Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Qalwa-da)

2

1. Derbi ka samaysan dhagxan dusha iska saarsaaran keliya oo guryaha lagu wareejiyo.

3

2. Aqal yar oo dhoobo ka samaysan oo miyiga laga dhiso.

4

3. Dhis waxaraha la geliyo.

5

4. Meesha dugaagga la dabayo, loo galo; cimil.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. God ciriiri ah oo buuraha iyo qararka dhexdooda ku samaysma. 2. la-mid: qalawo. Edeg yar. 3. Dhismo yaroo wax lagu dabo. 4. la-mid: khilaawo.

waa la naqliyay ✓

f. n. small hut; hermitage; dry stone enclosure

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhis ka samaysan dhagax la is dul dhigdhigo oon siibidh iyo dhoobo midna la isticmaalin oo iyaga uun la is dul ligeeyo. Dh: ligo.

2

qalwo-da: (magac, dhedig, keli) xerada maqasha lagu xereeyo. Qalwadii mas baa galay, qodaxdiina hoos taal. Dh: edeg.

3

qalwo-da: (magac, dhedig, keli) meel dugaagga la dabayo ama bahal la dilayo loo galo. Qalwo ugu dhuumo libaaxa oo dil. Dh: cimil.

waa la naqliyay ✓

1

de: small hut; hermitage; dry stone enclosure

2

lx: qalwo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: qalwo

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhis yar oo waxaraha la geliyo. 2. Dhismo yar oo loogu gabbado dugaag la rabo in la dilo. la-mid: qalwo (2).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhis yar oo waxaraha la geliyo. Dh: qalwo.

2

qalawo -da: (magac, dhedig, keli) dhismo yar oo loogu gabbado dugaag la rabo in la dilo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-waday, -watay) Kuleyl badan dareemid (qof).

waa la naqliyay ✓

(fal) sarakac fadhi dabadii; fadhi dabadii, hinqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Qala-da)

2

Qofkii dal aan dalkiisa ahayn taga ama dad aan dadkiisa ahayn ama uusan aqoon u taga, baqdinta yar oo u diidda inuu dheeho jeeruu cid ka barto oo ku qalaggooyo.

waa la naqliyay ✓

1

qalo¹: m.l Hal neef oo baadi ah.

2

qalo²: m.dh 1. Dareen ku dhasha nafleyda marka ay taagan yihiin meel aysan hore u joogi jirin ama ay la kulmaan dad aysan aqoon. 2. Q. ah: neef baadi ah oo xoolo uusan aqoon u tegay.

3

qalo³: f.g3 (-ashay, -alatay) Si loo cuno xoolo gowracasho.

waa la naqliyay ✓

1

qalo¹: m.dh 1. Dareen ku dhasha nafleyda marka ay taagan yihiin meel aysan hore u joogi jirin ama ay la kulmaan dad aysan aqoon. 2. Q. ah: neef baadi ah oo xoolo uusan aqoon u tegay.

2

qalo²: f.g3 (-ashay, -alatay) Si loo cuno xoolo gowracasho. m.f.dh, qalasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. slaughter for oneself; sacrifice

2

qalo [feminine] n., [abstract] feeling of being a stranger, awkwardness

waa la naqliyay ✓

-qalada: (n) uneasiness (an-iisi-nes), especially uneasiness with strangers ~ qale

waa la naqliyay ✓

1

(fal) iskaa wax u gawraco oo birayso. Neefkaas adaa iska lehe qalo oo karso. Dh: gawraco, birayso.

2

qalo: (fal) neef laguu gawracay adu googooso oo jarjaro. Anu waan kuu gawracaye adna galo. Dh: jarjaro, googooso.

3

qalo-da: (magac, dhedig, keli) buuxdhaafka iyo hugunka ka dhasha xoolo badan oo meel isugu yimid. Dixdu maanta way galo badnayd. Dh: buuq.

4

qalo -da: (magac, dhedig, keli) is ururinta iyo cidloodka ku dhaca qof dad ku cusub la jooga. Wiilka martida ahi qalo yuuna dareemine u sheekeeya. Dh: waadaal, qalood.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Heeso hore oo lagu tumi jirey kaban, daf iyo foori. la-mid: balwad (2), belwo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Heeso hore oo lagu tumi jirey kaban, daf iyo foori. la-mid: balwad, belwo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) musbaar, meeshii aad ku jirtey ka weynaw; meeshii aad ku turqanayd ka faax; balowba balow ku noqo. Daadbkii gudintii way ka balwatay.

