qamadi — Macnaha & Turjumaada

1

(Qamadi-da, Qamadi-ga)

2

Badar sarreenka u eg.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Badar bariiska u eg lana eg laakiin ka midab duwan oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Badar bariiska u eg lana eg laakiin ka midab duwan oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

m. n.-gen: wheat, grain ~ cereal crop

waa la naqliyay ✓

(Gamadi) N Triticum aestivum L. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) wheat (wiit); barley (baarli) ~sarreen

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) badar geedgaabka ka mid ah oo daqiiqda laga ridqo. Qamadigaiye sarreenku way isku egyihlin. Dh: qamaddi.

waa la naqliyay ✓

1

de: wheat, grain ~ cereal crop

2

lx: qamadi

3

pd: (-da ~ -ga)

4

ps: n-m/f-gen

5

key: qamadi

waa la naqliyay ✓

قمح

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg qamadi.

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m judge

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg qaaddi.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) daabka la gabsade ee billaawaha; gacan qabsiga qolxadka. Qamadka billaawaha lama dheereeyo. Dh: daab.

2

qamad -ka: (magac, lab, keli) daloolka ku yaal birta waranka ee samaydu gasho.

3

qamad -ka: (magac, lab, keli) gudinta halka uu daabku ka galo. Qamadkaa dhuuban gudintayda.

waa la naqliyay ✓

1

(Sarreen-ka)

2

1. Badar iniino yaryar oo sida bariiska, adduunkoo dhan laga cuno; burkiisa waxaa laga sameeyaa rooti, laxoox, baasto, buskud, iyo waxyaalo kale oo badan.

3

2. Geedka badarkaasi ka baxo; ~ qamadi.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (-bo ..., m.l) 1. Walax ama shay dabiici ah oo aan gelin weli warshado ama aan la farsamayn. 2. Alaab ay isticmaalaan warshaduhu si ay u farsamotumaan uguna beddelaan alaab la isticmaali karo; alaabta caydhiin waxaa qayb ahaan ka mid ah alaab farsamotuman, oo ay ka mid yihiin looxa jarjaran, burka qamadiga, kuwaas oo sii mara farsamotumid dheeraad ah. la-mid: alaab ceyriin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Meseggo, qamadi iyo wixi lamida oo la budeeyey si biyo-biyo ahna loo kariyey oo badanaa soonka lagu afuro; mushaalli.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-deeyay, -daysay) Meseg-go, qamadi iyo wixi lamida shurbad ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (-bo ..., m.l) 1. Walax ama shay dabiici ah oo aan gelin weli warshado ama aan la farsamayn. 2. Alaab ay isticmaalaan warshaduhu si ay u farsamotumaan uguna beddelaan alaab la isticmaali karo; alaabta caydhiin waxaa qayb ahaan ka mid ah alaab farsamotuman, oo ay ka mid yihiin looxa jarjaran, burka qamadiga, kuwaas oo sii mara farsamotumid dheeraad ah. la-mid: alaab ceyriin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Meseggo, qamadi iyo wixi lamida oo la budeeyey si biyo-biyo ahna loo kariyey oo badanaa soonka lagu afuro; mushaalli.

waa la naqliyay ✓

Jiida qamadi

waa la naqliyay ✓

1

(n) protein of wheat and other grains.

2

nafaqada laga helo qamadida iyo midhaha kale

waa la naqliyay ✓

/siiriyal/ (n) 1. heed (badar badanaa laga sameeyo qamadiga oo lugu quraacdo) 2. dhir miroodka, sida galleyda qamadiga,bariiska.

waa la naqliyay ✓

/greyn/ (n) 1. badar (iniinaha la beerto oo la cuno sida qamadiga, galleyda iwm) (n) 2. jab-yar, xabbad, sida iniinyaha jariirta oo kale. e.g. a grain of salt. (n) 3. samayska dusha kore ama daliigyada shay ka samaysan yahay, siiba alwaaxda iwm.

waa la naqliyay ✓

/greynari/ (n) kaydka badarka, siiba qamadiga lagu kaydiyo.

waa la naqliyay ✓

/whiit/ (n) qamadi (sarreen).

waa la naqliyay ✓

/wiitan/ (adj) qamadi ka samaysan.

