dhammaanshaha uu kaa dhammaado maalku. Dh: kicitaan, caydhoobitaan.

-ka: (magac, lab, keli) wax mamay oo welfay ahaan. Mamitaanku iimaan xumuu keenaa. Dh: walfitaan, mamid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg madhitaan.

maritaan-ka: (magac, lab, keli) socod cagta sii marin oo dhaafid. Aqalkaagu waa marrinkayga oo maritaankiisu wuu ii fudud yahay.

maritaan -ka: (magac, lab, keli) dusha haylaaq dheer kaga duubid oo ku warwareejin. Maritaanka dhigta gabadh qudhaa ku filan. Dh: duubitaan.

-ka: (magac, lab, keli) cudur lahaansho; xanuun qabid. Qabitaanka xanuunka dhawaan uunbaa lagu ogaaday gabadha.

qabitaan -ka: (magac, lab, keli) deyn ama lacag qabid. Qabitaanka laba kun oo faran wuu oggol yahay. Dh: qabid; qabniin.

qabitaan -ka: (magac, lab, keli) si wax u arkid; arrin si ula muuqasho. Qabitaanka ra'yi qudha ma fiicnee waa in la kala aragti duwanaadaa. Dh: aa- minsanaan, rumaysnaan, qabniin.

qabitaan-ka: (magac, lab, keli) xaas lahaansho; islaan qabid. Islaantayda waxan ku wada joognaa qabitaan sharci ah.

-ka: (magac, lab, keli) xiraad la'aan ku seexasho. Qaditaanka martida saakaa la ogaaday.

qaditaan-ka: (magac, lab, keli) wax qaday oon waxba helin ahaan. Qaditaanka waan ugu tala galay.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qalid.

(tilmaame) mid caajisan oo wahab saaran yahay. Ninkii oo qamacsan ayaa qaad loo keenay.

-da: (magac, dhedig, keli) indhaha iyo wejiga ka hanjabid. Haweenku qammacidda iskama daayaan. Dh: huruufid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qammacid.

-ka: (magac, lab, keli) caano iyo wax la mid ah, wax kale ku walaaqitaan. Dh: walaaqitaan, laaqitaan.

qasitaan-ka: (magac, lab, keli) carqaladayn oo qas iyo wareer abuurid. Shirka qasitaanka ka jooji.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaxid.

-ka: (magac, lab, keli) biyo ceel ka dhuritan.

-ka: (magac, lab, keli) kicitaan oo cid isu taagitaan. U qumitaanka culimadu waa ixtiraam.

-ka: (magac, lab, keli) cid kale u baaqid; u yeedhitaan.

-ka: (magac, lab, keli) wax aasan noqosho; wax ay ciidi ku rogmatay ahaansho. Aasmitaanka magaalada waxa dhaliyay dhulgariirkii dhacay.

-ka: (magac, lab, keli) eeg ababid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg ajarid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg alalid. al'aloos -ka: (magac, lab, keli) abaabulka koox ama reer lagu qalqaalinayo arrin. Inta badan waxa loo adeegsadaa abaabulka dagaal. Al'alooska reeraha aad ka dhex waddiin joojiya. Dh: abaabul.

-ka: (magac, lab, keli) fal ku akhriyid; sixir ku samayn. Baabitaanku waa xaaraan. Dh: sixritaan.

-ka: (magac, lab, keli) kala maqnaansho daba dheeraaday. Baaditaan baan ku kala maqnqyn.

-ka: (magac, lab, keli) faaafitaanka war ama wax kale. Dh: fiditaan.

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, la garramid.

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, u yeedhid ama codsi u jeedin.

(Baaritaan-ka)

Baaris.

m.l 1. Raadinta wax qarsoon. 2. Suuq waayidda badeeco ganac loo soo bandhigay. la-mid: baarid².

m.l 1. Raadinta wax qarsoon. 2. Suuq waayidda badeeco ganac loo soo bandhigay. la-mid: baarid.

vl. n. investigation, analysis, research, inspection

ka: (n) 1. investigation (investageyshan); analysis (anaalisis) 2. checkup (jeek ap) Ex: baaritaan caafimaad; medical checkup [a general physical examination] baarid, baaris

-ka: (magac, lab, keli) wax dahsoon raadin ku suubbin. Dh: baadhitaan.

a: baadhitaan; baaraan, baarid, baaris

de: investigation, analysis, research, inspection

lx: baaritaan

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: baaritaan

-ka: (magac, lab, keli) wax horreeyay, dhaafid.

baasitaan -ka: (magac, lab, keli) ku guulaysashada itixaan aad martay.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badcid.