2

balwo -da: (magac, dhedig, keli) ciyaar fadhiga lagu ciyaaro oo hablo iyo wiilal ay kala rogtaan oo midho, sacab iyo durbaan leh waana ciyaarihii ka soo farcamay fankii qaraamida. Dh: qaraami.

3

balwo-da: (magac, dhedig, keli) hees qaafiyad leh laguna luuqayn karo. Balwadii baxsatoo, baray qabatee, bigfoor ma ku baadi doonnaa.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-waday, -watay) Ku h.: Wax, wax ka weyn ku dhex shubmid ama ku dhex dhicid.

waa la naqliyay ✓

v. fall into a deep narrow place ~ hole; wobble, be unsteady

waa la naqliyay ✓

1

(fal) baloon, musmaar iyo wixii la mid ah, god aad ku dhexjirto oo kaa weyn marba gabi ku dhac.

2

halwo: (fal) olol oo dab ha ku gubo.

waa la naqliyay ✓

1

de: fall into a deep narrow place ~ hole; [fig.] wobble, be unsteady

2

lx: halwo

3

pd: (halwaday)

4

ps: v3a=

5

key: halwo

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: qalcad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qalcad.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (ooday, -ootay) Nafley qalo dareemid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (ooday, -ootay) Nafley qalo dareemid.

waa la naqliyay ✓

(fal) waadaal iyo is ururrin ku jir meel aad ku cusub tahay. Shisheeya ka qaloo qayrkaase la ciyaar. Dh: waadaaloo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Hilib iyo wixi lamida holac ku dubid. 2. Weel iyo wixi lamida holac ku diirin. 3. Fuud, dawo iyo wixi lamida nafley afka uga shubid. la-mid: halwi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Hilib iyo wixi lamida holac ku dubid. 2. Weel iyo wixi lamida holac ku diirin. 3. Fuud, dawo iyo wixi lamida nafley afka uga shubid. m.f.dh, qalwin. la-mid: halwi.

waa la naqliyay ✓

v. make someone gulp a drink; assist ~ force someone to drink something

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hilib iwm holac ku dubid.

2

qalwi: (fal) weel iwm holac ku diirin.

3

qalwi: (fal) fuud, dawo iyo wax la mid ah, nafley afka ugu shub.

4

qalwi: (fal) aad wax u liq, gaar ahaan dareere. Shaaha qalwi oo meesha ka kac.

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.o. gulp a drink; assist ~ force s.o. to drink s.t. with preposition ku

2

lx: qalwi

3

pd: (qalwiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: qalwi

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: qaxwe.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): coffee (drink)

waa la naqliyay ✓

-qaxwaha: (n) coffee (koo-fi) ~ kafee, bun

waa la naqliyay ✓

1

de: coffee (drink)

2

lx: qaxwo

3

pd: (/ha)

4

ps: n6-m-mass

5

xe: What do you want, coffee or tea?

6

xv: Maxaad jeceshahay, qaxwo mise shaah?

7

key: qaxwo

waa la naqliyay ✓

1

(Salwa-da)

2

Cayaar batarka ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nooc cayaarihii hore ka mid ah (batar).

waa la naqliyay ✓

f. n. kind of dance

waa la naqliyay ✓

name-f shouting, uproar. Lit: one named after her loud cry at birth

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar batarka ka mid ah. Waa salwo ciyaarta hadda la tumayaayi. Dh: botol.

waa la naqliyay ✓

1

cf: batar

2

de: kind of dance

3

initial: s

4

lx: salwo

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: salwo

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xalwad.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xalwad.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Halva, Halwo

waa la naqliyay ✓

f. n. halva, sweet cake

waa la naqliyay ✓

name-f sweet cake (made from cornstarch, sugar, nutmeg and ghee or oil). Lit: sweetie. Cf: Xalaawi

waa la naqliyay ✓

-xalwada: (n) sweets (iswiitis) made mainly from sugar and ghee ~ xalwad

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg xalaawad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Kelinnimo, meel gaar ah, muddo go'an arrin gaar ah oo Ilaah looga baryo. la-mid: khalaawo, khalwo, qalwo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Kelinnimo, meel gaar ah, muddo go'an arrin gaar ah oo Ilaah looga baryo. la-mid: khalaawo, khalwo, qalwo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xero xoolo loo dhiso oo loo adkeeyo. Dh: qalwo

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu tilmaansado wax xagga sare ka soo dhaca oo dhulka foorar ugu dhaca. Albaab ayaa qab nagu yidhi.

2

qab: (fal) ha lagugu lahaado; dushaada ha ahaato. Kharashka kirada nus adu qab nusna anaa qabaya.