waa la naqliyay ✓

-ay I day: (v) 1. grind (gu-raayndh); crush (karaash); pulverize (pul-varaayz). Ex: qamadiga burka shiid; grind the wheat into flour. 2. stone (istoon) ~ dhagaxyee

waa la naqliyay ✓

1

-ay I day: (v) [with preposition ka] keep apart; separate

2

kala sooc -ay / -day: (v) distinguish (dis-taangu-wiish)-, differentiate or discriminate between; sort out (soort aawt) Ex: qamadiga iyo buunsha kala sooc; separate the wheat from the chaff

waa la naqliyay ✓

Sarreen, Qamadi

waa la naqliyay ✓

s.m. - qamadi.

waa la naqliyay ✓

s.m. - qamadi.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'awood Ilaahay' wax aan jirin uun; meel bilow ah wax ka alkun. Ogow aayaadka Koonka, Ilaahay baa abuuray, arsaaqda na nagu mannaystay. Dh: alkun, uun.

2

abuur: (fal) beer iyo wax la mid ah fal; dhulbeereed shinniyee. Beerta sannadkan qamadi ku abuur. Dh: beer, fal.

3

abuur -ka: (magac, lab, keli) alkunka Eebbe ee adduunyada alkumay. Abuurka Alle keligii baa leh. Dh: uun, uumitaan.

4

abuur -ka: (magac, lab, keli) dhirta ubaxa lihi docda ay lafta ama iniinta ku leeyihiin oo kolkii la beero geedku ka soo baxo.

5

abuur -ka: (magac, lab, keli) shinnida xulka ah ee beerta loogu talo galay; firida tayada leh ee beeritaanka loo xulay. Dh: shinni, firi.

6

abuur -ka: (magac, lab, keli) makhluuqaadka kala duwan ee Alle uumay. Dh: uun, uumiye.

7

abuur -ka: (magac, lab, keli) abuurista oo ah hawsha la qabto kolka beerta shiinnida lagu ridayo. Dh: abuuris, shinniyays.

8

abuur -ta: (magac, dhedig, keli) sida iyo farsamada loo uumay; habka iyo qaabka loo sameeyay. Inantaa, anigu abuurteedaan la yaabay. Dh: baxaalli.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) midhaha la quuto oo dhan sida sarreenka, qamadiga, hadhuudhka, galleyda iyo wixii la mid ah. Badarkiyo galleydii ayaa laga tuuray baalkoo, beeluhu gu' weeyaan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Ka q.: cid meel xoog kaga celin. 2. Ka q.:wax meel halis ah ka weecin.

waa la naqliyay ✓

v. cause someone to avoid something, make someone turn away from

waa la naqliyay ✓

(fal) (ka ~) ka fogee; ka dheeree; ka weeci. Xoolaha sunta ka qammaadi.

waa la naqliyay ✓

1

de: cause s.o. to avoid s.t., make s.o. turn away from with preposition ka

2

lx: qammaadi

3

pd: (qammaadiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: qammaadi

waa la naqliyay ✓

(fal) eryo oo halka uu joogo ka kaxee.

waa la naqliyay ✓

1

(Qarandi-da)

2

1. Bahal Afrika ku nool; wuxuu lee yahay oogo qallafsan, dhabar sida qaansada u xoodan, lugo gaaggaaban oo xoogag badan, dhego kuwa dameeraha u eg, dabo sal weyn oo af dhuuban iyo gafuur dheer; waxay cuntaa aboorka iyo quraanyada iyo wixii la mid ah; xabaalaquf; saddexsuulley.

3

2. Injirta lo'da.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) Bahal duurjoog ah oo leh af dhuuban iyo gafuur dheer, dhego dhaadheer oo kuwa dameeraha u eg, lugo gaaggaaban oo xoogag badan, dhabar sida qaansada u xoodan iyo dabo sal weyn leh oo cuna aboorka, quraanyada iyo wixi lamida; xabaalaquf; saddexsuulley.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) Bahal duurjoog ah oo leh af dhuuban iyo gafuur dheer, dhego dhaadheer oo kuwa dameeraha u eg, lugo gaaggaaban oo xoogag badan, dhabar sida qaansada u xoodan iyo dabo sal weyn leh oo cuna aboorka, quraanyada iyo wixi lamida; xabaalaquf; saddexsuulley.

waa la naqliyay ✓

f. n. anteater, aardvark

waa la naqliyay ✓

-da: (n) aardvark (aad-vaak) ~ xaabalaquf

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xayawaan duur joogta ka mid ah oo dhulka godad ka qodda oo leh oogo qallafsan lugo gaagaaban co xoog badan dhego kuwa dameeraha u eg dabo sal weyn dhabar sida qaansada u xoodan af dhuuban iyo gafuur dheer waxay cuntaa aboorka qudhaanjada iyo wixii la mid ah. Ragga qurux la qaayibay badh baad qarandi mooddaaye. Dh: xabaalaquf, kobdarro, saddexsuulley.

