qammacis

m.f.dh eeg qammaac².

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaacin.

(fal) indhaha iyo wejiga ka hanjab.

qammac-a: (fal) qaaqaayir ay dumarku indhaha iyo wejiga isku caayaan oo ay ku dagaallamaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg macmacid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg tammadin.

-da: (magac, dhedig, keli) indhaha ka hanjabid oo haddana ka hanjabid.

m.f.dh eeg qammaad². la-mid: qammaad¹ (4).

-da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) ka fogaan; ka dheeraan; ka weecsanaan.

m.f.dh eeg qammaadi.

-ta: (magac, dhedig, keli) (ka ~) ka fogayn; ka dheerayn; ka weecin.

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaarta qammaarka ciyaarid.

-ka: (magac, lab, keli) indhaha iyo wejiga ka hanjabitaan.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax qaac ka keenid. 2. Haruub qaac ku kululeyn. 3. Ka q.: ruuxaan ka shidid (cid). la-mid: qiici, qiiqi.

v. smoke, make something give off smoke

(fal) qiiq ama uunsi ku shid. Qamareey aqalka innaga qaaci. Dh: qiiji, shid, bukhuuri.

qaaci -da: (magac, dhedig, keli) gogol furaashyo ah oo saaloon ahaan loo dhigo qolalka fadhiga ah. Dh: fadhi Sucuudi.

qaaci -ga: (magac, lab, keli) heeso dabacsan oo lagu tumo kaman, darbuukad iyo foodhin oo caan ahaa bilawgii fanka habaysan ee Soomaalida. Waxan dhegestaa heeso qaaci ah oo uu ku heesi jiray Cumar Dhuule.

qaaci-ga: (magac, lab, keli) kabo aan cidhib dheer lahayn oo dhulka yaal. Walaashay kabo qaaci ah ayay jeceshahay.

de: smoke, make s.t. give off smoke

lx: qaaci

pd: (qaaciyey)

ps: v2a=tr

key: qaaci

(fal) si naxariis darro ah u cabbudhi. Xoog ku gamci ha is odhan ciddil kaa ra'yi duwan.

qamis¹: m.l Laab hoggaanka ka mid ah oo ratiga gafuurka loo geliyo si loo hoggaamiyo.

qamis²: f.g1 (-say, -stay) Rati xarig gafuurka u gelin si hoggaamintiisu u fududaato.

m.l Laab hoggaanka ka mid ah oo ratiga gafuurka loo geliyo si loo hoggaamiyo.

(fal) rati xarig gafuurka u gelin si hoggaamintiisu u fududaato.

qamis -ka: (magac, lab, keli) laab hoggaanka ka mid ah oo ratiga gafuurka loo geliyo si loo hoggaamiyo.

m.l la-mid: hammi¹.

m. n. worry, anxiety; ambition; problem

bw: Arabic

de: worry, anxiety; ambition; problem

lx: qammi

pd: (-ga)

ps: n2a-m

see: hammi

key: qammi

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg baacin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg caacid.

(magac, dhedig, keli) diisitaanka meeli hoos u diisanto ama godoto. Dhigta daacis baa ku dhacday. Dh: liicis. Li: dhiibis.

daacis: (magac, dhedig, keli) ka soo bixitaanka naqasku ka soo baxo caloosha marka qofku dhergo ama uu dareere naqas leh cabbo.

m.l la-mid: damcin.

(Gaacis-ka)

Gaacin.

m.l la-mid: gaacin.

vl. n. resistance to an invasion

de: resistance to an invasion

lx: gaacis

pd: (-ka)

ps: vn2a-m

key: gaacis

jamais, prép. - abadan; waligaa, marnaba (sinnaba).

plus jamais - ha ucelin; abadan mar labaad.

-ta: (magac, dhedig, keli) bidhaan indhaha u quruxsan oo soo jiidata sida dhir ama doog. Dh: laactan, laacdan.

laacis-ta: (magac, dhedig, keli) wax ku ag yaal ama kaa durugsan gacanta ku fidin si loo soo qaado.

laacis-ta: (magac, dhedig, keli) wax kaa sarreeya ama samada soo heehaaba, gacanta ama afka la tiigsad. Dh: tiigsi

laacis-ta: (magac, dhedig, keli) caano, mar qudh ah dhammaysasho. Dh: laasasho, laacid.

m.l 1. Garoorinta la garooriyo caano la doonayo in la lulo. 2. Q. ah: caana garoor ah.

-ka: (magac, lab, keli) gadhoodhinta la gadhoodhiyo caano la doonayo in la lulo.

qaabis -ka: (magac, lab, keli) caana gadhoodh ah.

m.f.dh eeg qaac². la-mid: qiicid, qiiqaabid, qiiqid.

(Qaacin-ta)

Qaac ka dhigid, ka soo saarid, u yeelid.

m.f.dh eeg qaaci.

-ta: (magac, dhedig, keli) gogol ballaadhin oo sidii saaloonka qaaciga ah u dhigid. Dh: goglid, ballaadhin.

m.dh la-mid: qaadid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaadid.

m.dh la-mid: qaarid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaawin.

(Qamadi-da, Qamadi-ga)

Badar sarreenka u eg.

m.l/dh Badar bariiska u eg lana eg laakiin ka midab duwan oo la cuno.

m.l/dh Badar bariiska u eg lana eg laakiin ka midab duwan oo la cuno.

m. n.-gen: wheat, grain ~ cereal crop

(Gamadi) N Triticum aestivum L. Gramineae.

