Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Qala-da)

2

Qofkii dal aan dalkiisa ahayn taga ama dad aan dadkiisa ahayn ama uusan aqoon u taga, baqdinta yar oo u diidda inuu dheeho jeeruu cid ka barto oo ku qalaggooyo.

waa la naqliyay ✓

1

qalo¹: m.l Hal neef oo baadi ah.

2

qalo²: m.dh 1. Dareen ku dhasha nafleyda marka ay taagan yihiin meel aysan hore u joogi jirin ama ay la kulmaan dad aysan aqoon. 2. Q. ah: neef baadi ah oo xoolo uusan aqoon u tegay.

3

qalo³: f.g3 (-ashay, -alatay) Si loo cuno xoolo gowracasho.

waa la naqliyay ✓

1

qalo¹: m.dh 1. Dareen ku dhasha nafleyda marka ay taagan yihiin meel aysan hore u joogi jirin ama ay la kulmaan dad aysan aqoon. 2. Q. ah: neef baadi ah oo xoolo uusan aqoon u tegay.

2

qalo²: f.g3 (-ashay, -alatay) Si loo cuno xoolo gowracasho. m.f.dh, qalasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. slaughter for oneself; sacrifice

2

qalo [feminine] n., [abstract] feeling of being a stranger, awkwardness

waa la naqliyay ✓

-qalada: (n) uneasiness (an-iisi-nes), especially uneasiness with strangers ~ qale

waa la naqliyay ✓

1

(fal) iskaa wax u gawraco oo birayso. Neefkaas adaa iska lehe qalo oo karso. Dh: gawraco, birayso.

2

qalo: (fal) neef laguu gawracay adu googooso oo jarjaro. Anu waan kuu gawracaye adna galo. Dh: jarjaro, googooso.

3

qalo-da: (magac, dhedig, keli) buuxdhaafka iyo hugunka ka dhasha xoolo badan oo meel isugu yimid. Dixdu maanta way galo badnayd. Dh: buuq.

4

qalo -da: (magac, dhedig, keli) is ururinta iyo cidloodka ku dhaca qof dad ku cusub la jooga. Wiilka martida ahi qalo yuuna dareemine u sheekeeya. Dh: waadaal, qalood.

waa la naqliyay ✓

1

qaflo¹: m.dh la-mid: qaflad².

2

qaflo²: f.g3 (-laday, -latay) Ciyaar dubno labada dhinac ka xirasho iyada oo aan dhagax kale la gelin.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: qalcad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qalcad.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (ooday, -ootay) Nafley qalo dareemid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (ooday, -ootay) Nafley qalo dareemid.

waa la naqliyay ✓

(fal) waadaal iyo is ururrin ku jir meel aad ku cusub tahay. Shisheeya ka qaloo qayrkaase la ciyaar. Dh: waadaaloo.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul korkiisa dhagax ku simanyahay.

waa la naqliyay ✓

1

eeg qalam.

2

qalow -ga: (magac, lab, keli) meel bannaan oo diiran. Oo uu la sii gudo caweys galow gabahira.

waa la naqliyay ✓

1

(Qalwa-da)

2

1. Derbi ka samaysan dhagxan dusha iska saarsaaran keliya oo guryaha lagu wareejiyo.

3

2. Aqal yar oo dhoobo ka samaysan oo miyiga laga dhiso.

4

3. Dhis waxaraha la geliyo.

5

4. Meesha dugaagga la dabayo, loo galo; cimil.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. God ciriiri ah oo buuraha iyo qararka dhexdooda ku samaysma. 2. la-mid: qalawo. Edeg yar. 3. Dhismo yaroo wax lagu dabo. 4. la-mid: khilaawo.

waa la naqliyay ✓

f. n. small hut; hermitage; dry stone enclosure

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhis ka samaysan dhagax la is dul dhigdhigo oon siibidh iyo dhoobo midna la isticmaalin oo iyaga uun la is dul ligeeyo. Dh: ligo.

