qamanyuus

-ka: (magac, lab, keli) niyadjab ku dhaca qof xilligii qaan inuu iska bixiyo loo qabtay ay gaadhay isaga oon waxba hayn. Qaanbuus ha is badine qaanta iska bixi. Dh: niyad jab. Li: farxad.

-ga (magac, lab, keli) wax aad u tiro badan oo aan cidina garanayn. Yuug yamaanyuug baa dhulkii qabsaday. Dh: yamaayuug.

-ka: (magac, lab, keli) maararraw bilaa macne ah oo guddafadaha iyo gujufyada la dhex socsocodo. Dh: munuus.

manuus -ka: (magac, lab, keli) qof bilaa macne guddafadaha iyo gujufyada iska dhex socsocda. Ninkii yaraa manuus buu noqday. Dh: munuus.

m.dh Waqti hore oo aad u fog.

-da: (magac, dhedig, keli) illaa xilli aad u fog. Nimanyahaw hammiga geeli waa aamanuu hora e. Dh: aamanuun, aaman.

m.l la-mid: feynuus.

m. n. lantern, lamp, light

-ka: (magac, lab, keli) qalab wax lagu iftiinsado oo gaas, saliid ama wax kale lagu shubo.

bw: Arabic

de: lantern, lamp, light

lx: faanuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m, n1-m

see: feynuus

key: faanuus

(Qaamuus-ka)

1. Buug af dhan ereyadi ku urursan yihiin iyagoo taxan oo sida alifku u kala horreeyo u kala horreeya oo mid walba macnihiisii iyo ulajeeddadiisii ku ag qoran tahay.

2. Buug qolo afkeed ku dhan yahay, isagoo ereyadiisu taxan yihiin, sida alifkana u kala horreeyaan, erey walbana erey kaloo shisheeye oo la macne ahi ku ag qoran yahay oo fasirayo (sida Soomaali/Carabi ama Ingiriis/Soomaali).

m.l (-syo, m.dh) Buug lagu ururiyey ereyo badan oo af leeyahay oo isugu xiga sida alifka u kala horreeyo, eray walbana ay ku hor qoranyihiin macnihiisa, qaabkiisa iyo wixi lamida.

m.l (-syo, m.dh) Buug lagu ururiyey ereyo badan oo af leeyahay oo isugu xiga sida alifka u kala horreeyo, eray walbana ay ku hor qoranyihiin macnihiisa, qaabkiisa iyo wixi lamida.

m. n. dictionary; encyclopedia

-ka: (n) dictionary (dik-shi-nari); encyclopaedia (en-saay-kola-piidhiya) ~ diksheenar

-ka: (magac, lab, keli) kitaab lagu ururiyo ereyada afka idaylkood ama badhkood oo inta si taxan la isku daba dhigo erey walba macnihiisa ama tarjamadiisa lagu hor qoro oo lagu qeexo Ereyga aad garan weydo macnihiisa qaamuuska ka eeg. Dh: ereykoobe, abwaan, digsooneer. Wa: qaamuusyo.

bw: Arabic

de: dictionary; encyclopedia

lx: qaamuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: qaamuus

مُعْجَمٍ، قَامُوس

(Qaanuun-ka)

Sharciyo iyo nidaamyo isku duuban oo qolo gaar ahi ku dhaqanto ama dadyow badani ku wada dhaqmo; xeer; (ama qaynuun).

m.l (-nno/qawaaniin, m.dh) 1. Sharciyo iyo nidaamyo isku duuban oo qolo gaar ah ku dhaqanta. 2. Dhaqan. la-mid: qaynuun, qeynuun.

m.l (-nno/qawaaniin, m.dh) 1. Sharciyo iyo nidaamyo isku duuban oo qolo gaar ah ku dhaqanta. 2. Dhaqan. m.dh, qawaaniin. la-mid: qaynuun, qeynuun.