2

qarandi -da: (magac, dhedig, keli) injirta lo'da gasha. Weyshii qarandi ayay yeelatay. Dh: injir.

waa la naqliyay ✓

1

de: anteater, aardvark

2

lx: qarandi

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: qarandi

waa la naqliyay ✓

1

(Qawadid-da)

2

Wax laysa siiyey, yaraysasho, saluugid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qawad².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) iska weyneysiin oo ka faanid. Qawadidda bilaa macniga ah dadku way nacaan. Dh: qawadis.

waa la naqliyay ✓

(fal) rar oo meel dheer u hayaami. Dh: dalandooli, hayaami.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof ama wax kale oo astaamo ama tilmaamo gaar ah leh, calaamaysasho, soo aadid, ku soo aroorid, u qasdid; ku hirasho; abbaarid.

waa la naqliyay ✓

v. target, head directly for; mark someone ~ something as a target

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, ku hiro; u tag, abbaar.

waa la naqliyay ✓

1

de: target, head directly for; mark s.o. ~ s.t. as a target (e.g., a person who could help solve a problem)

2

initial: t

3

lx: tammadi

4

nt: tammadin (ta) [vn-f]

5

pd: (tammadiyey)

6

ps: v2a=tr

7

key: tammadi

waa la naqliyay ✓

f.g2 la-mid: aaddi.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dalagga ka soo go'a beeraha; fasal.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dalagga ka soo go'a beeraha; fasal.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xilli iyo gu'. Hasha Sulub waxay dhali doontaa amadkan amadkiisa kale. Dh: wakhti, sannad, goor, xilli, shin.

2

amad -ka: (magac, lab, keli) xilli keliya tacabka beer ka soo baxa. Amadku sannadkan wuu yaraa.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Madi-da, Madi-ga) Neef xoolo ah oo aad u caano badan; aan baaqimo ahayn.

2

2. (Madi-ga) Nin aan lahayn walaallo rag ah.

waa la naqliyay ✓

1

madi¹: m.l (-iyo, m.dh) Nin aan lahayn walaalo rag ah.

2

madi²: m.dh (-iyo, m.l) 1. Gabar aan lahayn walaalo. 2. Neef xoolo ah oo caano badan leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Nin aan lahayn walaalo rag ah.

waa la naqliyay ✓

Unique

waa la naqliyay ✓

1

m. n. sole ~ only son, man without brothers but may have sisters

2

madi [feminine] n. only daughter ~ female child

3

madi [feminine] n./m: animal giving plenty of milk

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) only son; one who has no brothers

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) neef xoolo ah oo caano badan. Madi cararta maqasheeda koris minan san baa dhaanta. Dh: ayro. Li: gabno.

2

madi-ga: (magac, lab, keli) wiil aan wiilal la dhalan Aabahay madi buu ahaa oo adeerro ma lihi.

3

madi-ga: (magac, lab, keli) geed dhirtii uu la bahda ahaa aan ku dhex oollin oo kelidii meel ka baxa. Geed madi ah ayuu hadhsaday.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaad-ka)

2

1. Wax wax lagu shubo ama la saaro, inta ay kol qaadaan; qaatin; rar; mug.

3

2. Geed la beero oo kolkol aad u weynaada oo caleemihiisa la ganacsado oo la calashado; wuxuu kamid yahay dhirta maanka doorisa, sida xashiishka iyo afyuunka, (ama jaad).

waa la naqliyay ✓

1

qaad¹: m.l 1. Mugga ay wax leeyihiin. 2. Awoodda qaadis ee wax leeyihiin. 3. la-mid: jaad¹(1). Laamo yaryar oo u xirxiran majimo iyo marduufyo laga soo guro geedo meelo kala duwan ka baxa la cuno inta ay jilcanyihiin oo lagu marqaamo. 4. la-mid: qaadid: magacyada lammaanan. Tusaale: “Dulqaadka”.