3

qab: (fal) xaas meher ha kuugu xidhnaado; islaan guur ha inniga dhexeeyo. Gabadha ha furine qab kol haddaad jeceshahay. Li: fur, qalaaq.

4

qab: (fal) cudur lahaw; cudur ha ku hayo. Haddaad is dawayn weydo weligaaba xanuunka qab. Dh: nuunsanaw, bukoo. Li: bogso.

5

qab: (fal) aaminsanaw; sidaa u hayso oo u ictiqaadsanaw. Fikraddaan qabo ila qab qof ha ku qasbin. Dh: rumaysnaw. Li: diidanaw.

6

qab -ka: (magac, lab, keli) edeg qalwo ama raar ka samaysan oo maqasha loo dhiso oo lagaga ilaaliyo bahalaha iyo dhaxanta.

7

qab -ka: (magac, lab, keli) isla wayni iyo is qaadqaad. Isagana qab baa dilay, iyo nabarkaan dawo lahayn.

8

qab -ka: (magac, lab, keli) qalab iyo wax badan oon kala caddayn oo qof sito ama meel lagu tuulay. Cali wuxu noo soo galay isaga oo qab badan sita. Dh: jil, cafash.

9

qab -ta: (magac, dhedig, keli) bir dugaagga iyo bahalaha loo dhigo si loogu qabto. Qab u dhig si aad u qabato. Dh: gebti, dabin, qabato.

10

qab -ta: (magac, dhedig, keli) balo lama filaan ah oo si kedis ah u dhacda. Annaga oo hurudna ayay qabtii nagu dhacday.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) qalwo dhisid; ligo samayn. Waaberi yare ligada wuu qalwayn yaqaan. Dh: qalways.

2

qalwayn -ta: (magac, dhedig, keli) qaab loo dilo nin dad badan laaya oo inta nool na cabsi ku abuura iyo ninka isga oo xaas leh gogoldhaaf cad sameeya dhagax baa lala dhacaa inta uu ka dhimayo. Qalwayn waa xalka u dambeeya ee ciqaabta. Dh: rajmin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qalwo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hasha reerka looga tago ee caanaha badan.

waa la naqliyay ✓

1

(Khalwa-da)

2

Khilaawo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: khilaawo.

waa la naqliyay ✓

f. n. religious retreat, meditation on the Koran

waa la naqliyay ✓

1

a: khilaawo

2

de: religious retreat, meditation on the Koran

3

lx: khalwo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: khalwo

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) midho iyo caleen xoolo u ruxid.

2

qaallo -da: (magac, dhedig, keli) eeg qaalle. qaalmaqooqshe -ha: (magac, lab, keli) caws xooluhu ay jecel yihiin oo inta badan dhirta hoosteeda ka baxa. Qaalmaqooqshaha xooluhu way jecel yihiin. Dh: xuluul.

waa la naqliyay ✓

1

(Qalood-ka)

2

Qalo iska dareemid, iska garasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg qaloo.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg qaloo.

waa la naqliyay ✓

v.pat: feel like a stranger, feel awkward

waa la naqliyay ✓

-ay / qalootay: (v) feel uncomfortable with strangers; feel strangeness; feel shyness

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) waadaal: iqalo dareemid. Gabadhu waa martiye qaloodka ka ilaali. Dh: waadaal.

waa la naqliyay ✓

1

de: feel like a stranger, feel awkward

2

lx: qalood

3

nt: qalood (ka) [vn-m]

4

pd: (qalooday)

5

ps: v1=pat

6

key: qalood

waa la naqliyay ✓

1

(Qaloon-ka)

2

1. Badar raran kulul ama qiiq kulul lagu dubey; salool.

3

2. Godan; xoodan; qooxan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Maseggo, galley, digir iyo wixi lamida oo la dubay. 2. Meesha qalloocan oo salka hunguriga nafleyda. 3. Jirro ku dhacda qoorta oo bararisa.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Maseggo, galley, digir iyo wixi lamida oo la dubay. 2. Meesha qalloocan oo salka hunguriga nafleyda. 3. Jirro ku dhacda qoorta oo bararisa.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): parched corn, popcorn

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) popcorn (paap-koon) ~ salool, daango

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) badar raran kulul ama qiiq kulul lagu dubey, Dh: salool.

2

qaloon -ka: (magac, lab, keli) eeg qallooc.

waa la naqliyay ✓

1

bw: daango

2

de: parched corn, popcorn

3

lx: qaloon

4

pd: (-ka)

5

ps: n2c-m-mass

6

syn: salool

7

key: qaloon

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qalwo dhis; lig samee. Dhagaxda meel ku qalway. Dh: qalwee.

