qammaarid

-da: (magac, dhedig, keli) geela goojintiisa. Amaaridda geelu waa calaamadda lagu garto in uu rimay.

amaarid -da: (magac, dhedig, keli) dareenka lulo iyo caajiska kaa xoog badan.

(Qammaad-ka)

1. (dhul) dhib la gudbo, la gooyo.

2. Wax laga joogsado, laga maagto.

qammaad¹: m.l 1. Baajinta ama ka wareegidda wax sameyntooda. 2. Miyir doorsoomidda lala miyirdoorsoomo harraad, gaajo iyo daal badan. 3. Leexashada meelhalis ah laga leexdo. 4. la-mid: qammaadid.

qammaad²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Harraad, gaajo iyo daal badan la miyirdoorsoomid. 2. Ka q.: wax sameyntooda ama meel mariddeed ka wareegid.

m.l 1. Baajinta ama ka wareegidda wax sameyntooda. 2. Miyir doorsoomidda lala miyirdoorsoomo harraad, gaajo iyo daal badan. 3. Leexashada meelhalis ah laga leexdo.

m. n. hard earth (to cultivate); obstacle, difficulty

-ka: (magac, lab, keli) dhul maristiisu adag tahay oo dhib lagaga gudbo. Dh: qarfo.

qammaad -ka: (magac, lab, keli) ka maagid. Qammaadka iska daa oo dhaqaaq. Dh: waabasho.

de: hard earth (to cultivate); [fig.] obstacle, difficulty

lx: qammaad

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: qammaad

(fal) ciyaarta qammaarka ciyaar. Qayrkaa la qammaar.

qammaar -ka: (magac, lab, keli) ciyaar sharcigu xaaraameeyay oo wax aan la hubin lagu tartamo lacag na lagu kala helo. Qammaar shaqo ha ka dhigan. Dh: khamaar, qamaar.

m.f.dh eeg ammaag². la-mid: amaagid.

(Ammaanid-da)

Hadal ammaan ah ku dhihid; faanin.

m.f.dh eeg ammaan³.

-da: (magac, dhedig, keli) wax fiican ka sheegid, wanaaggiisa ka warramid. Dh: faanin.

name-m one who is builder, long lived, or preserver of life

(Gamaarid-da)

(dab, kd.) sii baabbi'id; sii basid; sii dhammaansho.

m.f.dh eeg gamaar². la-mid: gamaar¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) dab iwm, sii damid; sii dhammaansho.

(Qamaamid-da)

Sida wax oomman, meel wax yaalliin, ugu yaacid, ugu firxasho.

m.f.dh eeg qamaan².

-da: (magac, dhedig, keli) baahi awgeed meel ugu wada yaacid. Lo'da adaa qamaamidda ugu wacan. Dh: qamaamis.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Ka q.: cid meel xoog kaga celin. 2. Ka q.:wax meel halis ah ka weecin.

v. cause someone to avoid something, make someone turn away from

(fal) (ka ~) ka fogee; ka dheeree; ka weeci. Xoolaha sunta ka qammaadi.

de: cause s.o. to avoid s.t., make s.o. turn away from with preposition ka

lx: qammaadi

pd: (qammaadiyey)

ps: v2a=tr

key: qammaadi

-da: (magac, dhedig, keli) indhaha iyo wejiga ka hanjabid. Haweenku qammacidda iskama daayaan. Dh: huruufid.

m.f.dh eeg qaraar².

-da: (magac, dhedig, keli) iska soo taagid, xamili waayid. Shaqo badan iyo mishaar yarayaa qaraaridda keenay: Dh: diidid. Li: oggolaan.

(Qataarid-da)

1. Qataar ku xirid; qufulid.

2. Sixrid; falid.

m.f.dh eeg qataar².

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qafilid.

qataarid -da: (magac, dhedig, keli) cid kale baad u samayn oo wax sixran ka dhigid. Saaxir qataaridda yaqaan lama soo dhawaysto. Dh: sixrid, baabid, falid.

m.f.dh eeg xamaar.

(Dammaadid-da)

Wax dammaadsan noqosho.

m.f.dh eeg dammaad².

-da: (magac, dhedig, keli) wareerid iyo dayoobid; wax dammaadsan noqod. dammaadsan: (tilmaame) mid wareersan.

m.dh la-mid: dammiinid.

-da: (magac, dhedig, keli) lammaane noqosho.

m.f.dh eeg qammaadi.

-ta: (magac, dhedig, keli) (ka ~) ka fogayn; ka dheerayn; ka weecin.

m.f.dh eeg qummaati².

m.f.dh eeg sammaad².

m.dh la-mid: tacdaarid.

-da: (magac, dhedig, keli) tamcaar qalasho.

m.f.dh eeg xambaar². la-mid: xambaar¹.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhabarka wax ku qaadid. Sareedooy hooyo xambaarid waad ka weynaatee lugee.

m.f.dh eeg xammaag.

(Xammaalid-da)

Hawsha xammaalka qabasho; tunka wax culus ku qaadid.

m.f.dh eeg xammaal². la-mid: xamaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax culus tunka ama dhabarka ku qaadid. Dh: qaadid.

m.f.dh eeg hambabar.