2

qalwo-da: (magac, dhedig, keli) xerada maqasha lagu xereeyo. Qalwadii mas baa galay, qodaxdiina hoos taal. Dh: edeg.

3

qalwo-da: (magac, dhedig, keli) meel dugaagga la dabayo ama bahal la dilayo loo galo. Qalwo ugu dhuumo libaaxa oo dil. Dh: cimil.

waa la naqliyay ✓

1

de: small hut; hermitage; dry stone enclosure

2

lx: qalwo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: qalwo

waa la naqliyay ✓

1

(Kaulo) S Maerua angolensis DC. Capparidaceae.

2

S Maerua triphylla A. Rich. Capparidaceae.

3

S Nymphaea caerulea Savigny. Nymphaeaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Qayla-da)

2

Cod ama dhawaaq ama hadal aad loogu dheeraysto.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhawaaq dheer oo nafley sameyso. 2. Canaan. 3. Digniin.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhawaaq dheer oo nafley sameyso. 2. Canaan. 3. Digniin.

waa la naqliyay ✓

f. n. shout, yell; clamor, noise

waa la naqliyay ✓

nickname-m shouter, yeller; clamor, noise

waa la naqliyay ✓

-qaylada: (n) shout (shaaw-t)-, scream (iskiriim); yell (yeel)

waa la naqliyay ✓

ama Qaylow: magac ama naanays loo bixiyo wiil oohin iyo qarax badan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cod dheer oo oohin iyo qayladhaan iskugu jira oo qof ku dhawaago. Buurta ayaan qaylo ka maglay Dh: dhawaaq, uubato.

waa la naqliyay ✓

1

de: shout, yell; clamor, noise

2

lx: qaylo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: qaylo

waa la naqliyay ✓

صَيْحَة

waa la naqliyay ✓

1

(Alaal-ka)

2

Aan meesha uusan aqoon iyo dadka uusan aqoon ka qaloon; qof galgal badan oo dhiirran.

waa la naqliyay ✓

1

(Alaalabbaq-a)

2

Biqid aan aqoon ku dhisnayn; baqdin qalo keento; malabbaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Daanga-da)

2

Galley la saloolay: salool; qaloon.

waa la naqliyay ✓

1

(Filfilin-ta)

2

Dad cusub ama qalo ah, u jirxumayn, ximin, fiindhayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Jibaalgaabis-ka)

2

Duco ama neef la qalo oo loola jeedo, in qof naftu dhibaysaa, adduun ama aakhiro mid u dhaco.

waa la naqliyay ✓

1

(Loog-ga)

2

Martisoor weyn oo xoolo laysu qalo.

waa la naqliyay ✓

1

(Qalood-ka)

2

Qalo iska dareemid, iska garasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaloon-ka)

2

1. Badar raran kulul ama qiiq kulul lagu dubey; salool.

3

2. Godan; xoodan; qooxan.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaloonbi-ga)

2

Dhawaaq; buuq; qaylo; hugun.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaloonbiyid-da)

2

Buuqid; hugmid; dhawaaqid.

waa la naqliyay ✓

1

(Rabbaayad-da)

2

Neef la baray inuu dadka la joogo oo la dhaqmo oo aan ka qaloon; neef la rabbeeyey ama rabbaysan.

waa la naqliyay ✓

1

(Rogob-ka)

2

1. Haragga laga bixiyo neefka la qalo, hilbaha yaryar oo korkiisa ku hara oo mindidu dhaafto.

3

2. Dhacaanka mayraxda geedaha.

waa la naqliyay ✓

1

(Salool-ka)

2

Badar raran kulul ama oomaar lagu dubey; qaloon; daango.

waa la naqliyay ✓

1

(Shillal-ka)

2

Dhis qoryo ka samaysan oo korkiisa xoolaha lagu qalo; miisad.

waa la naqliyay ✓

1

(Tacdaar-ta)

2

1. Neef xoolo ah oo Ilaah darti loo qalo; waqdhaacin.

3

2. Duco; wacays; (ama tadcaar, tamcaar).

waa la naqliyay ✓

1

(Waqdhaacin-ka, Waqdhaacin-ta)

2

Xoolaha Ilaah horti loo qalo oo lagu duceysto; Allabbari; tadcaar.

waa la naqliyay ✓

1

alaalabbaq¹: m.l 1. Baqdi aan aqoon ku dhisnay; baqdin qalo keento. 2. la-mid: alaabbiqid.