2

qalway: (fal) dhagax ku dil. Qaadicul dariiqa qalway. Dh: qalwee.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-weeyay, -weysay) la-mid: khilaawee.

waa la naqliyay ✓

v. isolate oneself in order to pray and recite the Koran

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg qalway.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: isolate oneself in order to pray and recite the Koran

3

lx: qalwee

4

pd: (qalweeyey)

5

ps: v2b=intr

6

see: khilaawee

7

key: qalwee

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qalwi. la-mid: halwin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) aad wax u liqid gaar ahaan wax dareere ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Q. ah: hilib iyo wixi lamida oo holac lagu dubay.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-waday, -watay) Ku sh.: meel hoos u dheer oo ciriiri ah ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sida shalawga meel sare ka soo dhac: meel hoobad ah iska soo shalwi.

2

shalwo: (ereycodeed) dhawaaq fardaha loogu yeedhyeedho.

waa la naqliyay ✓

1

awo¹: m.dh.fk la-mid: aw.

2

awo²: f.g3 (-wday, -watay) Qof si marakudhegnimo u baryid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-wday, -watay) Qof si marakudhegnimo u baryid. m.f.dh, awasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Qal-ka)

2

Labada fuq oo afka midkood.

waa la naqliyay ✓

1

qal¹: m.l (-lal, m.l) Labada fuq ee afka middood; daan.

2

qal²: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Neef nool gowracid, oo kala dhigdhigid. 2. Meel jirka nafleyda ka mid ah jeexid si loo daaweeyo.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-alay, -ashay) 1. Neef nool gowracid, oo kala dhigdhigid. 2. Meel jirka nafleyda ka mid ah jeexid si loo daaweeyo. m.f.dh, qalid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. jaw

2

qal v. cut the throat of, slaughter; skin; operate on (surgically)

waa la naqliyay ✓

-ay / qashay / qaleen / qalnay: (v) 1. slaughter (is-loo-ter); butcher (bu-jar) -gawrac. 2. operate surgically; perform medical surgery

waa la naqliyay ✓

1

(fal) gawrac oo qoorta ka goo.

2

qal: (fal) neef la gawracay haragga ka bixi oo kala dhigdhig. Anu waan gawracaye adna qal. Dh: jarjar.

3

qal: (fal) meel xanuunaysa jeex oo inta bugta ka jar. Ninka fiixda ka qal. Dh: jar, goo.

4

qal: (fal) indho aan wax arkayn xuubka ka qaad oo araggii u soo celi. Odayga isha ka qal. Dh: fiiq, jeex, bixi.

5

qal -ka: (magac, lab, keli) labada fuq oo afka midkood. Qalka hoose ayaa lagu dhuftay Dh: fuq, gafuur.

6

qal-ka: (magac, lab, keli) qarqarka sare ee jidhka. Markuu na arkay ayuu qalka la soo kacay. Dh: qarqar.

7

qal -ka: (magac, lab, keli) gal wax lagu rito. Billaawaha qalka ha ka saarin. Dh: buqshad, gal.

8

qal -ka: (magac, lab, keli) caleenta ku dahaadhan naaska arabikhida. Xasiidda qalka ku dub oo ha ka diirin.

waa la naqliyay ✓

Qalka kore ama kan hoose sida qalabka: qabatada, qallac-bireedka, baanadaha afka fura ama fanaxda leh, dhuunwareejiyaha iwm.

waa la naqliyay ✓

1

a: roobsugow, xaraaradow

2

de: prickly heat, itchy skin irritation ~ rash (caused by heat)

3

lx: qal

4

pd: (-ga)

5

ps: n-m-cmp

6

key: qal

waa la naqliyay ✓

1

qaw¹: m.l Meel cirif ah oo haadaan dheeri ka hooseysa.

2

qaw²: m.dh.sh.r Erey tilmaama dhawaac.

waa la naqliyay ✓

m.l Meel cirif ah oo haadaan dheeri ka hooseysa.

waa la naqliyay ✓

Trough

waa la naqliyay ✓

1

m. n. precipice, ravine, gorge

2

qaw [feminine] n. thump, thud, sound of pounding ~ knocking

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu cabbiro jabaqda wax la isla dhaco ama cod sida shanqadha biraha ah. Qawda maqashii waxna ha u qaban.

2

qaw-ga: (magac, lab, keli) meel jar iyo waraar ah. Ninkii qaw dheer ayuu ka dhacay. Dh: waraar, haadaan, gebi, laalley.

waa la naqliyay ✓