(Qaangaarid-da)

Qaangaar noqosho.

m.f.dh eeg qaangaar².

-da: (magac, dhedig, keli) xilligi baaluga gaadhid.

m.dh.u la-mid: qammaamuur.

-da: (magac, dhedig, keli) ka dhaafid; ka saamixid; ka maaris. Qirashada dembiga ayaa maaridda keentay.

m.f.dh eeg qaar³. la-mid: qaaris.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qaadhid.

ciyaar sharci ahaan xaaraan ah oo lacag lagu kala helo. Qamaar ha ciyaarin. Dh: khamaar.

m.f.dh eeg agmar².

-da: (magac, dhedig, keli) meel aan kaa fogayn maritaan.

m.dh la-mid: ammaagid.

-da: (magac, dhedig, keli) calaamad wax lagu garto. Dh: sumad.

amaarad -da: (magac, dhedig, keli) wax lala yaabo oo aan hore loo arag ama aan la sugayn.

(Cammaar-ka)

Xarig bunji ah oo adag.

m.l.kh C. ah: xarig ama jawaan dun adag ka samaysan.

m. n. very strong rope made from hemp

name-m one who is a builder, long lived, or preserver of life

cf: xarig

de: very strong rope made from hemp

lx: cammaar

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: cammaar

(Dammaad-ka)

Wareer culus oo madaxa qabta oo siga in wax lala arki waayo ama la dhaco.

dammaad¹: m.l Wareer culus oo qofku kala garan waayo meesha iyo waqtiga uu joogo.

dammaad²: f.mg1 (-day, -dday) Wareer culus oo meesha iyo waqtiga la joogo lala kala garan waayo la kulmid.

m.l Wareer culus oo qofku kala garan waayo meesha iyo waqtiga uu joogo.

m. n., [abstract] dizziness, light headedness

dammaad: [inchoative] v. become dizzy ~ light-headed

-ka: (n) dizziness (diisi-nes)

dammaad -ay / -day: (v) become dizzy; feel dizzy; become disoriented (dis-oori-yentidh); become confused (kon-fiyuusidh); become bewildered (biwil-dheridh) ~ dawakh

(fal) wareer iyo dayow. Dammaad baan qabaa ilaa beryahanba.

dammaad -ka: (magac, lab, keli) wareer culus oo madaxa qabta oo siga in wax lala arki waayo ama lala dhaco. Dh: dayow.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax dambas ka dhigid. 2. Wax si ba'an u gubid.

v. extinguish, put out (a fire)

-yey / say: (v) destroy with fire or damage with fire

(fal) dab, sii dami ama sii baabbi'i.

de: extinguish, put out (a fire)

lx: gamaari

pd: (gamaariyey)

ps: v2a=tr

key: gamaari

-ka: (magac, lab, keli) haad yar o xamaamka in yar ka weyn oo madow ooreeraha ka dheeraan. Dh: qaagle, tuke.

m.f.dh eeg qamir².

-da: (magac, dhedig, keli) qoosh iyo wixii la mid ah in la dubo gaadhid. Dh: khamiirid, gamiiris.

qammaac¹: m.l Buuq; yulqan.

qammaac²: f.mg1 (-cay, -cday) Buuq ama yulqan badan sameyn (cid).

-a: (magac, lab, keli) buuq iyo yulqan.

(fal) caleen ka dhergi. Dibiga qaraari ha kaa fadhiistee.

-ka: (magac, lab, keli) fadhi foolxun; si xun u fadhiyid. Odaygii sidi waxay balaayo ku dhacday ayuu qarmaad u fadhiyaa.

(Sammaad-ka)

Dammaad; khaafsan; maahsan.

sammaad¹: m.l Dammaad.

sammaad²: f.mg1 (-day, -dday) Qof wax miyir beelay noqosho.

m. n., [abstract] dizziness, giddiness

-ka: (magac, lab, keli) dareen la'aan. Dh: baraadli'i, dammaad, maahsan. Li: feejignaan. sammaadid -da: (magac, dhedig, keli) qof maahsan noqosho; dammaadid.

cf: dammaad, khaafsan, maahsan

de: dizziness, giddiness

initial: s

lx: sammaad

pd: (-ka)

ps: n0-m-abs

key: sammaad

(Abbaarid-da)

Leexleexad la'aan iyo toos u aadid; (ku abbaarid): ku toosin; ku duwid; ku aaddin.

m.f.dh eeg abbaar³. la-mid: abbaar¹.

-da: (magac, dhedig, keli) toos u beegsashada wax ama meel la wada og yahay. Doonnida la waayay waxay seegtay abbaaridda jihadii ay u socotay.

(Abraarid-da)

Jibaaxid; majiirid.

m.f.dh eeg abraar². la-mid: abraar¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) bootin fiirsasho la'aan ah. Dh: jibaaxid, majiirid.

abraarid -da: (magac, dhedig, keli) gelitaanka safar aan soo laabasho lahayn. Dadkii hore abraarid ayey geli jireen. Dh: hayaamid. Li: negaansho.