-ka: (magac, lab, keli) caagidda lafteeda.

-ka: (magac, lab, keli) hadal xun ku dhihitaan.

-ka: (magic, lab, keli) daafniin ku dhicis. Daafitaan baan uga cabsi carruurta la isku daray.

-ka: (magac, lab, keli) daaqadaha iyo albaabada maryo qurux ahaan ku sii deyn. Daahitaanka ka hor guriga kashkaash.

daahitaan-ka: (magac, lab, keli) dabaylaraacitaanka geela. Daahitaan buu libaaxu geela ku laayey.

daahitaan -ka: (magac, lab, keli) ka dabamarid goortii la rabay inuu yimaaddo ama uu wax dhaco. Dh: habsaamitaan, raagitaan.

daahitaan-ka: (magac, lab, keli) albaabada iyo daaqadaha maryo quruxi ahaan ku sii deyn.

-ka: (magac, lab, keli) tacbaannimo iyo tabaryari ay keento hawl la qabtay.

-ka: (magac, lab, keli) cunitaanka xoolaha ee cawska iyo dhirta.

daaqitaan -ka: (magac, lab, keli) dhir iyo tigaad cunid; geedo iyo doog daaqid. Awrku aad buu u bukaa oo daaqitaan ma leh.

-ka: (magac, lab, keli) daaridda dab, nal iyo wixii la mid ah ama hurintiisa. Daaritaanka dabka iyo dabayshii ayaa kulmay.

daaritaan-ka: (magac, lab, keli) cid kale, hadal ama ficil uu ka xanaaqo u gaysasho oo faragelin. Daaritaanka dadka iska ilaali. Dh: maagitaan, daandaansi.

daaritaan-ka: (magac, lab, keli) caano la lulayo, in yar ka dhiijin si loo hubiyo inay baxeen.

(Dammanaan-ta)

Qof damman ahaansho.

m.f.dh eeg damman. la-mid: dammanaansho.

f. n., [abstract] absent mindedness

-ta: (magac, dhedig, keli) wax aan maankiisu dhannayn oo qaqabaw ahaan. dammanaansho-ha: (magac, lab, keli) mid maahsan oo maqan ahaan. Dh: maahsanaan.

de: absent mindedness

lx: dammanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: dammanaan

-ka: (magac, lab, keli) nabar hore u bukey oo aan weli bogsan waxyeellayn. Dh: xanuujin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg faadid.

-ka: (magac, lab, keli) meelo badan ku baahid ama gaadhid. Waxa soo yaraaday faafitaankii cudurrada. Dh: fiditaan. Li: ururid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg faagid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg faanid.

-ka: (magac, lab, keli) caano, faar yeelasho.

faaritaan-ka: (magac, lab, keli) eeg faadhitaan.

-ka: (magac, lab, keli) duulitaanka hawada. Dh: haadid, lalitaan, duulitaan.

haaditaan -ka: (magac, lab, keli) «ka naf, noole, ka bixitaan.

-ka: (magac,lab, keli) eeg haagid.

m.l (juqraafi) Dabayl xoog leh oo ka soo dhacda woqoogi-bari oo saamaysa galbeedka Afrika. Waxay si toos ah uga soo dhacdaa lamaddegaanka Saxara, waa kulayl, qallalayl, booryley - iyadoo sidaas u kulul una qallalan ayay haddana kala dillaacisaa jiridaha geedaha.

m.l (juqraafi) Dabayl xoog leh oo ka soo dhacda woqoogi-bari oo saamaysa galbeedka Afrika. Waxay si toos ah uga soo dhacdaa lamaddegaanka Saxara, waa kulayl, qallalayl, booryley - iyadoo sidaas u kulul una qallalan ayay haddana kala dillaacisaa jiridaha geedaha.

Harmattan

-ka: (magac, lab, keli) dabayl xoog leh oo ka soo dhacda woqoogi bari oo saamaysa galbeedka Afrika. Waxay si toos ah uga soo dhacdaa lamaddegaanka Saxara, waa kulayl, qallalayl, boodhley iyadoo sidaas u kulul una qallalan ayay haddana kala dillaacisaa jiridaha geedaha.

-ka: (magac, lab, keli) wax akayn u baahan, wax kale ku xoojin. Dh: kaabid.