Rule

m. n. rule, law, ordinance, regulation; procedure; constitution

-ka: (n) law (loo); regulation (rege-leey-shen)-, rule (ruul): bylaw (baay-loo); legislation (legas-leey-shen) ~ qaynuun, sharci, xeer, dastuur

-ka: (magac, lab, keli) qodobbo sharci ah oo lagu heshiiyo si loo nidaamiyo maaraynta xidhiidhka bulshada dhexdeeda ama bulshada iyo dawladda u dhexeeya. Caliyoow qaanuunka ilaali oo ha ku xad gudbin. Dh: xeer, qaynuun.

a: qaynuun ~ qeynuun

bw: Arabic

de: rule, law, ordinance, regulation; procedure; [ext.] constitution

lx: qaanuun

pd: (-ka Pl: qawaaniin (ta))

ps: n2-m, n8-m

key: qaanuun

-ka: (magac, lab, keli) xilli aad u horreeya; wakhti aad u fog oo la soo jiray; inta la xusuusan yahay. Sheekadani waa mid soo jirtay tan iyo aamanuun. Dh: aaman, aamanuu, weligeed, abidkeed. Li: amminkan.

-ka: (magac, lab, keli) ul afka hore ku leh suun jilicsan oo uu raggu ku xarragoodo, xoolahana lagu wado. Dh: jeedal.

-ka: (magac, lab, keli) bur loo laabay sidii saddexgeesle oo inta lagu dhex rido hilib duqad ah iyo khudaar lagu shiilo saliid dabadeedna la cuno; cunno ka samaysan malawax lagu dhexriday hilib yaryar iyo khudaar oo laysku wada shiilay. Dh: busaanbuuse, saanbuuse.

m.dh (-ro, m.l) Mukulaal, dummad.

m.dh (-ro, m.l) Mukulaal, dummad.

f. n. cat

-ta: (n) cat (kaat); kitten (ki-ten); pussycat (puusi-kaat) ~ mukulaal, bisad, durmad

-ta: (magac, dhedig. keli) xawayaan dabjoog ah oo jirka cunta. Dh: bisad, dumad dinnad, basho, yaanyuuro, durruf.

de: cat

initial: y

lx: yaanyuur

pd: (/ta)

ps: n2-f

syn: bisad, dummad, mukulaal {C & S}

key: yaanyuur

(Galaayuus-ka)

Muusannow; dhaadasho; qaylo.

galaayuus¹: m.l 1. Qaylo, dhaadasho. 2. Olol iyo juuc badan oo ay nirguhu sameeyaan markay gaajoodaan.

galaayuus²: f.mg1 (-say, -stay) 1. Qaylid, dhaadasho. 2. Nirgo gaajooday olol iyo juuc badan samayn.

m. n. pep talk, inspiring speech before battle; boasting before fighting

-ka: (magac, lab, keli) col gala cid ama degmo salowga iyo sawaxanka uu ka yeedhsiiyo ama ci' iyo qaylo is dabajoog ah. Galaayuuska qayladii baxdee, kor u gallayraysay. Dh: qaylo.

de: pep talk, inspiring speech before battle; boasting before fighting

lx: galaayuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: galaayuus

(Qaballuus-ka)

Nacas dheer oo qaab xun.

m.l (-syo, m.dh) Qof qaangaar ah oo garmaqaatenimo iyo nacasnimo isku darsaday.

m. n. (adj.): rude person; idiot; coarse, crude

-ka: (magac, lab, keli) qof qaab daran oo wax u dhiman yihiin. Qaballuus wax ha weydiin. Dh: nacas.

de: rude person; idiot; [atr.] coarse, crude

lx: qaballuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: qaballuus

-ta: (magacwadareed) eeg qabaabir.

(Qaranfuul-ka)

Qorfe.

m. n., [collective] cloves

-ka: (magac, lab, keli) qolof udgoon oo xawaashka cuntada lagu macaaneeyo ka mid ah. Shaaha waxan ku daray hayl iyo qaranfuul. Dh: qorfe, qoronfol, qolonfol.

cf: qorfe

de: cloves

lx: qaranfuul

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: qaranfuul

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: camajuuji.

(fal) qabo oo dhulka ama meel kale ku ruquus. Dh: camajuuji, camcami.

-ka: (magac, lab, keli) calaacal iyo oohin iyo dulmitirsasho joogto ah.

m. n., [collective] protocol

-ka: (n) protocol (protokool); etiquette (etekeet)

-ka: (magac, lab, keli) anshaxa iyo qaabka cid loo qaabilo ee loo soo dhaweeyo.

de: protocol

lx: habmaamuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m-col

syn: borotokool

key: habmaamuus

(Kamandhuur-ka)

Kuudud; yoxoob.

kamandhuur¹: m.l la-mid: kamandhuurid.

kamandhuur²: f.mg1 (-ray, -rtay) Si foolxun u fadhiyid.