2

alaalabbaq²: f.mg1 (-qay, -qday; -biqi) Cabsi kaddaray ah dareemid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) 1. Mindi aad u weyn o geela lagu qalo. 2. Jaad warmaha ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

axan¹: m.l Xoolo la qalo ama cunto kale oo loogu duceeyo qof markaa dhintay.

2

axan²: f.g1 (-xmay, -xantay; -xmi) Xoolo la qalo ama cunto kale cid markaa dhimatay raacin.

waa la naqliyay ✓

m.dh.w 1. Duulal la rumaysanyahay in ay dadka ku ridaan cudur lagu daaweeyo ciyaaro, xoolo la qalo iyo udug. 2. eeg ayaan².

waa la naqliyay ✓

1

(Qal-ka)

2

Labada fuq oo afka midkood.

waa la naqliyay ✓

1

qal¹: m.l (-lal, m.l) Labada fuq ee afka middood; daan.

2

qal²: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Neef nool gowracid, oo kala dhigdhigid. 2. Meel jirka nafleyda ka mid ah jeexid si loo daaweeyo.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-alay, -ashay) 1. Neef nool gowracid, oo kala dhigdhigid. 2. Meel jirka nafleyda ka mid ah jeexid si loo daaweeyo. m.f.dh, qalid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. jaw

2

qal v. cut the throat of, slaughter; skin; operate on (surgically)

waa la naqliyay ✓

-ay / qashay / qaleen / qalnay: (v) 1. slaughter (is-loo-ter); butcher (bu-jar) -gawrac. 2. operate surgically; perform medical surgery

waa la naqliyay ✓

1

(fal) gawrac oo qoorta ka goo.

2

qal: (fal) neef la gawracay haragga ka bixi oo kala dhigdhig. Anu waan gawracaye adna qal. Dh: jarjar.

3

qal: (fal) meel xanuunaysa jeex oo inta bugta ka jar. Ninka fiixda ka qal. Dh: jar, goo.

4

qal: (fal) indho aan wax arkayn xuubka ka qaad oo araggii u soo celi. Odayga isha ka qal. Dh: fiiq, jeex, bixi.

5

qal -ka: (magac, lab, keli) labada fuq oo afka midkood. Qalka hoose ayaa lagu dhuftay Dh: fuq, gafuur.

6

qal-ka: (magac, lab, keli) qarqarka sare ee jidhka. Markuu na arkay ayuu qalka la soo kacay. Dh: qarqar.

7

qal -ka: (magac, lab, keli) gal wax lagu rito. Billaawaha qalka ha ka saarin. Dh: buqshad, gal.

8

qal -ka: (magac, lab, keli) caleenta ku dahaadhan naaska arabikhida. Xasiidda qalka ku dub oo ha ka diirin.

waa la naqliyay ✓

Qalka kore ama kan hoose sida qalabka: qabatada, qallac-bireedka, baanadaha afka fura ama fanaxda leh, dhuunwareejiyaha iwm.

waa la naqliyay ✓

1

a: roobsugow, xaraaradow

2

de: prickly heat, itchy skin irritation ~ rash (caused by heat)

3

lx: qal

4

pd: (-ga)

5

ps: n-m-cmp

6

key: qal

waa la naqliyay ✓

1

(Aala-da)

2

Qaalmaha yaryar oo lo'da.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Lo'da inteeda aan weli gaarin da'dii ay rimi ama wax rimin lahayd.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] heifer, young female cattle; heifers

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eed oo ka naasnaasi; ka shallaytan. Kibirka daa haddii kale eed oo aalo. Dh: eerso, naasnaasi, qoomamee, eed, shallaytee. Li: mahadi.