2

qaad²: f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax meel yiil meel kale geyn. 2. (f.g) Wax gudo leh in ku filan ku shubid. 3. (f. g) Wax meel yiil kor u hinjin. 4. (f.g) Ciil, ceeb iyo wixi lamida meel kala tegid. 5. (f. g) Hanti dhicid. 6. (f.g) Nafley cudur ku dhicid. 7. (f.g) Hees ku luuqayn. 8. Yibir cid habaarid. 9. (f.g) Hadal, arrin iyo wixi lamida carrab ku dhufasho. 10. (f.g) Jaad cunid. 11. (f.mg) Roob feerid. 12. Dabool ka q., dub ka q.: wax daahsoonaa sheegid.

waa la naqliyay ✓

1

qaad¹: m.l 1. Mugga ay wax leeyihiin. 2. Awoodda qaadis ee wax leeyihiin. 3. la-mid: jaad (1). Laamo yaryar oo u xirxiran majimo iyo marduufyo laga soo guro geedo meelo kala duwan ka baxa la cuno inta ay jilcanyihiin oo lagu marqaamo. 4. la-mid: qaadid: magacyada lammaanan. Tusaale: Dulqaadka.

2

qaad²: f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax meel yiil meel kale geyn. 2. (f.g) Wax gudo leh in ku filan ku shubid. 3. (f.g) Wax meel yiil kor u hinjin. 4. (f.g) Ciil, ceeb iyo wixi lamida meel kala tegid. 5. (f.g) Hanti dhicid. 6. (f.g) Nafley cudur ku dhicid. 7. (f.g) Hees ku luuqayn. 8. Yibir cid habaarid. 9. (f.g) Hadal, arrin iyo wixi lamida carrab ku dhufasho. 10. (f.g) Jaad cunid. 11. (f.mg) Roob feerid. 12. Dabool ka q., dub ka q.: wax daahsoonaa sheegid. m.f.dh, qaadid.

waa la naqliyay ✓

Capacity

waa la naqliyay ✓

Capacity

waa la naqliyay ✓

1

v. take (away ~ on), get, obtain, catch; pick (up), lift, carry; remove; hide; stop raining

2

qaad m. n., (mass n.): capacity, volume

3

qaad m. n., [collective] khat, mild narcotic plant species, Catha edulis

waa la naqliyay ✓

1

(Gad) All. Som. Catha edulis (Vahl) Endl. Celastraceae.

2

S, C Cissus quadrangularis L. Vitaceae.

3

S Cissus rotundifolia (Forsk) Vahl. Vitaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ay / day: (v) 1. lift (lift); carry (keeri); raise (reeyz), Ex: kor u qaad; lift up. 2. take (teek); 3. conceive (konsiiv); become pregnant. Ex: uur bay qaaday; she became pregnant

2

qaad -ka: (n) khat (kaat); Catha edulis; an evergreen shrub used to chew it's leaves for their stimulating effects ~ jaad; hareeri, miirow

3

qaad -ka: (n) capacity (kapaasati); volume of container; carrying capacity. Ex: haan qaad weyn; a high capacity (volume) tank

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax dhulka yaal kor u hinji. Qaad marada halkaa taalla. Li: dhig.

2

qaad: (fal) ka cudur ama bugtaan yeelo. Siigada hargab ka qaad.

3

qaad: (fal) duullaan meel ugu kac. Dh: weerar.

4

qaad: (fal) ku luuqee, ku hees. Heesta ku qaad adaa cod macaane. Dh: hees.

5

qaad: (fal) roob, da'idtaanka jooji. Rooboow gaad waan qadhqadhnee. Dh: kac, joogso. Li: da, hoor.

6

qaad: (fal) xil aqbal oo masuul noqo, xil dusha u rido. Xil qaad waa eed qaad.

7

qaad: (fal) xoog ku dhac oo boob. Ninkii geelaaga qaaday adna Lo'diisa soo qaad. Dh: dhac.

8

qaad: (fal) «uga deeq iyo axsaan ku sii. Ninka joonyad bariis ah tukaanka uga qaad. Dh: sii.

9

qaad: (fal) gabadh iyada oon reerkoodu ogayn guur u kexee. Gabadha qaad oo reerkiinna gee waa laguu meherindoonaaye.

10

qaad-ka: (magac, lab, keli) geed cagaaran oo laga beero dalal ay ka mid yihiin Itoobiya, Yamen iyo Kiiniya oo caleentiisa ama diirkiisa la calaliyo laguna mirqaamo. Dh: jaad.