-ga: (n) wheat (wiit); barley (baarli) ~sarreen

-ga: (magac, lab, keli) badar geedgaabka ka mid ah oo daqiiqda laga ridqo. Qamadigaiye sarreenku way isku egyihlin. Dh: qamaddi.

de: wheat, grain ~ cereal crop

lx: qamadi

pd: (-da ~ -ga)

ps: n-m/f-gen

key: qamadi

قمح

-da: (magac, dhedig, keli) caajisid; amaarid. Daalka ayaa qamcidda kuugu wacan.

-ta: (magac, dhedig, keli) si naxariis darro ah u cabbudhin; xoog ku muquunin. Dawladaha askartu xukunto ayaa gamcinta caan ku ah.

qamcin -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale caajisin; amaarin.

m. n. long robe ~ shirt

-ka: (n) traditional long shirt (sheert); robe (roowb) ~ shaati, khamiis

a: khamiis

bw: Arabic

de: long robe ~ shirt

lx: qamiis

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: qamiis

m.l la-mid: qancin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qancin.

-da: (magac, dhedig, keli) firida galleyda guud ahaan. Joonyad qarmac ah ayaan iibiyay Dh: gallay arabikhi.

qarmac-da: (magac, dhedig, keli) gorow arabikhi ah; gallay la kariyay. Dh: garraax.

m.l la-mid: raacin.

-ka: (magac, lab, keli) sharaab iyo wixii la mid ah oo marka la dhergo dabadeed la cuno. Raggu intaanay kicin raaciskiina soo sii.

raacis-ta: (magac, dhedig, keli) eeg raacid.

f.g1 (-say, -stay) Bun saloolid ama dubid.

v. toast; broil

-ka: (magac, lab, keli) dareen dhiirranaan iyo calood adayg leh. Dh: xamaasad.

de: toast; broil

initial: x

lx: xammis

pd: (xammisay)

ps: v1=tr

key: xammis

m.l la-mid: yaacin.

-ka: (magac, lab, keli) 'dareere' yaacin.

yaacis-ta: (magac, dhedig, keli) 'noole' eryid.

yaacis-ta: (magac, dhedig, keli) 'finan' dubka ka soo dareerid. Dh: dareerid, yaacid

-ka: (magac, lab, keli) walax inta badan maro ama waraaq ka samaysan oo lagu aftirto kolka wax la cuno. Dh: aftir.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg agmarid.

m.l la-mid: amaahin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg amaahin.

m.l.kh D. ah: qof damac badan.

m.l.kh D. ah: qof damac badan.

m. n. (adj.): ambitious person; greedy, gluttonous

-ga: (n) greedy (giriidi) person; grasping (garaasping) ~ hunguri-weye, dhuuni

-ga: (magac, lab, keli) qof damac badan, hunguri weyn. Damaaci daartaada lama gaysto.

bw: Arabic

cf: damac

de: ambitious person; [atr.] greedy, gluttonous

lx: damaaci

pd: (-ga)

ps: n-m

key: damaaci

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg layacid.

Naaslay

-da: (magac, dhedig, keli) iimaanli'i; wax walafsan oo wax uu jecel yahay ku hungurixun ahaan.

qammaac¹: m.l Buuq; yulqan.

qammaac²: f.mg1 (-cay, -cday) Buuq ama yulqan badan sameyn (cid).

-a: (magac, lab, keli) buuq iyo yulqan.

(Qammaad-ka)

1. (dhul) dhib la gudbo, la gooyo.

2. Wax laga joogsado, laga maagto.

qammaad¹: m.l 1. Baajinta ama ka wareegidda wax sameyntooda. 2. Miyir doorsoomidda lala miyirdoorsoomo harraad, gaajo iyo daal badan. 3. Leexashada meelhalis ah laga leexdo. 4. la-mid: qammaadid.

qammaad²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Harraad, gaajo iyo daal badan la miyirdoorsoomid. 2. Ka q.: wax sameyntooda ama meel mariddeed ka wareegid.

m.l 1. Baajinta ama ka wareegidda wax sameyntooda. 2. Miyir doorsoomidda lala miyirdoorsoomo harraad, gaajo iyo daal badan. 3. Leexashada meelhalis ah laga leexdo.

m. n. hard earth (to cultivate); obstacle, difficulty

-ka: (magac, lab, keli) dhul maristiisu adag tahay oo dhib lagaga gudbo. Dh: qarfo.

qammaad -ka: (magac, lab, keli) ka maagid. Qammaadka iska daa oo dhaqaaq. Dh: waabasho.

de: hard earth (to cultivate); [fig.] obstacle, difficulty

lx: qammaad

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: qammaad

(fal) ciyaarta qammaarka ciyaar. Qayrkaa la qammaar.

qammaar -ka: (magac, lab, keli) ciyaar sharcigu xaaraameeyay oo wax aan la hubin lagu tartamo lacag na lagu kala helo. Qammaar shaqo ha ka dhigan. Dh: khamaar, qamaar.

-ha: (magac, lab, keli) caano aad u dhanaanaan. Qammane lama dhami karo.

-yey / say: (v) make warm ~ diiri

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qummanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) raficitaanka la rafaco meherad.

f.g2 (-iyay, -isay) Qof ama wax kale oo astaamo ama tilmaamo gaar ah leh, calaamaysasho, soo aadid, ku soo aroorid, u qasdid; ku hirasho; abbaarid.

v. target, head directly for; mark someone ~ something as a target

(fal) cid kale, ku hiro; u tag, abbaar.

de: target, head directly for; mark s.o. ~ s.t. as a target (e.g., a person who could help solve a problem)

initial: t

lx: tammadi

nt: tammadin (ta) [vn-f]

pd: (tammadiyey)

ps: v2a=tr

key: tammadi