2

aalo-da: (magacwadareed) qaalmaha yaryar ee laba jirsada, gaadhay na xilligii caanaha laga gudhin lahaa. Dh: aaran, dhal, eelo.

3

aalo -ha: (magac, lab, keli) eeg aale.

waa la naqliyay ✓

1

cf: qaalin ~ qaalmo

2

de: heifer, young female cattle; heifers

3

lx: aalo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: aalo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ashay, -alatay) Cid beer qodasho, beer falasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ashay, -alatay) Cid beer qodasho, beer falasho. m.f.dh, falasho.

waa la naqliyay ✓

v. dig the earth, plow; work something (for oneself)

waa la naqliyay ✓

-fashay I falatay: (v) plow a farm (for yourself) in preparation for sowing

waa la naqliyay ✓

(fal) majarafad, yaanbo iyo qalab kale, beer ku qodo.

waa la naqliyay ✓

1

de: dig the earth, plow; work s.t. (for oneself)

2

lx: falo

3

nt: falasho (/da) [vn6-f] 'plowing'

4

pd: (fashay)

5

ps: v3b=

6

key: falo

waa la naqliyay ✓

Gal dayax

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ashay, -alatay) Ilmo nafaqa xumo darteed la caatoobid.

waa la naqliyay ✓

v. be deprived of nourishment

waa la naqliyay ✓

(fal) cunno ama cabbitaan qaado oo naftaada baxnaani.

waa la naqliyay ✓

1

cf: jali

2

de: be deprived of nourishment

3

lx: jalo

4

pd: (jashay / jalatay)

5

ps: v3b=intr

6

key: jalo

waa la naqliyay ✓

1

(Mala-da)

2

1. Bahal garfaadka (suummiir) iyo maggaraasada la jaad ah, aadse, uga wada weyn.

3

2. Mal.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Nooc libaax badeedka ka mid ah. 2. Saxaro jilicsan oo ubadka yari dhigaan. 3. la-mid: male.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. thought, idea; hallucination

2

malo [feminine] n. large stingray ~ ray fish species

waa la naqliyay ✓

-malaha: (n) the act of thinking; thought (thoot); guessing (gas-ing), conjecture (kon jak shar); cogitation (kojiteeyshin); assumption

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) eeg mal.

2

malo-ha: (magac, lab, keli) xayawaan badda gala oo la jaad ah garafaadka iyo maggaraasada kana yar weyn. Malo lama dili karo markaan mawd usoo galine.

3

malo-ha: (magac, lab, keli) eeg male.

waa la naqliyay ✓

ظَن

waa la naqliyay ✓

1

(Qaba-da)

2

Geed leh caano iyo qodxo iyo sooh wanaagsan oo weelal iyo alaabo kale oo badan laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

qabo¹: m.dh 1. (botani) Geed leh caano, qodxo iyo sooh wanaagsan oo weelal iyo alaabo kaleba laga sameysto. 2. Weelasha caanaha lagu shubto inta aan weli la xoolayn. 3. Weel qabo ka samaysan.

2

qabo²: f.g/mg3 (-btay, -batay) 1. (f.g) Wax gacan ku dhigid. 2. (f.g) Dhul, dad iyo wixi lamida hub ku hanasho. 3. (f.g) Cid fal xun ku kici lahayd ka celin. 4. (f.g) Shaqo fulin. 5. (f. g) Meel aadid. 6. (f.mg) Is q.: arrin iyo wixi lamida oo lagu kici lahaa ka harid. 7. (f.mg) Laba qof ama ka qabsad badan iska hor imaasho. 8. (f.mg) Is q.: laf jabtay xiriirsamid.

waa la naqliyay ✓

1

qabo¹: m.dh 1. (botani) Geed leh caano, qodxo iyo sooh wanaagsan oo weelal iyo alaabo kaleba laga sameysto. 2. Weelasha caanaha lagu shubto inta aan weli la xoolayn. 3. Weel qabo ka samaysan.