11

qaad -ka: (magac, lab, keli) inta wax mug leh gudihiisu deeqi karo. Dh: mug.

waa la naqliyay ✓

1

qadi¹: m.l la-mid: qadow (1).

2

qadi²: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid wax u diidid. 2. Cunto siin waayid. Tusaale: “Naagtii baa carruurta iga qadisay.”

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid wax u diidid. 2. Cunto siin waayid. Tusaale: Naagtii baa carruurta iga qadisay. m.f.dh, qadin.

waa la naqliyay ✓

v. fail to give someone what he/she expects ~ what is due; withhold a customary gift

waa la naqliyay ✓

1

(Kadi) May, S Emelianthe panganensis (Engl.) Danser. Loranthaceae.

2

C Erianthemum aethiopicum Wiens & Polhill. Loranthaceae.

3

S Englerina ramulosa (Sprague) Loranthaceae.

4

S, May Plicosepalus curviflorus (Oliv.) van Tiegh. Loranthaceae.

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) give nothing; send someone away empty-handed

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid cunno la'aan ku barii. Li: dbergi.

2

qadi: (fal) wax inuu helo ay ahayd ha siin oo u diid. Li: sii.

waa la naqliyay ✓

1

cf: hungee

2

de: fail to give s.o. what he/she expects ~ what is due; withhold a customary gift

3

lx: qadi

4

pd: (qadiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: qadi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof yar sida wax loo cuno ama loo cabbo bar. Ilmaha intuu yaryahay caanaha ku amami. Dh: ababi.

2

amami: -ga: (magac, lab, keli) adhi daabax ah; inta qalliinka loo gado.

waa la naqliyay ✓

1

(Baadi-da)

2

1. Xoolo nool oo lumay.

3

2. Wax lumoo dhan guud ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (m.u) Wax lumay sida xoolo, lacag iyo wixi lamida. 2. Qof ka weecday waddada toosan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (m.u) Wax lumay sida xoolo, lacag iyo wixi lamida. 2. Qof ka weecday waddada toosan.

waa la naqliyay ✓

f. n. stray (animal), lost (person ~ thing)

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) lost (loost); lost to sight; vanishing. Ex: ilmo baadi ah; a lost child -baadi -da: (n) lost things or missing person or animal

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo ama wax kale lumay oo laga yaabo inay cid kale la socdaan. Baadi nimaan lahayn bay ag joogtaa. Nin waliba sidii baadi geel, naga banjoogowye. Dh: baada.

waa la naqliyay ✓

1

cf: baabsi

2

de: stray (animal), lost (person or thing)

3

lx: baadi

4

pd: (-da)

5

ps: n2a-f

6

key: baadi

waa la naqliyay ✓

1

(Caadi-ga)

2

1. Aan ka duwaneyn sida ama waxa la arki jirey ama caado loo lahaa.

3

2. Waxyaalaha loo bartay ama joogtada ah, kamid ah.

4

3. Aan qiime weyn lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh C. ah: Wax sidii lagu yiqiin ah.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh C. ah: Wax sidii lagu yiqiin ah.

waa la naqliyay ✓

Normal

waa la naqliyay ✓

m. n. normal, ordinary, simple, regular [atr.] ; something not having much value

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (adj) something normal; ordinary (oordinari)-, normal (noormal) ~ dabiici

2

caadi ahaan: (adv) normally (noormali); usually (yuu-shwali) ~ si caadi ah, caadiyan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) weel ama shay kale oo wax lagu shubto intuu qaadi karo ku shub oo idhan na ha u dhimin. Wiilasha gaawaha u caadi. Dh: buuxdhaafi. Li: fidhiq, dhin.

2

caadi-ga: (magac, lab, keli) wax aan ka duwanayn sidii hore ee la arki jirey ama caado loo lahaan jirey. Si caadi ah ayuu arrinku u dhacay.

3

caadi: (tilmaame) wax aan qiime weyn lahayn; wixii hore u jirey aan ka duwanayn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax meel ay ku jireen ka geddin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax meel ay ku jireen ka geddin. m.f.dh, daadin.

waa la naqliyay ✓

v. spill, scatter; water, irrigate

waa la naqliyay ✓

(Dadi) S Leucas urticifolia R.Br. Labiatae.

waa la naqliyay ✓

-yey / sey: (v) spill (ispH); pour out; discharge (dis-jaarjy dump (dhamp)-, scatter (iskaater) ~ qub

waa la naqliyay ✓