v. crouch, sit in a crouching position

-ka: (magac, lab, keli) fadhi foolxun; yoxoob; kuudud.

bw: kuudud, yoxoob

de: crouch, sit in a crouching position

lx: kamandhuur

nt: kamandhuur (ka) [vn-m]

pd: (kamandhuuray)

ps: v1=

key: kamandhuur

m.dh.u Ragga intiisa qiimaha iyo qaddarinta ku leh bulshada dhexdeeda. la-mid: qammaamiir.

f. n., [collective] important people, notables, dignitaries, VIP's

-ta: (magacwadareed) madaxda iyo dadka waaweyn.

de: important people, notables, dignitaries, VIP's

lx: qammaamuur

pd: (-ta)

ps: n0-f-col

key: qammaamuur

m.l la-mid: qumanyaysasho.

f.g3 (-stay, -satay) Qof nafley ama wax kale oo qiima leh il wax ku yeelid. la-mid: qumayayso.

f.g3 (-stay, -satay) Qof nafley ama wax kale oo qiima leh il wax ku yeelid. m.f.dh, qumanyaysasho. la-mid: qumayayso.

v. bewitch, cast the evil eye on

(fal) qumanyanimo ku shaqayso oo dadka cawri.

de: bewitch, cast the evil eye on

lx: qumanyayso

pd: (qumanyaystay)

ps: v3b=tr

key: qumanyayso

m. n. peacock

bw: Arabic

de: peacock

lx: daauus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: daauus

m.l (-syo, m.dh) Qof aan damiir iyo akhlaaq lahayn oo aan ka xishoon in uu walaashiis ama xaaskiisa uu rag kale u geeyo.

m.l (-syo, m.dh) Qof aan damiir iyo akhlaaq lahayn oo aan ka xishoon in uu walaashiis ama xaaskiisa uu rag kale u geeyo.

m. n. rascal, person without moral values

-ka: (n) ; immoralist (i-moora-liist); bad person; bad guy; unprincipled male; one without morals; rascal (raas-kal); villain (vi-lan)

-ka: (magac, lab, keli) nin aan xumaanta ka reebin dadka uu masuulka yahay gaar ahaan xaaskiisa iyo carruurta uu dhalay.

bw: Arabic

de: rascal, person without moral values

lx: dayuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: dayuus

maquus¹: m.l la-mid: muquusid.

maquus²: f.g1 (-say, -stay) la-mid: muquus².

v. swim under something (water); be immersed under something

bw: muquus

de: swim under s.t. (water); be immersed under s.t.

lx: maquus

nt: maquus (ka) [vn-m]

pd: (maquusay)

ps: v1=tr

key: maquus

-ga: (magac, lab, keli) qaraar kaste oo aad la iskugu adkeeyo si loo fuliyo.

-ga: (n) menu (men 'yuu) ~ buugga cuntada laga dalbado

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qadayn.

m.l la-mid: qalayn.

-ka: (magac, lab, keli) joogsi uu kibir xuni ku jiro. Qaluus ayuu u joogsaday maamuluhu.

-ka: (magac, lab, keli) awood iyo itaal badan. Qamuur aanad lahayn ha sheegan. Dh: xoog, baaxad.

qamuur -ka: (magac, lab, keli) isbeddel aan fiicnayn oo cuntada ku dhaca. Dh: khaayis.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qarayn.

-ka: (magac, lab, keli) meel iska taagnaan aan dhan na loo dhaqaaqin.

(Samays-ka)

1. Wax qabashada wax la qabanayo.

2. Meelaha wax lagu sameeyo.

m.l (-syo, m.dh) 1. Nooc dermooyinka ka mid ah. 2. la-mid: samayn¹.

-ka: (magac, lab, keli) eeg samayn.

(Yamays-ka)

Dhul weyn oo wareegsan oo go'ay oo salkiisu fog yahay oo inta badan biyo galaan, sida kan Gaalkacyo ku yaal.

m.l (botani) Dhul weyn oo wareegsan oo go'ay oo salkiisu fogyahay oo inta badan biyo galaan, sida kan Gaalkacyo ku yaal.

m.l (botani) Dhul weyn oo wareegsan oo go'ay oo salkiisu fogyahay oo inta badan biyo galaan, sida kan Gaalkacyo ku yaal.

m. n. deep pond, crevasse filled with water

(Yamais) N, C? Heteropogon contortus (L) Roem. & Achult. Gramineae.