2

qabo²: f.g3 (-btay, -batay) 1. (f.g) Wax gacan ku dhigid. 2. (f.g) Dhul, dad iyo wixi lamida hub ku hanasho. 3. (f.g) Cid fal xun ku kici lahayd ka celin. 4. (f.g) Shaqo fulin. 5. (f.g) Meel aadid. 6. (f.mg) Is q.: arrin iyo wixi lamida oo lagu kici lahaa ka harid. 7. (f.mg) Laba qof ama ka badan iska hor imaasho. 8. (f.mg) Is q.: laf jabtay xiriirsamid. m.f.dh, qabasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. catch hold of, detain, arrest; hold; take; seize; do; go to; be married to; intervene in

2

qabo [feminine] n., [collective] euphorbia tree

waa la naqliyay ✓

[KABO, GABO] Euphorbia longispina 04

waa la naqliyay ✓

(Gabo) C Euphorbia longispina Chiov. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-qabtay / qabatay / qabteen / qabanay: (v) 1. catch (kaaj); capture (kap-jar); seize (siiz); overtake (over-teeyk). Ex: bannooniga qabo; catch the ball 2. hold up (hooldh ap); grasp (garaasp). 3. do (dhuu); Ex: shaqo fiican buu qabtay; he did good work.

2

kala qabo: (v) 1. separate and keep apart. 2. break up a fighting ~ kala celi

3

u qabo: (v) 1. assist (a-siist); help (heelp) 2. hold for someone; reserve (ri-zeerv)

4

qabo -qabada: (n) name of a plant

waa la naqliyay ✓

1

(fal) jooji oo socodka u diid.

2

qabo: (fal) bedbaadi oo ka jooji. Ilmaha dabka ka qabo.

3

qabo: (fal) ku dheg oo gacanta ku hay. Kitaabka ii qabo.

4

qabo: (fal) soco oo teg. Baabuur raac oo miyiga qabo. Dh: aad, ambabbax.

5

qabo: (fal) hawl fuli oo samee. Nin kastoowba shaqadaada qabo. Dh: yeel, fal.

6

qabo -da: (magac, dhedig, keli) haan weyn oo ballaadhan; weelasha caanaha lagu shubto inta aan weli la isticmaalin. Intuu haanta qabada ah qaarka sari bannaan yahay, daarkuna qabyada yahay.

7

qabo -da: (magac, dhedig, keli) geed weelasha laga tosho oo caano iyo qodax leh. Intuu haanta qabada ah qaarka sari bannaan yahay daarkuna gabyada yahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Qada-da)

2

Cunnada weyn oo harkii la cuno; harimo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Cunnada harki la cuno.

waa la naqliyay ✓

1

m.dh (-ooyin, m.l) Cunnada harki la cuno. qafaal¹: m.l 1. Si xoog ah oo cid loo kaxeeyo si dano laga lahaa loogu fushado. 2. Meel dhir lahayd oo la baneeyo si beer looga dhigto.

2

qafaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) 1. Cid xoog ku kaxayn si dan laga lahaa loogu fusho. 2. Meel dhir ka bannayn si beer looga dhigo. m.f.dh, qafaalid.

waa la naqliyay ✓

f. n. lunch, noon meal

waa la naqliyay ✓

-qadada: (n) lunch (laanj); midday meal

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cunnada duhurka la cuno. Ramadaanka qado waa la illoobaa. Dh: hadhimo, harimo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: quraac, casho

3

de: lunch, noon meal

4

lx: qado

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: qado

waa la naqliyay ✓

غدَاء

waa la naqliyay ✓

m. n. butcher

waa la naqliyay ✓

-qalaha: (n) uneasiness (an-iisi-nes), especially uneasy with strangers ~qalo

waa la naqliyay ✓

1

de: butcher

2

lx: qale

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: qale

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: qiro¹.

waa la naqliyay ✓